d3791聖八千頌般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論蘇跋喜達 仁欽桑波 燃燈吉祥智 羅丹喜饒 c3.5



D3791

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀཱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་ཨཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་བཤད་ པ།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ། མོས་པ་ལ་བྱམས་པ་། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།འཕགས་པ་བྱམས་པ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

我來為您翻譯這段藏文： 梵語：Ārya-prajñāpāramitāṣṭasāhasrikā-vyākhyā-abhisamayālaṃkārāloka-nāma 漢語：《聖八千頌般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論》 頂禮具有無量功德、慈悲攝受信解者的世尊佛母般若波羅蜜多！ 頂禮世尊菩薩摩訶薩聖者文殊師利童子！ 頂禮聖者慈氏無能勝怙主！ 註：這是一部佛教論著的開篇，包含了梵文標題及其藏文譯名，以及對三位聖者的頂禮文。我已經按照原文的結構完整翻譯，保持了對仗形式。文中沒有出現需要四種形式並列顯示的種子字或咒語。

།ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ ཡིན་དང་།།འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུང་བ་། །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ།།དངོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མཚུངས་ལ་མཁས་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཐར་མཆོག་ཏུ། །འཁོར་བའི་ཁོངས་ནས་ཉེས་པའི་ཚོགས་སུ་ཀུན་དུ་རྒྱལ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས། །བཅོམ་ལྡན་ བརྩེ་ལྡན་བྱམས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཀྲི་བྱའི་ཕྱིར།།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྒྱས་བཤད་ཚིག་ལེར་བྱས་པ་མཛད། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞེས་བྱ་གྲགས་པ་གསལ་ལྡན་ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་མཆོག་གྱུར་པས། །དེ་ཉིད་ རྣམ་པར་ངེས་པར་བཤད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་མཛད་དེས་མཛད་པ་ཡི་མཐུས།།དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་དབྱེའི་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པར་ཤེས་པའི་མངོན་རློམ་གྱིས་མཐོ་བ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ནི་གཞུང་གི་འགྲེལ་པར་དོན་བཤད་པ་ལ་གནས་ཐོབ་གྱུར། །རྣལ་འབྱོར་གོམས་པས་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ བསྲུབས་ལས་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ལྡན་།།སྐྱེས་གྱུར་བློ་བཟངས་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ་ཡིས་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་ཆེར་འབད་ལ། །མཐའ་གཅིག་སྐྱེས་བུར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལྟ་ཞི་བྱེད་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་རྟོགས་ལྡན་གང་། །རྣམ་གྲོལ་སྡེ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་གཞན་པ་དེས་ནི་ རྣམ་འགྲེལ་མཛད།།དེ་ལ་བློ་ཉམས་བདག་འདྲས་སྔོན་ཆད་མེད་ཅིང་བརྗོད་པར་ནུས་མིན་གང་གི་ཕྱིར། །མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་དང་ཉིན་ལ་མ་དཔྱད་དངོས་པོའི་ཚུལ་དེ་གང་ཞིག་ཡོད། །ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡུལ་ལ་བདག་ནི་འདོད་པ་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེས་ན་དམ་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ མཆོག་བཤད་པ་བྱེད་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བར་གྱུར།།འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དགོས་པ་དང་དགོས་པའི་དགོས་པ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འཇུག་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདིའི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་སྨྲས་ན་དེའི་ཚེ། སྨྱོན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་དོན་མེད་པར་དོགས་པས་ཉན་པ་ལ་སུ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་དགོས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 以一切智性引導尋求寂靜的聲聞趨向涅槃， 以道智性成辦利益眾生世間事業， 具足圓滿一切相智宣說種種法教， 我頂禮聲聞菩薩眾俱的諸佛之母！ 善知諸法如幻性質，是瑜伽師最勝解脫， 從輪迴中普遍戰勝過失群的眾生， 具悲世尊慈氏為普遍引導彼等， 造此般若波羅蜜多廣釋頌詞。 聖無著尊以其廣大名聲智慧殊勝， 精勤造作彼之詳細解釋，承其加持， 以通達有無諸分之慢心高舉， 世親論師獲得解釋論義之地位。 由瑜伽修習抉擇實義而得出世間智慧， 賢善聖解脫軍極力造作註釋， 遠離一邊偏執、通達寂滅對治論典， 世稱解脫軍者復造詳細註解。 如我智劣者前所未有且不能宣說， 諸大智者日日未觀察之事理， 為獲得智慧而於法性境生起欲求， 故於宣說勝義境界生大歡喜。 關於"如是說"等，一切關聯、所詮、必要及究竟必要的理解為前行的趣入，皆因有意義的疑問而起，故當宣說般若波羅蜜多的關聯等諸義。若不說此關聯及所詮，則如同狂言般無關聯無意義，誰也不會趣入聽聞。因此，必須

།དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ལས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པ་ འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགོས་པ་དང་བྲལ་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་ཀྱང་མཉན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་གུས་པ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དང་པོར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པ་དེར་གཏོགས་པའི་དགོས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའི།གཞན་དུ་གཏོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སྡེའི་ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་གཞན་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། ཕོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པའི་ངག་བསྟན་པས་གཞན་དག་མདོ་ སྡེ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེར་གཏོགས་པའི་དགོས་པ་ཉིད་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་དུ་གཏོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དགོས་པ་བརྗོད་པས་གཞན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ། །མདོ་སྡེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་གཙོར་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བརྗོད་ཀྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བའམ་ དོན་སྟོན་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་སྒྲ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ངག་ཐམས་ ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པས་དགོས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དོགས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་འདོད་པས་དེ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེའི་ཡང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དགོས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 同樣，即便有關聯和所詮，若缺乏作為完成事業之特殊成就方便的必要，而說"非成就方便即是成就方便"，這已超越了成就方便的方式，以此方式與其他經典無關聯，若缺乏作為殊勝趣入支分的必要，則即便是以信心追隨珍貴般若波羅蜜多經典者，也不會生起僅僅聽聞的恭敬心。 因此，為使欲趣入經典者得以趣入，首先應當宣說屬於不共果之必要性，而非屬於其他，否則將成說無關之事。經典開首宣說必要，是為令他人趣入經典，並非因缺乏。 若問：通過宣說必要語，他人如何趣入經典？若說屬於彼之必要而非屬於他處，因為以說他處之必要而趣入他處者無有任何人。經典也是宣說殊勝義為主的語言，而非僅是空無所詮或無表義能力的聲音而已。 因此，所詮等所屬不是所詮。事業自性也非必要，因為以顯示自利所詮為相的事業是一切語言共有的，由於極為顯著，不應執為必要性，因為於此論典無有錯亂故。 若說為遣除無所詮之疑而應當宣說，則不然，因為以宣說所詮本身即能遣除彼疑。欲說明所詮差別而攝持彼者亦非，因為以說明所詮差別本身即已說明彼故。應當宣說作為事業果之果的必要，因為若無彼者，僅以事業果不可能趣入經典故。

།འདི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ནད་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཚར་བ མེད་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་ནད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་འདྲ་བར།ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན་རང་གི་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དེས་ན་ཐབས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པས་ན་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་མདོ་སྡེའི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་དེ་ཡང་། འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་ངག་།ཡོངས་བརྟགས་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་བྱས་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐབས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་རིམས་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་འཇོག་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱན་གྱི་དོན་དུ་ལྟར་སུ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གོང་དུ་ དགོས་པ་གཞན་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ།།འདིའི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་ནི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཟུང་ བར་འོས་ཏེ།དཔེར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་ཅིག་བརྗོད་པས་ཅིག་ཤོས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དགོས་པ་བརྗོད་པས་འབྲེལ་པ་མ་བརྗོད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པ་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ།།གཞན་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་ དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་ནི།འདི་ནི་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་དགོས་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是，具有為獲得所欲主要果實之目標的了悟者，會趣入其方便，因為無因之果不合理故。如同通過修習無病之成就方便而獲得無病一樣，當修習已知之方便時，會給予從自身方便所生之果，因此爲了了知方便而趣入經典。 所以，由於是趣入支分之主要，故當確定宣說必要之必要。此亦因無有作為方便之關聯等而不能宣說，為宣說經典必要之必要的方便之故而說關聯等。其必要之必要亦如："關聯及隨順方便，宣說士夫義之語，是就遍計所執而言，非就其他而言。"以此方式應當宣說具有關聯和隨順方便。 其方便也非不能修習，否則如同為裝飾而求取能除熱病的龍王頂髻寶珠般，任何人都不會趣入。也非無有止境，如是，因為圓滿士夫所欲之相續已斷，故不再尋求更上之必要。 若問：此中何為關聯等？對此當說：首先，關聯不應說是必要等某一者，因為無果故。若說某者雖已宣說但未了解，則應另外攝持，譬如說所詮等任一者時不能瞭解另一者。然而說必要時不可能不說關聯。如是，由於顯示此故，應說論典與必要二者之所成立與能成立之體性的性相。 其他上師傳承的事業等性相則不然，因為彼非所求趣入之支分故。所成立與能成立之體性也由說必要本身而顯示，如是，由說"此是彼之必要"而顯示"此是彼之能成立"。若某者不能成立某法，則彼非其必要，因為太過遍故。

།དེ་བས་ན་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་འདི་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཁ་ ཅིག་ན་རེ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དུ་གཞི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ མ་ལུས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གསུམ་ཆར་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་པོ་གཞི་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ པས་མ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོའི་རིགས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གང་ཡིན་པ་མ་བསྡུས་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་ ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་།གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་ཤེས་ན། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པས། རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ལ་ཡང་། ཅི་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་གཞི་བསྡུས་པ་ལ་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པ་གཞི་ མེད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་བསྡུས་པས།བརྒྱུད་པ་ཙམ་གཞི་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་འདི་བསྒོམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་མི་མཁོ་སྟེ། དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་དགོས་པའི་དོན་མི་སྟོན་པས་མ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་དོན་གསུམ་ཆར་བསྡུས་པས།ཕྱོགས་རེ་རེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་མི་འཐད་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་བསྡུས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ།མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མ་ལུས་པ། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 因此，由義理之力而理解，此應說為必要等之一。有些人說，為分別諸法之故，應說攝集一切基礎。其他人說，為斷除違品之故，應說無餘對治品。又有人說，為遍知一切所知之故，應說無餘行相。 此三者皆非真實。如是，第一種攝集一切基礎者，於此般若波羅蜜多中，阿毗達磨藏等已說蘊界處所未攝之前所未有的事物類別是不存在的，因此成為重複之過。第二種攝集一切對治品者，由於未攝違品事物，雖說應修聲聞道等為對治，但若不知是何之對治，則無法確定了知違品與對治品之差別，故成為不了知之過失。 第三種攝集無餘行相者，是否不異於四種行相？抑或有別？有此二種分別。若如第一種分別，則彼時攝集行相方便之基礎，即成為攝集基礎所生之過失。若如第二種分別，則彼時僅攝集分別所生無基之行相，因為僅是相續而不趣入任何基礎，故雖修此行相亦無益於士夫之利，因此不顯示士夫所需之義，有未說之過失。 是故，由攝集如上所說三義，各別方面所生之過失不合理，故所應說者即是：佛陀以大悲為自性，以種種神變向一切眾生顯示，由聲聞、獨覺、菩薩及如來所證悟所攝，八種現觀次第無誤，能得世間與出世間諸法，無餘道法，于般若波羅蜜多中所宣說者。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན། གནས་སྐབས་བརྒྱད་ ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད།སེམས་ཅན་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བརྒྱད་སྟོང་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ། མདོར་བསྡུས་པས་དོན་ མཐའ་དག་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལམ། སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་ ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་བསམ་པའི་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་བྱས་པ།དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ལས། ཐོས་པའི་ཤེས་པས་བདེ་ བླག་ཏུ་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ།ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྱེས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བཞག་ནས་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྒོམས་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་དག་ ཤིན་ཏུ་གོམས་གྱུར་པ།།སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། །དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་བུ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་ པའི་བློ་བསྐྱེད་པ་རྣམས།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ། བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ ལས།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བློ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར་ཕྱིར། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་ པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如前所說的所應說的內容，即《聖般若波羅蜜多十萬頌》等經典之義，具有菩提心和教授等修行自性，以及八種階位的一切差別，為令樂於簡略的眾生易於瞭解，世尊宣說了《八千頌般若波羅蜜多》。因此，屬於所說內容之流，由簡略而易於瞭解一切義理，因其殊勝故，是作為所作之果的必要。 如前所說的所應說的一切種智等道，獅子、奪取者、寶藏等從無始輪迴以來為執著事物之毒所染污相續者，未曾修習一切法無我觀者所不能了知者，由獲得般若波羅蜜多，以聞所生慧易於確定，由極為明顯的體驗所生習氣而生起的憶念智慧安住其中，以思所生慧決定，以修所生慧修習時，如說："真實與非真實，若人極為熟習已，修習圓滿之時候，明凈無分別智果。"依此方式，依世俗諦和勝義諦，具足佈施等善根積累，生起成辦自他圓滿利益之心者，由獲得順抉擇分等次第而現證一切相，此即是具隨順方便，作為所作果之果的必要。 如《現觀莊嚴論》中說："一切種智道，能仁於此說，他人未經歷，以十法行性，安住于經義憶念中，具慧者當見，易於瞭解者，即是造論必要。"

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་པོར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྕང་ལོ་ཅན་ན་བཞུགས་པ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པ།འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་ལས། ཇི་ལྟར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་ པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས།རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་ གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཉན་པར་རོ།།ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །ཚིག་ གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྩོམ་པའི་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 依據如來秘密教法，由於是善劫一切如來色身和正法藏的一切守護之主，由於是從金剛手灌頂等處付囑教法，由於其他諸位無有特殊宣說，故住于柳樹林中的十地自在大金剛持，為攝受一切世間而祈請結集珍貴般若波羅蜜多經典，對聖彌勒等菩薩眾說此等言教，如是古代諸大師解釋。 其他人則認為，依據此《付囑品》中所說："如是此般若波羅蜜多將在瞻部洲流傳"等，由於般若波羅蜜多已作付囑，故認為真實結集者是聖阿難。 其中"如是我聞"，由宣說決定義，以與自相順應的智慧所領受的完整經義，以專注顯示的語言，即是無顛倒地宣說"此是如是"。以"我"字表示自身的語言，即是從世尊處親自聽聞。以"聞"字表示耳識所經歷的語言，也表明除如來外其他人無有通達如是一切法的能力而不能證悟。這三個詞是由世尊教言在經典開首宣說的。

།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་རྒྱུན་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་ན།འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སོམ་ཉི་སེལ་བར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ན།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བྱས་པར་དོན་མ་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ པའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་གྱིས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་གོ་རིམས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཀའ་འདི་ལས་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཀྱིས།ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་བཅུག་པའི་ཉེས་པ་འདིའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་སོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་བདག་ལ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ ལས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེས་རྩོད་པ་བཀོད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོན་པ་མི་འཐད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是世尊圓寂后，對種種義理具有殊勝信解而分別的善逝語流難以通達，且無人能證悟獲得菩提之義時，有人思維應當如何結集，為除所化眾生之疑惑，蒙如來加持的聲聞等人請問道："世尊，未來時期應當如何正確結集正法？" 雖然未能通達所聞義理，但考慮到正確結集正法無過失，世尊在《正法結集經》中說道："諸比丘，應當說'如是我聞'而結集正法"，同樣也說明了關聯和次第等。 從此教言中，關於處所、時間等詞語，以及"如是天帝釋對世尊如是啟白"等詞語，是由世尊允許結集者所作，因此不會有非佛說之過。如此一來，也遠離了在佛語中摻入非佛語的過失。 因此，如實結集所聞是合理的。這樣的話，有人提出爭議說："為何不說'如是向我宣說'而說'如是我聞'？"對此，將說明世尊不應為說法者等其他理由都不甚妥當。

།གལ་ཏེ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་ བོས་ཕྱོགས་གཞན་དུ།ཁོ་བོས་འདི་སྐད་ཐོས་པའི་ཚིག་གིས་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་ཡང་ཡོད། ལྷ་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད། བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མདོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་གསུངས། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྨོས་། །བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་ཁྱེད་སྨྲོས་ཤིག་།ཅེས་གསུང་ཆེན་པོས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་མཐར། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རྒྱུད་བརླན་པར་བྱས་ཤིང་བཞིན་མཆི་མ་ཅན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ ཉེས་པ་མེད་དེ་།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་ལྟར། དེའི་མཐུས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་ཐད་ནས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཞན་དག་ལས་ཐོས་ན་ཡང་ཆོས་འཛིན་པའི་མཆོག་ཡིན་ པས་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་ངེས་པའི་དབང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དེ་སྐད་ཐོས་པ་ཡིན་པས་ན་བདག་གིས་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོས་འདི་སྐད་ཐོས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་གང་ བརྗོད་པ་དེ་ནི་གཞུང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་གླེང་བསླང་བ་བྱས་ནས། ད་ནི་གང་གི་ཚེ་གང་ལས་གང་དུ་སུ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐོས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལན་འདེབས་པས་ཡུལ་དང་དུས་དང་སྟོན་པ་པོ་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གླེང་གཞི་གསུངས་པ་ནི། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་ཐོས་སོ། །ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡིད་ བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལམ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་སྡུད་པ་པོས་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་བདག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ཚེ་ན་གཞན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟུར་གྱིས་སྨོས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར།སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དུ་སྡུད་པ་པོ་རང་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 若聖者阿難在他處以"我如是聞"之語所攝受的，有世尊親自對我宣說的經，有在天界宣說的，也有傳承而來的。關於這一切，大音聲說道："轉法輪經，世尊於何處宣說？大智者請說，善逝之子請說。" 在這些話語之後，聖者阿難憶念佛陀功德而心生感動，面帶淚水，以遍滿的音聲說"如是我聞"，不是嗎？那麼，為何用表示自己的"我"字來說明親自聽聞呢？ 對此無過失。因為如來加持所說即是他所說，以其威力從他處所聞也是從世尊處所聞。或者，即便從他人處聽聞，因為是持法第一者，為確定義理而向世尊請問。因此，由於確定義理之力，從世尊處如是聽聞，所以說"我"。 所說"我以如是聞之語所應顯示的一切"，是就文句而言，故無過失。如此開端之後，現在當問："何時從誰處於何地與誰一起，你聽聞如此珍貴經典？"為顯示自身是量士夫，回答時說明處所、時間、說者、眷屬圓滿是說法之因，故說序分："一時"，即在某一時聞，與前文相連。 此說明如是如意寶王般之經典不可能常時聽聞，故百千劫難遇，顯示此難得。或者，結集者暗示說"我於一時聽聞此經，其他時則不然"，為利眾生，以大悲醫王之方式表明結集者自身多聞。

།ཡང་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་དུས་ཅུང་ཞིག་ལ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་ དམིགས་པ་དང་འདྲ་བར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ། མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན།བདག་གི་མཉན་པར་བྱ་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བདག་གིས་ཐོས་ཤིང་། བརྗེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་གདུལ་བྱའི་ སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ།ཕྱིས་རིམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ན། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཅི་ཞིག་ལྟར་བར་དུ་ཡུལ་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དུས་ཕྱིས་མདོ་མ་ཚང་བ་མེད་ པར་སྡུད་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་སྔར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ཉན་པར་བྱེད་པ་ན་ཆོས་ཉན་པའི་བདུད་རྩིའི་རོས་ཚིམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ འདི་ལྟ་བུར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྱུར་ཞེ་ན།ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྐལ་བ་ཉིད་མ་ཚང་བས་དེ་ལྟ་བུར་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡི་གེ་དང་ཚིག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལན་གཅིག་གམ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན། ཡུལ་གཞན་གདུལ་བར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །དེར་གནས་དཀོན་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་དང་། །ཉན་ཐོས་གནས་མང་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཆགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། །ཡུལ་རྣམས་མཆོད་རྟེན་བྱ་ཕྱིར་དང་། །འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་དོན་ཉིད་དང་། །ཡམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་དོན་དུ། །སངས རྒྱས་རྒྱུ་བར་མཛད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་གཞན་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 或者說"在一剎那間聽聞"的含義是：如同在夢中由天等之力，即使在短暫時間也能見到百年等時間一樣，以世尊加持力，從與等無間緣的意識所生，具有經義無餘顯現的耳識在一剎那間生起。 由此，因為獲得不可思議解脫門，表明"凡是我所應聽聞的一切，我都在一剎那間聽聞且不忘失"，顯示自身即是量士夫。正因如此，真實結集者為攝受其他所化眾生，後來次第入于教法時，雖然並非常時入定，即便中間生起緣於他境的無記心，後來結集經典無有缺漏也不相違，因為如來加持的具足圓滿顯現的智已先前生起。 又因聽聞此法時，對聞法甘露味無有滿足。若問其餘所化眾生為何不如是？依隨龍王海所問，清凈菩薩眾確實如是，但並非一切皆然，因為缺乏殊勝福分，不具有如是領受的能力。 又問：如何於一教法有此差別？此教法於世俗諦中是具文字語言顯現的智慧本性，它隨力或一次或次第生起，故無過失。 或者： 為化導他方眾生故， 為彼處生稀有故， 為聲聞住處眾多故， 為顯示無所執著故， 為諸方成就塔廟故， 為眾生福德利益故， 為息滅瘟疫等災故， 諸佛游化而行進。 以此利他至上之心，一時住在靈鷲山。與下文相連，因為其他時住於他處。

།ཉོན་མོངས་ལས་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ། ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་དེ་བཞིན། །གང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་བཅོམ། །དེས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བཤད། །ཅེས་དོན་བརྗོད་པས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡང་ན། དབང་ཕྱུག དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་།།དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་སྐལ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདི་ལ་མངའ་བས་ན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཅན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྟོན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ཁུར་ཡུལ་གཞན་གྱིས་འདེབས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་དང་འདྲ་བར་འདོད་པར་བྱ་བ།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཚིགས་རྣམས་སུ་འདུ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་ པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་རིའོ།།དེར་བཞུགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པས་དད་པར་མཛད་དེ། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་མཛད་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་། སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་དང་། ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ། །སྤྱོད ལམ་དང་།ཆོས་འཆད་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིས་དེ་ལྟར་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱུང་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དུས་ལ་ཏིསྨའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ནི་དུས་དེ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་སྦྱོར་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེས་ན་འདི་ལེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔོན་གྱི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་དབང་གིས་སམ། སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཉེ་བར་ མཚོན་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཀའ་སྩལ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 煩惱業以及生， 煩惱所知障亦然， 凡是違品諸法破， 此中稱為薄伽梵。 以此義詞的確定詞義方式，因具足斷除煩惱等，故稱薄伽梵。或者： 自在與妙色， 吉祥及名稱， 智慧與精進， 圓滿此六德。 因具此等，故稱具足自在等圓滿功德的薄伽梵安住。 在具有意義之名稱、廣為人知的特殊處所王舍城，如來宣說佛母時，大菩薩眾的重擔他人無法擔負，應當視為等同證悟之處，成為種種珍寶堆積之處，即是靈鷲山。天等欲求福德者於八日等時節廣泛聚集，以此確定詞義方式稱為山。 住于彼處，以種種神變神通示現出世間稀有法，以說法神通令生信心，以記說神通遍知意樂與隨眠而令成熟，以教示神通令三乘所化眾生特別憶念等而得解脫，成辦所欲之義，以身語事業、緣法與有情之心性、威儀、說法、等持、內正安住等四相而如是安住。 若問：對於未生、不現見的時間不是應用過去時語法嗎？此處結集時並非不現見，故如何用"安住"？答：誠然，但因緊隨其後也用於不隱蔽，故此處恰當。或者依據古代文法，或者相對其他眾生而表示隱蔽，故無過失。對"如是宣說"等處也應如是解釋。

།དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་གཞག་པར་མི་འོས་པས་སམ་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་བསྙེན་པ་རྫོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ། ། དགེ་འདུན་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མཐུ་ཆེ་བས་སོ། །ཐབས་གཅིག་པ་ནི་ལྷན ཅིག་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་དེ་ཚིག་གི་དོན་གོ་སླའོ། །གྲངས་བརྗོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་མཐའ་ཡས་པ་ལས་གྲངས་སུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་མང་པོ་ལས་གྲངས་ མདོར་བསྡུས་པ་སྨོས་པ་ནི་མི་བརྗེད་པས་གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་།མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། འཛིན་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་རྣ་གཏད་པའི་དོན་ནམ། ཚད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆོད་པ་དང་། ཡོན་དང་ཚོགས་སུ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པའི་འཁོར་བར་ཟག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཟག་པ་མེད པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཐོབ་པས་ཅི་རིགས་པར་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་ པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་།སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བརྩེ་བ་དང་། ལྷ་དང་འཕགས་པའི་བཞུགས་པ་ཐོབ་ པས།དེ་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་དང་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རང་ཉིད་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 比丘是指不適合以白四羯磨而授具足戒，或以"來此"而受具足戒，斷除煩惱蘊者。僧伽則如說： 佛法及僧眾， 百俱胝魔眾， 因其不能分， 是故稱僧伽。 "大"是指具足數量大、功德大而有大威力。"同處"是指一起，與"圍繞而住"相連。其中數量大是指"一千二百"等，詞義易解。說數量是爲了從無邊聲聞眷屬中確定數目。從眾多義中略說數目，是爲了不忘而易於理解，或爲了多聞持者畏懼者專注，或爲了了知數量而取。 功德大則以"一切皆"等來說明。此中一切皆堪為供養、佈施、眾會等，故為阿羅漢。由於令流至有頂的輪迴，故為漏，即欲漏、有漏、無明漏三者。由獲得其對治無漏戒等蘊而相應斷盡者，即漏盡。 遠離煩惱、業、生的遍煩惱者，即無煩惱。由圓滿獲得戒、定、慧、解脫蘊，依次解脫于惡行、貪愛、惡見、有的束縛，故由正行、神通悲憫、獲得天與聖者之住處，自身於世間及世間心得自在，以及自身解脫一切束縛而獲得自在，故為得自在。 為斷除貪愛與無明分的煩惱及隨煩惱，定與等持是心解脫，阿羅漢道智是慧解脫。

།དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་མེད་པས། གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།མ་རིག་པའི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། དེ་ལས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་ སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ།ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་བདག་གིས་སྨད་པ་དང་གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང་ངན་འགྲོ་དང་འཚོ་བ་མེད་པ་དང་ཆད་པས་གཅད་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ མེད་པ་དང་འཆི་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་།རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གོས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། རང་གི་རྟོགས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཙོམ་དུ་གྱུར་པ་དང་ལོག་པར་ཤེས་པའི་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་།འཇིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་། མི་ཤེས་པའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅང་ཤེས་པའོ། །རིག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཙོ་བོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་བྱས་པ་དང་། ཞར་ལ་བྱ་བ་རང་གི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བར་འོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱ་བ་བྱས་པ་བྱེད་པ་བྱས་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་རྣམས་མེད་པས་ཁུར་བོར་བ་སྟེ་། ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་དང་། བརྩོན པའི་ཁུར་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཁུར་བོར་བའོ།།རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་དག་གིས་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའོ།།སྲིད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ལྷན་ཅིག་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་པོ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如此做則由於無有貪愛與無明分，依次遠離貪慾和無明執著，故心與慧極為解脫，因從彼獲得彼，由於從等持和煩惱障極為解脫，故從二分一切方面解脫者，即是心極解脫、慧極解脫。 所謂"善解"，是因為無有憂愁、悲嘆等怖畏，無有自責、他責、惡趣、無生計、受罰、無偈頌及死亡等怖畏，無有利得、無得等八世法染污之怖畏，無有障礙自證的無知、疑惑、邪解等怖畏，故依次遠離苦、怖畏、世間法、無知疑慮，因無畏而善解。 由具足三明等殊勝法之證悟而成為大尊者，故為大象。由圓滿戒、定、慧，已作一切應作之解脫諸苦等確定之事，以及隨行所作依自願而入修習功德等應作之事，即是所作已辦、應作已辦。 由證悟苦等四聖諦，故無有應遍知、應斷、應現證、應修習之自性，故舍重擔，即完全斷除蘊、煩惱、誓言、精進等重擔者，即是舍重擔。 由獲得明與斷除無明，具有獲得利益與斷除無利益之相的兩種自利，以及隨佛所得者，即是隨得自利。 以聖道盡其所有地滅盡能令有與補特伽羅相系的嗔恚等九種結，即是有結永盡。

།ཡང་དག་ཅིང་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པར་ཀུན་ནས་ཤེས་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །དེས་སེམས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།དབང་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏེ། རང་གི་རིགས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ དགེ་སློང་དང་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་གསུམ་པའི་མཐར་སྦྱར་བའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སེམས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་ནི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ན་ཟག་པ་ཟད་པའོ།།ཡང་ཟག་པ་ཟད་པར་འབད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ ཡོན་ཏན་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་དོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སློབ་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཁུར་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡོན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དྲང་པོའི་ལམ་ གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བས་ན་ཅང་ཤེས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་རྒྱལ་བར་བྱ་བ་མེད་པས་ན་བྱ་བ་བྱས་པའོ། །བྱ་བ་རྣམས་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པས་ན་བྱེད་པ་བྱས་པའོ། །ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་མི་སོགས་པས་ན་ཁུར་བོར་བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由正確無顛倒地遍知故為遍知者，即證悟真實義。由此心善解脫，從一切束縛極為解脫者，即是由正遍知而心極解脫。 由於對具有九次第定相的一切眾生得自在，故為自在，且彼為殊勝彼岸，亦已獲得自種姓究竟，故彼等是達到一切心自在殊勝彼岸者。 因此，如是"比丘"等詞皆于第三處結合。有些說一切皆是阿羅漢。為何？因漏盡故。漏盡即無煩惱故。如是，由正遍知而心極解脫乃至達到一切心自在殊勝彼岸，前前為後後之因。 由圓滿一切補特伽羅義利，故不應說其他差別。註釋者說：由摧破諸敵故為阿羅漢；由斷煩惱障故為漏盡；又由漏盡精進自性無煩惱故為無煩惱。如是，此等詞句說明極斷過失相之功德后，今以"得自在"等說明對治分相之功德。 由具無學止觀能成就神通等殊勝功德，故能利益三界，以能擔負眾生利益重擔而為世尊所任命者，即是得自在。由一切種遠離愛見繫縛，故依次為心極解脫、慧極解脫。 由不邪曲而行正直道至所應至處故為善解。由勝煩惱戰故為大象。由無復可勝故為所作已辦。由如理圓滿諸所作故為應作已辦。由不復受生苦故為舍重擔。由現證涅槃故為隨得自利。

།སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་ན་སྲིད་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པས་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་ པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྲོ་བས་ན། སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགྲེལ་ཏེ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ ཡིན་ནོ་མཐར་ཐུག་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེས་ན་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཆོས་འཛིན་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་གྲངས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་། སྒོ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ནི་མི་འཐད་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིང་མི་རྟག་ལ། དེ་ ལྟ་བུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འགྲོ་བ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་གཅིག་གོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། །ཚེ་འདོད་པར་གྱུར་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་མཆོད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། ལུང་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་དགའ་བོའོ། །དེས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་དུས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པས། གང་ཟག་གཅིག་པོ་འདི་མ་གཏོགས་ཏེ བཞག་ནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རང་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པའི་ཕྱིར། ཉེས་དམིགས་ལྔ་དང་མ་འབྱོར་དང་། །མི་དགའ་ཆགས་དང་ཡིད་མི་བདེ། །འཐབ་དང་རྙེད་སོགས་སྲེད་དང་མཛའ་། །བརྩེ་ དང་བླ་མ་ལ་གུས་དང་།།ངོ་མཚར་ཁྱད་པར་དོན་ཕྱིར་དང་། །ལྷུང་དང་དཀོན་མཆོག་རྒྱུ་དང་ནི། །མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་ཕྱག་བྱའི་ཕྱིར། །དགེ་སློང་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བཅོ་ལྔ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གར་ཡང་མི་འགྲོའི། འོན་ཀྱང་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་ཆོས་ལ་གུས་པ་ ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པས་རང་གི་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་བའི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོའི་འཁོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由正確摧毀有之因故，遍盡有之結縛。由見道與修道達究竟故，以正知而心極解脫。由獲得殊勝神通等功德之自在，及趣向自種姓之最勝故，是達到一切心自在殊勝彼岸者。如是解釋，前前為後後之因。 于究竟之說亦不應說差別，故無無究竟之過失。雖屬所說數量之內為持法之最勝，為顯示不具如是功德故，說"除一補特伽羅"等。 補特伽羅者，因果相之所應熏習與能熏習之體性常住不應理，故為善不善習氣所充滿且無常，取持如是隨順之趣，以此詞源學方式即相續為一補特伽羅。"此即"之聲是表示親近之助詞。 由希求壽命故為具壽，表示利益、安樂與恭敬。由持一切教法及獲得承事佛陀之歡喜故為阿難。故具壽聖者阿難於說法時為預流果，不具所說功德，除此一補特伽羅而說。 由圓滿所作及希求自利，以及如來加持一切圓滿故，遠離五過患、不圓滿、不喜、貪著、不悅、爭鬥、獲得等貪、親愛、慈悲、敬上師、希求稀有殊勝義、墮落、三寶因緣及禮敬塔等十五種行走因緣，故自身不往諸處，然由知恩及敬法等常住世尊處，故為自己所屬，是說自己的大聲聞眷屬。

།མདོ་སྡེ་རིན་ཆེན་ཟབ་མོ་ནི། །དཔག་མེད་ཉན་པའི་སྲེད་པ་ཡིས། །མཐའ་ཡས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་སུ། །མཁས་པ་གང་ཕྱིར་རྒྱུ་བྱེད་པས། ། དེ་ཡི་ཐེག་པ་བཤད་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་དག་མང་པོ་འོངས་གྱུར་ཏེ། །དེས་ན་མདོ་སྡེའི་ལུང་རྣམས་སུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་མ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ། །ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་བསྟན་ཏོ། །བར་མ ལ་དགའ་བ་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པས་གོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས།དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏོ། །མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཕགས་པ་ བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་མཐོང་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་ བཅས་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ནི་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱིའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་རྣམས་ཀྱིས། །བརྒྱད་སྟོང་འདི་དོན་མ་ཚང་མེད། །འདིར་གཞུང་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །དོན་དེ་ཇི་སྐད་གསུངས་དེ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐལ་བ་ ཞན་པ་རྣམས་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་དགྱེས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གདན་བཤམས་ནས། མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་སྐུ་དྲང་པོར་བཞུགས་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཤངས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སྤྱན་གཏད་དེ་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཛད་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་བཞེངས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 甚深妙法經， 以無量聞欲， 于無邊世界， 智者為遊行。 由說彼乘故， 彼等眾多來， 是故諸經中， 不說諸佛子。 這是某些人的說法。為攝受喜好廣說文句的眾生，宣說聖十萬頌。由悲憫喜好中等廣說而能瞭解的眾生，攝集一切義而說聖二萬五千頌。為利益喜好略說、聞首即解的眾生，又攝集其一切義而說聖八千頌。 因此，隨順此而喜好略說見法的比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷眷屬，如是清凈增上意樂並具精進而住無相者，任運而住無相者，正入決定行者，一生所繫者，如是應知菩薩大眾眷屬無量。這是其他人的說法。 如是論師法稱亦說："如是所說諸，八千義無缺，此中許略文，即彼所說義。" 如是隨順彼故，為遣除福薄者無眷屬等不悅，以及歡喜少欲故，世尊自敷法座，為顯示此寶經應以等持而證悟故，離極舒展等過失而結跏趺坐端身正直，先作法輪印相，注視鼻尖一心正念，為攝一切三昧故，入名為三昧王之三昧而住。

།དེ་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྤྱན་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་ པོའི་དབྱེ་བས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མཛད་པས།ཅི་རིགས་པར་སྐུའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ སྟོང་དྲུག་ཅུ་དྲུག་ཅུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་འོད་སྤྲོ་བ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་མཛད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་མཛད་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོས་ཁེབས་པར་མཛད་དོ་།།དེ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་མང་པོ་སྤྲོས་པ་ལ་གནས་པའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མང་པོ་བཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ གྱི་དོན་མཛད་དེ།དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེ་བོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་སྟོན་པའི་ལྟས་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། གནས་མི་གཙང་བ་དང་། ཉན་པ་པོ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། གང་གིས་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅཝ་བརྒྱད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་དེ བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྡུས་པའི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་རྣམ་པར་བསལ་བས་གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས།དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷ་དང་མི་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ནས་སྐྱེ་བ་དྲན་ཏེ། དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སོང་ བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་པར་འགྱུར་རོ་།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོང་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། བསམ་ གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཐོབ་པས།རྒྱལ་བའི་ཡུམ་མཉན་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ནི་ལེགས་པའོ། །དུལ་བ་ནི་ལེགས་པའོ། །ཞི་བ་ནི་ལེགས་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 其後，以慈悲眼正觀此等世間為苦所逼，令所化眾生了知此教法以小、中、大之差別，隨各自根機而行，具足成佛究竟之果。隨宜從身體支分及毛孔中放射六十六億百千光芒及自性光明，遍照十方如恒河沙數世界以大光明，令一切眾生決定趣向無上正等正覺。以舌根覆蓋此三千大千世界。 從彼放射眾多光明中，安住蓮花蕊座上諸如來身為前導，宣說具足六波羅蜜法，如前利益眾生。為攝受求此義者，顯示無礙說般若之瑞相。 其後如是離眾眷屬等一切怖畏，入名為"獅子奮迅"之三昧。為令說法者了知不應于不凈處及不善分別世俗勝義之聽眾前說佛母，而作如是神變加持。以十八大瑞相為前導，如是遍除一切世界中八無暇，清凈處所。令彼處眾生與天人同分而生，憶念宿世，以喜及大喜為前導，各往自佛剎禮敬頂禮世尊。 一切眾生皆離盲等過失，安住十善業道，歡喜四梵住，獲得如入第三禪之樂，堪為佛母法器，具足如是自性智慧：佈施為善！調伏為善！寂靜為善！

།ཡང་དག་ པར་སྡོམ་པ་ནི་ལེགས་པའོ།།ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ནི་ལེགས་པའོ། །སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མི་འཚེ་བ་ནི་ལེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྟོན་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པས།གདུལ་བྱ་རྣམས་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འོད་དང་སྐུ་མདོག་དང་གཟི་བརྗིད་དང་དཔལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ ནས།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཛེས་ཤིང་ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེ་སྟེ། དཔེར་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱིས་རི་བོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལྟ་བུར་མཛད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་སྟོན་པར་སྤྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལྟ་བུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གདུལ་བྱ་རྣམས་འབད་པ་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་།དེའི་ཕྱིར་མིར་གྱུར་པ་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་མཉམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཐ་མལ་པ་བསྟན་ཏོ།

我來為您翻譯這段藏文： 正律儀為善！梵行為善！不害諸有情為善！如是宣說。此為二種三昧神變。 其後，世尊已得一切所知自在，示現宣說此般若波羅蜜多。為令所化眾生生起恭敬，如前以光明、身色、威嚴、吉祥勝伏一切世間，次第莊嚴、光耀、明亮、晃曜，猶如須彌山王勝伏一切諸山。 如是唯有如來能證悟宣說此法，我等則不能，恐所化眾生因此不作精進。是故為令生起正信，顯示唯以人身即能成辦一切，而示現與此世界眾生身量相等之平常色身。

།དེ་ ནས་རབ་ཏུ་དང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་ལྷ་དང་མི་ཡང་དག་པའི་དོན་སྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་དུས་གཞན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་ན།ཇི་ལྟར་ཕུལ་བ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་སྔོས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་སེམས་དང་བས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་སྤེལ་བ་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བདེ་བར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ དོན་དུ།མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས། ཉིད་ཀྱི་དབུའི་སྟེང་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཛེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་བྱེད་ པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས།བདག་ཏུ་རློམ་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ། གཅིག་ལ་མངོན་པར་དམིགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ན། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་ཀྱང་། ཕྱིས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱུར་བ་དང་། རིང་ཞིག་ལོན་པའི་དབྱེ་བས་ལ་ལ་ཞིག་རྟོགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་ འདོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ངེད་ལ་སེམས་གཞན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་མཛད་པའི་བདག་གི་སྐུ་ མཉམ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ལ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 爾後，生起殊勝凈信的天人，由於修習真實義而熟習，於他時見到如是本性之法證悟者，以花等供養世尊。如其所獻受用，如是受用妙香等物，以凈信心增長福德，由身等極為調柔，為令所化眾生安樂生起智慧資糧，為攝受故，世尊以神變加持彼等花等。 于自頂上化現三千大千世界量之樓閣，以一切莊嚴裝飾，令此世界極為莊嚴。對於未斷我慢習氣者，若專對一人說法，則因不悅等而不能趣入正法。是故如前，為顯示於一切處攝持等義，如是平等趣入一切眾生，后隨其根機，以速疾與久遠之差別，于某些授記證悟等，為顯示我等非以貪著等增益為先而轉變心意，故於世間界所住一切眾生前，如善逝王示現宣說一切種法之身相平等，此為二種神通神變。 其後，因生於遍染污世界，及具足殊勝智慧等，世尊於一切佛陀中，於一切種利益眾生事業非為平等。

།ཞེས་སྐྱེ་བོ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པ་སེལ་བས། འཇུག་པ་དང་ཚོགས་རྫོགས་པ་མཚུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ་སོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྲིད་པས་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་།ཚོགས་དང་ཆོས་སྐུ་དག་དང་ནི། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པར་ནི། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་སྟེ། །སྐུ་ཚེ་རིགས་དང་ཚད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བདག་ཉིད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་རང་གི་གདུལ་བྱའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མ་ལུས་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པས།ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་འཛུམ་པ་མཛད་དེ། གང་ གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དྲུངས་ཕྱུང་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ནས་ཕན་ཚུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ ལྡན་འདས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། རང་གི་བླ་མ་ལ་མ་ཞུས་པར་བབ་ཆོལ་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས། དེའི་ དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་རང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ།བསྔགས་པ་གསུང་བ་ཐོས་པས་རང་གི་བདག་པོའི་ཐུགས་དགོངས་བཟང་པོ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མཆིའོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐོབ་ནས།རང་གི་བདག་པོས་ཆོས་ལ་གུས་པས་མཆོད་པའི་དོན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་པདྨའི་སྐྱེས་བསྐུར་བ་དང་། གནོད་པ་ཆུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྙུན་གསོལ་བའི་ཚིག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ འདི་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བག་ཡོད་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མནོས་ནས།འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བཅས་པས་བར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་འོངས་ནས། ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པའི་ཚོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是消除下等眾生之疑慮，入道與圓滿資糧相等的諸菩薩，于各自佛土中現證無上正等正覺是有可能的，故與一切佛陀同在。"資糧與法身，為利眾生行，一切佛平等，非壽種量異。"如是顯示自身平等。 如是于種種世界中發願轉生的自所化諸菩薩，無餘無倒宣說一切經典寶藏，為顯示圓滿資糧方便故，世尊如是微笑。由此，世界中諸眾生見到彼此世界中安住的諸佛世尊及其眷屬圓滿眾會，斷除一切不平等疑惑種子，了知平等性。 如是見到大光明等瑞相為先，思維不請教自己上師而輕率前往是不應理的。為此，十方世界諸菩薩各自前往其如來處，先行頂禮，啟問："世尊，此大光明出現於世間"等。隨後聞得讚歎之語，了知自師善意者白言："世尊，我等將與眷屬前往彼等世界。" 獲得開許后，為供養敬法故，自師遣送各種珍寶蓮花，並以"少有不適否"等問候語，以及"此世界具五濁，當住正念"等教誡。領受后，與無量眷屬供養中間諸如來，來此頂禮供養。

ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པའི་ཚོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ།རང་རང་གི་གནས་སུ་འཁོད་ནས་རང་རང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙུན་གསོལ་བའི་ཚིག་དང་པདྨ་ཕུལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྣང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཁྲུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། པདྨ་དེ་རྣམས་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོར་བ་ན། པདྨ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ ཅན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྟོན་པར་མཛད་པས།སེམས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་མཛད་པའི་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་རྣམས་འོངས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ ནས།ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ པ་ཡིན་པས་འདིར་ནི་དེ་དག་མ་གསུངས་སོ།།དེས་ནི་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ གནས་དེ་ཉིད་དུ་འཁོར་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འདི་སྐད་བདག་གིས་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐོས་སོ།།ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ བདག་ཉིད་ཚད་མར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སྟོན་པ་དབང་པོའི་འཁོར་དང་ནི། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱང་ངེས་བསྟན་པ། །དད་ལྡན་ འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ།།སྡུད་པོ་རང་ཉིད་ཚད་མར་ནི། །རབ་གྲུབ་ཕྱིར་ཡིན་འཇིག་རྟེན་ན། །ཡུལ་དང་དུས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་། །དབང་པོར་བཅས་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡི། །སྨྲ་པོ་ཚད་མར་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཡིས། ། དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་པས་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་མདོ་སྡེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ངེས་པར་བྱས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 先行頂禮後加持供養聚，各自安住于自處，向各自如來獻上問候語和蓮花。此乃法顯神變之二相。 其後，為令知曉世尊雖生於不清凈世界卻不為其過失所染，且為供養正法故，各自向自方散撒諸蓮花時，蓮花上現有如來安住，以此為先示現佛母，為令諸眾生決定趣向無上正等正覺故而供養正法。 了知隨緣大菩薩等眾會來臨后，宣說具足初善、中善、后善等之般若波羅蜜多，此當知為緣起。為攝受喜聞略說之眾生故而作如是宣說，此處未詳述彼等。 當時，世尊在王舍大城靈鷲山，為如前所說眷屬圍繞而住說法時，我於世尊處與彼等眷屬共同如是聽聞此寶經。宣說處所等一切，皆隨順世間言說而結集，以自身成立為量故，為令所化眾生恭敬聽聞思維等而宣說。 如法稱論師所說："示現導師與眷屬，處所時間定宣說，具信趣入支分故，結集者成立自身，為量故也世間中，由處時等為標識，具根說者所言語，說者成量極明瞭。" 於此，"欲說經義者，應具攝要義，詞義及關聯，並以問答釋。"依此解釋之理，當以五相解說經典。

།དེ་ལ་དགོས པ་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་བས་ན་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་བཅོས་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ནི་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་སླ་བ་དེས་ན་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ ཉིད་དོ།།དེ་ཡང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་དང་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་བསྡུས་ནས་ཀུན་ མཁྱེན་གསུམ་སྒོམ་པས་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་གྱིས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་དོན་རྣམས་ངེས་པར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་རིམ་པར་བཀོད་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རིག་ནས།ཡང་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བསྡུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་ བཤད།།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་གཏོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱས་པར་སྨྲས་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སླར་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 其中所需已如前說。為使聽眾易於理解，及令講說者易於解說教義分別之理，故當先說略義。 為令發菩提心等菩薩通過顯示果位而遍知一切相，故首先宣說一切相智。此須遍知聲聞道等，故其後為道相智。此亦須遍知一切基礎，故其後為一切智。 為令如是所得三種遍智於一切相得自在故，攝集一切相、道與事物差別，由修三智而證悟，此即圓滿現證一切相。 依止以殊勝道證得究竟智慧的頂加行現證，為令確定別相與總相分類所修諸義，次第安立而成辦，即漸次現證。 為令善加修習故，於一剎那圓滿現證諸所修后，于第二剎那無倒證悟法身圓滿菩提，此即般若波羅蜜多義攝八種現證略說。 如雲："般若波羅蜜，以八事善說，一切相智性，道智性隨後，複次一切智，圓滿現證屬，至頂及漸次，一剎那圓覺，法身為八種。" 略說若廣說則為善說，故當再廣說略義。

།དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འགྲོ་བར་འདོད་པས་དང་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི རང་བཞིན་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་བསྐྱེད་ནས།སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པ་གདམས་ངག་བཟུང་བའི་རྗེས་ལ། ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱས་ཏེ།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་གཞན་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པས་དབེན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་ སྤྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དང་པོར་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པས་གོ་བགོས་ནས། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ལ་མངོན་པར་འཛེགས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པས་ཚོགས་བསགས་པས་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ལེའུ་དང་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 對於欲趣向圓滿菩提者，首先應當生起以空性和大悲為心要的菩提心，即愿菩提心與行菩提心這兩種自性。為圓滿發心及由此所引生的諸法，為護持善得功德之增長，于受持教授等之後， 獲得聞思修等究竟，具足解脫分善根之信等相后，隨順通達四諦的四種順抉擇分，為世間修行之自性而決定。 如前所說的順抉擇分及其他見道等皆具修行，故為修行所依之法界自性菩薩一切法緣念為先導，以一切眾生中最勝故，依大心性、大斷性、大證性，入修行故，應修三種所為之寂靜處。 其後為獲得此故，於三種遍智境上，總依善法，及於現證一切相等四種現證中，每一現證皆依六波羅蜜多之所作即是修行。 如是，于加行、見道、修道及殊勝道體性的鎧甲等諸修行中，因是精進自性故，首先以鎧甲修行披甲，以趣入修行趣向顯現登上無餘大乘法，以資糧修行積集資糧，應證出離修行。如是以證得佛果之法證悟次第而說，諸如來一切相智即為第一品所攝。

།དེ སྐད་དུ་ཡང་།སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་ རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་པས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དག་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་མོག་མོག་པོར་མཛད་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ན་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་འདི་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་གི་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པས་རྟེན་བརྗོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ།ཡུལ་ སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལམ་བསྡོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་། གདུལ་བྱ་འབྲས་བུ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་དེའི་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པས་ན།མོས་པ་དང་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབྱེ་བས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་ཁུངས་ནས་གསེར་གྱི་གའུ་ལྟར་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དང་པོར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་ བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་གསུངས་སོ།།དེའི་རྗེས་ལ་དེ་གསེར་མགར་གྱི་རྒྱན་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། རང་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་ ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是所說： 發心與教授， 四種順抉擇， 及為修行依， 法界之自性， 所緣及所為， 鎧甲趣入行， 資糧與出離， 是佛一切智。 其後，若無遍知一切道，則不能證一切相智，為宣說遍知一切道故。如來自性光明令天等異熟所生光明黯然，為除世間護等增上慢故，唯具足摧伏我慢相續者，方有證悟此之機緣。以詞義暗示說明所依之後， 宣說境之決定等，于遍知道位中應圓滿一切道，故以聲聞緣覺一切道宣說為先，世尊宣說具足此世間等功德諸菩薩之見道具大利益。 其後應說修道，因道贊少及所化眾生趣向果故，首先宣說其作用。因有有漏無漏自性二種修道，故以勝解、迴向、隨喜作意差別，有漏修道有三種，如從源處金匣般積集福德故，首先宣說勝解作意。為令修此菩薩生起歡喜故，如是于增上勝解，宣說讚歎諸佛等，如是展轉宣說歡喜自性之讚歎、恭敬、稱揚。 其後，如金匠莊嚴般，為令彼福德成為圓滿菩提支分，以迴向作意為先，為得自他福德事平等性故，宣說隨喜作意。

།སྦྱོར་བ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པས་ན། དང་པོར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས། ལེའུ་ གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་བར་ནས།གསོལ་པ་གང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་ པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། ། བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི་། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲིད་པ་དང་།ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་སྟོན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་དོན་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་འཛིན་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་[(]ཡང་[,]ཀྱང་[)]རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ ནས་བརྗོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ།དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ་དེའི་ཕྱིར་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་དགུ་པ་ནས། རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་ཡང་བསྐོར་ བའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཟློག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由加行和清凈差別，無漏修道有二種，故首先顯示現證相，其次顯示極清凈相。從第二品至第八品，問曰："如是通達者，即是菩薩摩訶薩般若波羅蜜多。"世尊答道："為極清凈故。"以此為終，宣說諸菩薩遍知道性。 如是所說： 令光黯然等， 聲聞獨覺道， 此及余功德， 具大利見道， 作用與勝解， 讚歎敬稱揚， 迴向及隨喜， 無上諸作意， 修證極清凈， 此等為修道， 諸智菩薩之， 遍知道如是。 其後，若無遍知一切基，則不能善知諸道，為宣說一切智性故。以慧見輪迴過患，以悲行有情利益，為他所轉故，諸菩薩不住生死涅槃，故以遮遣顯示聲聞緣覺非如是。以此為先，唯為攝受教義故，以隨行與遮遣執取相與無相，顯示佛母廣略二者。以所緣無所緣顯示違品對治已，復以隨行門宣說諸菩薩彼等修習加行。緊接著，以顯示彼等性為先，宣說應修見道。 是故從第八品"具壽須菩提問"開始，至第九品"須菩提，任何法無有轉還。須菩提，此亦是諸菩薩摩訶薩般若波羅蜜多"為止，以遮遣門宣說聲聞緣覺一切智性。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡིས་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ མཐོང་བའི་ལམ།།དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྡུས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བླང་བ་དང་དོར་བར་འདོད་ནས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ།ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་སྐྱེས་པས་བསྒོམ་ པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ནས།ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སློབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྲིད་པ་ དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན།རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གྲུབ་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ ལེའུ་དགུ་པ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་ནས། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་།མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པས། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་ སྟེ།།འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོའོ།

這是該藏文的中文翻譯： 如是說道：以智慧不住于輪迴，以悲心不住于涅槃，非方便則遠離，以方便則不遠離。與不相順對治分，相應及其平等性，聲聞等所見之道，如是皆為遍知性。這是所說。 其後爲了掌握遍知三智，攝集一切相、道相智與基智的差別，由於修習三種遍智，為顯示現觀圓滿義，如數以殊勝加行相應取捨功過，先以了知相為前導，由生起隨順解脫分善而修習。如是宣說諸相等后，對隨順解脫分增長歡喜者，以通達順抉擇分等次第，學地菩薩不退轉眾獲得法位者，即以佛陀因相修習輪涅平等為前行，成就自佛土清凈，以善巧方便隨緣任運成辦佛事，如是宣說順抉擇分等。 因此，第九品中說：作如是說已，具壽須菩提向世尊如是言："世尊，以虛空無邊故，此為無邊波羅蜜多"，乃至第二十品："彼彼菩薩摩訶薩為天人阿修羅世間所不能奪。"以此為終，如是宣說諸佛等如何現證一切相現觀圓滿。 如是亦云：諸相及加行，功過與相俱，解脫順抉擇，不退轉學眾，輪涅等性及，凈土無上者，現證圓滿覺，此具方便智。這是所說。 其後獲得現觀圓滿者，即至勝道證悟之極。

།ཞེས་རྩེ་མོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲོད་ལ་ སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞིའི་ངོ་བོ།རྟགས་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་བརྟན་པ་དང་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དག་བདག་དང་སྐྱེས་བུ་རྫས་དང་བཏགས་པར་ཡོད་ པའི་རྟེན་ཅན་དག་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་སོ་སོ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དང་། དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་བླང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེན་པ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་ སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་ བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི།།རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པར་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་ པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ།ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ལས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།མཐར་གྱིས་པ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

為顯示頂加行現觀之義，如數宣說暖等四種順抉擇分之體性、相狀、增長、穩固及心住，以此為前導。 以趣入與退轉分之所依，以我與補特伽羅實有與假有為所依，如其數量各有二種所取能取分別，故有四種分別，于見道與修道各別應斷，並說明能斷彼等之差別階段四種對治應當修習。 由於獲得佛果無有障礙，故以無間三昧依二諦善巧方法，宣說應斷邪行及其所依。 其後，第二十品中從"須菩提，若菩薩摩訶薩于夢中亦"開始，至第二十九品"以善不善法無量故，應隨知般若波羅蜜多"為終，宣說具因頂現觀。 如是亦云：彼之相及增長，穩固與心住，于所謂見道及，所謂修道別，四種分別之，四種對治及，無間三摩地，及邪行俱者，是為頂現觀。這是所說。 其後獲得頂現觀者，為令通達別相與總相諸義堅固，次第安立而修習。即以十三種佈施等攝諸法，第二十九品中以一句"為宣獅子吼故，應隨知般若波羅蜜多"，宣說具因漸次現觀。 如是亦云：漸次有三種十種。這是所說。

།དེའི་འོག་ཏུ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁྲུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་མ་ཐག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ནས།སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ནི་ཡང་དག་ པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གང་ཕྱིར་དབེན་པར་གྱུར་པ་ལས། །དབེན་ པ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་བཅོས་བུ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

其後，為令修習漸次現觀極為純熟，于所證諸法本身，以無漏非異熟一切法，以一剎那相等四種差別，以一剎那現證。即于彼品中以"以一切法無亂故，應隨知般若波羅蜜多無亂"一句，宣說一剎那現等覺之修相，于第二剎那圓滿證得法身菩提，故說菩薩三種無間圓滿菩提。 其餘三身於世俗諦中顯現，就勝義而言，隨順法性體性之信解差別，安立為諸佛、菩薩、聲聞等之境界。為顯此義，如說："由離而成離，許彼無差別"，雖與法身無別，然由出世間道而別別獲得，非為造作，故以一切法如幻無二智而通達。 以此為前導，于瑜伽行者世俗諦中，由生起殊勝義顯現門而必須承許，由所依轉依而轉變，以無二心心所顯示法等作用，從一切種如來境界智慧資糧所生者，即是具有事業之法身。

ཞེས་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པར་འདོད་པ་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་མཚན་ དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས།སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བ། བྱིས་པ་དང་ ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པར་རུང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེས་ན་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེའུ་དེའི་ ཞབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་ གཞན་ལ་སྤྲུལ་པ་ནི།།ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་སྔོན་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་དོན་དུ།མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཚུལ་ལུགས་བར་པས་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཡང་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་མ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་ བཤད་པས་མདོའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ནོ་། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཛེས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་ གྱུར་པ་དང་།འབྱོར་པ་སེམས་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རབ་འབྱོར་རོ།

如是宣說之後，為與欲聞諸多珍貴經典、安住十地的諸大菩薩一起，為受用最上無過大乘法之歡喜安樂，積累無量福德資糧，具足相好莊嚴之身即是圓滿受用身。 隨諸有情根機，為利益一切眾生，乃至有情界盡，於一切時恒常不斷，從福德智慧資糧分所生，為凡夫及聲聞等所能緣取之釋迦牟尼等如來之身相，即是化身。 故於第二十九品中，從"須菩提，如是菩薩摩訶薩"開始，乃至彼品末"無上佛法圓滿不難獲得"為止，宣說諸佛世尊之身現等覺。如是亦云："自性身及具圓滿受用身，如是化現於他者，法身具足諸事業，如是四種善宣說。" 其後，為令所化有情了知應如常啼菩薩般修行，故由宣說其往昔因緣，以令善知識歡喜為先導，為顯示修習般若波羅蜜多之功德，以結集方式，以中等儀軌顯示如前所說現觀次第之三品。因易解故，未攝入《現觀莊嚴論頌》中。如是以其餘二種方式將解說攝義，故暫時攝義唯一。 今以解說文義等宣說經義，即"爾時"等。"爾時"者，謂文句安立。于天人世間中以供養等為主故為上座。于諸離煩惱者中最為殊勝莊嚴，具足心意圓滿者，即是須菩提。

།འདི་ན་ལ་ལར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕྱག་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ ནི་གསུང་གི་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ།དཔེར་ན་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་བསལ་བའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་རྗེས་ སུ་བཟུང་བ་དང་།ཡོངས་སུ་གཏང་གཏད་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བརྟུལ་བ་ལས་རང་གི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པའི་མཐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ནུས་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་མཐུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ལ་ངག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྒོ་ནས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡིད་གཞན་དུ་ཡེངས་པ་ དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། བོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཀྱེ་རབ་འབྱོར་དེང་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་དཔའ་སྟེ།བསམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་པའོ་། །ཉན་ཐོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ།།གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

此處，如來身業加持之作用，如顯示十地等經。或以語業加持，如阿阇世王除悔經等。或以意業加持，如普賢行愿品等經。 因此，為攝受特別信仰聖者須菩提者，以付囑等次第引匯入大乘，為令自種姓相續不斷，或為利益見到如來不可思議方便善巧威力之所化眾生。因為在一切方面都顯示不能之處，故以加持語言宣說般若波羅蜜多。 為使聖者須菩提從散亂心轉向專注，世尊告誡呼喚道："須菩提，關於菩薩摩訶薩般若波羅蜜多，汝當勇於宣說。"因為是說法時機，雖本已具足，但意為"須菩提，今日汝當顯現殊勝之法、義、詞、辯才無礙解一切相。" 菩提者，於一切法無執著，具足自利。具有此心者即是菩薩。若問聲聞豈不亦如是耶？故說"摩訶薩"。具有為成辦廣大他利之心者，即是大菩薩。若說其他意義之"大"，外道賢者亦有，故說"菩薩"。因此說"彼等菩薩摩訶薩，關於般若波羅蜜多"。

།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ས་ཕྱོགས་གཙང་མར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་རྩ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་དམིགས་ལ། རྗེས་སུ་དཔྱད་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལེའུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ གིས་བརྟག་པར་བྱའོ།དེ་ནས་བགྲང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གྲངས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞལ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་རྟོག་ པས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་འཐད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པ་དང་དོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ པའི་སེམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་མཚན་མ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཟུང་ལ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་དོན་ཉིད་མིང་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་སེམས་ཉིད་དུ་སྡོམ་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་བཅུག་ལ། དོན་གང་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ དེ་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏེ་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའོ།།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་འཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་དང་ ངག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་དང་།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

于第一無數劫中出離並以勝解行增長積累福德資糧的菩薩，于清凈地處結跏趺坐，以緣念諸佛菩薩為前導，以根本心從名字門如實緣取宣說一切法無我之般若波羅蜜多法門，以隨觀察心通過品章等差別觀察其文句分別。 其後，以數數觀察八種現觀位差別而了知其數量，以度量觀察了知各別現觀自性，以思維觀察無增益損減，以決定觀察以現量比量為量而成立。如是以四相於般若波羅蜜多之義，別別與總攝，依次為無義與有義，以此等於文字，以如是諸相以觀察心而觀察。 其後以決定執持心執持如是觀察相，以攝心將如是所觀察義攝入緣名之根本心中，以具欲樂之希求心修習所當趣入之義。 如是，首先以聞思修自性智生起次第，為證一切相智故，至究竟彼岸，故名波羅蜜多。 又此般若即是以擇法為相之般若波羅蜜多，佛世尊無二智如幻是其實相，由得彼隨順故，言教文句及見道等相之道亦假名為般若波羅蜜多。 如尊者法稱所說： "般若波羅蜜，無二智， 如來即是彼， 所證義具彼， 教道立彼名。"

།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ལས་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ། །དེ རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ བུའི་དོན་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།ཇི་ལྟར་ཏེ་གང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་།ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་མདོའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྒོ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ངག་གི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་གྱིས།ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱས་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རབ་འབྱོར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མངོན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

因此，與彼相關之離影像三者皆為般若波羅蜜多，此是就主要而言。非唯彼等，因為若無此則不生起，是就三種菩提而言。此即如將說"欲學聲聞地者亦當聽聞此般若波羅蜜多"等。 為顯示具足一切種最勝士夫義之證悟方式，又如《聖華嚴經》所說："善男子，菩提心為種子，即是一切佛法之果實精要"，故以二十二種差別分類緣他利求正等菩提為相之菩提心證悟差別，菩薩摩訶薩於三種般若波羅蜜多皆當出離並當必定獲得。此即是發心之所緣自性及廣分，其分類即是經義。 為顯示此義，世尊以對須菩提開示之門而略說般若波羅蜜多。此中語義略攝為：菩薩摩訶薩以如實證悟一切種菩提心之差別，以如理生起聞等智之次第，當如是獲得三種般若波羅蜜多。為廣說與彼等相關之般若波羅蜜多故，世尊告長老具壽須菩提言："須菩提，應現證四種正確認知。"

།རྒྱ་ཆེར་ནི། དེ་ལ་དང་པོར་རིགས་ནུས་པས། །སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་རབ་སད་ཅིང་། །སྦྱོར་དང་བསམ་ པ་ཕུན་ཚོགས་པས།།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཐེག་གསུམ་གྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་པར་བྱས་ནས།སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་པ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །ཞེས་བཤད་པས་སེམས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ་ལ་མངོན་པར་བལྟས་ནས། དེ་ གདོན་པའི་བསམ་པའི་དགེ་བས་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་ན།འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་འདིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདུན་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ན་སྨོན་ལམ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེའི་སྒྲར་བསྟན་ཏེ། དོན་ དུ་གཉེར་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།

廣說之： 首先由種姓力能， 悲心種子善覺醒， 加行意樂皆圓滿， 菩提之心當攝持。 如是以種姓等力正受菩薩戒等，發起以空性與大悲為心要之菩提心，成就正等正覺后，應隨眾生根機以三乘法教等利益他人而精進。如是發願后以圓滿修行而成就。此即是緣他利求正等菩提之相及其因果。 如同了知欲行與行走， 二者差別之分際， 智者亦當如是知， 此二差別之次第。 以此說明願行二種自性之發心。 如說： "大歡喜與大精進， 大利益與大生起， 菩薩之心思維者， 具二利益心生起。" 豈非與思維相應之心於殊勝境相顯現生起即是發心？正等菩提之慾求本是由希求彼義之善法欲心所生，如何成為發心？ 誠然如此。然而，觀見無怙眾生沉溺苦海，若以救度之善意欲求於法，為成佛故發菩提心，此處以因說果。應知如是欲求精進之菩薩一切善法皆得增長，故依假立亦無過失。 或者，愿即是希求，即是欲求正等菩提，與彼相俱之發心以彼名說，因為希求為主即是發心階段。如是說"菩薩們生起具愿之心"是合理的。

།དེ་ནས་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དང་། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་།གཞན་གྱི་དོན་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིའི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ།སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། གནོད་སེམས་མང་བ་ རྣམས་ནི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་འདོད་པས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་ རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ས་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ ཚོགས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་པ་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།གནས་པས་ན་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།

接下來，何為所欲之自性，為何義而發心，以及何為正等菩提與他利？應當如《二萬五千頌般若經》所說而闡述。 其中，略說正等菩提即是："舍利子，於此，菩薩摩訶薩欲於一切法、一切種相現證圓滿菩提者，應當精進般若波羅蜜多。" 其廣說即是："舍利子，於此，菩薩摩訶薩以無住方式安住般若波羅蜜多，由不緣施者、所施物及受者故，以無執著方式圓滿佈施波羅蜜多"等。 其中略說他利即是："菩薩摩訶薩欲令十方一一方各如恒河沙數世界中一切眾生，皆入無餘涅槃界而般涅槃者，應當修學般若波羅蜜多。" 其廣說即是："菩薩欲令慳貪眾生安住佈施，破戒眾生安住戒律，多嗔眾生安住忍辱，故應修學般若波羅蜜多"等。 如是亦說： "發心為利他， 欲求正等覺， 彼等如經中， 略廣門中說。" 其中，其差別如是：菩薩初發欲求之心如地，因為是生起現證一切法、一切種相圓滿菩提資糧之所依故。第二具意樂之心如精金，因為以六波羅蜜多所說，于現后二世利樂之意樂乃至正等菩提無有變異，以安住故稱為意樂。

།གསུམ་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ གྱིས་སོ།།གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པ་ཚོགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཤིང་གཞན་གྱིས་མེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མཆོག་ ཏུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།འདི་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲུག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་འདྲ་སྟེ། རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་བཟོད་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ།མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་བརྟན་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགུ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ།དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ སྨོན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅུ་གསུམ་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླུ་སྙན་པ་སྒྲོགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འདུན་པར་ བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

第三具增上意樂之心如白分之新月，因為一切善法漸次增長故，以增上意樂之方式而說。此三者以小、中、大之別，攝於初業者資糧道。 第四具加行之心如火，因為三種一切智之加行如同以他木使火增盛般漸次增上，以是最勝加行故，以極加行之方式而說。此攝於入初地加行道，與勝解行地相關。 第五具佈施波羅蜜多之心如大寶藏，因為以財物受用於一切種相令無量眾生滿足而無窮盡故。 第六具持戒波羅蜜多之心如珍寶源，因為依其體性而生一切功德珍寶故。 第七具忍辱波羅蜜多之心如大海，因為一切不欲臨至皆不動故。 第八具精進波羅蜜多之心如金剛，因為信解堅固不可壞故。 第九具禪定波羅蜜多之心如山王，因為一切所緣散亂皆不能動故。 第十具般若波羅蜜多之心如大藥，因為能息滅一切煩惱所知障病故。 第十一具方便波羅蜜多之心如善知識，因為於一切時不捨眾生利益故。 第十二具愿波羅蜜多之心如如意寶，因為能成就如所愿果故。 第十三具力波羅蜜多之心如日，因為能令所化稼穡成熟故。 第十四具智波羅蜜多之心如奏妙音，因為為所化說法令生歡喜故。

།བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཅོ་ལྔ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་དྲུག་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ།འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོ་བརྒྱད་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྲོ་བས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་ལྷུང་བས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཅུ་དགུ་པ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་མི་ཟད་པར་འབྱིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང་བསྟན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ མེད་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཤུ་པ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ས་དང་འབྲེལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདག་པོ་ལས་ཞུས་པས་འདུལ་བྱས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

此十者依次攝於歡喜地等十地，是見道與修道之所行境。 第十五具神通之心如大王，因為以無礙威力成辦他利故。 第十六具福德智慧資糧之心如庫藏，因為如同眾多福德智慧資糧之藏故。 第十七具三十七菩提分法之心如大道，因為一切聖者皆行且隨行故。 第十八具止觀之心如乘騎，因為雙運而行故，不墮輪迴與涅槃任一邊，故能安樂而行。 第十九具總持辯才之心如水庫，因為如同於一切處能持水且無盡流出般，能持已聞未聞之法，且無盡宣說故。 此五者攝於菩薩地之殊勝道。 第二十具法筵之心如妙音，因為對求解脫所化眾生宣說悅耳故。此與菩薩地相關，攝於入佛地加行道。 第二十一具一乘道之心如河流，因為通達能知所知平等性故，以大悲方便智慧相續不斷而作利他故。此得佛地正行位。 第二十二具法身之心如大云，因為以化身示現住兜率天等一切處，一切眾生利益事業皆依此故。此亦因無分別如來所問，是所化眾生所觀察之化身等所緣故，是清凈世間智后得位所攝佛地。 如是從初業地乃至佛地所攝。

།དེ་བས་ན་དོན་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་གྱི་ལྷག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་ཚང་བ་ ཡང་མ་ཡིན།གོ་རིམས་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ཅི་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་ རྣམས་ཀྱིས།།རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངེས་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་བར་དུ་དབྱེ་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ ལས།སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །ཞེས་བཤད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱེད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནི་ཁ་ ཅིག་གིའོ།།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བརྒྱད་པོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པའི་གཞུང་ནི་ སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདིར་ནི་གཞུངས་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་ཤེས་བྱེད་ཉིད་དུ་མ་བྲིས་སོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདིར་ནི་མགོ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་དུ་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ནའོ།

因此，依照了知義理之次第，如前所說之次第與分類即是如此，既非有餘亦非不足，亦非應當以他次第宣說。 如是次第分二十二種發心差別，從分別門而言，如前所說"為令菩薩摩訶薩於三種般若波羅蜜多"等。 如是亦云： "地及金月火， 藏與寶源海， 金剛山藥友， 如意寶日歌， 王藏及大道， 乘與水庫水， 妙音河云等， 共二十二種。" 應知此從凡夫菩薩乃至如來地之分類，是具因果自性之差別。 如《經莊嚴論》云： "發心于諸地， 信解及凈勝， 異熟復所許， 如是斷諸障。 彼根即大悲， 恒思利有情。" 由此說明應當發起緣于因果自性之發心。 若作其差別分類亦應如是，否則僅以因之差別，不能作其一切差別分類，則分類不能圓滿。此是一些人之說法。 其他人說，如大王等八心即是菩薩地殊勝道所攝。 顯示一切發菩提心差別之經典是《二萬五千頌》中所說，此處恐文繁不作為依據而書寫。 如是則此處僅略說大意，為攝受喜好簡略了知之眾生故而如是宣說。 如是所說義理差別應當確定了知，因為如前所說，此《寶聖經》是趣入《二萬五千頌般若波羅蜜多》之義攝要。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་རྣམས་ཀྱིས། །བརྒྱད་སྟོང་འདི་དོན་མ་ཚང་མེད། །འདིར་གཞུང་བསྡུས་པ་ཡིན་འདོད་དེ། །དོན་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་དེ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བདག་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པ་ལྟར།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ནུས་པ་མེད་པར་དོགས་པས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྐུལ་བ་ཙམ་རྟོགས་པས་དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་མཐུ་མ་རིག་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་དང་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་འོ། །དེའི་ ཡུལ་དེ་ལ་དེའི་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རང་གི་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འོ་། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤོབས་པ་ནི་རིགས་པ་དང་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའོ། །བསྐྱེད་ པ་ནི་སྔོན་མེད་པ་བྱས་པས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་གནས་པ་ལ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་ཕྱོགས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ་འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། བརྒྱ་ལ་འདིས་སྔོན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞིག་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་སྔར་ཡོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཐོབ་པར་གྱུར། གཞན་དུ་ན་བདག་དང་འདྲ་བ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་ནུས པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་བསམ་པའོ།

正如阿阇黎法稱所說： "如是已說諸， 八千無不足， 此許為略論， 義如所說同。" 由於一切種相皆是如來智慧所證，故於甚深般若波羅蜜多，如同自身無有能力，因未斷所知障故，聖者須菩提亦恐無能力，僅由聖者舍利子勸請而了知，不知其加持力而得證悟，故說"爾時"等。 "作是念"即生起下文所說分別。其所說即"為何"等。"為何"之詞表示分別。"自身"即與自相關而趣入。于彼境界中，非由他人所作自性，而是由自己，即自身所作。"智慧"即分別諸法之相。"辯才"即說理及解脫。此二之力即無礙之能力。"生起"即作前所未有。 從另一方面亦說"自之"等，此中亦應視為"自身"。于安住智慧辯才力中，由加持而特殊顯示。 "抑或"之詞表示顯示他分。"抑或以佛力"者，作是思惟：方便差別不可思議，或者他證得前所未有之智慧？或者令前所有更為殊勝？或得如來加持？否則如我一般的聖者須菩提亦不能。 因為無煩惱住者中最勝故而殊勝，亦不能說是能說者。因我亦具足智慧最勝之殊勝，故應成能說。無煩惱三昧之作用於說者中不存在，此是聖者舍利子之意趣。

།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཡང་།དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔོན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱི་མ་ཉིད་སྟོན་པས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གཏད་ན་གཞན་ གྱི་སེམས་ཤེས་ཀྱི།གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སེམས་མ་གཏད་པར་ཤེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་སམ་ཡང་ན་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་ ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའོ།།དེ་ཡང་སེམས་རྩིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་དང་། །ཚིགས་བཅད་ཆེད་བརྗོད་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟར་བྱུང་དང་གླེང་གཞི་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྐྱེས་རབས་བཅས། །གཏན་ཕབ་རྨད་དུ་བྱུང་སྨོས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུང་།།ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་གིས་འདོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོན་པ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་གིས་དོན་ འཆད་པར་བྱེད་པའོ།།ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ་། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་གིས་གཞུང་དང་དོན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རང་གི་ནུས་པས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་གྱུར་ན་སྙིང་མི་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

雖然方便善巧不可思議是可能的，但因根鈍故不能頓時生起前所未有的智慧等，因此顯示后一分別，故說"爾時"等。 聲聞等若專注則能知他心，否則不能，故以"佛力"之語表明未專注而知。如是之理即如前所說三種分別之自性，依心或依慧遍尋意之言說。此亦因心粗故為分別。"此"即前所說。世俗中由隨順彼之心了知而宣說，說此言。所說即"具壽舍利子"等。 "何者"即： "經典及應頌記別， 偈頌自說因緣會， 如是本事及本生， 方廣未曾有論議， 如是十二分教說。" 其中"說"即從聞性智生起，為令解脫而宣說。"示"即從思性智生起，為令成熟而解說義理。"開示"即從修性智生起，為令解脫，由生起對教義之定解而廣示。故如是"說"等三詞，依次是"說"等之解釋。 補特伽羅力即加持，因為是彼之因故，觀察彼一切說等，以"補特伽羅力"之詞說明。聲聞等豈非亦現證自所證法性？為何不以自力作一切說等？迎此疑問而自問："何以故？"有人說若由他作則成不滿足等過失。

།གཞན་ དག་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།འཇིགས་པས་འདྲི་བར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཚིག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལ་སྟེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སློབ་པ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་བཤད་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ལུང་འབོགས་པར་ བྱེད་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལུང་གི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའོ།།ལུང་འབོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སྨྲ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ ལ་ཡང་།རང་གི་རྟོགས་པ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པར་མི་ནུས་ན། མ་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རང་གི་རྟོགས་པའི་རྗེས་འབྲང་བས་། །ཇི་ཙམ་ཞིག་ནི་དཔག་པར་ནུས། ། ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། །དེ་བཤད་པར་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དཔགས་ནས་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

有人說是爲了避免其後相續斷絕之過失，爲了利益那些因畏懼而不能詢問者，爲了避免專注一境者從語言行為退失而生散亂過失。 "如來所說法"等是回答。于抉擇分相應所證門中所說法義，即于所有時，修學時由獲得見道而現證法性，由證得修道而領受。所證義境所詮之法，即經等一切，與所證法性不相違，因為顯示與彼不相違故。因此，彼等聲聞所傳授之經等教法，與所證法性不相違。 傳授開示即譬喻，亦攝說與示，因為是此處所說故。此是如來說法之等流，此是觀察后所顯示之補特伽羅作用自性。等流即因相似，是隨順果。此中顯示：恒時離於等持方便善巧，則于所證義境亦不能顯示不違自證，何況未證義境？是故應知顯示唯是佛力。如是亦： "隨順自所證， 僅能度量此， 方便所生因， 隱蔽難宣說。" 以此理趣推度亦不能顯示。

།ཞར་ལ་འོངས་པ་རྫོགས་ནས། ད་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སློབ་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ན།བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་ རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ།།འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་ལ། །བསྐལ་དཔག་མེད་གྱུར་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་ལས་རུང་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ ནས།དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱི་ གདམས་ངག་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་དེ། དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གཙང་བ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །གནས་གཞན་དག་ཏུ་བཤད་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། མངོན་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ལགས། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གདམས་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

附帶內容結束后，現在對於如是生起初發菩提心等，隨其時機而希求的菩提薩埵，通過修學佈施等善法而積累福德資糧時： "由得禪定通， 現證之門中， 為供養聽聞， 無量諸佛陀， 遍往諸世界。 彼于無量佛， 歷無量劫中， 恭敬而承事， 由承事彼故， 心成最堪能。" 由心堪能力而住於三摩地門中： "爾時於法流， 為得諸佛陀， 止觀廣智故， 獲廣大教授。" 如是與趣入菩薩相關之義教授，是聖者須菩提承佛語而啟問"菩薩"等。於此"菩薩菩薩"之義，由慧力緣菩提故為菩提，由大悲意樂緣有情故為薩埵，故說為菩提薩埵。譬如緣不凈之三摩地稱為不凈定。重複說"菩薩"等，是為攝集他處所說諸菩薩義。 "何法之假名"者，是勝義觀察等自性之假名，現前而說。然實非任何法之假名。此即世尊所說："我於此菩薩之法亦不見真實隨逐。"因為勝義觀察等自性之所教授不可得故。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ གདམས་ངག་གི་ཡུལ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུའི་རང་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གདམས་པའི་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མིང་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སུ་བྱས་པའོ། །ཆོས་དེ་མ་འཚལ་བ་ནི་ཐོས་པས་སོ། །མ་དམིགས་པ་ནི་བསམ་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བ་ནི་བསྒོམ་ པས་སོ།།ཡང་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་མ་འཚལ་བའོ། །དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་སྲིད་པས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་མ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉི་ག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་གང་ལ་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསླབ་པས་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་།དེ་ནས་ཕྱིས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་སྟེ། དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གདམས་ངག་ནི་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འདི་ཉིད་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ ཞེས་སློབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ།

雖然如此，若問教授之所緣境是否存在，則說"世尊，如是"等。般若波羅蜜多是修行等十法之自性。如是依教授所緣境而言，二萬五千頌中說："世尊，菩薩摩訶薩應如何學習般若波羅蜜多？世尊告曰：舍利子，於此菩薩摩訶薩亦不見彼名真實隨逐。"等。 "菩薩之法亦"者，謂於何法假立菩薩之名。"不知"是由聞慧，"不得"是由思慧，"不見真實隨逐"是由修慧。或者，由無決定義之近因，故以無相智而不知；雖無實體，然如夢等可能顯現，故以有相智而不得；由此二者皆不見真實隨逐。 于般若波羅蜜多修行等十法中，為護持初得功德故，為令不退失而教授學習；其後為得未得功德故而教示。然實非一切相，但教授是在言說世俗諦中，此是義理所含攝。如是下文即將解說："此即是教授與教示"等。此復當知由境之差別而有十種。 其中，如前所說菩提心之分類，以無所得方式修行，以無所得方式趣入聲聞等不共同的世俗諦與勝義諦而不超越，此即是修行之教授。

།སྡུག་བསྔལ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ནས་མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད།མ་རིག་པ་འགག་པ་ཡང་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ དང་།བདག་ཉིད་དམ་ནང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པ་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་དག་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་ ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྦྱོར་བས།དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ བསྡུས་པ་བཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་གཏོགས་པ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། སྐྱེས་ བུ་ཆེན་པོ་བདུན་པོ་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྒྱད་པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གྲངས་ཉི་ཤུར་ཆད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱའོ།

以下是完整直譯： 于苦諦中，色等作為果之空性與般若波羅蜜多，因為是真如之體性，故為一自性。于集諦中，由空性與作為因的色等無差別性，故色等非是集、滅、雜染、清凈之法性。于滅諦中，空性離生滅、雜染清凈、損減增長等，於此無色乃至無無明生，亦無無明滅，亦無佛，乃至亦無菩提。于道諦中，佈施等諸波羅蜜多與自性或內空等與外空等同時，前際后際互不相應不相離而修證，此為真諦之教授。 于佛陀中，佛與菩提同一相，以一切相智之法相成佛，于無所得中不修色等，了知所緣與能緣平等性。於法中，三種一切智所攝之四諦、對治及一切行相所攝之一切法即是體性。于僧伽中，因屬於佛寶所攝，除阿羅漢外，由住果與入道之差別，七大士與獨覺合為八者，由根鈍等差別分為二十數，于菩薩聖者學人不退轉者，應入無生。

།ཞེས་ལུང་འབོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པ་ དང་།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བས། མ་ཞེན་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་གདམས་པ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གོམས་པར་ བྱས་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་མ་གྲུབ་ན་དངང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས།ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་རློམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་གདམས་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ པ་ལ་དོན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ལུང་མནོས་པར་བྱ་ན་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས།ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སློབ་པའི་གདམས་པ་དང་། ཤའི་སྤྱན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྲངས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་ རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བོ།

以下是完整直譯： 此為三寶教授之傳授。以精進發起，于如是所說義專注用功時，于身等福德生起執著，故為無執著，宣說身等無自性之教授。縱長時修習，若所欲義未成就則生驚怖性而生厭離，故從無疲厭等乃至於圓滿菩提無傲慢性之教授。若於十方諸佛等，為一一義而求道之傳授則生怯弱，故於攝持道時，教授諸法本性無生之教授。 肉眼與異熟所生天眼、慧眼、法眼、佛眼，如其次第，於一切別別決定事、一切有情死生、一切法無分別、證悟一切聖補特伽羅、一切法一切相現等覺之境，皆修證為真如一性。

།ཞེས་སློབ་པ་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་མིག་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ། རྣམ་གྲངས་བཞིན་དུ་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ཆུང་ངུ་དང་ཅིག་ཤོས་ཐོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ དང་།གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ ཉིད།ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་ དོ།།ཞེས་སྟོན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་ པའི་ཕྱིར།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ ལ་གདམས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་གདམས་ངག་བཅུ་པོ་འདི་ནི་འདིར་གཞུང་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། གདམས་ངག་རེ་རེའི་གཞུང་གསལ་པོ་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏེ། གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དེས་ཇི་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གདམས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྲད་ནི་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གདམས་པའི་ཡུལ་རྣམ་བཅུར་སྨྲས་པ་ལ་སེམས་མི་འགོང་ཞིང་སྤ་མི་འགོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་མི་ཚ་བ་སྟེ་མི་རྨོངས་པས་སོ།

以下是完整直譯： 此為五眼教授。神通、天耳、他心通、宿命隨念、天眼及漏盡通之神通，如其次第，震動大地等、聞一切世界中微細及其他聲音、遍知他心有貪等、隨念自他前世、見一切色相、斷除煩惱障及所知障，應證知為本來寂靜性，此為六神通教授。 見道中四諦所攝十六剎那自性，法忍及隨順忍、智慧自性，由證悟一切法無自性，如幻師般於一切無執著之瑜伽士，修習彼等為所斷法之對治，此為見道教授。 如有為無為二者以一性故不能安立為互異，如是以所說見道現證之事物無別為所緣故，見修二道無有差別，故無安立修道之相，然彼即是修習緣起法性為所斷法對治之修道教授。 如是此十種教授，因此處欲令文簡略故，以般若波羅蜜多之名而說。如是於二萬五千頌般若波羅蜜多中，明顯宣說每一教授之文，因懼文繁而未詳述。如是教授應對何等菩薩教授耶？世尊言："然而"等。若者為語助詞，為"即是"之詞尾。"如是"者，謂菩薩與般若波羅蜜多不可得。于所說十種教授境，心不怯弱、不畏懼，因無怖畏故、無愚癡故。

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བསྟེན་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་པོར་གནས་མེད་པའི་འཇིགས་པས་མི་དངང་ངོ་།།བསྟན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་ཞིང་སྙོམ་ལས་མི་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་འཁུམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། སྔར་མའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ ཀྱི་ནང་དུ་ཀུན་ཏུ་འཇིགས་པས་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་གོ།།ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་དེའི་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་ནི་ཡིད་དེ་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱིས་སེམས་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ དག་དང་ལྡན་པས་ཐ་མར་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པའི་སྐྲག་པས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞུང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་འཛིན་པས། མི་འགོང་ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་བག་མི་ཚའོ། །དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལས། བག་འཁུམས་པར་མི་འགྱུར་འདིའི་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བགྱིད། བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐོག་མ་དང་ བར་དང་ཐ་མར།མི་དངང་། མི་སྐྲག་།ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གདམས་ངག་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་མཚན་ཉིད་མ་སྨྲས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་དོན་གང་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་སེམས་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་བཟུང་བ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གདམས་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་དེའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།

以下是完整直譯： 正因如此，由於以信心依止法故，初時不因無所依處之怖畏而驚慌。于教法不生退怯及懈怠，因不生畏縮故，不成前者之體性故。正因如此，由於具足智慧故，于真實智者中不因普遍恐懼而驚懼。于近教法時，其心不生退轉及後悔，因為心意不被摧毀且不退轉故，后不生心被摧毀故。正因如此，由具信慧二者故，最終不生普遍恐懼，於一切處不因不定之怖畏而恐懼。 或者，于說法等時，依次第確持教文與義理二者，故不怯弱、不退縮、不畏懼。何以故？由不違現量、比量、教量之量，于自境界義決定了知故，不生畏縮、心不退轉、不被摧毀且不退轉故。正因如此，于初、中、后時，不驚慌、不驚懼、不具普遍恐懼，如是配釋。 "此"者，謂菩薩由善巧世俗諦與勝義諦差別，于如前所說教授遠離怯心等，其"真實"之義。若問："此"字未說相而如何理解般若波羅蜜多？答：所說于所說義等不生怯心等之義，已說是般若波羅蜜多修行等十種，故以義攝持無過。 總結即所說"若"等，若菩薩以如前所說教授，住于如所說境，爾時應知此即是為彼菩薩所求義之成就近教、教授及隨教也。

།དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ བ་དང་།ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྤྱན་ལྔ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་སྟེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ གདམས་ངག་ནི།།བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། འོག་ནས་བཤད་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བའི་ ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་བར་དུ་སྤངས་པ་ལས་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན།དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོ་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དག་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས་པས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལྷ་རྣམས་སུ་ སྐྱེ་བ་ཅིག་ལྷག་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་གཞན་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་སྤངས་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 如是行持，則于菩提心及其所引法性般若波羅蜜多之修行不生疲厭，于不隨他乘之因即遍持道，于不依他而行之因即五眼，于圓滿一切種智資糧之因即六神通，于至究竟之因即見道與修道。此等一切于教授時已說，僅此即能成就一切圓滿之義，故如是次第宣說十種教授。 如是亦云： "修行與諸諦， 佛等三寶尊， 無執不疲厭， 及與遍持道， 五眼與六種， 神通功德相， 見道與修道， 應知教授十。" 雖然如此，于僧寶時，應如是持菩薩鈍根等差別：依下文所說道智所攝十六剎那見道，于見道心十五剎那中，以信隨法隨之差別，有初果向二種。其後，未離欲界貪者，于見道心第十六剎那成預流果。其後，于修道斷四種煩惱，由天人二趣受生故為餘二種。其後，由斷欲界五種煩惱，于第二果向時，鈍根利根之信解見至唯一。其後，由斷欲界六種煩惱成一來果。其後，由彼天中餘一生故，為一間。其後，由斷欲界第七第八煩惱，如前信解見至為第三果向一種。

།དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་དགུ་པ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་དོར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་ནའམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། སྲིད་པ་བར་ མར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཐོབ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།དེ་ལས་གོ་བཟློག་པས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ལྔ་པ་ནི་གོང་ དུ་འཕོ་བའོ།།དེ་ཡང་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི་འཕར་བ་དང་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་ མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་དང་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་སྤངས་པས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བ་ན་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དོན་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་གང་ཟག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ གིས་མ་བཀོད་དེ་བཏགས་ཟིན་པ་ལ་འཐག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བཞི་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྡུས་པར་མ་བཤད་དོ།

以下是完整直譯： 其後，由斷欲界第九煩惱成不還果，此亦應知有五種。其中，已斷生起結，未斷現行結，故於中有成就或已成就時，由中有顯現道而得苦邊際者，是中般涅槃。由二結皆未斷故，生色界后得苦邊際者，是生般涅槃。如是，生已以有行顯現道而得苦邊際者，是有行般涅槃。與此相反者，是無行般涅槃。第五是上行。 此復有趣色究竟及趣有頂二種。其中趣色究竟者，有超越、半超及遍沒而入色究竟三種。趣有頂者，是離色貪，于現法寂滅及身證餘二種。其後，由斷有頂八種煩惱，是阿羅漢果向。其後，緣聲聞藏而顯現自道故，于佛不出世時成獨覺，共二十。 如是于《二萬五千頌》中廣說此義，及於《不退轉法輪經》中，世尊極為明顯地宣說從信隨菩薩乃至獨覺菩薩之補特伽羅建立，故亦應從彼等觀察。此中恐文繁多，我等未引，已織訖復織何為？其中住初果、二果及第四果向補特伽羅，因易解故未略說。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ རིགས་ནས་རིགས།།བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་མཐོང་བའི། །ཆོས་ལ་ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དང་པོ་པ་དེ་ལྟར་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ལ། བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་རྫོགས། །དེ་ནས་བློ་ལྡན་བསམ་པ་བརྟན། །དད་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱུད་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒོས་གྱུར་པ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ངེས་འབྱུང་བས། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ནི་གྲུབ་བྱའི ཕྱིར།།མངོན་ཤེས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ཡིས། །སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཅེས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འོག་ ཏུ་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས།འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་སུ་བལྟ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐེག་པ་གསུམ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་གཉིས་དང་།སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་དབྱེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡང་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔའོ།

以下是完整直譯： 如是所說： "鈍根與利根者， 信解與見至類， 一間與生般涅， 有行無行色究竟， 三超趣有頂際， 破色貪見法中， 寂滅身現證， 獨覺共二十。" 初業者如是獲得教授后： "善圓滿福德聚， 智者堅固意， 以信等善法， 悉熏習相續， 無數劫定出， 為成智慧聚， 以神通教授， 善入行地中。" 如是所說，為清凈勝解行地故，獲得聞等究竟，解脫分善根信等相之後，隨順通達四諦，四種順抉擇分，由世間修所生暖位等當說。此較聲聞等暖位等殊勝，因緣無常等相事，成對治法分故無執著等相殊勝，因通達三乘故殊勝，因善知識善巧攝受相殊勝，當說為殊勝。 如是依染污事及對治事之所取分別二種，依實有補特伽羅及假立補特伽羅之能取分別二種，如是下當說頂現觀所攝，見修道所斷四種分別，如其次第，此等順抉擇分依染污說。如是依所說分別，各由小中大差別亦當說殊勝，故有五種差別。

།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེན་པ་བཞི་དམིགས་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ ཞུགས་པ་དང་རང་གི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །དྲོད་སོགས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་བསྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར འཕགས།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་མན་ངག་སྟོན་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་སྐབས་གཞན་དག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། དྲོ་བར་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་སྟོང་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།གཟུགས་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཁྱད་པར་འདི་ཙམ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེར་ནི་བདེན་པ་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། །སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པས་སོ་སྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པས་སོ།།འདི་སྐད་དུ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 聲聞等之暖等四善根，是緣取色等相事之四諦，以對治我見故，

།དེ་རྣམ་པ་གང་གིས་ དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ་། །དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དམིགས་པར་བྱ་བར་མི་རློམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱ་སྟེ།མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ན་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། ། འོན་ཏེ་གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང ཇི་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པའི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་མེད་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་མེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཤེས་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་མེད་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་ ནས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དོན་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整直譯： 若問以何種行相為所緣？即問"如何"等。"彼亦"等，不僅因極為隱蔽故不執著所知為所緣，而且以遮除執著等自性之行相，即以證得菩提之智慧所緣之自性，亦不應執著，不應耽著，此為其義。從法性門中，以無執著等行相亦然，此為語義。 "如是"等，即如前所說之理。此中，聲聞緣取具有色等相之事物時，因是我見之對治故，是其行相等。菩薩緣取具無常等相之事物時，因是法見之對治故，其行相是無執著等，如是而說。 若無執著事物不存在，則因為是無，不應成為對治。若是非執著，則眼等亦應成為非執著。對此答道：如其為違品時即是執著，如其為對治品時即是無執著。 若問何為違品？即由不實分別所引發之有無執取。若問何為對治品？即令彼等不存在。若問彼等如何不存在？若了知彼二者于真實中本不存在。如是，"具壽舍利子，若於無心"等，將於後文解說。 無執著等行相豈非以量成立？具證悟者何以無執著？因此說"何以故"，即問何因。或者，此執著為何義因，即問有何必要，此為語義。

།ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པ་ ཉིད་དུ་ན་སེམས་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་ པ་འདི་ནི་མ་ཡིན་པའམ།མེད་པ་ལ་སྦྱར་ཡང་རུང་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཙམ་དུ་རློམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་ལྡོག་པར་མཐོང་ནས། ཅི་སེམས་གང་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སེམས་མེད་པའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ།ཅི་སེམས་མེད་པ་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རིག་པས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པ་ལ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་ མེད་པ་ཙམ་དུ་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ཉིད་ལན་འདེབས་སུ་གཞུག་པར་འདོད་ནས།སླར་དྲིས་པའི་བྱ་བས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་སེམས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ ནི་སེམས་མེད་པ་སྟེ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་མེད་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ། དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི། །རྟག་དང་ཆད་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་།ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་རྟོག་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ། །ཡིག་སོགས་དགོད་པར་མི་ནུས ལྟར།།དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མ་སྐྱེས་ལ། །ཆོས་སུ་རྣམ་རྟོག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་གཉི་གའོ། །ད་ནི་དེའི་ཚིག་ཉིད་ལན་དུ་སྦྱོར་བས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་རིགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྒལ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།

以下是完整直譯： 爲了回答，故說"如是"等。因為遠離一多自性，心之自性本來無生即是光明，遣除一切無有分別之黑暗。因此，與無執著等行相無別之心，于真實中非是心。 想到：因心無自性，與之無別之無執著等行相，如何于真實中成為無執著處？"非心"之否定，無論配合"非"或"無"皆可。因與執著有無之念相關聯，見顛倒不能轉，故問："若心即無心之心，彼是否存在？"即是說，心與無執著等行相無別之心於真實中無心，此即所說。問：無心是否存在？ 以理於事物中本無，故非否定"非"，而是否定"無"，于彼亦無有無之假立。具此意趣之須菩提欲令其自答，故以反問之方式說："舍利子，汝意云何"等。無心之體性即是無心，因是其體性故，即是無心性。于彼無心，是否有非所緣相之有性，或者所緣相是否可得？如是亦當配于無性。 應知"或"字，前者觀待後者，後者觀待前者。 "于無生體性，何有常與斷？ 分別諸法別，即是體性執。 如何人于空，不能書寫等， 諸法本無生，法執亦如是。" 具此意趣而說"彼不存在"，即前說二者。今以其言作答而說："具壽舍利子，若"等。所詰難者，豈應理耶？詰難即是論難。

།ཅི་རིགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བཟློག་པ་སྤོང་བ་སྟེ། མི་རུང་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ།མེད་པ་ཉིད་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་གང་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བརྒལ་བར་རིགས། དེ་ལ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་ པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་མི་འགྲིག་གོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།ཆོས་ཅན་གང་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་། །མེད་པར་དེ་ཉིད་ཁང་པ་ཡི། །སྟེང་དུ་འཛེགས་པར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སེམས་མེད་པ་ཉིད་འདི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་གོམས་པར་བྱས་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན ཡང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་མི་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་མཐུས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ བདག་དང་གཞན་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་རོ། །ལེགས་སོ་ ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བས་ལན་གཉིས་བརྗོད་པའོ།

以下是完整直譯： "豈應理耶"之語是遮遣反駁，表示不應理之詞。即說"具壽舍利子如是"等。 想到：若於無心既無有性亦無無性且不可得，汝如何應理地詰問"若心即無心之心，彼是否存在"？于彼中，因無心即是單純無心性，故增益為有無自性之體是不應理。 若法相是無心性，因於無境不能有否定之運作，故無心亦無，故說："具壽須菩提，彼無心性又是何？" "于諸真俗時， 無彼真實性， 欲登房頂者， 智者所不許。" 為顯瑜伽行者世俗諦之答故，說："具壽舍利子，彼無心是無變異"等。此無心性若從一而一相續修習，因是成就佛地無變異之因，故為無變異。又因是無顛倒圓成實之因，故為無分別。如是說不違悟法，故說"爾時"等。 "如何"即以何方式。"又"字表示尊敬之詞。"無煩惱"即由何三昧力，於他相續中不生以自他苦惱義出聲之煩惱，彼即無煩惱三昧。如說住彼者中最勝，故轉詞說為顯示無心性。"善哉善哉"者，因稀有故重複而說。

།གང་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པ་ལེགས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱིས་། འོན་ཀྱང་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རམ། མ་འོངས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཉིད་ཀྱིས་རྩོད་པ་མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ན། ལ་ལ་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་རྣོ་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའོ།།ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་ནས་དྲོ་བ་ཆུང་ངུའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སའོ། །དེ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙོར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མཆོག་ཏུ་སྟོན་པའོ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཞུང་དང་དོན་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་མཉན་པར་བྱ་བའོ།།བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་པས་རྫོགས་པར་བྱས་པས་བཅང་བར་བྱ་བའོ། །དམ་བཅས་ནས་གླེགས་བམ་ཀློག་པས་ན་བཀླག་པར་བྱ་བའོ། ། ལུང་དང་རྟོགས་པས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བའོ། །བཤད་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱ་བའོ། །མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ན་བསླབ་པར་བྱ་བའོ།

以下是完整直譯： 難道不是以佛陀威力及方便善巧而說般若波羅蜜多嗎？既然如此，雖然舍利子於此善巧，為何對聖者須菩提說"善哉"成為殊勝之事有何特別呢？ 雖無任何特別，然為顯示大我性而利益彼等所化眾生故，或為遣除未來所化眾生疑惑故，以如來加持力而無諍前行地說"善哉"亦無過失。 顯示無心性之大我性時，雖有某些種性不定者，然以利根于順抉擇分位時，以不可思議方便差別而決定為不退轉，故說"是故"等。因彼菩提心亦不生憍慢心故，是以無執著等行相。 "又"字表示因緣無常等相緣於事物故。"應觀察"即應決定。于第八地中安立一切決定不退轉故無過失。應知具足不退失故不離順抉擇分自性般若波羅蜜多。"又"字表示不僅應觀察不退轉。 如是說明所緣及行相已，為顯示小暖位因之差別故，說"于聲聞地"等。地即獲得殊勝智慧位之智。欲學彼者即欲修習者。"此"即主要顯示最勝順抉擇分。 以耳識及彼所引意識遍斷經義故應聽聞。以思維自性作意故應受持。以修習自性修行圓滿故應受持。立誓讀誦經函故應讀誦。以教證遍知故應通達。以講說等於他顯示故應宣說。於一切聞等中以加行及后得心圓滿故應修學。

།དངོས་གཞིའི་སེམས་ལ་ཡང མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའོ།།ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་བྱ་དང་། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱ་དང་། །མྱུར་འཐོབ་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་དང་། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་ལ་མཁས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ས་ཀུན་ལ།།ཐབས་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ཐབས་མཁས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །དེ་དག་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པས། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་དང་ ལྡན་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་དང་བཅས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱའོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གང་ལའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཉན་ ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་ཞར་ལ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ནི་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཞར་ལ་བསྟན་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གང་ལ་གོང་ན་གཙོ་བོ་གཞན་མེད་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལན་གྱི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 正行心亦應等持故應修瑜伽。"具足方便善巧"者，如說： 圓滿諸佛法， 成熟諸有情， 速得成就事， 善巧道不斷， 于諸菩薩地， 方便無與等， 依止彼方便， 成辦一切事。 如是所說義速得圓滿，即依世俗諦與勝義諦之心差別即是方便，具足彼者即具方便善巧。 為得一切菩薩法故者，即為獲得唯菩薩不共聲聞等之道智相而圓滿故，應作瑜伽即三摩地。 有些處說"為得一切佛法故"。此說不應理，因為隨後即將說"一切菩薩法廣大"等。 遮遣疑問"聲聞乘中豈不亦說佈施等菩薩法耶"而說"何以故"。答曰即"於此般若波羅蜜多"等。"於何"者即於何菩薩法。 此處意思是：聲聞等法于彼藏中廣說，而菩薩法則附帶而說。此中唯廣說菩薩諸法，而聲聞法則附帶而說。 關於"無上正等菩提"，無有更上之主即無上。正確無倒、於一切相現證即正等菩提，即是佛之意。 "為圓滿獲得一切佛法故"者，為證悟具一切種智相之一切佛法。遮遣疑問"聲聞乘中豈不說諸佛法耶"而說"何以故"。如是說答意即"於此般若波羅蜜多"等。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཐར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲོ་བ་ཆུང་ངུར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འབྲིང་གི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ མིང་གང་ལགས་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། དོན་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ བའི་མིང་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་མ་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་ནི། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །རྗོད་པར་བྱེད་ལས་མ་གཏོགས་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ བའི་མིང་གི་རང་བཞིན་གདགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ།།མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་འདས་པ་ནི་མ་འཚལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མ་དམིགས། མ་འོངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འོ་ན་ནི་གདམས་པའི་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རང་བཞིན་ཏེ། མིང་གི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློ་བ་ལ་གཅགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་གནས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གློ་བ་ལ་གཅགས་ཏེ། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་གང་བདག་གི་དངོས པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་།།འདུ་བ་དང་འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་འདུ་བའོ། །དགག་པ་ནི་འགོད་པའོ། །སྒྲུབ་དང་དགག་པ་མ་གཏོགས་པ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གཞན། །ཡོད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་གཉིས་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ པའི་ཕྱིར་འདིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པའི་མིང་དེ་ ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་མ་ལགས་པའོ།

以下是完整直譯： "欲學聲聞地者亦"乃至"應作瑜伽"，此說為證得三乘之悟，屬於小暖位之善為因。應知此因性是一切暖等所共。 宣說中等所緣義云："世尊，菩薩之名為何"等。關於"菩薩之名"，先前說"世尊，我于所謂菩薩之法實不見隨行"等，是說無所得於彼菩薩名所依之義。而今依： "此等唯是名， 安住唯想中， 除能詮說外， 所詮不可尋。" 之理，顯示無所得於彼菩薩名之自性所安立，此為差別。 "不知"等義已說。或可配釋為：過去不知，現在不得，未來不見隨行，因一切法於三時皆是空性。 若謂則有教授對境之名，故說"般若波羅蜜多亦"，意為唯是名而已。"菩薩"是名之自性，因是名之語境故。 "心中執著"者，因境住為領受之究竟故，及因無所得故，此即心中執著，即是意中執著。即此說"我不知我體"等。 "集與遣"者，安立為集，遮遣為遣。依"除遮與立外，無餘聲生言，"之理，唯以二語攝一切故，此中如是說。此說：就真實義，以離集與遣之差別為相之色等為所緣。 若問以何相為所緣？故說"然"等。彼所緣名亦非相續而住。

།དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་གསལ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི་། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་པའོ།།རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པའོ། །མིང་དུ་བཏགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུན་དང་དེ་མི་འདྲ་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་ པ་བསུ་ནས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །མིང་དེ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་དང་དེ་དང་མི་འདྲ་བ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན། གཞན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རང་གི་སྡེ་པ་རྟེན་མེད་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏིང་མི་དཔོགས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ། བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཏགས་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མོས་ཤིང་དམིགས་པའོ། །ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་དགའ་བ་དང་། །དགོས་པ་ཆེ་ལ་བརྩོན པ་དང་།།དགེ་བ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། །དག་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ་གཙོར་དྲོད་ཆེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འདི་སྐབས་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་སྟེ་དེ་ བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་པོ་འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： "無有所遮故， 真實無遮明， 境無所遮之， 善行亦非有。 縱依分別心， 世俗非真實。" 依此理趣，非不住，亦非以相續不同而離住，如是非離真實住。 當名言假立顯現為世俗時，為遣除"如何不應理于相續及其不同"之疑，故說"何以故"。 關於"以彼名不存在故"等，應加"就真實義"，意為於世俗則無過。為總結故說"如是非彼"等。 此說：從法性門中，離相續及其不同之真實性是相。 宣說大所緣義云："若"等。"甚深"者，唯以名言假立為自性，其他外道及自部怖無依者不能測其深度。 此說：以唯假立為差別相之苦等諦為所緣。 若問以何相為所緣？故說"以增上意樂"等。以彼假立於任何善等法皆不可說之增上意樂信解緣取。即"廣大歡喜及，致力大義利，善增上意樂，清凈增上意樂"之增上意樂。 菩薩不離般若波羅蜜多即相應，主要是不離大暖。如是于其他處亦應從上下文理解般若波羅蜜多之義。 住不退轉菩薩地者，謂已得不退失，即第八地，因已得不退轉果故。善住者，謂未得不退失，因以堪能性而獲得漸次殊勝故。 說此二者應以無執著加行作者，即"以無住方式"。此說：相從法性門中不可說。

། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་དྲོ་བ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་བཏགས་པ་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཡང་དགེ བའམ་མི་དགེ་བའམ་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ལགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་དེ་བས་ན་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བས་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་།རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཆེས་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་།ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །གཟུགས་སོགས་འདུ་འགོད་གནས་བྲལ་དང་། །གནས་དང་བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དྲོ་བའི་རྗེས་ལ་རྩེ མོར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོར་རྩེ་མོའི་རང་བཞིན་ལའོ། །སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་ བ་དང་མཇུག་གི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཅིང་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཀྱིས་སྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས་སོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཚོར་བའོ། །མཚན་མར་ འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་འདུ་ཤེས་སོ།།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རོ་ཚོར་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིམ་ནི་རགས་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །སྣོད་སོགས་དོན་ཁམས་ཇི་བཞིན་ནོ།

以下是完整直譯： 從《二萬五千頌》中，就大暖位之所緣相而言，說道："世尊，所謂'菩薩'此名，乃從法之標識而生之假立。"乃至"所謂'佛'者，于善、不善或無實法性等任何法中皆不可說。世尊，譬如'夢'之名"等，廣說乃至"是故勿生疑惑"。 如是，因是無分別智火之前相，似暖故名暖，具足所緣、行相之三種。若無障礙則見道極近生起，應知此為較解脫分殊勝。 如是亦說： "所緣無常等， 依諦為所依， 其相遮現執， 三乘得因緣。 色等離聚住， 及住假說名， 皆不可言說。" 今說暖后頂位攝小善根之所緣義，即"世尊複次"等。"般若波羅蜜多"者，主要指頂位自性。"行"與"修"已如前說。或可配為以加行及后得心而行，以正行心而修。 關於"不住於色"等，其中具可色性相為色，具領受相為受，以執相為體性為想，具心造作相為諸行，具了知相為識。 彼色亦有三種：遍計所執色，因是以所取能取方式計度故；分別所執色，因是非真實分別故，即識如是顯現，因如是分別故；法性色，因於真實義中色性圓成為空性自性故。受等亦應如是說。 色等次第即是："次第粗重及，遍染器等義，隨界而安立。"

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་ བྱ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་པར་མི་འོས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་དམིགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བསུ་ནས། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་ལ་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ ཉིད་རྣམ་པ་ཡིན་ལ།ཡུལ་གནས་པ་མྱོང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གཟུགས་ལ་གནས་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ་ གཟུགས་སུ་རྩོལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་ལ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུར་གཙོར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གནས་པར་མི་བྱ་བས་མི་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྒོམ་པ་མི་འཐད་པས་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ན་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

以下是完整直譯： 由於勝義中無自性故，不應以執實所緣方式住於色等，即不應作為心之所依。此意即是：由於自性空性之色等，是離色等自性之體性，故所緣為不應住之特徵之色等。 若問："為何如是所緣？"為答此疑，從遮遣門而說行相："若住於色"等。此想：以為于所緣之執取差別即是行相，而境住即是領受究竟，故應執取所緣唯隨順行相。 是故，若以無常等行相住於色，則時造作色，即分別色之勤作，如是則非行於以小頂位為主之般若波羅蜜多。受等亦當如是配釋。 此說從法性門而言行相應知如是：即勝義中一切色等諸法與空性互為一體性，故由彼空性中無無常等，於色等不應以常無常等行相而住，故說不住。 如是依小頂位行相，《二萬五千頌》中說："色即是空性，空性即是色"，乃至"世尊，色無常性亦是空性，空性亦是色無常性"等。 若疑："無造作則修不應理，云何造作即非行耶？"為答此疑而說"于諸造作"等。

།འདི་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ལགས་རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོར་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་རང་བཞིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་མི་འོས་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་བདག་གིར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲར་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ལ། གང་གི་ ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ དག་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ་། །ཉེ་བར་ བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整直譯： 此想：造作是分別，而般若波羅蜜多是無分別，那麼如何于真實執著而行分別時即是行般若波羅蜜多？然應如幻士而行。 "非遍執，非作瑜伽，非令圓滿"此三句，應依次觀為加行、正行、后得位。"于般若波羅蜜多"者，主要是小頂位自性。 關於"非遍執"等，"非遍執"即不應執取之造作若遍執為我所，則不能決定出離一切智性。此處一切智性是對三種一切智性總稱為一切智聲。于其他處亦當隨應理解。 若疑："云何造作應執取？"為答此疑而說"于般若波羅蜜多中無色遍執"等。此想：造作境之自性色等以理非有故，于般若波羅蜜多無遍執；又彼境者造作是顛倒顯現故，非所執取。 即此顯示："色無遍執者即非色"等。以安立與遮遣是異境故。 為避顛倒過失，于般若波羅蜜多亦不應執著，故說"彼般若波羅蜜多亦無遍執"。 為總攝故說"如是"等。"如是"者，即是確定義。

།དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩེ་མོར་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡངས་པའོ། །མདུན་དུ་བགྱིས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་པ་དང་ རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སེམས་ཀྱི་མདུན་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་བཤད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ལ་ལས་མདུན་དུ་མ་བགྱིས་པ་ཞེས་འདོན་པ་ནི་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཚད་མེད་པར་ངེས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་མཛད་པར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པར་ངེས་པའོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པའོ། །འབྲིང་གི་ དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ཅེ་ན། མཚན་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཕན་ཚུན་ཚུལ་གཅིག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ནི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གིས་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཕན་ཚུན་བདག་ཉིད་གཅིག་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མར་བཟུང་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མར་གཟུང་བར་བྱ་བར་གྱུར་ན ནི།དེའི་ཚེ་རང་གི་བསྟན་པ་ལ་མཚན་མར་བཟུང་བས་ཡུན་རིང་པོར་ཐར་པ་མ་མཐོང་བས་ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བར་གྱུར་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཕྲེང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་དད་པར་ཏེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མར་ འཛིན་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整直譯： 如是所緣及行相所生之小頂位三摩地，即說"此亦"等。於色等一切法無遍執之三摩地，具義之名者，即稱彼。因法界廣大故為廣大。 現前者，如所說之所緣及行相差別，住於心前故，如聖解脫軍所說。是故，有謂"非現前"之讀法不應取。 決定無量者，以決定遍知一切相智故。或由大悲智慧加行，決定作無量有情之利故為決定無量。 不共者，以如所說所緣等五相殊勝故，他不能了知。 說中等所緣義者，即"彼一切智性亦"。"亦"字攝無常等及空性。 何故無遍執？說"相"等。相是不共自性，于真實中互為一相，故無所執，此為其義。此說：以法界自性，無常等及遍知一切相空性，以各自體性無體性故，此等互為一體，應緣具無相差別之色等。 若執為相有何過失？說"若"等。若應執為相者，爾時于自教中執相，長時不見解脫而厭離之遊行外道名鬘發者，於此教法不得信解，即不得勝解無相之理，以執相相同故。

།དེ་ཉིད་སྟོན་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ མོས་ན་སྟེ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྐྱེད་ནས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཞུགས་སོ།།དེ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་ མི་བྱེད་ཅིང་།མཚན་མ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་མཚན་མར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ་སེམས་ཀྱིའོ། །བདེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་ཀྱིའོ། །དེ་ཡང་བཙུན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསམ་གཏན་དང་པོའམ་གཉིས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པས་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནང་གི་གཟུགས་ཟིན་པའི་ འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡིན་པར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ་མཚན་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡིན་པར་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་དག་ པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་།།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དེ་གཉི་ག་ཚོགས་པའི་ཡིན་པར་ཏེ་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ལ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་འདི་ཆོས་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་ པར་ཞུགས་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཕྲེང་བ་ཅན་མོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའི་རྟོགས་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཕྲེང་བ་ཅན་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ།

以下是完整直譯： 故說"遍行者"等。此中無相即是能得如來性故，於此一切智智，即其因無相生勝解已，以鈍根故，依信隨行道，隨信行，於一分以補特伽羅無我智而入。 入已，后時於色等不作相意，于修無相時，于彼修習智生喜樂，亦不見為相。其中喜是意樂，即心之樂；樂是輕安，即身之樂。 尊者解脫軍說：此是依離世間貪慾，依初禪或第二禪而入。 以何相應緣？說"智"等。彼修習智，以內空性故，不見為內色所攝大種及所造之內處；以外空性故，不見為外色非所攝大種及所造之外處；以內外空性故，不見為內外色二者和合。 若謂見於色以外耶？故說"彼智異於色"等。 若爾，云何說此入修法？說"語異門"等。應說於此瑜伽處差別，住勝解行地之遍行鬘發者生勝解，非為證悟。 以遍行鬘發者於此無相一切智智，由未證真實故非利根，故名隨信行。若證真實，則成隨法行，此為所思。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མོས་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བགྱིས་ཏེ་མོས་པ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་བསླུ་བས་ཚད་མར་བྱས་ན་འདི་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་ ཉིད་དུ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེས་ཆོས་གང་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་གང་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཤིང་ཆོས་གང་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའམ་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཏང་བར་བྱ་བ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་ གཞན་ལྟ་ཞོག་སྟེ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མི་རྟོགས་སོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཀྱི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་གིར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཕྲེང་བ་ཅན་དཔེར་བྱས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་དེ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་གང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཚིག་ཕྲད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཡང དག་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་མ་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་འགོག་ན་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ།།ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་གཞན་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།

以下是完整直譯： 若問：云何雖是鈍根而如是勝解？說"以法性為量而勝解"。由宿世願力，以般若波羅蜜法性無欺為量，如是于無相生勝解。 是故彼于諸法皆不以增益而執取。無有法可取為所取，亦無法以可取性而執取或以可舍性而捨棄，亦無有性可緣之法。且置他事，于涅槃亦不作證得之慢心，即于真實不證悟。 "於此"者，謂于瑜伽處如是說：以法性門遮遣自性故，不執著色等。 其中以遍行鬘發者為喻，是為顯示由與外道相關，從三摩地起已，以勝解力成就彼義之根性。 說大所緣義，即"世尊，此亦"等。"此"謂下當說。"亦"字表非唯前說。 即說此義："若"等。"若"是因義之助詞，意為由不見色等相故。 若爾，以無所得遮一切，則菩薩應如聲聞般入涅槃耶？說"如來十力"等。如來十力等下當說。"未圓滿"者，謂由他人略有少分，故合說為未究竟圓滿一切佛法。"及"字表決定。

།མ་འགགས་པ་ཡི་ལུས་ ཀྱིས་ནི།།ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་པ། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དུས་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་ཆད་པའི་བར་ མདོ་སྟེ།བར་དུ་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བར་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན། ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་པས་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བསམས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དུས་སུ ལུང་དང་རིགས་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ནམ། ལས་སམ་བྱ་བ་འམ། འདུ་བ་འམ། སྤྱི་འམ། ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འདི་གང་གི་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་བདག་ཉིད་དམ་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡང་མ་ཡིན་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཆོས་གང་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་།རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 以無礙之身， 領受諸感受， 如燈已熄滅， 其心得解脫。 此說大乘中遮止涅槃故，以《妙法白蓮經》為量，暫時于有情利益間斷之際，如聲聞般現證無相時，以大方便力故不入涅槃。于抉擇分位中聲聞不可能入涅槃，故"漸次"為余說。"是故"等為總結。 此說：以無自性故，于真實中不見青等相之差別色等為所緣。 若問：以何行相為所緣？說"世尊複次"等。"如是"者，謂如下說次第。"觀察"者，于修時如何決定所取義別別觀察故。"思惟"者，于聞思時決定了知教理故。 "此為何"者，謂於色等蘊中為何者。或謂為實、德、業、作用、和合、總、別耶之義。"此為誰"者，謂為自性耶或法相屬耶。然色等無生故，非任何亦非任誰之義。 若爾則為無耶？說"若無有法"等。意為無境則無遮詮，故於真實無非般若波羅蜜。"若"者為總結。 應知般若波羅蜜不離大頂性，為證悟故。此說：以正法抉擇慧於一切事無所得故，以觀察般若波羅蜜無自性即從法性門為行相。 如是由善根動搖為頂故，具足頂所緣、行相三種。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་ རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་།།དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རྩེ་མོའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པར་གཏོགས་ པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་དོན་འདྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་གང་གིས་གཙོར་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་རིག་པར་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲས་སོ། །འོ་ན་ནི་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ་མཚན་གཞི་མཚོན་བྱ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མཚོན་ བྱ་མཚན་ཉིད་རྣམ་སྤངས་ཤིང་།།ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་ནི། །དེ་ཉིད་མཚོན་བྱ་མཚན་ཉིད་དུ། །གནས་པ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རིགས། །ཞེས་བསམས་པའོ།

以下是完整直譯： 複次如是說： 色等不住彼， 彼之體性空， 彼等一性一， 非住無常等， 彼等彼體空， 彼等一性一， 不執諸法者， 不見彼相故， 一切無所緣， 以慧遍了知。 今于頂后，以問屬忍之小善根所緣義為先而說"爾時具壽舍利子"等。"若離自性"為余說。 此說：若緣色等離自性時，以何因當知不離小忍自性般若波羅蜜？此是緣起法性，即以"此有故彼生"之意樂，色即離色自性之答而說。否則，若問"色即離色自性"時，答"色即離色自性"不應理。 複次，迎疑"云何色等離自性"，以顯示般若波羅蜜離自性故，顯示餘者亦離自性之義，故說"般若波羅蜜"等。離般若波羅蜜相之總體性。"復"字表示亦離般若波羅蜜自性與差別相。 若謂教果是顛倒還滅故有相與所相，說"相亦"等。相是總，所相是別。若爾則有彼二自性耶？說"自性亦離自性相"。意為： 遠離能相所相已， 離於言說宣說者， 即彼能相所相中， 安立假名應道理。

།འདི་སྐད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྣམ་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སློབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཅི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྒྱུ་དེས་བཟོད་པ་ཆུང་ངུར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཁས་བླང་བའི་དོན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ ལ་སློབ་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འབྲིང་གི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།གོང་ནས་གོང་དུ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ན་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ ཆོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བཀག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་བསྒོམས་ན་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་ རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直譯： 如是說：由空性所相與能相一性故，緣具無自性差別之色等。 以"以何行相當緣"之問為先而說行相義，即"具壽須菩提何"等。 "於此"者，於此所緣世俗中修學者，是否定能出生一切智性？意為：以此因得小忍所攝善根耶？ 為許不違法性故，說"具壽舍利子如是"等。 "定當出生"者，由勝義、世俗門中，色等無事體性即是行相，意為由修彼故。 複次，以"何故"迎"云何于小忍善根修學時趣入一切種智"之疑，而說中品所緣義，即"具壽舍利子一切法無出生"等。 意為：由漸次所緣差別等成殊勝證悟時定當趣入。"尼"聲表決定，意為一切法即無生。 何故？以諸法剎那無常故，遮生法故無出生，即非涅槃支分。"一切法"者，意為：以自性無生故，緣具無生滅差別之色等。 若問以何行相當緣？說"如是行"等。謂以如前所說理如是行即修，以一切趣入義是證悟義故。"近"者，以速得證悟故成近住。 "為成熟有情故"者，為于善法決定加行中成熟有情故。

།ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་ལུས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསླབས་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་ གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།མཚན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གནས་ན་གནས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདི་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཇི་སྲིད་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཚན་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དམིགས་པའི་གཡང་ས་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ནི་ འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ།།གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་མཚན་མའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པའོ། །འགག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པས་སོ། ། སྟོང་པ་ནི་གཉི་ག་མེད་པས་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྤྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དང་། །དེ་དག་ཉིད་ནི་ལྡན་པ་དང་། །དེ་དག་ཉིད་ནི་དགག་པ་དག་།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཡང་མི་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 關於"身"等，由知一切法自性故，身等一切行相清凈，即成為清凈因故。由修學清凈行相因門故，以身三業遍清凈故身得遍清凈。心清凈者，即意三業遍清凈。 相遍清凈者，即大士三十二相若住、若明、若圓滿故。佛土遍清凈者，即有情器世間遍清凈。 以于順抉擇分位時此等一切皆無故，意為僅少分耳。 又"具壽舍利子"者，如是攝略。說大品所緣義，即說"若"等。 意為：乃至以執著方式執取相而行時，如說"相是菩薩煩惱"故，所緣險處成輪迴煩惱墮落。 其中色是果。色相是俱有因。"念色相"者是取因。色生是所生。滅是剎那無常。空是二俱無，此是入顛倒故，當知是不善巧方便。 由遮門示已，由隨順門說"云何行"等。"如是行"者是攝略，以自共相不成故，緣具"一切法即無相"差別之色等。如是行之菩薩即行於般若波羅蜜大忍自性。 若問以何行相當緣？說"彼雖行"等。意為：能立與能破，及彼等相應，並彼等遮破，一切皆不得。 又以"何故"迎"若不得云何當修"之疑，說"一切法"等。

།གང་གི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་མོས་ཤིང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ དམིགས་པ་ན་ལྷག་པར་མོས་པས་བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངན་འགྲོ་མེད་པས་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པར་གཏོགས་ པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་དེ་དག་མཚན་མ་མེད། །དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་རྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཟོད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་རྟོགས་པ་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཛེས་དགའ་ཁྱེར་ཏེ་དམྱལ་བར་རྒྱུར་ སོང་ངོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བཟོད་པའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པས་ན་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།རྣམ་པ་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ།།འབྲིང་གི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 唯由其自性，於色等諸相離所依故，以勝解作意而不勝解，以真實作意而無遍知，由法性行相門緣時，以未以增上勝解執為己有故非近得，以真實作意未執取故非所取。如是以無惡趣故，為于大法忍故，具足忍分所緣及行相故有三種。 如是說： 色等無自性， 彼無性自性， 彼等無生起， 無出離清凈， 彼等無有相， 不依彼等相， 非勝解無想。 是故說"得忍不墮惡趣"，當思阿阇黎所說"諸菩薩不生忍"者，以說諸菩薩證忍故。 亦不違"得忍不往惡趣"經，以是密意業力故。此當如是定知，如世尊教中說舍利子等亦往妙喜城為地獄行，於他處說。 今于忍后說法上分善根小品所緣義，即"此"等。 三昧於一切法不取者，名一切法無取三昧。此以緣真實中三昧自性所成色等故，說"廣"等為相屬。 若問以何行相當緣？說"由此三昧住"等。行相者，由自願力、福德力、智慧力、法界力任運於一切世界隨其所應而入三昧事業，由從果門緣故，速當現證無上正等正覺。 說中品所緣義，即"爾時以佛力"等。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་ཚིག་དེ་ཡང་སྨོས་པ་ནི་སྤོབས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་སྟོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལ་དྲན་པ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཏོགས་པའི་འབྲིང་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་སོ།།ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་ པར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་ མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ།།སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་དུས་གསུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཐམས་ཅད་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བཤད་པས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་ཐམས་ཅད་ནས་སོ།།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྣམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །བག་ཆགས་ དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ལ་བདག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བས་མ་མཆིས་ཏེ་ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བའོ།།ཆེན་པོའི་དམིགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་འདས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整直譯： 雖是佛力之處，復說彼語者，為顯示辯才差別義。或為令所化眾生於彼堅固憶念故。"此"者，謂法上分中品。 "如來"等者，以一切種無倒說法故，具足利他圓滿故為如來。斷煩惱所知障及習氣故，具足自利圓滿故為阿羅漢。通達能得二種圓滿之道故為正等正覺。 "授記"者，于正入三昧具足者，諸佛作授記，此是法性，以緣授記因殊勝色等故。 若問以何行相當緣？說"彼"等。"不正隨見"者，以無分別心。"亦不作意"者，以有分別心，以真實中無故。"我等持"者，得三昧。 "入定"等者，為加行、正行、后得分別，或成三時。"一切"等者，一切有二：一切事及一切相。如是說故，由過去等事差別故為一切。蘊等境分別差別事為一切。由小小等相故為一切相。由具習氣一切相故為一切處。 以一切分別不應理故，菩薩以三昧體證時，不生"我等持"等覺知，故無，以由法性門學習行相故不生。 說大品所緣義，即"具壽善現，以何三昧超過"等。以屬法上大品故，問"能說彼三昧耶"者，意謂菩薩等差別自性。

།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་ན་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་མི་འབྱོར་པ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དོན་གསུམ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་ ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྒོམ་བཞིན་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རྣམ་པ་སྟོན་པས་ལན་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐབས་དམ་པ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པས།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཏེ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་པོ་དང་སྒོམ་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་པས།ཤཱ་རིའི་བུ་མི་ཤེས་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་ཟེར་རམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསམ་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ བརྗོད་པ་ནི།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ་། །ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཚེ་ དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྤོབས་པ་ནི་ཁྱོད་ལ་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་ པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整直譯： 有些經卷中讀為"住於何等三昧"，其中問"能說彼三昧耶"之語不相應，應當觀察。 "具壽舍利子，非如是"者為答，以法性三昧、菩薩、般若波羅蜜多三義互為一體，不能各別顯示，以緣殊勝色等故不能，此為其義。 複次，若疑何故正修亦不能說者，以"何故"迎之，以相顯示而答曰："善男子，彼三昧亦"等。 以一切法非有故，於三昧無分別是勝方便，以法性相門所緣故，彼三昧亦以無相心不知，以無近因故。以有相亦不能正知，以雖非實有而如夢等可有故。 "亦"字者，非唯相而已。"見為此"者，意謂依分別故。以於一切無所緣中，所修、能修、修習不應理故，意趣謂"舍利子，不知、不正知"而說。 思維世俗無過故，善現說"具壽舍利子"等。即彼意趣，以"何故"迎疑而說"彼三昧無故"。"就真實"者為余。加行等如幻士，由往昔願力故，此為所思。 說不違法性故"善哉"義，即"具壽善現，善哉"等。辯才者，以于汝生彼顯現智故。說者，為向他示彼所緣故。"菩薩"等為攝。"尼"聲為決定，義謂於此順抉擇分當如是學。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རིམ་པ་འདིས་བསླབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཏིང་འཛིན་དེ་ཡི་བྱེད་པ་ཉིད། ། ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་།ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱས་ཤིང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་ན།གང་གི་ཚེ་རིམ་གྱིས་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་གསལ་བས་ཡུད་ཙམ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འདིའི་དྲོ་བར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྲིང་ཙམ་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ན་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པས་ཕྱིའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་དོན་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། ། གནས་སྐབས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་བརྟན་པ་ཡིན་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་བྱིས་པའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 複次，若疑雲何以此次第而學，以"何故"迎疑，說"菩薩"等。"于般若波羅蜜多"者，謂于順抉擇分自性。 如是以是一切世間法中最勝故，有法勝所緣相三種。如是亦說： "彼三昧之作用， 授記及慢盡， 三者互為一體， 三昧無分別。 如是順抉擇分， 小中及大也。" 此說：如是作法抉擇，以等持心修一切法無我時，若時漸次因無異義執著故，以智慧光明稍顯，唯暫得見，爾時是此暖位階段，即於此大乘中說為得明三昧。 若時為增長彼法光明故，精進修習無我，以智慧光明顯現中等，爾時是頂位階段，即是增明三昧。 若時住唯心故，因無外境執著，生極明瞭智慧光明，爾時是忍位階段，以無所取相隨入故，是入真實義一分三昧。 複次，若時無緣境執取分別顯現，智慧光明圓滿，爾時是世第一法位階段，即是無間三昧。 此等一切階段，以是堅固勝解故，說為勝解行地。住此地菩薩雖是異生，然已超越一切凡愚過失，具足無量三昧、陀羅尼、解脫、神通等功德，如《寶云經》所說。

།དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། རྣམ་པར རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དང་པོར་གསུངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཅི་ཞེས་བསམས་པའོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སློབ་པོ་སྙམ་ དུ་དགོངས་པས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་ནས་དྲིས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཆོས་གང་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའོ་། །དེ་ལ་གཞི་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སློབ་བཞིན་པ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ན་བྱིས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་ཐོས་པ་མང་བ་དང་བྲལ་བས་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་མ་རིག་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སློབ་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མི་སློབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པའོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་ན་འོ་ན་ནི་དོན་གྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོར་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡུལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡང་དག་ པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི།ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་བརྟགས་གཅིག་ཏུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མི་ཤེས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 如是顯示順抉擇分之所緣、行相及因之差別已，從具四種分別義中，首說以一切事物為所依之所取分別，即"世尊，菩薩摩訶薩如是學時"等，是為何意。 以世俗諦中學習之密意而說"如是學時"等。舍利子不解世尊密意而問："于勝義中於何法學"。 於此，以僅依基之分別與顛倒相應故，勝義中於任何法亦非，故世尊說"于任何法亦不學"。 若疑正學時云何不學，以"何故"迎疑，說"舍利子，彼等諸法"等。 由具煩惱法故為愚，由離清凈法故為異生，彼等由離於如是法之勝解及多聞故為無聞者。 此說：以無明分別力故，如執著為有，實非如是有，是故於世俗中學，于勝義中不學。 若如是無，則實義中亦非他有，如是亦因執實故成過失，以此意樂而說"世尊，云何有"。 雖為遣除顛倒境而說非如所執著般有，然亦宣說非真實有，故說"如無"等。 如以理觀察則無，未觀察一向悅意故，世俗中有，即無性中有之義。 "如是"等為攝義，以如是無之因故，依詞源學法，世俗中不知顛倒智為無明。如是，此說無明分別。

།གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲེལ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་དོ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་ལས་དེར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་ ཤིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས། རྟག་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་།འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མི་ཤེས་སོ། །མི་ཤེས་པས་ནི་སྔར་བརྟགས་ལ། །ཕྱི་ནས་དེ་ཉིད་དོན་ངེས་པ། །གང་ཚེ་དངོས་ཉིད་མ་རྙེད་པ། །དེ་ཚེ་དངོས་མེད་ག་ལ་ཡོད། ། ཅེས་བྱ་བར་སྒོམ་པར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་གོ། །མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟགས་ནས་མཐའ གཉིས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་པས། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ དེའི་གཞི་དེའི་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདས་པ་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ལ་རྟོག་གོ།།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་དག་གིས་བརྟགས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整直譯： 為顯示色等蘊之分別，故說"于彼等"等。由依僅事故，應知一切依彼之分別亦相應，為此義故說與前相應。於後諸者亦應了知。 若問如何執著？說"彼等"等。於色蘊等一切法實無中，由不正解而分別彼門而增益言說。 為顯示名色執著分別故，說"彼等於彼觀察"等。從常斷二邊執著分別中，常離作用義故，世俗中唯無常，彼等名色等法，以世間聞所生等智不知。 由不知故先觀察，后定彼義，何時不得事性，爾時何有無事，如是以出世間不見修習，是故彼一切名色等法勝義中雖無，由執著力而分別。 為顯示著二邊分別故，說"觀察已執著二邊"，意為由彼執著分別。 為顯示不知雜染清凈分別故，說"執著"等。住于執著因之所依所緣，以為因緣，由不知雜染清凈諸法自性分別力故，分別從過去乃至現在諸法。 為顯示不住聖道分別故，說"彼等觀察已執著名色"，意為由執著住見等道故。 其中，名為受等非色蘊，色為色蘊。 為顯示所緣分別故，說"彼等觀察一切無法"，意為由執著彼所緣故。

།བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་གཉིས་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་།།རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་འདའ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་མིང་ཐོབ་པོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་མི་དད་ཅིང་ལྷག་པར་མི་མོས་སོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤུངས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་།སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས་། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 為顯示我等分別故，說"彼等無法"等。若有我則知為他，從我他分而生取嗔，由與此二相應故，一切過失皆當生。由執著我等故，於法與補特伽羅無我相見道等如實正道，如前不知不見。 為顯示清凈生等分別故，說"不知不見如實正道"等。不出離三界輪迴即不超越。由執著清凈生等故，以勝義不了知真實邊際。是故由此因緣，得愚夫名號而入其數。 為顯示第二所取分別對治所依故，說"彼等於法真實不信"等。法即對治分之相。言真實者，為無顛倒義故。言不信者，由具執著分別故，顛倒修習故，無自性體驗故不信不勝解。 從反面說明顛倒修習即說"複次舍利子"等。余謂由所取分別于任何清凈法。此復如是由境分類成九：即積聚義分別、生門義分別、種性義分別、生義分別、空性義分別、波羅蜜義分別、見道分別、修道分別、無學道分別。 如是亦說："由基及對治，所取分別二，迷惑蘊等別，彼各成九種。"

།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་ལ།གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཁོ་ནའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མི་བྱེད་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོས་སློབ་ན་སློབ་བམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །རྣམ་པར རྟོག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི།མི་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་འདི་ལྟར་སློབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཅིག་པུའི་ བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།རྒྱུའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་བྱས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ།

以下是完整直譯： 於此有人說：第一所取分別唯是一切基，第二唯是清凈所依。此為此二所取分別之差別。如是說者，第一所取分別即是第二，與前文相連。且凡是第一者即是第二，如第一所取分別一切基。唯是第二而非第一者，如僅依清凈之第二所取分別。 他人說：依染污基者為第一，依清凈基者為第二，由此二互為斷絕自性故，此二唯是差別。 宣說第一能取分別補特伽羅實有所依者，說"世尊，菩薩摩訶薩如是學"等。以如是剛說之次第，不作二種所取分別而以第一能取分別學，為學否？由分別同爲障故，世尊答："不學"，余謂"真實"。由不應異故，世俗中初業者如是學，說"舍利子"等。"學一切智性"等三句，應知依次為加行等位。 此復如是由境分類成九：即分別自在我、分別獨一我、分別因我、分別見者等我、分別煩惱所依我、分別離貪所依我、分別見道所依我、分別修道所依我、分別已作義所依我。第二能取分別是假立補特伽羅所依。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་ངན་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ནའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འཛིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་དེ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་སློབ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སློབ་པར་འགྱུར་བས་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་འདྲི་ན་དེ་ལ་ལན་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོག་པར་ སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་རྟེན་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བས་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང་ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ གི་ཕྱིར་ཁྱོད་དེ་སྐད་འདྲི་བ་འདིར་ཁྱེད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སླར་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟར་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་ཞིག་ཉན་ཅེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དག་གཞན་པ་ཉིད་མ་ལགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་གཟུགས་ལ སོགས་པ་དེ་གཞན་མ་ལགས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལགས་སོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་གཟུགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །སྒྱུ་མ་དང་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པའོ།།བདག་པོ་ཞེས་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ།

以下是完整直譯： 為遮除對彼分別之惡諍，故說"世尊，若有"等。若執著唯假立補特伽羅為能取，由是顛倒顯現故，幻化自性補特伽羅即幻化補特伽羅，唯是假立，彼亦應學，然非如是，因無心故。若無知亦學，則一切皆應學，解脫將無功用成就。以此意樂，若有如是問"如是說"等，于彼應如何答？ 色等同為顛倒顯現自性，是故無別所依，如幻化補特伽羅，應學而解脫非無功用成就。世尊作如是意，說"須菩提，是故"等。由汝如是問，於此當反問汝自身。 "世尊善哉"等中，從"世尊善哉"承許起，至"如是聞世尊所說"即是聞者。如是聞何？說"世尊"等。答以"世尊，彼幻於他"等。 世尊，此等非他，因彼幻於他，色等非他；色等即是幻，幻即是色。真實中離一多自性，此等是無事，故同爲顛倒顯現自性。 為顯示幻與色等互為一性時，應以如幻化補特伽羅學，故說"須菩提，于意云何"等。此中聖解脫軍謂：於此五取蘊如幻中，菩薩是想，即執為相。主即有事了知是遍知。于所知所識二者執著能取所取相之識是了別。

།གཞན་གྱིས་ཟིན་པ་དང་ རྣམ་པར་རིག་པ་དངོས་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།།བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེས་ནི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་ཏེ། མིང་འབའ་ཞིག་གོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཤེས་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པའོ། ། མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གང་ལ་མཉམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ས་བདུན་པོ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས པ་ཙམ་དུ་གཏོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པའོ།།བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་མི་ འཐད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།རིག་པ་ལ་ལན་གཉིས་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་རྟེན་གཞན་མེད་ པས་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན ནོ།།ཐར་པ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཤེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།

以下是完整直譯： 他所執持及了別與其他事物相關的種種言說即是言說，如是解釋。尊者解脫軍說：在種姓階位時，菩薩是名稱，僅是名而已。在發心階位時，由了知故為遍知。 平等了知者，謂菩薩之名，于其平等了知心趣入之因由，即是平等了知，具一切眾生平等了知之因由。於七加行地中，由一切法唯是假立故爲了別。于第八地等中，由得無相任運成就道故，唯以言說表述，故稱言說。 為令承許菩薩非離色等別有，故答"如是"等，于了知重複二次。"世尊，菩薩摩訶薩"等是總結。由如是之因故，無別所依，如從輪迴業幻所生，如是出世間法亦從智慧幻生起，故以無執著加行，如幻化補特伽羅，應學無上正等正覺，此為應理。 解脫亦非無功用成就，因唯證真實性即是得解脫，非不了知，如是密意。若是幻化補特伽羅，于染污清凈諸位如何可能？為斷此疑，故說"世尊，譬如"等。 關於"彼等五取蘊"等，五取蘊即有漏色等。為攝無漏五蘊，應從義理引申"即彼等五蘊"。意為如所見染污清凈諸位亦如幻化補特伽羅。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་སྨྲས་ཟིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དོགས་པར་བྱས་པ་ནི་ཟློས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་ཏེ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པར་མི་བརྟགས་ཏེ་། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་དྲུག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་ བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་དྲུག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་།ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི། །འཛིན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །རང་དབང་བདག་སོགས་ངོ་བོ་དང་། །ཕུང་སོགས་རྟེན་ལ་ དེ་བཞིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ལ་ གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཕྲལ་དུ་ཞུགས་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དངང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇིགས་པ་ནི་དངང་བ་སྟེ། ལམ་ངན་པ་ དང་འདྲ་བའོ།།རྒྱུན་དུ་འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ་འཇིགས་པ་སྐྱེས་པ་སླར་མ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直譯： 又如何是幻化補特伽羅？為斷此疑，故說"如是"等。已說之義以他方式生疑，非重複故，不應視為重複解說之過失。於一切處皆應如是了知。 世尊說色如幻，因說"於此五取蘊起菩薩想"等，故世尊隨即說色等如幻。六根即眼等。識與境者為余，如是五蘊隨即應理。彼識即是六根，因知顯現如是相故。六根亦如前應取。 顯示能取分別依于假立補特伽羅。彼復由境分為九種：即蘊假立分別、處假立分別、界假立分別、緣起假立分別、清凈假立分別、見道假立分別、修道假立分別、殊勝道假立分別、無學道假立分別。如是亦說："實法與假立所依，能取亦許有二種，自在我等體性及，蘊等所依亦復然。" 顯示具四種分別已，今為顯示善巧方便善知識之本性攝持，故說"新入乘"等。新入乘者，謂初入大乘。"此"者，謂以甚深廣大所緣等差別而入。關於"驚怖"等，于非處生怖為驚，如惡道。相續怖畏為恐，因生怖已不復退故。

།སྐྲག་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཞུམ་ཞིང་འགོང་ལ་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་ན་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པར་བྱས་པའི་དམིགས་པ་བཀག་སྟེ་མདོ་ཁོ་ནར་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྡིག་པའི རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ།།དེའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པའི་དོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ན་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལག་ཏུ་སོང་བར་ གྱུར་ན་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ།།སེམས་མ་ཞུམ་ཞིང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ས་བདག་གི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་སྡུག་པ་ཤི་བ་བརྡའི་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ དང་བྲལ་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ།དེའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཟག་གང་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཚུལ་དུ་ཕན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཅིང་འདོམས་པ་རྣམས་དང་།ཡང་གང་ཞིག་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སྟོན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བདུད་བར་ཆོད་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་འོངས་ནས་ཁྱེད་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་མ་འོངས་པའི་དོན་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ཕྱེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་སྤངས་པའི་ལས་བསྟན་པའི ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཤེས་ནས་གང་ཞིག་བྱ་བ་དེ་ནི་འདི་དག་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 確定恐懼即具普遍恐懼，意為"豈不會退縮、畏懼而後悔"。 若落入惡友之手，是指不分世俗諦與勝義諦，遮止無始以來所習慣的所緣，僅以經典向初學者顯示無生等，因此成為地獄等果報及捨棄正法之惡因，故為惡友。落入其手中，意為成為所攝受的對象。 因從反面闡述圓滿義，從隨順方面說則更易顯明，故說"若落入善知識之手"。以不退縮不恐懼等善巧方便，如同地主王后所愛之人死亡般以表示方式，漸次顯示諸法無我等一切實相，遠離慳吝等過失，因能獲得善趣等果報，故為善知識。落入其手中義如前。 關於"于彼等"等，即對提婆達多等補特伽羅，以不離世俗諦與勝義諦之方式，為令獲得佈施等波羅蜜多之利益，如前隨順開示教導者們，又為遮止對提婆達多等無利之事而顯示魔業。 云何為魔過？即魔為作障礙故，現佛陀形相而來，說："汝何須無上正等正覺"，令與未來義相違。"此等是魔過"者，即如是說："汝修習般若波羅蜜多等有何用"，令與現在義相違。由彼所違故，為顯示依次所作及所斷之業，故說"如是魔業"等。了知后所作，即"了知此等"等。

།རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་ པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་དེར་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ནི་གནས་པར་འདོད་ དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དང་།སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་ཡང་བསྟུན་ནས་དགོངས་པ་ཅན་དང་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བྱས་ནས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་གི་སྒྲ་ཡང་སྐབས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་གསུང་རབ་དང་མི་འགལ་བ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དགག་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་འདི་ནི་གཞུང་དང་རྗེས་སུ མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་ཚུལ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ན་དེའི་ཚེ་གསུང་རབ་ཀྱི་བཤད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པས་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་ སོམ་ཉིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་བྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གསུང་རབ་མ་ལུས་པའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཟློས་ཏེ་ གསུང་མང་བ་དང་།ཟློས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཚིག་སོ་སོའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་གཟིགས་པ་དང་། ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དཔོགས་པར་མ་དཔྱོད་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བཤད་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་མཛད་དོ།

以下是完整直譯： "此即須菩提"等為總結。"披大鎧甲"即具足下文所說鎧甲修行。"正趣大乘"即具足如是趣入修行。"正住大乘"即于大乘精進。如是，先是趣入，后則安住。 如是亦說： "心無退怯等， 顯示無自性， 遠離其違品， 一切皆攝受。" 依照"應隨順其他經典解說"之世尊教言，隨順二萬五千頌，依止前代論師世親等所說次第，並契合《現觀莊嚴論頌》，作有密意及隱義等詞而解說。如是共通語詞亦因處等力而入別相故，由所欲說他力故，如所說義不違聖教而入語詞故，無遮止語故，此解說實與論典相順。 是故不應僅觀察"如何與論典相違"。否則，若不依此方式，則不成為聖教解說，因語詞由約定而起，趣入多義，若執持各別確定義則成疑惑故。 又此是記錄聖者無著等所說，故應為量。即如是說：聖者無著雖通達證悟一切聖教義，然于重複說多及重複說分，未見各別語詞差別，又因甚深故，未觀察推度般若波羅蜜多義而得不悅。爾後，為此義故，世尊聖者彌勒造般若波羅蜜多經釋及《現觀莊嚴論頌》。

།དེ་གསན་ནས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཐོས་ཏེ། ཞར་ལ་ འོངས་པས་ཆོག་གོ།།སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། གང་ཡང་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཚིག་སྔ་མ་དང་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་དོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཞིའི་དོན་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་དོན་མེད་པ་ཡིན་པས་ཏེ། རིགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་གྲོལ་བ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་རྟོགས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞི་དང་དེའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སློབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྟེན་གྱི་དོན་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།། ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ལ་ནི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གིའོ།

以下是完整直譯： 聞此後，傳說論師聖者無著及世親等亦作解說，此為附帶而來。 于具足修行者，如所說順抉擇分及見道等他者亦生起，為顯示順抉擇分之後得法界自性故，世尊說"若如是"等。如是說：世尊說"若如是說此等是菩薩摩訶薩"等，又于其他經中說"菩薩摩訶薩"者，若是法界自性，則前語及其他經中"菩薩"之所依義為何，即說"諸佛法之所依義為何"。 為顯示答故說"須菩提"等。諸佛法之所依義即菩薩者，于真實中無所依義之處無義，即無種性之義。 若無分別則不應有解脫，了知諸佛法時，何故菩薩無所依義耶？以此迎問而說"須菩提"等。"一切法無著"者，因不應異解故，於一切法之所依及其相無執著而成無著時，為證悟諸佛法如幻士而學，故於真實中如何有所依義耶？此為密意。 又於世俗中，由修行法之差別分位差別，唯法界體性成為諸佛法之所依，說十三種菩薩為種性。其中，首先是世間順抉擇分等之生起所依。其後是出世間見道與修道等之所依。

།དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་དང་སྒོ་འཕར་བཅད་པ་དང་འདྲ་བར་དུས་མཉམ་དུ་གཉེན་པོ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགག་པ་ དག་གིས་སོ།།དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་འགོག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དག་གི་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་སྐྱེས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ ལམ་ལ་དགོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཚན་མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གོ་རིམས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི་མ་ཚང་བ་དང་ལྷག་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་འཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་འཕངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉི་ཁྲི་ལྔ་ སྟོང་པ་ལས་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་རེ་རེ་ཞིང་བསྟན་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཡོད་མོད་ཀྱི།འདིར་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། ། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་སྤྱིར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ གནས་པའི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གོམས་པས་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ།

以下是完整直譯： 其後，由彼等生起之力，如驅逐盜賊及關閉門戶般，同時生起一切對治及遮止違品。 其後，由不緣彼等故，遮止違品與對治二分，斷除具生分別。 其後，由往昔願力及佈施等方便善巧力，以不住輪迴與涅槃之相，為智慧與方便二者。 其後，由彼等生起，為不共聲聞等之法。 其後，以如意樂而引導等之密意門，以安立於三乘道之相，為利他次第。 其後，為盡輪迴際無相且任運成辦利他智慧生起之所依。 是故，如是為證悟次第故，此為次第。 此亦攝一切所證法故，唯說此等，非不圓滿亦非過多。 如是，於世俗中拋所依事故，當知此般若波羅蜜多拋出一切義。 雖於二萬五千頌中依所依而各別顯示義理之能知教文，然此中因懼文繁而未書。 如是亦說："證悟之六法，對治及斷除，彼等究竟盡，具悲慧智慧，不共諸聲聞，利他之次第，無功用智慧，入依稱為種。" 若唯法界是證悟聖法之因故，具彼體性之菩薩為無上佛法自性安住種性、名為法性者，爾時唯法界普遍安住故，此為無始時來法性所得自性安住種性。此為先前串習善根所得正受。

།འདི་ནི་རྐྱེན་ཆེན་པོས་ཀྱང་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་ གཞག་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ།།ཡང་དཔེར་ན་འཇིམ་པ་གཅིག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་། ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐར་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་པས།དང་པོ་ཁོ་ནར་རིགས་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དོན་གྱི་ གོ་རིམས་ཡིན་ལ།འདི་ནི་དང་པོ་འབྲས་བུ་བཤད་ནས་རྒྱུ་ཕྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།

以下是完整直譯： 此因大緣亦不能奪故，為決定聲聞、獨覺、如來種性。此因緣所奪故，為不定聲聞等種性，如是種性差別豈不應理耶？ 答曰：如同證悟聲聞等乘之次第所緣，為證悟聖法故，由安立法界為因之體性門，假立為種性。 又如，譬如由一泥所成且一火焰所燒之所依瓶等，依所盛蜜糖等容器性而有差別，如是所依之法為三乘所攝，證悟有差別故，假立所依差別亦無過。 如是亦說："法界無差別，種性不應異，依法差別故，宣說彼差別。" 詞義釋，由功德出生義故，法界稱為種性，謂從彼生起出現彼等功德之義。 是故，一切聖者皆由無為所區分。詞義釋為發心、解脫、順抉擇分等之先導故，豈不應首先說種性？為何如是說耶？ 雖然如此，彼為義之次第，此為先說果后顯因故，為說法次第故無過。

།རྟེན་གྱི་འོག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པར་ཡང་དག་པར་ དམིགས་པས་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་དེར་གྱུར་པ་ན་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་དགོངས་པས་རང་གི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྤྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཉིད་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལུས་ཀྱི་ ལས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་གནས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཡང་བླང་བར་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་ པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཡང་དག་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ ཡིན་ལ།བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤང་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ སུ་གཏོགས་པས་བསྡུས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ།རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་ལ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།

以下是完整直譯： 關於所依之後如前所說修行所依之菩薩所緣為何，為顯示所緣故，說"須菩提，菩薩摩訶薩於一切法"等。 為通達一切所緣處法故，為隨覺義，不離二諦而正緣故，于無執著時，由證悟清凈所緣，現證無上正等正覺，非由他故。是故，以趣向菩提所緣意趣，為圓滿一切種自利故，說名菩薩。 其中，首先總之一切善、不善、無記諸法，依次為沙門性、殺生等、無記身業等，如是分為三種，當觀修為應取、應斷、應舍之處。 其後，從應取起，世間道所攝五取蘊等為世間，正聖道所攝四禪等為出世間，如是思維。 其中，因非我見對治故，五取蘊等為有漏，因是我見對治故，四念住等出世間諸法為無漏，如是決定觀察為應斷應取。 複次，從無漏始，依因緣所欲界所攝及菩提分等，世俗為有為；不待因、不屬三界之真如等，勝義為無為，如是觀修二種。 其後，由無為所區分一切聖者相續所生四禪等為共法，正等覺相續所生十力等法性為不共法，如是觀修二種。

།དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པས་ན་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཡང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ ལས་གསལ་བ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བ་ལས་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་བ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་ དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས།།སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡང་རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒྲིབས་པ་དེ་རིམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པས། གཉི་ག་ཡང་གཉི་ག་ཡིན་པ་ལ་ ནི་དགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 由如是證悟次第，如實觀一切法如幻，當知所緣唯此十一種。如前所說所緣次第教授之經文，於二萬五千頌等中明顯宣說，不應錯解。 如是說道： "所緣一切諸法性， 彼復為善等諸法， 世間所證之諸法， 及諸出世間所許， 有漏無漏諸法性， 有為無為諸法等， 聲聞共同諸法性， 及佛不共諸法等。" 若有人想：法界恒時清凈、不二智性即是所緣。彼等因本來清凈故，如何說有漸次清凈差別？如說："如水界、黃金、虛空，清凈如是許清凈。" 若如是，則執著對治差別謂"清凈即真實智"，由執著違品義所引。是故，因未離違品與對治分別，成一分清凈過。 依汝宗義，"須菩提，一切相智之所緣是無事"，如何成為究竟所緣？無過。以隨理無事故說無事是真世俗，漸次證知如幻即真實性之自性蘊，是為清凈。 如是，則以自性為主者是種性，以轉變為主者是所緣，二者互為一體無可遮。此為所依與所緣相之差別。 關於所緣安立雖有多說，然過於廣故止於此。此為聖解脫軍所說。

།དམིགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ རྟོགས་ཟེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་སྙམ་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྒྱུ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་ལན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི།སེམས་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པའོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་འཇུག་པ་གཅིག་ཀྱང་ ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་རིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པས། སེམས་ཅན་སྤྱི་ལས་སྐལ་བ་མཉམ་པས་བསྡུས་པའི་ སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མཆོག་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་རྟོགས་ནས་སྤྱིར་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོག་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལ་སེམས་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡོད་པས་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་རག་ལས་པས་ན་གནང་བ་ཞུ་བའི་དོན་དུ། ཤཱ རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།དོན་གང་གི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཚིག་གི་དོན་དེའི་དོན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་སྤོབས་པར་འཚལ་ལོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་ད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ད་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་དུས་ལ་བབ་པ་སྟེ། སྐབས་ཡིན་པར་ཤེས་ན་དོན་དེ་ལ་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ དག་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།གནང་བ་ཐོབ་པ་དང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དེ་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་ན་བདག་སྟེ་འདི་ལ་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ནོ། །སྲོག་གི་ དབང་པོའི་དབང་གིས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པས་ན་སྲོག་གོ།

以下是完整直譯： 緊隨所緣之後，爲了解所緣之菩薩所作何為？為顯示所作，世尊說此等言。 "何因何緣"者，問以何等目的而稱菩薩為菩薩摩訶薩？答曰："為眾生"等。 "眾生大蘊"者，泛指無量眾生聚。因無始輪迴中即一者亦以其大而成大，故說"蘊"。 "眾生大種性"者，以見道、住果等差別，異於不同種性，是從一般眾生中以同分所攝之眾生差別而說。 "為最勝"者，為此而趣入故，了知一切眾生最勝心之大，普為欲得此者說法等，圓滿最勝性。 是故"彼"者，以此因緣，菩薩摩訶薩者，因具大心故稱大士。 具大心者必有大斷，為顯示大斷，依止上師故，為求許可，舍利子白世尊言："我亦"等。 我亦愿于說菩薩摩訶薩名義之義獲得辯才。"亦"字義為不僅世尊。 為許可故，說"舍利子，若知是時"等。為說何義故，"今"者謂今時已至，若知是時，則於此義獲得辯才，即是趣向真實。 得許可已，白言："大我見"等。以為慢所依義故為我，因此生慢故。因具壞滅性故為眾生。由命根力住于同分圓滿故為命。

།འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གནས་པས་ན་གང་ཟག་གོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན་འབྱུང་བའོ། །མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་འཇིག་པའོ། སྔོན་བྱུང་བ་ད་ལྟར་མེད་པས་ན་ཆད་ པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པས་ཕུང་པོ་ལྔར་ལྟ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་སུ་ལྟ་བའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོག་ པར་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་བདག་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་སྤང་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏོ་སྙམ་པས་ན་ཞེས བྱ་བ་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་བཤད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ ཅན་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་དོན་གང་གི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བར་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་ཏེ།སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཏེ། ལྷག་པར་མོས་པར་བྱེད་པས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ས་བདུན་པ་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་ པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་སེམས་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ གྱུར་པའི་སེམས་སོ།།དེ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་པས་ལྡོག་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པའོ།

以下是完整直譯： 由於在諸趣中一再安住故為補特伽羅。由將生起故為生。由將滅故為滅。由先有今無故為斷。 由自性所有者不會成無故為常。以我與我所相觀五蘊為觀自身。 "如是等見"者，為斷如前所說諸見等邪見、戒禁取見等，於我等及法增益相之執著性並其習氣，為當完全捨棄故說法，由得大斷及大證悟。否則，真實義隱蔽難解故。 "為此"者，即是"為彼"之義。由於斷盡貪等一切而有殊勝證悟，如是解說大證悟性："世尊，我亦能辯何因說為菩薩摩訶薩。""亦"字義為不僅他人。 "菩提心"者，求證菩提之心，即具願行本性之心義。"一切智心"者，趣向一切智之心，以增上勝解攝於勝解行地。 無分別出世間智各別證悟故為無漏心，即七加行地清凈意樂。"無等心"者，以無相任運趣入故為無等心，從八地等成熟所生。 與無等諸佛平等相同之心為與無等平等心，即斷除一切障礙屬佛地者。 或者，菩提心為無生性菩提自性之心。即于瑜伽師世俗中，由與如鏡等智相應，以某些差別方面說為一切智心等四種。此等一切皆非聲聞緣覺所共。

།སེམས་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བར་འོངས་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མ་ཆགས་པ་སྟེ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ནི་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཧ་ཅང་ ཡང་ཆེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་གནས་པ་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་མི་འཐད་པས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་དང་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཟག་པ་མེད་པ་དང་།གནས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་མི་གནས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །སེམས་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་ སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་གཞན་གྱི་སྐབས་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ། སླར་ཡང་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་མདའ་ལྟོང་སྦྱོར་བ་དང་འབེམ་ལ་ཕོག་པ་དང་འདྲ་བར་དེའི་ཚེ་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཐག་རིང་བ་ནི་ཕྱེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཀུན་ མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་།།སྤངས་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ་། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བྱུང་གི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་ད་ནི་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

以下是完整直譯： "于彼心亦"者，由是大義故，于如是偏執之心無著，即無執著。"遍不執"者，即不住。如是此說示大證悟性。"亦"字於他處表示"尤其"義。 若疑："于無執著、無住如何修習為宜"，為答此疑，故說"云何"等。由前所說一切智心，為前說諸心之表徵，及為貪著對治故無漏，為住著對治故無住，是故修習如幻士想。 "于彼心亦"等為總結。 雖是無漏，由有事物故不應無執著等，為答此說："具壽善現，何故"等。由真實中無生故。 從"舍利子言"至"如說無煩惱住中最勝，善哉善哉"已經解說。由從他義引申故，無重複過失。 如阿阇黎陳那所說："複次依於他義，重說彼義故。" 是故當知如是為無敵勝者示現三種菩薩所作事相應法。 若問所緣與所為有何差別？聖解脫軍說：如射箭，瞄準、命中般，當下所住為所緣，后遠期為所為。 如是亦說："于諸有情最勝心，斷證二者為三種，三大自生之，此即是所為。" 所為之後，今當說修行圓滿。

།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་དགེ་བའི་ ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བྱ་བ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་པ་དང་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཚོགས་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་བརྩེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གཟུངས་ཀྱི་བར་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོས་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་གཉི་གའི་ སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དང་པོ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་པོ་བྱམས་མའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་པོ་ཉིད་ལ་མིང་གཞན་དུ་ན་བྱམས་མའི་བུ་ཞེས་བྱའོ་། །ཡང་ན་རང་གི་མ་བྱམས་མ་ཞེས་ བྱ་བའི་བུ་ཡིན་པས་ན་བྱམས་མའི་བུའོ།།གང་ལགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་འདི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་མོས་པ་དང་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆའོ།

以下是完整直譯： 此復於三種一切智境，總之依善法，及於遍證圓滿等四種相，于每一證悟皆依六波羅蜜多之所作即是修行。於法身證悟則非，以是果故，于彼不可能有所作。 關於此，聖無著說：鎧甲及趣入二種修行，依次為間接及直接相應性質，為資糧位及加行位所攝。 資糧修行，從慈悲乃至總持，為現前相應道之本性，為大勝法所攝。 初地歡喜地性質之資糧修行，依修道而住。 第二等地之本性為修道體性，對治分之自性資糧修行，為二道所行境。出離修行依修道而住。 如是加行、見道、修道及殊勝道性質之修行相，鎧甲、趣入、資糧及出離中，由是精進體性故，為顯示首先鎧甲修行，故說"爾時，具壽賢軍於世尊"等。 "賢軍慈子"者，賢軍之異名為慈子。或因其母名慈，故為慈子。 "此是何"者，即前說之事。 "披大鎧甲"者，以義引出此鎧甲修行。如是菩薩行佈施波羅蜜多時，以行法施等佈施故，為佈施波羅蜜多鎧甲。 彼由斷除聲聞等作意故，為持戒波羅蜜多鎧甲。 彼由於一切智法具忍、勝解、通達，及忍受一切眾生不悅語故，為忍辱波羅蜜多鎧甲。

།དེ་ཉིད་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆའོ། །དེ་ཉིད་ཐེག་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆའོ།།དེ་ཉིད་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆའོ།།དེ་ལྟར་ན་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བཞི་པའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་སོ་སོར་དྲུག་ཚན་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གོ་ཆ་དྲུག་ཆོས་མཐུན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གོ་ ཆའི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དོ།།སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཚན་དྲུག་ཏུ་གསལ་པོ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་། །དེ་ལ་དང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུངས་ན་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །ལེ་ལོ་དང་བྲལ་ན་བསམ་གཏན་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིས་། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 彼為令善根漸次增長，生起欲等故，為精進波羅蜜多鎧甲。 彼以不雜余乘之一心，緣于以彼善根迴向無上正等正覺故，為禪定波羅蜜多鎧甲。 彼安住如幻相想，不見所施物、施者、受者故，為般若波羅蜜多鎧甲。 如是，鎧甲修行初者有六種佈施波羅蜜多。如是，彼行持戒波羅蜜多為第二。行忍辱波羅蜜多為第三。行精進波羅蜜多為第四。行禪定波羅蜜多為第五。彼行般若波羅蜜多為第六。 如是，彼等各自成為六組六法，然因鎧甲六法相順，佈施等法相順故，鎧甲修行說為六種。 二萬五千頌中，于顯示鎧甲修行時，明確顯示佈施等六組六法故。 其中，首先不貪著受用則能正受持戒。隨護持戒則能生忍。能忍苦則發起精進。離懈怠則圓滿禪定。禪定圓滿則得出世間智慧。 如是等，欲隨順證悟而顯示故，即是此次第。 如是說： "彼等各自佈施等， 攝為六種之行相， 彼即鎧甲之修行， 如實宣說六組六。"

།དེ་ ལྟར་གོ་བགོས་པ་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་བས་གཉིས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པའི་སྒྲ་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ པོ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་ཚིག་གཉིས་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་འདི་དོན་གྱིས་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དང་པོ་སེམས་བརྟན་ པར་བྱས་པས་རང་གི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སློབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ འཇུག་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་འཇུག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་འཆིང་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་འཇུག་པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་མ་དམིགས་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇུག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ ལ་འབད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་འཇུག་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ ཤེས་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དུ་སྤྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གནོན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 如是披鎧已，生起趣入故，為顯示第二趣入修行，說"大菩薩正趣大乘、正住大乘"。因乘聲即是業用修行故，初趣入修行是趣入大乘因果自性之法，後由漸次證悟殊勝而正住，故說二語。 此趣入修行亦由義引生，即初由堅固心，以自相、標誌、特徵，具足趣入禪定及無色定。 其後心已堅固，為學習福德智慧二資糧故，以佈施物、施者、受者等三輪清凈，趣入六波羅蜜多。 其後唯于積集福德智慧二資糧生起勝解故，趣入見道、修道、無學道及殊勝道性之聖道。 其後趣向法性，為如意利他故，趣入慈等四無量。 其後因緣是繫縛于利他故，趣入無緣加行。 其後具無自性瑜伽者如何趣入？以不見業、作者、所作，如幻化人，於一切事物三輪清凈而趣入。 其後如是清凈行者，為精進于自所修故，趣入一切有情最勝心等三種所為。 其後于所為精進者，因勤于知他心等故，趣入天眼等六神通。 其後得神通者，因歡喜于成佛故，趣入一切相智。 如是，以證悟次第正住為相，攝持一切大乘法之自性趣入修行，即成九種。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པར་འགྱུར་བས་འདིར་ཤེས་པར་བྱེད་པར་མ་བྲིས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསམ་གཏན་གཟུགས་ མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་།།ལམ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་དང་། །དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འཇུག་པ་བྱས་པ་ལ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་བཅུ་བདུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་།ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ གང་ཡིན་དང་།།ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི། གོ་ཆ་ཆེན་ པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཇི་ཙམ་དུ་ངེས་པར་འཆད་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ལས་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟར་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཁོང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཚིག་གི་ལན་ བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་འདི་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཞལ་བར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་བྲལ་བའོ།

以下是完整直譯： 如前所說修行，於二十五千頌所說之經文，因文繁恐冗，此處未寫令知。 如是說： "禪定無色及佈施等， 道與慈等諸法門， 無緣相應清凈輪， 三輪清凈所為事， 六神通與一切智， 於此諸法趣入行， 應知即是趣大乘。" "為此"者，即具足儀軌及趣入修行故。"計數"者，即假立。此說：由具足披鎧及趣入二種修行故，假立為大菩薩。 如是趣入已生資糧故，第三資糧修行說有十七。 如是說： "慈及佈施等六度， 止觀雙運諸道法， 善巧方便及智慧， 福德道法與總持， 十地對治諸資糧， 應知即是修行次。" 是故為顯示此義而問："披大鎧甲"等。 "幾何"者，補充義為"具足幾數決定所說之其他法"。由具足披鎧修行及慈等資糧修行故為披大鎧甲，此為世尊於二十五千頌中所說。由義引生具足披鎧修行為披大鎧甲已如前說，今說具足慈等資糧，故無過失。 補充語句之答覆即說："須菩提，於此"等。"於此"者，即于語句安立。"作是念"者，即生如是心。即說："我"等。因不能以現量等量度故為不可量。隨意令得三乘涅槃故為般涅槃。"無數"者，離一等數。

།འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐབས་ དང་མི་ལྡན་པས་ནི་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྙིང་རྗེས་ཡིད་གདུངས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་ དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གཏན་དུ་བའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ན། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་བདག་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་འཇོག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇོག་པས་མི་གཡེལ་བས་རབ་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་བདུན་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བཟོད་པའི་ཚོགས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཐོབ་པས་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་ པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 如是顯示：離慈悲且無方便者，不可能令任何他人涅槃，是故具悲心者以佈施波羅蜜成辦過去之樂，以持戒波羅蜜成辦未來之樂，以忍辱、精進、一心證得決定一果故，以忍辱、精進、禪定波羅蜜成辦決定之樂，以智慧波羅蜜成辦究竟之樂。 故以佈施等六波羅蜜為方便攝受已，如自住六波羅蜜，於此精勤安立、安住、善安住而不放逸，應當善加安立。此為義理所引。 如是已說七種資糧：即悲心資糧、佈施資糧、持戒資糧、忍辱資糧、精進資糧、禪定資糧、智慧資糧。 又說由得定故無作者及業之所緣，即"所度及能度之心皆不存在"。 若問："如是則無所緣耶？"故說"彼"等。具悲心等資糧之菩薩，於世俗諦中度脫無量無數眾生。 若問："如是則有所緣耶？"故說"所度及能度"等，意為于勝義諦中無所緣故。 對於"如何於一事既有所緣又無所緣"之疑問，以"何故"迎之，而說"須菩提，如幻法性"等。

།དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བར་བདེན་གྱི་རིགས་པས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རིགས་པའི་འཇུག་པས་སུན་མ་ཕྱུང་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཟུང་ཞིང་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་ན་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་གཉི་གར་རྟོགས་ན་ནི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པོ་ འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །ཞི་གནས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ་བས་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ ནི།རབ་འབྱོར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་བྱང་བའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་ཉེ་གནས་ནི་དེའི་སློབ་མའོ། །ལམ་པོ་ཆེའི་བཞི་མདོར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་སོ། ། མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྱི་ཚོགས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་སྤྱིར་དྲི་བ་མཛད་ནས། འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཞེས་གསུངས པ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེའི་ནང་ནས་སོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའོ། །བསད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །ཤི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ ཆད་པས་སོ།།བཤིག་པ་ནི་ལུས་མ་ཚང་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་མི་མཐོང་བར་བྱས་པའོ། །ཡོད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་ཡིན་ལ། དམ་པའི་སྒྲ་ནི་སྲིད་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཆོས་ཅན་མེད་པས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་སྲིད་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དགོངས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དཔེའི་དོན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 譬如幻法性，如所見雖現而以正理不成故非真實。是故未被正理所破，而為世間所共見之顯現，取為譬喻。如是色等諸法之法性亦復如是。 依于不同境上之差別而觀察，則所緣與無所緣性不相違，以是變化故。若於一境上觀察二法，則成過失。此意趣也。 說此二者，為互相遣除顛倒，非為勝義，如前所說。此顯示止觀資糧。 于得止觀者生起勝觀，故勝觀資糧者，即"須菩提，譬如"等所說。善巧者即熟練者，幻師近侍即其弟子。言"四衢道"者，以是幻化之主要處故。大眾即眾生群集。"變化"即幻化。"令不見"即收攝。 "于意云何"者，總問前說義聚如何了知。"為作是念"即"于彼有何法"等。"于彼"即于彼眾中。"何者"即幻師等。"何法"即提婆達多等。"殺"即斷命之加行。"死"即一切斷絕。"壞"即身體不全之加行。"令不見"即令不可見。"有"字表如是義，"實"字表存在。 意為：勝義中無有事法，此等一切皆非有，如所見唯是存在而已。以知此意趣故，白世尊言："此實無有"。"勝義中"為余語。 為令譬喻之義成立所欲顯示之義相應故，說"須菩提，如是"等。

།དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་འདས་པས་སོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བརྗོད་པ་ དེའི་ལན་དུ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་ འགྱུར་བས་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ཚོགས་ནི།ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ་། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བའི་རྣམ་པ་དེས་ན་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གོ་ཆ་མ་ མཆིས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་ལགས་པའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་གོ་ཆ་བགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་ན་གོ་ཆ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་བསྒྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉི་ག་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚིག་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ དབང་དུ་མཛད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རིག་པ་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁས་བླང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 為攝略廣說故，說"若"等。"如是"指前文。"如是"者，不離世俗諦與勝義諦故。"云何"者，對所說之答即說"以此"。 此說：具足慈悲等如是資糧，亦假名為披大鎧甲。 以勝觀緣空性時，恐墮聲聞等菩提，故其後即說雙運資糧："嗚呼，如世尊所說"等。"嗚呼"之聲表決定。"如世尊所說"即"取幻法性"等。 意為：世尊以幻法性遍攝之相說諸法法性，以我所知之相，不離幻法性故，是菩薩摩訶薩即披無鎧甲之鎧甲。 以無顛倒故印可，說"須菩提，如是"等。 以勝觀成就一切種智，以虛空藏等三昧亦成辦有情利益披鎧甲，云何是無鎧甲耶？為遣此疑，故說"何以故，須菩提"等。 "無作"者，無有智慧作因故。"無變異"者，無有壞滅因故。"無等起"者，二種俱有緣不應理故。或者三語依次應知是從無而生、彼之差別、及現前獲得果之意趣。 以具智慧故，承許而白"世尊，如是"等。

།འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་ཡོད་ན་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་རྩོད་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མི་འཐད་པས་འདི་མ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁམས་གསུམ་པས་བཅིངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཆོས་བཅིངས་པ་དང་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཡོད་པ་མི་འཐད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལྟར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་བཅིངས་པ་དང་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱི་བསམ་པ་མ་ཤེས་ནས་བརྒལ་བའི་སྒོ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་ཞེས་ཟེར་ན་སྤྱིར་ནི་དེ་སྐད་བརྗོད་ པར་མི་བྱ་སྟེ།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྟེ་འོ་ན་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་གཞིག་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྤྱིའི་སྒོ་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རིགས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་འདོད་དོ།

以下是完整直譯： 若有繫縛與解脫，則"無作"等如何成立？對此有人生疑難，為遣此疑，故說"世尊，如是"等。若異此而承許及行持，則不應理，成不相應。于其他諸法亦當如是說。 以增益相而趣入之心與心所為三界所繫縛，無故色無繫縛。無有離如所說證悟故無解脫，故無解脫，以色等於真實中無故。 若謂法有繫縛與解脫，故說"世尊，色之"等。若無法相則法不應理，故色等空性無系無解，而如所見之色等及其真如有繫縛與解脫，此為密意。 不解須菩提意趣，故以詰難方式說"具壽須菩提"等。問難之意為：若說色等及其真如無系無解，則總之不應如是說，以違背現量等故。 若謂是別說，故說"然則具壽須菩提"等。以不能觀察分析故，佛及菩薩等即幻化人，具此意趣，故從總體而言，說"具壽，如幻化人之色彼"等。 云何不成違背現量等之過失？為遣此疑，故說"以非真實故"等。有謂：以理所計度之色等非真實故，即虛妄故；遍計所執離故，即離自性故；法性自性無生故，故無系無解。

།གཞན་དག་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་གི་ཚད་མས་གཞིགས་ན་མི་སྣང་བས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཀག་ཅིང་བསལ་བས་ཡང དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྣང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་། །དེ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་ནི། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་མངོན་ སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་སྟེ་གོ་ཆ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལན་མེད་པར་ཅང་ མི་སྨྲ་བར་གནས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་སྲིད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེ་བས་སྣང་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་མུན་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་ནི་མིག་དང་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མུན་པ་དང་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུན་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཇི་ཞེ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་རབ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ཐབས་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུ་བའི་དོན་དུ་གླེང་སློང་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 其他論者說：以現量、比量及教量觀察則不顯現，故於勝義中遮遣並否定生等，故有"非真實"等三語。 如雲："顯現之自性，彼非所遮除，凡是所經驗，不應成所破。"以此理趣，如其顯現安立繫縛與解脫，故豈成違背現量等？此為其意。 "此等"者，為總結語。"大鎧甲即無鎧甲"者，依次為以悲智力於世俗諦與勝義諦中，余如是說。 對此無言以對而住，故說"如是說已"等。 若問：止觀二者相違，云何於一處得有？非如是。當知，若時由止而心於所緣安住，爾時由慧觀察則生真實智慧光明，如光明生已能遣除如黑暗之障。 是故此二如眼與光明，于生起真實智慧中相互隨順而住，故如明暗非相違。 三摩地非黑暗自性，若爾云何？乃一心專注相，復由等持如實了知真實義，故說一向與慧相順，故無相違。 如是具足雙運道資糧者，生起方便善巧等，為顯示方便善巧等資糧，故以請問而啟問："世尊如是"等。

།སྔར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པ་ དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་འདས་པ་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། རྟོགས་པ་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་གང་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་གང་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་དྲིས་ པ་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲིས་པ་དང་པོའི་ལན་ནི། རབ་འབྱོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །ཆོས་ལྔ་ དག་དང་རང་བཞིན་དང་།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་འདི་གཙོར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ ཚད་མས་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་ན་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པའི་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ།།དེ་ཡང་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་གི་དངོས་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་དང་ འཇིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དབང་པོའི་རང་ བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཕྱི་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་ནང་ནི་དབང་པོའི་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།

以下是完整直譯： 如前所說之理，披上大鎧甲者即能真實趣入大乘。對此，由於不了知大乘，故關於智慧與悲心之修習、二者互不分離、超越違品、階位決定、善巧對治分之修習，以及就能證者而言，如何漸次增上而得決定解脫等，即為"何為"等六種請問，此為聖解脫軍所說。 為顯示方便善巧等資糧，對第一問之答覆即說"須菩提，所謂大乘"等。如《楞伽經》云："五法及自性，八識之自體，二種無我性，攝盡諸大乘。"雖如是說，于資糧位中，以方便善巧等力為性之無量資糧，大乘之名主要繫於此。 若問：云何說方便善巧等資糧為不可量？說"此無量故"等。即所說事物非為現量等量所能度量，故不可測量。 此說：具足雙運道資糧者，由具一切種智相應作意，為利有情故是方便善巧資糧。了知方便善巧資糧即是修學智慧，故為智慧資糧。此復應知以內空性等分類有二十種。 其中二十空性為此：即內之事物眼等之自性非恒常住亦非壞滅，故為內空性。外之色等之自性如是，故為外空性。內外自性之諸處如是，故為內外空性。其中內處即攝屬根之自性者。外即攝屬境之自性者。內外即攝屬根所依者。

།དེ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནང་ཡིན་ལ། དབང་པོས་མ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིའང་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་འདི་གསུམ་ནི་མོས་པས་ སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་སྟོང་ པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་དེར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལའོ། །ཕྱོགས་བཅུ་པོ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་དབྱིབས་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ས་དང་པོ་ལའོ། །དོན་དམ་པ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཆོག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ས་གཉིས་པ་ལའོ། །འདུས་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དོན་གྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ས་གསུམ་པ་ལའོ། །འདུས་མ་བྱས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་གནས་པ་ལས་ གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་སྟེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་མཐུན་པའི་ཟླས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་བཞི་པ་ལའོ། །མཐའ་ནི་མཐས་ སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།མཐའ་ནི་ཆ་སྟེ་དེ་ལ་ཆད་པ་དང་རྟག་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་དེ་དག་གི་ཆ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ནི་ རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ལྔ་པའོ་།།ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ གྱིས་ན་དྲུག་པ་ལའོ།།བྲལ་ཞིང་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོར་བ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直譯： 由心所執持故為內，由非根所攝故亦為外。此三空性在隨信行地。 由一切法空性，內空性等所緣知之自性亦為空性故，是為空性空性。僅知一切法空性即是一切法空性，彼亦為空性空，為斷除彼執著分別故。此在加行道。 十方由方位空性故為大空性，因彼等形相廣大故。此由遍行義故在初地。 勝義涅槃由涅槃義之自性空性故為勝義空性，彼僅為離故。此由最勝義故在第二地。 有為三界由欲界等空性故為有為空性，彼由非圓成實自性故能成對治分故。此由同類最勝義故在第三地。 無為無生、無滅、無住異，由彼自性空故為無為空性，因無生等之假立因由違品生等不存在故。此由無所執持義故在第四地。 邊際由邊際空性故，由超越邊際故為超越邊際空性。邊際即分位，于斷常二邊之中，以何因由安立彼自性而遮除彼等分位，皆無所有。此由無異因義故在第五地。 始中終由彼等空性故，由隨順無始無終空性等法性故，邊際極無所有故。此由無遍染清凈義故在第六地。 遠離、斷除、捨棄為相之舍離，由違背彼故為無舍離，彼由彼空性故。

།དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤངས་པར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་བདུན་པ་ལའོ། །འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མཛད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ནི་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་ དོན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་དབང་བ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབྱེ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ལའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་བཟློག་ན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དུས་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་བཏགས་ པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་དུ་དགུ་པ་ལའོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚོགས་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་ པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་ཡིན་ལ་སྤུངས་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ལས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ས་བཅུ་པ་ལའོ། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དངོས་ པོའི་ཆོས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལས་དེ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直譯： 無舍離空性，由非舍離等作用之本質故，不應成為假立斷除之因由故。此由無差別義故在第七地。 一切聖者所未造即自性，彼由彼空故為自性空性。于彼無有為無為之變異與不變異之障礙故。 諸法由諸法空性故為一切法空性，一切有為無為法聚由互相觀待故，無有圓成實自性故。 二空性由無減無增義及無分別與清凈剎土自在二依故，為果地故，由別觀遍凈差別故在第八地。 色等由其相色所觸等空故為自相空性，相之安立總別僅為假立故。 過去等諸時由過去等諸時互相違背故無所緣，為無所緣空性，諸時僅是於事假立故。此二空性由智自在所依故，如是在第九地。 從修習所生諸法無自性，由緣起故，聚由彼空性故為無事自性空性。諸事僅為聚集故。 事即取蘊相由彼空故為事空性。積聚義為蘊義，積聚亦無義故，不應成為取相事之因由故。此二空性由業自在所依故，如前在第十地。 無事無為虛空等由彼空故為無事空性，由無事法障礙等而假立故。

།རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་ནི་དུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་སྐབས་དོན་ཡང་ཕྱོགས་འདིས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་གཞན་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ དེ་དག་གི་ལྟར་ན་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོད་ཟིན་པ་དང་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདིའི་དམིགས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འདོད་དོ། །འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་ཞེས་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་འདི་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直譯： 所謂自性空性，由非聖者之智見所作故，為自體空性。因智見即是如實明顯真實義故。 如來出世或不出世，諸法法性恒住，由此無他作者故為他體空性。依空性之士夫作用將成某種疲勞故。 此三空性依次由斷煩惱障及習氣之義故，及斷所知障及習氣之所依故，以及自然本有之義故，應知是在佛地。 聖解脫軍亦應以此方便說其處義。有說唯以遮他門中僅說空性，而彼等全無現觀次第者，依彼等見解，唯應說處義，而非論典之主要義。故說由空性差別已盡及離趣入次第故，將失所為。 複次，此無分別智之所緣為何？有謂是空性。他者許其緣一切法體性空性。此即是正理，凡是某某者，即緣一切法自性空性，如夢中緣馬等體性空性。 成諍論處此無分別意亦是智，此為自性因。若所緣非現量，則不成見義，由此因非不成，由於同品有故非相違。一切法自性真實有，后當破故亦非不定。所緣彼豈非無耶？如第二月等。

། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ལྷ་སྦྱིན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སོད་པར་བྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པའི མཐའ་མཆོད་སྦྱིན་དང་འདྲ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསད་པ་ན་སླར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡུལ་དུ་གནས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་བྱས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞར་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟ་ཁོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་ལྷག་མ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་བསོད་ནམས་འབྱུང་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གོམས་པར་ བྱས་པས་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་པས་ན་ལམ་གྱི་ཚོགས་སོ།།ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རི་མོར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་དེ་དེས་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུའི་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་ གཏུགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དྲན་པས་ཀྱང་གཞུང་དང་དོན་འཛིན་པས་ན་གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་པའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་སོམ་ཉི་ མི་བྱའོ།

以下是完整直譯： 一切法之體性空性此亦是所緣故將成無，由此一切法將成有耶？此過無也。因為當無實體誹謗邊如天授時，能遮有自性增益邊如祭祀者，為空性所破時不復生故。 複次，所緣于真實中不成，而於世俗中住為境，以經驗為究竟故為相違，不應說如是等過失。 于緣空性分，智慧有空性境及空性成有為過，依次由智慧與其空性以有無二者互異與非異而無分別故。 以如鏡智等差別有多所說，智慧資糧安立僅是略說。廣分別是附帶而說，今非完全通達智慧資糧，因說余現觀次第故。如是于余亦應了知。 于具智慧修習者，由清凈智慧及正等定等作有情利益故生福德，故為福德資糧。由修習福德智慧資糧，于遍知事物道等精進故為道資糧。 具道者，謂字母阿是一切法門，因本來無生等，由彼書寫文字，于多劫說法，因無窮盡因之憶念故。由持取之理，以念持教義故為總持資糧。如是方便善巧資糧等此五種，於二萬五千頌中以大乘聲廣說故勿疑。

།གཟུངས་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ནི། རྟོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སའི་ཚོགས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པའི་ཚིག་འབྲེལ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་ནས།ལན་གསུངས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བ་ས་བཅུས་བསྡུས་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་ཡང་ དག་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སའི་ཚོགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བསྒོམས་པས་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ གྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདེན་པ་བཞིའི་དབྱེ་བས་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་སུ་ནི་དེ་དག་བདེན་པ་བཞིའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོང་ཁྲོ་བ་བརྒྱད་བཏོན་ན་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ།།སྤྱིར་བསྡོམས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་ མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འོད་འཐོབ་པའི་བར་འདི་དག་ནི་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ ཡིན་པར་བཤད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་ཅི་རིགས་པར་རིམ་གྱིས་སྤོང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་སྟེ་འདོད་པར་སྤྱོད་པ་དྲུག་གོ། །དེ་དག་ཉིད་པས་ཞེ་སྡང་བཏོན་ན་གཟུགས་ དང་གཟུགས་མེད་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 獲得總持之階段差別即：以後后證悟之所依方式，及以彼所依功德基礎方式為地，為顯示地資糧故。 爲了解釋"須菩提，複次如是言：'應如何正入大乘？'"等諍論語句相連之義， 所說答覆是："由諸波羅蜜門正入"，即由佈施等波羅蜜增上十地所攝十者，次第正入，是以果示說地資糧也。 此說：爾時，雖由修習"一切法無我"而以無分別性完全證悟法界自性，然依生起決定而言，以遍行義別別證悟故，生起現前一切法無自性極明瞭智時，菩薩由入無過而得見道。 此中貪慾、嗔恚、我慢、無明、疑、身見、邊執見、邪見、見取見、戒禁取見等，于欲界以四諦分別成四十。如是於色無色界中，彼等以四諦所見所斷，除去八嗔則為七十二。總計斷除見所斷煩惱一百一十二，因諸諦現觀為一故。 是故初地第一剎那是見道。其餘第二剎那等乃至所說金剛喻無間道，從此即得佛遍光地之間，此等由別別證悟法界為最勝義等故，說為修道。 其中亦次第斷除十六種隨應煩惱。即：貪慾、嗔恚、我慢、無明、身見、邊執見等六種欲行。彼等除去嗔即為色無色行十種。

།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་ས་གང་གི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ས་དེ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལ་མངོན པར་མི་དགའ་བ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། མདོ་ལ་སོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། དམ་བཅས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཁོ་ནས་དང་པོ་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ རྣམ་བཅུ་ཡིས།།ས་ནི་དང་པོ་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་བཀུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། ། ཆོས་སྟོན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 以見道與修道中遍凈法之差別，安立為極喜等十地。其中，任何地之遍凈法，乃至未圓滿之時即為彼地，圓滿后當知即為他地。其中所行諸法，於二萬五千頌中已說。 即：圓滿成就一切善根法，為有情故受持大乘法，成就四無量，以無分別加行舍一切所有，令善知識歡喜，以于聲聞乘無所顧戀而遍求無餘正法所緣，常于在家生活不生歡喜，於一切種不離作意無上佛身，如實廣說經等正法，圓滿誓願義。 由此十種因之差別遍凈法，以於一切種應當生起故，唯由無所得自性差別相之諸遍凈，以證悟前所未有法之真如而得極喜故，獲得初地極喜地。 如是亦云： "由十種遍凈， 當得第一地， 思及利益性， 于諸有情心平等， 佈施依止善知識， 尋求正法所緣境， 常具出離之心性， 樂敬佛及喜悅心， 說法與真實語， 許為第十也。 應知此等以， 無所得自性， 為諸遍凈法。"

།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉན ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་།གཞན་གྱི་ཕན་པ་བྱས་པ་ཆུད་མི་གཟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་ དུ་ཡང་དུས་རིང་པོར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་གནས་པར་སྤྲོ་བ་དང་།སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པ་ཉིད་དང་། བླ་མའི་ཐད་ནས་དེས་བསྟན་པའི་ཚིག་བསྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ལས་གཞན་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་ སྦྱོང་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་ བརྩེ་ཆེ།།བཀུར་སྟི་བླ་མ་ལ་གུས་ཉན། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་བརྩོན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་བསམ་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་སེམས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པས།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་ སྐྱོ་དང་།།ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 攝集善法、利益有情、於一切種清凈律儀戒、斷除聲聞緣覺作意、不令他人利益空耗、于諸有情無害等心、于成熟有情等無有悔恨、為一有情亦歡喜久住地獄等處、於一切眾生恭敬、于上師處修行其教言並視為導師、無有他業而精進歡喜于佈施等波羅蜜多。如是如前遍凈之八種差別法，以遠離一切破戒垢染故，獲得第二離垢地。 如是亦云： "持戒知恩及安忍， 極喜與大悲心性， 恭敬上師具敬聽， 第八精進行佈施。" 受持一切佛所說法之意樂、不顧利養等而廣說正法、迴向彼等清凈佛土諸法、為利有情永無厭倦、于聲聞緣覺作意等就自他而言具慚有愧。如是如前以無分別自性修習此五種遍凈，以出世間智慧作光明故，證得第三發光地。 如是亦云： "于聞不厭足， 無染而法施， 清凈諸佛土， 不厭于輪迴， 慚愧為五種， 無慢之自性。"

།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རློམ་པ་མེད་པ་ དང་།ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པའི་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། བསླབ་པ་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། འདོད་པ་ལ་སེམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་ སོགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་བཅུས་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པའི་འབར་བ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་ བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གནོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འགྲོགས་པ་དང་། དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མི་རྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་ རློམ་ཞིང་གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གྲོས་ངན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་ཞིང་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་གོ་བཟློག་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་བཅུས།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་ དང་ནི།།བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།བློ་ངན་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 遠離聲聞等作意、于所緣修行所得菩提亦無慾求、雖得殊勝事物亦無驕慢、不捨深法忍之決定觀察等、所受一切學處乃至為命亦不捨棄、于欲亦不生心、於一切法無有造作、于自身等無有執著、于善法所緣心不怯弱、於一切事物無作意。如是如前以此十種遍凈，以具足焚盡一切煩惱薪火之光明故，鎮伏第四焰慧地。 如是亦云： "住林少欲知足性， 修習清凈戒律儀， 永不捨離諸學處， 訶責一切諸欲貪， 涅槃捨棄諸所有， 無怯無見為十種。" 為利養等與在家出家共處、親近信眾之家、往詣眾多人等、讚歎自己誹謗他人、十不善業道、以聞等驕慢不敬他人、顛倒執著善不善、惡慧如薩迦耶見等、趣向一切貪等煩惱。如是十種法相乃成菩提障礙故，以斷除而義含相反之十種遍凈法，如前以極難勝故，獲得第五難勝地。 如是亦云： "親近及依止， 聚集諸住處， 自讚他誹謗， 十種不善業， 驕慢顛倒執， 惡慧忍煩惱， 若斷此十種， 善得第五地。"

།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་དང་། སློང་མོ་པའི་སྐྱེ་བོས་བསླངས་ན་ཞུམ་པའི་སེམས་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངང་གིས་གཏོང་བར་ཞུགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། དབུལ་བས་སློང་མོ་བའི་སྐྱེ་བོ་ སྤོང་བའི་སེམས་འདོར་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རབ་ རྫོགས་པས།།སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་དང་། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 以佈施等六波羅蜜圓滿而於聲聞緣覺無所希求、于無自性不起怖畏心、乞者乞求時無怯弱心、于自然捨棄一切所有而入時無不悅、貧窮時亦不捨棄乞者之心。如是如前以十二種遍修，現前一切佛法故，成就第六現前地遍知。 如是亦云： "佈施戒忍進， 禪定慧圓滿， 于聲聞緣覺， 無喜無怖心， 乞時無怯弱， 舍一切無憂， 貧亦不棄乞， 善得第六地。"

།སྟོང་ པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་གཏོང་བས། གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་རྟོགས་པས། ཆད་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པས་རྟག་པར འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས། མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཐེག་པ་གཅིག་པར་གཏོགས་པས་རྒྱུར་འཛིན་པ་སྤངས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་ དང་བྲལ་བ་དང་།ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་རྟོགས་པས་ཁམས་སུ་འཛིན་པ་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པའི་འཛིན་པ་བཅད་པ་དང་། མཚན་ མར་འཛིན་པ་དང་།འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བས། ཆགས་པར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞི་གནས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པའི་འཛིན་པ་ལས་བྲལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས། སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་དགེ་འདུན་དུ ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མཉམ་དུ་འགྲོ་ བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ལུས་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་སྟོན་པས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པའི་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ།

以下是完整直譯： 由正知空性、無相、無愿三解脫門，依次無執著於我、眾生、命者，不捨圓滿三輪清凈十善業道，斷除執著一補特伽羅，由證悟緣於一切苦惱眾生之悲心，無斷見執著，從圓滿佛土攝持，由於一切事物無所緣故遠離常見執著，由證悟一切法平等性故無相執著，由屬於大乘一乘故斷除因執，由遍知名色等無生故遠離蘊執，由證悟甚深法決定忍故斷除界執，由以大乘門示現一切法故遠離處執，由斷除一切分別故斷除三界住執，由斷除相執及斷除我見等諸見與貪等煩惱故遠離貪著執，由修止力故遠離心怯弱執，由般若方便善巧故無執著于見佛，由修無我法故心寂滅而無執著于見法之自性，由依二諦於色等生無礙智故遠離執著于見僧伽，由得無執著處智故不生執著于見戒，由為正法簡擇義故隨欲等往諸佛剎土故遠離空性諍執，為度執著所緣眾生界故隨應示現自身故斷除誹謗空性執。

སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པའི་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་རྟོགས་པས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པས་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་པ་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་དང་ཆགས། །སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ དང་།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། །དེར་ལྟ་བ་ཡི་མངོན་ཞེན་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་འཐོབ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྣམ་ཐར་ སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་།།འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང་། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཤེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་ གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་།།ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ས་མིན་གར་འདོད་པར། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་ སུ་སྒྱུར་བ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷའི་མིག་སྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་ནས་བློ་སྔོན་དུ་ བཏང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་མཚན་མ་དང་རྩོལ་བས་བསྐྱོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 斷除誹謗空性執。如是，如前所說二十種清凈法，由證悟具殊勝相清凈，故遠離所說二十種法，由與任運成就道相應故，由趣向極遠故，獲得第七遠行地。如是所說，就所斷法而言："我執與眾生執，命與補特伽羅斷常，相與因及蘊，界與處清凈，三界住與貪，心生怯弱及，於三寶與戒，彼見之執著，于空性諍論，與彼相違過，若斷此二十，彼得第七地。"同樣就所取法而言："知三解脫門，三輪清凈性，悲心無執著，知法性平等，無生盡智知，一相示諸法，摧毀諸分別，斷除想見惑，止觀善思維，于勝觀善巧，調伏心無礙，智慧遍一切，無著隨意往，他方剎土中，普示現自身，此即二十種。" 如實了知一切眾生心行，于種種世界為眾生利益以神通遊戲，將所依佛土轉變為金等體性，為遍觀察諸法而令如來歡喜，生起天眼，清凈所依佛土眾生，於一切處如幻而住，見眾生利益故發心攝受後有。如是修習此八種清凈法如前清凈，由無相無功用不動故，將現證第八不動地。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། ། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟར་མི་ཟད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རུས་དང་། མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལེགས པར་འབྲེལ་པའི་གཉེན་དང་།རང་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་འཁོར་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐ་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་གཉིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པའི་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སོ། །བརྒྱད་པའི་ས་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །བསྲབས་པའི་ས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ བའོ།།བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་མེད་པས་ཞུགས་པ་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཟིན་པ་རྣམས་སོ།

以下是完整直譯： 如是所說："知一切眾心，以神通遊戲，成就勝佛土，為觀察近佛，知根及清凈，如來剎土住，如幻而安住，隨愿受後有，此等八種業。" 無量愿，了知天等一切眾生語言，辯才如河不竭，入勝妙胎藏，住于王位等，日等種姓，與母等眷屬善緣，自在眷眾，生處為帝釋等讚歎，蒙佛等勸請而出離，如如意寶樹阿濕婆他等，圓滿一切佛法體性功德。如是具足十二種圓滿相清凈，如前清凈已，由說法善巧無過失故，現證第九善慧地。 如是所說："無量諸愿及，了知天等語，辯才如河流，最勝入胎及，種姓血統系，眷屬與生處，出離菩提樹，功德皆圓滿。" 種姓地即聲聞等種姓。第八地即初果向。見地即預流果。薄地即一來果。離欲地即不還果。已辦地即阿羅漢果。無別說之三向即聲聞地。獨覺地即諸獨覺地。菩薩地即如前所說九種菩薩地。

། ས་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ལས་འདས་ནས་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གང་ཡིན་པ་ལ་ལས་ལ་དབང་བའི རྟེན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་གནས་པ་ནི་དེས་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སའི་ཚོགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པས་དེ་ལས་གཟུང་བར་བྱའི། གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་བདག་གིས་འདིར་རྒྱ་ཆེར་མ་བྲིས་སོ། །ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ ཁོ་ན་སའི་ཚོགས་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གདབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོར་དངོས་པོ་ ཙམ་དང་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་།གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྤོང་བ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེའི་ གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།གོ་རིམས་བཞིན་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ། ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དངོས་པོ་ཙམ་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་ པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་།གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྤོང་བས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ གཞན་རྣམ་པ་བཞི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔར་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་བཀག་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས།སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གནས་པ་དགག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གནས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་བཀག་པས་གནས་པ་མེད་པའོ།

以下是完整直譯： 所謂九地，超越如是九地后，第十地菩薩可稱為佛性，但非圓滿正等正覺，如《二萬五千頌》所說。于佛地中，以業自在所依等智慧而住，獲得此已，降下法雨，故第十菩薩地名為法雲地。 如是所說："超越九地已，以彼智慧住，于佛地安住，應知是菩薩，第十地所攝。" 地之集類于《二萬五千頌》中廣說，應從彼中攝取。因畏文繁，我於此不廣書，略說即可。唯見道修道自性是地之集類，故於其後，為顯示彼對治品斷除分位差別之對治集類，以回答第三請問等門而說"三界"等。 其中，首先以唯事及對治所依為緣之二種所取分別，以補特伽羅實有及士夫假有為緣之二種能取分別，于見道所斷，故由違品差別而了知彼對治分位，是故次第顯示對治集類，"從三界出"等四句，應依世俗諦而配。 其後，依唯事及對治相之所取分別二種，依補特伽羅實有及士夫假有之能取分別二種于修道所斷，由違品差別而了知彼對治分位，故其餘四種對治集類，如其數次第，以遮遣前說作用，依勝義諦而說"然"等。 明顯遮止住著即是"以無住方便而住一切智性"。其中，住著即緣事，謂心安住。遮彼即無住。

།འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གནས་པ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ གནས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྟར་ཚུལ་འདི་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །དུས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བཀག་པས་གང་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་གོམས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གང་དང་ལམ་གང་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་ པའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད།།ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་པ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས། བྱང་ ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་བརྙེས་པ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་བཞི་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་ པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་། སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 此處當觀察：若僅是無住，則因是無，不應為對治品。若非住，則于眼等亦應有過失。對此應如無執著所說之理而觀察此理，故不廣說。 由遮三時諸法而說"皆不出"等。 若疑雲："于真實義串習故應出"，以"何故"迎之，而說"所出"等。 "二者皆"者，謂菩薩與道二者于勝義中皆無所得。 總結謂"如是"等，意為世俗中有。 如是所說："于見修二道，為息滅八種，所取能取執，對治有八種。" 如前所說次第，不離世俗諦與勝義諦，以大悲等圓滿成就大乘，以獲得大菩提之體性而修行，故為大悲等資糧，是故資糧修行有十七種。 如是積集資糧者，如聖彌勒所證而出離，故當說第四齣離修行。彼復由境差別有八種，其中初者為主，即所為出離。彼復有三種：以一切有情最勝之大心出離、以大舍出離、以大覺出離。是故依此三種所為出離而說"世尊大乘"等。

།དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང་། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་ འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་།།ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པས། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་བདུན་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་ དང་བཅས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བགྲོད་ པར་བྱ་བའི་གནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འབྱུང་བས། དེའི་འོག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དག་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མེད་པར་བསོད་ནམས་བསགས་ པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས།དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེས་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་བྱ་བས་སྟོང་ན་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་འདིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་འདིས་སོ། །འབད་པ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ བས།དེའི་འོག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འོང་བ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོང་བ་ནི་འདས་པ་ནས་སོ། །འགྲོ་བ་ནི་མ་འོངས་པར་རོ།

以下是完整直譯： "大所緣以及，如是二修行，智慧精進業，善巧方便成，圓滿大成就，佛陀大事業，具足此諸大，決定稱大乘。" 具此七種大故，菩薩道及果即是大乘。大乘非僅世間所共知之義，而是具證菩提之果，因其本身即是束縛。若非如此，則修大乘對治將成無義。 是故，因唯是非真實分別，故以其對治力，了知天人阿修羅等世間顯現本性為顛倒，以自性遍知非真實義而降伏之。由於所趣處決定唯是一切有情最勝等大性而出離，故稱大乘，此為語義。 若無平等性證悟則不能所為出離，故此後為顯示平等性出離而說"如虛空平等性"等。以如虛空平等性空性遍及一切所知輪之無垢智慧，故此即是大乘。 若無有情利益則不能積集福德，故不能真實證悟平等性，因此其後說"如何有情利益出離"等。為說明大乘中有情有機會，故顯示彼大乘為利彼等而出離。若非如此，則無有利益即不應有機會。 "世尊以此數"等為總結。"以此門"即以此異門。 若有勤作則不能圓滿無餘有情利益，故此後為顯示任運出離而說"此中不見來"等。來謂從過去，去謂向未來。

།གནས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ། འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་དགོངས་སོ།།རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པ་མེད་པར་འབད་པ་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་འོག་ཏུ་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་རྟག་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དབུས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་བརྗོད་ པས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ལས་འདས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་མེད་པར་ རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་འོག་ཏུ་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བསླབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འཕགས་པའི་ གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྒྲ་གཞན་དུ་གྱུར་པས་འཕགས་པ་གང་བོ་འཁྲུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་སྟེ་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་རྩོམ་པ་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ།།རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་བས་གཞན་དུ་ཡང་གྱུར་ཏམ་སྙམ་ནས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། ། འགལ་བ་ནི་འདས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ལོག་པར་སྟོན་པ་མི་འཐད་པས་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 住即現在，因無來等，故為任運出離，此為密意。 若無證悟離常斷之狀態，則不能無勤出離，故此後為顯示超越邊際出離而說"世尊如是"等。"如是"即將說明之理。前際即常，后際即斷，說超越彼亦無者，即"中亦不得"。 為顯示所說"如是"，故說"世尊彼乘"等。由一切法自性本涅槃故，彼乘即三時空性，是故大乘無前際等，此為語義。 為令知曉所說不違法性故善哉，而說"須菩提"等。總結即說"如是此"等。 超越邊際出離若無獲得三乘各別狀態亦不能圓滿，故此後說獲得出離："菩薩摩訶薩於此學"等。"於此"即于大乘。 為令知曉一切智性為三乘自性一切聖者證悟之因，故說"隨得"等。 因聲異故，聖善現迷惑而白"世尊"等。為般若波羅蜜多義故，汝當勇猛等，此為初始加持。 若無恒時等持則智慧見不能生起，故疑是否另有，聖者須菩提白"世尊"等。違即過去。如來加持不應有邪說，故說"須菩提非如是"等。

།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཏེ་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ དང་དེ་གཉི་གའི་འབྲེལ་བ་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།དེས་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་བཀག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ་། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་གོ་རིམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །མཐར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་སྟེ།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གཟུགས་སུ་མ་མཆིས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་གཏོགས་པ། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།ཐོབ་པ་པོ་དགག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ནི་རིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐོབ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མེད་དེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་བཀག་པས་སོ། །ཐམས་ཅད འདི་ནི་གཉིས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན།འདིར་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།

以下是完整直譯： "隨順"即順理，意為般若波羅蜜多之義即是大乘自性。 因未見自身具有宣說一切種甚深法之能力，故白"世尊，此乃佛之威力"。 彼獲得出離亦具有遮遣所得、能得及二者關係之相，故就遮遣所得而言，白"複次"等。"複次"之聲義即次第義。"乃至"即第七。"不得"即所得之色等自性菩薩少許等余，意為所得之菩薩本不存在。 若疑菩薩豈非顯現為色等，云何不存在，故以"何故不得"迎之，而白"以無色"等。 依"除法界外，無有一法存"之理，由於如法界般，成為其自性之色等無邊，故菩薩亦無邊，因此菩薩不得，此為所思。 就遮遣能得而說"色即菩薩"等。由色等以理不存在，故不得以彼為自性之能得菩薩，此為所思。 若謂如是不得即是真實，故白"此亦"等。"不得"此亦無，因於無境不可有遮遣之加行。由無事物故不得。 如是總說已，就自身而言，白"世尊如是"等。"如是"即由遮遣所得能得故。"一切"有二，即一切事物及一切種類之理，此中"一切中"即蘊等事物自性。

།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་[(]ན[,]ནོ[)]། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་སོ།།ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་སོ་སོའི་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མི་ དམིགས་པར་གྱུར་པས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་།།དེ་གཉི་གའི་འབྲེལ་པ་དགག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་ཐབས་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་སམ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གྲངས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞིང་མ་དམིགས་ནའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་། གང་གི་སྒྲ་ནི་སྤོང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། གང་གང་གིས་གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། ཐོབ་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལས་དོན་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མིང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།དེ་སྔོན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་དོན་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱ་དང་། །རྗོད་བྱེད་དུ་ནི་འདོད་མིན་གྱི། །སྤྱི་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་ ཇི་ལྟ་བར་མིང་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་བདག་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བའི་ནུས་ པ་མེད་པས་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཅེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།

以下是完整直譯： "一切"即內外自性之事物自性。"一切種"即以內空性等種類差別。又"一切"即總別之相。"所謂菩薩之法"即菩薩本身所得、能得相之法，為色等自性，彼等成為不可得故，亦不如實見彼。 遮遣二者關係即白"般若波羅蜜多"等，以相、方便及無相智，或現量、比量，如其數量皆不如實見且不得。 為顯示此義，故白"一切智性亦"等。為攝要故，白"世尊，我"等。"何者"即能得菩薩。"以何"即從所得方便門。"於何"即關係一切種智相。"何"字表示遮遣，故結語為"非以任何而於任何"。 若問何故，"以世尊佛此"等。此中所得以佛聲說，以餘二語說能得及關係，因為攝要即其所說境。 若謂如實配合聲音故，由唯名而有則成實義，故白"彼名亦"等。依"因先未見故，聲義差別所詮、能詮非所許，唯顯示共相"之理，如實彼名無成就故無生。 若問如何，故白"如我"等。解釋彼即"我極"等，以無義用功能故，如兔角般即使在世俗諦中亦無成就，故我極無，然而假立我之名言。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གཟུགས་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་ རྟོག་པ་ལ།གང་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ན་འོ་ན་ཆོས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ནི་ཆོས་མ་ལགས་སོ།།རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤོང་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་དགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་པ་མངོན་ པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་ཐོབ་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།།གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སུ་ཞིག་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པས་སོ། །སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པས་སོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ རིག་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ།།ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་ཅེས་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།

以下是完整直譯： 若如是一切法以理無自性，則于"彼色為何"之分別，說"無所取"等。以無成就故，于勝義離能取所取，是故色等唯於世俗無觀察時令意歡喜。 如是若無能取所取事，則謂是勝義法耶？說"如是"等。以理一切法無事，即是無成就，凡無成就者，離自相執持故非法。 為攝究竟所成義故，說"是故般若波羅蜜多"等。"是故"即因此。"何"字表示遮遣故，結語為"非"。 若謂如是則諸法成就，故白"世尊"等。以遮遣一切事成就故，除無成就外，不見有成就之法。 一切法即般若波羅蜜多道之自性。佛法即所得相。菩薩法即能得菩薩假立因由之色等。"不見行菩提"者，為菩提而行之任何總法亦不可得，應配合"轉分別"。 若爾誰當精進般若波羅蜜多耶？故說"若如是"等。"行"即等持智。"修"即等持智。"觀察"即以慧安立。"決定思惟"即于念智決定安立故。 若不見色等，云何觀察般若波羅蜜多之疑問，以"何故"迎接已，故白"世尊，何時"等。

།གང་གི་ཕྱིར་དུས་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ་ མི་རིག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་འཛིན་ཏེ་བདག་གིར་མི་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ པའོ།།བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་གཟུགས་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཉེ་བར་མ་གཏོགས་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །དེ་བཀག་ པས་འཇིག་པ་མ་མཆིས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་དང་གཟུགས་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་དེ། འདི་ནི་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་བྲལ་བས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཟུགས་སུ་ཇི་ལྟར་བཏགས་ཞེ་ན་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུགས་རིགས་པས་མི་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་དུ་བགྱིས་པ་ལགས་ཏེ་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །འདི་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་། དེ་ལྟར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ།

以下是完整直譯： 由於何時于般若波羅蜜多中，以其因由而遍知此等色等諸法無自性之相時，不知不見色。正因此故不執取、不據爲己有，因為不如實隨見生滅故。除生滅外別無所有故，應如是了知。 若是一體，則見無生無滅即是見色耶？為此，以"何故不見色"之疑問迎之，說"此如是"等。 以無生無滅者非色，於世俗現似色故。其中唯事剎那住之無常法即是滅。遮遣彼故無滅。以於世俗是種種性故，是故無生無滅與色于勝義中住于無生無滅性故無二，此即與無生等一性。 以無可分二，離能作二事之量故。若如是者，云何假立為色耶？說"任何"等。此"色"之言說，乃于以理不成等無二者上世俗施設名言，即是假名安立。 不證一切種智則不能決定出離，故此後為顯示決定出離一切種智，說"世尊，如是"等。"如是"應配合"一切種"。"于般若波羅蜜多"即於一切種智，"為決定出離"為余語。一切法即色等。"一切種"即無事等相。此為作業差別，即如是遍觀一切色等諸法時。"爾時"即現證之時。

།གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྐབས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་ཁོ་བོས་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་ཅེས་ཁས་བླངས་ན་ཉེས་པ་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བགོས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅིང་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་བསྒྲུབས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྤྱོད་པ་མི་འཐད་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཞིག་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྤྱད་དཀའ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །མགོ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱད་དཀའ་བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直譯： "不見色"等，因從其他方面重複故，無重複過失。 具有"如是則不應為有情利益而行難行"之意，故說"是故"等。 以色等與無生無滅無二性之故，"不見色"等如前所說之義我已了知，如是則菩薩亦是無生，彼亦是色等自性故。 若許"縱使如是"，為顯過失而說"若"等。"何"字表遮遣，謂因無生無滅故不行，此為語義。"為諸有情利益"，為何有何所為而忍受分配之苦，意為因無有情等故。 以"具壽舍利子，我"等作答。作是念：若菩薩亦是無生，則勝義中無有難行之行，如是則成立已成，因真實中行不應理故。若是世俗，則彼時菩薩非無生，因現有生故。是故行何相違？作是念已。 為說"勿念於世俗中亦如何行難行"而說"若以難行想"等。"以難行想而行"，此中"于難行"為余語。 豈非唯菩薩行舍頭等難行？云何無難行想？對此疑問以"何故"迎之，說"具壽舍利子"等。因若生難行想則不能作有情利益，因不能圓滿真實行故。

།དེ་བས་ན་གང་དཀའ་བའི་འདུ་ ཤེས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བྱ་སླ་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་མ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའམ། ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ལ་ན་ཚོད་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱས་ཤིང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་དོན་བྱ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བར་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ བུད་མེད་རྣམས་ལ་ན་ཚོད་མཉམ་པའི་ཚད་ཀྱིས་མིང་པོ་དང་སྲིང་མོའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ། ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཐར་བར་བྱ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ་། །རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་སོ། །ཐར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། བདག་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་བརྒྱར་གཏུབས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་། ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མ་ནའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་བར་མི་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་སེམས་དེ་ལྟར་རོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པས་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པའི་ བདེན་པ་བརྟེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱབ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ།

以下是完整直譯： 是故若以難行想而行佈施等，則不能作有情利益，故不成為菩薩，作是念已。 若問云何能行？則說"然以樂想"等。于佈施等無慳吝等故，易行想即是樂想。如是於一切有情普遍生起母等想，或別於男女依年齡大小程度，隨宜作母等想，若時行菩薩行，爾時能作利益，作是念已。 為攝彼義故說"是故"等。"中間亦"者，攝於男女以同齡程度作兄妹想。 若問云何生起自身想？則說"如我"等。以我慢生故，自相續即是我。"當從一切苦解脫出離"者，當從諸行等苦解脫出離。 復說其他"我於一切有情亦"等。"不捨"者，以大悲意樂加行故。"令解脫"者，以圓滿如是事業故。 何時耶？說"我身"等。"縱使我身被斬百段"者，以彼等所作而間接配合，否則有何殊勝？"乃至"者，為最小。"亦不生害心"者，謂不應瞋恚。 攝彼結語說"如是"等。"如是"者，即如剛說之心。"行"者，謂佈施等。"住"者，於四威儀中。 如是顯示依世俗之行無難行想已，為顯示依勝義諦故，說"具壽舍利子複次"等。"一切"者，以現量等量。"一切"者，為遍及與其他之理。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པའི་རྣམ་པས་སོ།།ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པས་སོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཐལ་བ་སྤངས་ནས་ ཁས་ལེན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་དོ།།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རིགས་པས་མཚུངས པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དྲིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལན་གདབ་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་དྲིས་པ་དང་། ལན་སྨྲས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ།།འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་ཉེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།

以下是完整直譯： "一切相"者，以有情、命等所知之相。"於一切"者，為作者性等之理，以離一多自性故，如何無我且非有。由此故不可得，一切法亦復如是。 顯示彼義即"如是"等。對於法，"一切"者以自相等理。"一切"者為共相等。"一切相"者，以煩惱等相。"於一切"者，即於一切相，是故無餘相，唯如幻人般當普行，于彼亦何有難行怖畏，作是念已。 如是遮除無生過失已，承許者即"具壽舍利子復作是言"等所說。"如是"者，意為勝義。 由說"菩薩無生"成一分空性故，說"具壽須菩提複次"等。菩薩法者，即成就菩薩之法道識等自性。菩薩法亦無生，以理相同故。 即說彼義為"菩薩"等。唯當答所問，否則成為無聽者之語。是故為答一分空性故，"然一切智性亦"等，以層層問答說明空性是一切境。 其中一切智性即佛性。成佛之法一切智性相為一切智性法。未生聖道凡夫即異生。異生諸法即與彼相應貪等。 如是漸次令承許一切法無生已，為遮諍過說"具壽須菩提若"等。"然則"者為不忍，余為"是否得一切智性"。

།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབད་པ་མེད་ པས་ཐོབ་བམ་ཟེར་བ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་གུས་པར་བྱས་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ འབད་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་ཆོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པར་ཏེ་འཛིན་པར་མི་འདོད་ལ་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ སུ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ།།དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་པོའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གང་རུང་ཞིག་མ་སྐྱེས་པས་ན་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སླར་དྲིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་ གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་ལ་རག་སྟེ་མིང་གཞན་དུ་བྱ་བས་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 有些經典中說"是否無功用得一切智性"僅是明顯而已。如是恭敬、相續不斷、長時修習，證悟無生時，即隨得佛性。 若一切法唯是無生，爾時一切智性唯是無功用隨得，如是則一切有情皆當解脫，此為所說。若於無生有所得法及能得者，爾時無功用得是應理，然實不爾，作是念已。 說"具壽舍利子，我不許于無生法有所得"等。以理于無生法，不許以信解為所得及能得者之加行位中得即執取，亦不許于正行位中現證通達。 即說彼義謂"以無生法"等所說，能得者之法無生故，不得具所得相之無生得，以二者皆無實故。 然則說"若任一無生則得所得"者，即"具壽須菩提複次，以無生法"等。"然則"之聲顯示他分。以重問方式說答義即"具壽舍利子複次"等。生實非有故，豈說無生法生耶？若如是者，說之而已，以異名作他事非是。

།དེ་བས་ན་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་འདི་སྐད་དུ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོས་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྒོམས་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡེ་ཤེས་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ཉིད་དོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་བརྗོད་པ་ནི།སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི བསམ་པས་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ན་བརྗོད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཞེ་ན། ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ན་བརྗོད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整直譯： 是故，以生法如何能得無生得？若汝說唯無生法是無生，如是亦唯過失，凡是無生法者即唯是無生，唯是無故，以無生法如何能得有生得？ 如是說：真實中無所得及能得故成無功用得。世俗中亦以大功用長時相續修習，于第八地等獲得智慧任運而入，故一切有情如何能無功用而得解脫？此為所說。 若依世俗諦及勝義諦而安立生與無生，于汝亦作是觀察思擇，說："是生法性無生耶？抑或無生法無生耶？" 思維真實于言說世俗中亦離言說，而說："具壽舍利子，生法耶"等。思維：彼二者皆是虛妄故，于真實中不敢言說。 以"無生即是勝義故"之意乃說："具壽須菩提，汝于無生法亦"等。說"與勝義相順故，此無生說為勝義"者，即"具壽舍利子，說無生性"等。 雖是無生，然由可說故，說即戲論，謂分別之義。若爾，現證時現為何？即"說無生性"等。雖是無生，然由可說故，說即戲論，謂分別之義。

།དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ གཟུང་བར་སྣང་ཞིང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འཛིན་པར་སྣང་ངོ་།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྟེ་ཇི་ ལྟར་མཐོང་བ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ དུ་སོ་སོར་སྣང་བའོ།།ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་བྱ་བའོ་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་རྟོགས་ པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་འདི་ལྟར་སྟོན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །གང་དང་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་ལའོ་། །དེ་དང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་ འདྲ་སྟེ།གང་དང་གང་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རང་གི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་སྟེ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གང་དང་གང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དམིགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 如是，于現證時現為何？具壽舍利子，無生性各別顯現。解脫一切分別，非所取之無生性現為所取，非能取性現為能取。 複次，云何雖非如是體性而現為如是體性各別顯現？具壽舍利子，如其本然極為各別顯現。如其本然者，以所見不可誹謗故，於世俗中隨何皆可。 或者如其本然者，即未經觀察之自性，唯虛妄各別顯現。極為各別顯現者，即離常斷自性而各別顯現。 為讚歎善說法性真實故說："具壽須菩提是說法"等。所謂安立者，即當執取。 聲聞豈非亦無法雲之證悟耶？為何如是說之疑問，以"何故"迎之，而說"如是"等。所謂"於何何"者，即于欲求。所謂"于彼彼"亦同，於何何詢問，于彼彼答覆，以出離故，于自證相法性亦不動而住故。 教法自性之法性不違證法，雖無恒時等持之智，此為余說。 為顯是如來加持故，說"具壽舍利子，世尊聲聞"等。如來聲聞無住法者，即無執著法者。 所謂"此是法性"者，即緣起決定性。何為彼法性？即"彼等何何"等。 雖有色等相之事物所緣，云何是聲聞無住法者？以"何故"迎此疑問而說"如是何"等。

། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན ན་སྟོན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཟག་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས།དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོན་ཀྱང་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སུ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་སོ།།སེམས་ཞུམ་པ་ནི་སེམས་འཁུམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ནེམ་ནུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནེམ་ནུར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཅི་འདི་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡིན་ཞེས་ ལམ་གཞན་འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྨོངས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟོགས་པའོ། །སེམས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ན། བསྒོམས་པས་སྤང་ བར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།།གནས་པ་འདི་ལྟ་བུས་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་མ་ བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་གནས་སྐབས་སུའོ།

以下是完整直譯： 由離一與多之自性，一切法無住故，不應住故，無住法聲聞唯為宣說般若波羅蜜多之義而得加持。若非如是，說法不應理故。 僅以證悟人無我，于如是法不生勝解故，是為如來加持，此為余語。 一切種智之出離亦非無殊勝道等而得，故此後為顯示道之出離而說："具壽須菩提，善哉善哉"等。 "須菩提善哉善哉"者，以善說義故。然以何證菩提，於一切法無住之般若波羅蜜多為何？為顯其自性故，說"舍利子"等。 以地、波羅蜜多、菩提分等一切法之自性為道相般若波羅蜜多，以於一切法不依故，說名一切法無住般若波羅蜜多。 一切乘者，即三乘所攝。于如是般若波羅蜜多道體性，誰得出離？說"如是"等。"如是"者，即如前所說次第。 心怯者，心退縮。此即由"猶豫"等所說，猶豫即疑惑之心，謂此耶？彼耶？以欲求異道故。 迷惑者，即無知，不解其自性。心異者，即邪知，謂顛倒了知。此等皆為無明，故說應以修斷。 "以如是住而住"者，以道性般若波羅蜜多之住，由四威儀門令心調順圓滿故。"不離此作意"者，即于道體性等持位中。

།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འབད་པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གནས་པ་ནི།དེ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན། འདི་གཉིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ག་ལ་རུང་། ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ།འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནས་པ་དང་མ་བྲལ་ན། དེའི་ཚེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འགལ་བ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང མ་བྲལ་བར་འདོད་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་འབད་པ་དུ་མས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་འགལ་བས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པས། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གཉི་ག་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་འགལ་བར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། རེས་འགའ་བའི་འགལ་བ་མི་འཐད་པས། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་མི་འགལ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 作意不是以心勤勉執持所緣為業耶？而住于般若波羅蜜多者，是與彼相違之自性，此二豈能同時而住？以此意趣而說："具壽須菩提"等。 住于般若波羅蜜多住者，云何不離作意？以互相違故，不應如是。此為語義。 為顯示此義，說"具壽須菩提，若"等。若不離作意，則離般若波羅蜜多；若不離般若波羅蜜多住，則離作意。若謂相違二者亦可同時而住於一，則成太過。故說"具壽須菩提，若"等。 若於道出離位中，雖不離作意，亦欲不離般若波羅蜜多者，若如是，則一切有情皆應不離般若波羅蜜多住，以彼等有作意故。 般若波羅蜜多住，豈非以多勤勉而成就耶？云何一切有情皆不離彼？若有此疑，為何？以此引導而說"一切有情亦"等。"與作意"者，此中不相違故，此為余語。 當知雖不離般若波羅蜜多，由有與彼相違之顛倒趣入作意，故不安立於一切有情。 又當汝于道出離位中，不許二者同時而住相違時，不應有暫時相違，是故一切有情不離無違作意，故應成不離般若波羅蜜多。此為所思。 若作意如言執持，則成此過，故說："舍利子，善哉善哉"等。

།འོན་ཀྱང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲའི་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཀླན་ཀ་ཡོད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱི་ངག་ཕྱི་མ རྣམས་སུ་ཁྱོད་ལ་ཡང་སླར་དྲི་བར་བྱའོ།།འདིས་ནི་སྒྲའི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེས་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ ཕྱིར།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་དབེན་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་བསམ་ལས་འདས་པ་ ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།།སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བརྫུན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ནི། སེམས་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཚིག་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལམ་ གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་འདིས་གནས་པར་འདོད་དེ་།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་གཞི་འདི་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པས་ ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整直譯： 然而顯然欲以不作意即是作意。若僅以語詞運用而尋過失，則汝亦有過失。故說此等。 由於具壽舍利子唯以言詞正說作意相之義，唯執持如言之義，是故於如是類后語中，亦當反問于汝。此顯示若執持聲義如言，則成相等過失。 又云何不作意即是作意，而非如言？若有此疑，為何？以此引導而說："具壽舍利子，有情"等。 所謂有情眾生，以如幻性故無自性，由此因故，以與彼無別故，作意無自性。有情勝義中無，即是有情無事。有情勝義中離生等，即是有情空性。有情超越思維，即是有情不可思議性。有情無分別，即是有情現證菩提性。證悟有情非真實義虛妄，即是有情證悟非真實性。 此六句依次應攝於四抉擇分、見道、修道位中。如是以理說明不作意即是作意已，為作結語故說："具壽舍利子"等。 菩薩如是自性，即以如前所說自性之作意，及般若波羅蜜多體性之道出離相住而欲安住，以無顛倒趣入故。 是故如是於此等出離所依中，無有勝異法故，以一切法無所得故出離，故應知以如是八者出離即是出離成就。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །མཐའ་ལས་འདས་པར་ངེས་འབྱུང་དང་། །ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་ དང་།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངེས་འབྱུང་སྟེ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་མ་ལུས་ པས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདིར ཡང་དང་ཡང་དུ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ན་གཞུང་འདི་ལེའུ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་པས་ལམ་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་དུས་སུའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་འཁོད་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ལྷ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བདག་པོའོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཉེ་བར་བཤད་པའི་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདུས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་མ་གཡེངས་པར་བྱས་པས་སམ། ལེགས་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་ནས་འཁོད་པར་གྱུར་པ་ནི་རང་གི་སྟན་ལ་ལེགས་པར་འདུག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་།ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། མིག་མི་བཟང་ངོ་། །མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལྷའི་བུའོ། །ཚངས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་གཏན་བཞི་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའང་མེ་དང་ཆུ་དང་ནི། །རླུང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་འཇིག་པས་དེ་ཉིད་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

以下是完整直譯： 如是亦云： 為所作及平等性， 有情利及無勤作， 超越邊際之出離， 獲得相之出離性， 一切種智之性相， 道所緣境之出離， 此八種之自性相， 名為出離之修行。 所謂一切種智行品者，以無餘相遍知一切事故，與如來相關而應隨修之一切種智性，唯以發心等自性因果體性門，於此反覆宣說故，此文為品。 于《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》中，名為一切種智行品第一。 證悟一切種智，若無遍知道智性則不能成，故說道智時亦等。"彼時"者，即宣說道智性之時。"亦"字，連於"帝釋復坐"。 云何？說"天眾之主"，即主宰也。如前所說眷屬中近集，以身等不散亂，或善作禮拜而安住，即善坐于自座。 四大天王即毗沙門、持國、增長、廣目。主持娑婆世界者即娑婆主，為主要天子。 有謂梵天生於第四禪，以"壞滅以火水風，成三種差別"之理，依次初等三禪皆壞滅，彼則長久安住故，執為自性故。

།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ འཆད་དོ་།།འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་ལས་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཤི་འཕོས་ཏེ་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པར་གཅིག་པུ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀྱེ་མའོ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་འདིར་སྐྱེས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྨོན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་གཞན་ཞིག་བྱ་རོག་ དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་དེར་སྐྱེས་པ་དང་།ང་ནི་འདིའི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་རློམ་པས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་གསུམ་པ་ལ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེར་དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་དུ་འདུས་པ་རྣམས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འོད་དྲི་མ་ཅན་ལྟ་བུར་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཛད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ཟུར་གྱིས་རྟེན་བརྗོད་པ་ནི། ལྷའི་བུ་ རྣམས་ཀྱི་འོད་གང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའོ། །འོད་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བའོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །སངས་ རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཐུ་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་འོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཞན་དག་ནི་མཐུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ ཀྱི་མཛད་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོག་མོག་པོར་དྲི་མ་ཅན་དུ་མཛད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མོག་མོག་པོར་མཛད་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་ སོགས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བསལ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལའོ།།འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་ལོ། །རབ་འབྱོར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐད་ནས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །གང་དང་འབྲེལ་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཉན་པའི་སྐབས་སུ་གཞུང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །བསམ་པའི་སྐབས་སུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་གདམས་པའོ། །སྒོམ་ པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་མེད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།

以下是完整直譯： 其他人則另有解釋。從光明天眾中有一眾生死後轉生，獨自生於梵天空宮，心想："若有其他眾生亦生於此處多好。"隨此願望，有福德等已盡之其他眾生，如烏鴉與棕櫚樹般生於彼處。彼生起"我是此處之主宰"之慢心，故說初禪第三地之娑婆主即是梵天。 為證明如是眷屬中諸眾堪能生起道智性故，以如來自性光明令天等由自業異熟所生之光如有垢般闇昧，此乃為令知唯于摧慢之相續中生起證悟而作。 故以詞句說所依："諸天子所有光明"等。"由自業異熟所生"者，即由自善業習氣所生。"光"即光明之顯現。"亦"字，身等亦然。 關於"佛陀威力"等，有謂威力以殊勝能力故，威嚴以光明相故，加持以意趣故。他人則解釋此威力等三詞，是由身語意事業光明差別所成。 "映蔽"即令闇昧成有垢。關於"爾時"等，"爾時"之詞表示剛過，即如是令闇昧而遣除護世等增上慢之後。"此等"即現前之相。"于尊者須菩提"即面前。"般若波羅蜜多"即具道智性之體性。 與何相關？說"諸菩薩摩訶薩"等。關於"開示"等，聞法時為持文句故學習即開示。思維時為不忘所取義故即教誡。修習時為生起前所未有故即隨教。

།ཉན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་བྱ་འདོད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཉན་པར་འདོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གནས་པར་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ངེས་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་མཚན་ཉིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་མ་ངེས་པ་ རྣམས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་།རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་ནི་གང་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ་གང་དག་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་ ཤིང་རང་གི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་ཅིང་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： "欲聞"者，即欲以聞所成智決定。若問諸菩薩如何欲聞此等？故說"諸菩薩摩訶薩"等。"安住"等三詞，應依次於聞等階段了知。 如是祈請已，聖者須菩提為顯示無增上慢及發菩提心者堪能證悟道智性之境決定，故說"憍尸迦"等。由於如是欲聞之因，故當開示宣說。"心"者，意為具空性與大悲為體性。 三乘安立是意趣性而非實相，以此方便，一切有情唯以無上正等正覺為究竟。是故，離貪及余瑜伽師亦當為得佛果而修道智性。 為顯此殊勝故，趣入聲聞乘等者由非無上正等正覺法器性故，為令初即引導不定種性者趣向大菩提，及為攝受其他已入者之義故，說具意趣之語："諸"等。"者"字表決定，即已入正性決定及入自聲聞見道等道者，彼等無發無上正等正覺心之根器，非為利眾成佛之法器。

།གང་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ནུས་ན་འཕགས པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།དེ་དག་གིས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་མཚམས་བཅད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རང་གི་ ལམ་གྱིས་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་པས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལས་ཏེ།སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་མཚམས་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་བྱས་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟེ། བསྐྱར་ཞིང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ནི། །མཁས་མཆོག་འདུག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །དེ་སྲིད་མཚུངས་མེད་སེམས་ཅན་དོན། །མྱ་ངན་མི་འདའ་བྱེད་པར་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པས་ ཡང་སྐྱེ་བ་བླངས་པར་གྱུར་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་བསླབས་པས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྐྱེ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་རྒྱུ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འདི་ནི་རིག་པའི་ རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ།།ཁྱེད་ཅི་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན་ དེ་ལ་བདག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱེད་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整直譯： 若有疑問：既然一切凡夫若能力足皆可為之，聖道已證之聲聞何以不能？為答此疑，故說"彼等已斷輪迴相續"等。由於以自道完全焚盡能生三界之煩惱障故，彼等大聲聞已斷輪迴相續，即已決定不再受生，故彼等不復一再受輪迴生。因此，無發無上正等正覺心之根器。 如說："乃至住世間，智者至高時，堪為無等比，利眾不涅槃。"若再受生，則以佈施等修學利眾事業，清凈菩提心即能生起獲得如來果位。是故，大聲聞以斷煩惱故，不復受生，即根本因已遮，故不能生如是果性之心寶，因將成無因之過。又凡夫具足如上所說諸因，故有能力。此即所說義。 若問：此語既為正理自性，何以是意趣性？故說"然而"等。"然而"此語助詞，於此處表後續之義。"彼等"者，謂大聲聞等。"應隨喜"者，謂以下所說隨喜作意而隨喜。 若問：汝於何事隨喜？故說"若於無上"等。若大聲聞等發無上正等正覺心，我於此隨喜。若問：汝舍已，云何隨喜？故說"于彼等善分"等。

།གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྔར་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྨྲས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་བར་ཆོད་དེ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཉིད་དུ་བྱས་པས་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ་ཞིང་རེ་བར་བྱའོ།།ཡང་སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྲེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བར་ ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་དཀྲི་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་འདོར་བ་དང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་བུད་མེད་ཀྱི་རོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འདོད་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངལ་གྱི་གནས་འཛིན་པ་འདི་ཡང་སྐྱེ་བའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་མངོན་པར་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་མེད་པའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཐོབ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པ་ལས་སྐྲག་པའི་ཡིད་ཅན་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཚེ་ཟད་པ་ན་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟ་བུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མིང་དུ་བྱས་པ།ཁམས་གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པ་ཁོ་ ནར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་པདྨའི་སྦུབས་སུ་སྐྱེའོ་།།དེ་ནས་དེ་དག་འོད་དཔག་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སད་པར་མཛད་པས། བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 若我觀待所化之差別而先前說意趣性之語，然聲聞等之善根從菩提心所生而成佛一事雖不可能，然此不成障礙。 若問：何以不成障礙？故說"殊勝"等。由於從殊勝善知識等處，唯當更加殊勝地緣念希求菩提心等諸法。 焚盡有漏煩惱之聲聞緣覺，于彼彼眾生界受生，不應說有何相違。因為若非為他所引導，而以歡喜為先而執持下劣處者，乃具我執，以舍苦得樂欲為先，如貪執女屍者。如是，此取胎處亦非由生主等加持，而以歡喜為先執持下劣處。以此自性因由，成立煩惱于生三界之功能。 大聲聞獲得有蘊及無蘊二種菩提后，以離大悲智慧故，心畏生死，雖無涅槃，然由昔願力所引壽盡時，如燈滅般稱為涅槃。超越三界生者，于命終心之後，唯安住無漏界中，于清凈世界中蓮花胎中受生。 其後，為無量光佛等正等正覺日光所除非煩惱暗故而令覺醒，發菩提心已，如解脫位中游歷地獄等般，次第積集菩提資糧，終成世間導師，此為經教所定。

།དེས་ན་རྒྱུ་ཡང་ལས་དང་སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པས་འབྲས་བུ་ཁམས་ གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི།ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འགལ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གཞོལ་བར་བཤད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་ བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པ་ལེགས་པར་དྲངས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱེད་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགའ་ ཞིག་གི་སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་པ་དང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་དོ།།ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་གྲོལ་བ་ མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ནཱ་གརྫུ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཐོབ་ནས།།སྲིད་པས་སྐྲག་ཡིད་དེ་དག་ནི། །ཚེ་ཟད་ལ་དགའ་མྱ་ངན་ལས། །འདས་ཐོབ་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་། །དེ་ལ་མྱ་ངན་འདས་ཡོད་མིན། །འོན་ཀྱང་སྲིད་གསུམ་ཁམས་སུ་ནི། །སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཟག་མེད་དབྱིངས་གནས་དེ་དག་ཀྱང་། །མི་ཤེས་ཉོན་ མོངས་མི་སྤང་ཕྱིར།།ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་བསྟན་པས་འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དང་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པས་ལེགས་ སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ལན་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་གསལ་བ་ཁོ་ནར་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ། ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མཛེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ།

以下是完整直譯： 因此，由業與有漏煩惱之因滅除，則果三界生亦滅，然非生於無漏界，故何有相違？是故說一切乘皆趣大乘之理，應知為正理。 如是，則善引《妙法白蓮經》及《諦品》等所說："舍利子，汝于未來當成正等正覺"，如是又說："乘唯一，無有二"等。 為斷某些人之怖畏，世尊親自開顯《十法經》及《寶云經》等所說一乘之義為不了義。《楞伽經》中亦說："大慧，非以聲聞乘得解脫，然彼等終歸大乘。" 如是聖龍樹及隨順其宗者說一乘之理："獲得二種菩提已，彼等畏有喜壽盡，生涅槃想。彼處無涅槃，然於三界中，彼亦無生。住無漏界彼等，以不斷無明煩惱故，后為佛所勸，積集菩提資糧，彼亦成世間導師。" 如是以顯示一切悅意真實義，為增長對聖者須菩提生敬信者之凈信，世尊說"善哉"等。雖為境界，然以如現量般明顯之語說此義，故生稀有而說二次"善哉善哉"。 以明顯顯示所欲說故生歡喜，復說"善哉"，此即表示所說唯美。"gang"字為語助詞，表"由於"之義。

།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་བསྟན་པར་བྱེད་པས་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་ སྔ་ནས་དང་དེའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ་གང་དག་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྱབ་པའི་དོན་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་དང་འགལ་བ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། སྔར་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གང་དག་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དུས་དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །ད་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།ཕན་བཏགས་ཟིན་པ་དྲན་པ་མཁས་པ་ནི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་སོགས་པས་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་མཛད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་ དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་གི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གདམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། ། སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།

以下是完整直譯： 某些經典中說"由於"，意為"由於您以一乘教示而令諸菩薩顯示自宗而生歡喜，故說善哉"。 聖無著及隨其教法者說諸乘差別，另作解釋："入于真實決定"等語爲了義，"然而"等語為不了義。故遍及義是就佛種姓者而言。 如是："為引導某些，諸正等覺佛，為未定者說一乘"等，是為遣除與他經相違。 前說一乘教示之宗，謂先證聲聞等菩提而後證大菩提者，僅就彼時依聲聞等種姓而說。初即依歡喜地等次第證無上菩提者，為大乘種姓故，無違于種姓差別。旁述已足。 今為顯示道智之自性及作用，說"世尊，我等"等。念及已施恩惠者為智者報恩。 由殊勝道等尚未圓滿利益，豈非正在作利益？若疑何故如是說，以"為何"迎之，答以"世尊昔"等。 "為我等"者，即為我等之義，謂為轉以聲聞乘為先之法輪故。"如何"與"為我等"相連。或為"如何教誡"。"為菩提"者，為無上菩提之因。 梵行即離非梵行，謂"具戒聞思，勤修習"之理。此顯隨應具足五學處等。

།སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་གདམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་གདམས་པ་ཇི་ལྟ་བས་གདམས་པ་བྱས་ནས་ཏེ། གདམས་ཤིང་གདམས་པ་བྱས་ནས་གདམས་པ་བྱས་པས་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས་སོ། ། མདོ་ལ་ལ་ནས་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གདམས་པ་ཕོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསླབས་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དེ་རྣམས་ལ་སྟེ། གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུའོ། །སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་།ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་མ་བཅུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བ་དང་།ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མཛད་ཅིང་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་གདམས་པ་ཕོག་ཅིང་ཞེས་འདོན་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་བསྟན་ནས་དཔེ་ཅན་གྱི་དོན་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བགྱིའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ།།ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཡང་བགྱིའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整直譯： "行"者，即以入於盡輪迴際利益眾生之發菩提心，道智不於一切種斷除煩惱，此為其自性，故依煩惱而長時修行時，此顯示自性。否則不能圓滿菩提行，如是理解。 "教誡諸波羅蜜多"者，即如何教誡佈施等波羅蜜多而作教誡，由詳釋"教誡已教誡而作教誡"故。 某些經中如是說："受教誡"易解。"隨教示"者，即隨學已。"于彼"者，即于彼等聲聞，于某些時位。 "行"者，即如前所說自性不現證真實際，以般若方便善巧攝受佈施等，未令正持，未解脫眾生，依次攝受、令正持、解脫等事業積集資糧，此顯示作用。若非如是，證悟不應理故。某些誦為"受教誡"易解。 生起證悟無上如來智慧。如是顯示譬喻已，說所喻義："世尊如是"等。"如是"者，即如是相似之義。"亦"字，不僅世尊，我等大聲聞亦以教誡及隨教示攝受付囑之理而攝受隨轉。如是為令向上漸次成熟故當正攝受，當正隨轉。"又"字表決定義。

།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཁྱེད་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན།ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་སྔར་མཛད་པའི་ཕན་བཏགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་རྣམས་ལ་སླར་བཀའ་དྲིན་དུ་གཟོ་བའི་བསམ་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་མཆོག་ཏུ་བྱམས་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ སྐབས་སུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བགྱི་བ་སྔོན་གྱི་ཕན་པ་མཛད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་བསམ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ མཆོག་ཏུ་བྱམས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཅག་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བའོ།།ལ་ལ་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་ནི་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་ན་ད་ལྟར་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་ དང་ནི་དེ་ཡི་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 如何世尊昔日菩薩位時為聲聞所攝受，如是汝等聲聞亦當如是攝受其他菩薩，於此有何關聯耶？如是疑問何故？以此迎問而說"世尊，我等亦於此"等。 其意趣為：如諸聲聞於己佛陀菩薩位時，了知為我等利益修梵行之前所作恩德，以報恩意樂於彼等前，世尊菩薩位時為我等利益修梵行時，為最勝慈釋迦牟尼所攝受。如是我等大聲聞亦了知釋迦王菩薩位時為我等利益修梵行之昔日恩德，以報世尊恩德之意樂，于汝前當攝受為未來眾生利益修梵行之最勝慈菩薩。如是，我等報世尊恩德。 如是攝受將成何果？說"速得無上"等。"現證菩提"者，即證悟。某些說"現前圓滿成佛"。對此，有謂當觀察，因非由攝受即于彼時現前圓滿成佛。其他則謂，因緣具足聚合而說果生時，即說現在時。 昏昧等如前所說而了知。如是亦說："為令諸天堪能故，以光令昏昧，及處所決定、周遍、自性及彼業。"

།དེ་ལྟར་རྟེན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དོན་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་ལམ་ གྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པར་བྱས་ནས་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་།འདྲིས་པར་བྱས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་ཐམས་ཅད་ རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཇུག་ གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཁ་ཐུར་དུ་ལྟ་ཞིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་མ་ཉན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་སྣོད་མི་གཙང་བ་ཟེད་པ་ལ་ཆུ་གང་ཞིག་ཆུད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་གཙང་བར་འགྱུར་ཞིང་དགོས་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཉན་ཅིང་ མི་གཙང་བར་བྱེད་པས་མ་ཉན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣོད་གཙང་མ་བུ་ག་ཅན་ཟེད་པར་ཆུ་ཞུགས་ཀྱང་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྟོགས་པ་མི་བརྟན་པས་མ་ཉན་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཉོན་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཐོས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ལྷས་ནི་གཟུ་བོར་གནས་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་པས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་པོར་གྱུར་པས་ངེས་པར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཉན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཁོ་བོས་ཁྱེད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་ བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱེད་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་ད་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ལའོ།

如是說明所依等已，聲聞道之義，即"爾時具壽須菩提"等所說。"是故"者，謂由於道智品中，圓滿至己道究竟已，為余乘所化眾生故，雖未現證而善巧示現具因之道及善巧示現親近，故菩薩須圓滿一切道，是故我為汝等說聲聞道，應結合爲"憍尸迦且聽"。 阿阇黎世親說"善聽"者，如諸天降雨，倒覆器中亦不入少許。如是汝勿面朝下視而不解聽聞。"極"字所說，如不凈器盛水，其所入皆成不凈而無用。如是汝勿以邪解聞聽而成不凈。 "憶持"所說，如凈器有孔盛水亦不住。如是汝勿以不堅解而聞，應以極為明瞭通達而心堅固而聽，如是聞法則有果。 聖者提婆則說：以公正住立及希求而聽聞，即依次說"善"與"極"。如是以觀察者而決定了知，即"憶持"所說。此說明聞者之相。 "我為汝等說"者，謂為利益汝等而示現。汝如何說？說"如是"等。"如何"即以何種方式于般若波羅蜜多中，應住于聲聞道自性並修習。如是許已，今說"憍尸迦"等。"于空性"者，即于苦等四聖諦相關諸相無所得。

།སྤྱིར་བཤད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ།།དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཕགས་པའི་ ལམ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་གཞན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རང་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞི་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ།།འབྲས་བུའི་ས་བོན་དང་འདྲ་བར་རྒྱུའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཉིད་དོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོས་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ འབྱུང་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའོ།།རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པའོ། ། འདི་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའོ། །སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བས་གླགས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགོ་བའི་ནད་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པ་དང་ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ བར་འཚེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་འགོག་པའི་རྣམ་པའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་གི་དོན་བཤད་པར་ འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་དང་གཙང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དབེན་པ་ཉིད་དོ།

雖已總說，但特別通達是隨順古昔諸阿阇黎教授等，故此處不應懷疑。其攝義如是： 由生滅法性故為無常性。有漏諸法由不隨順性故為苦性。如是雖聖道亦是無常，然由無漏性故於諸聖者非不隨順，故不成苦性。由空離自他故為無我性。由自非我故為寂靜性，此為苦諦之相。 如果實種子為因之根本故為病性。由是苦之生起故為瘡性。由是苦緣故為箭性。由苦相續生起故極為損害故為罪，此為集諦之相。 由成對治故為彼岸性。由對治事極壞法性故為壞法性，此為于彼等苦集各別厭離之相。 由無住自體性故為動性。由不待因自性壞故為極壞性，此為于彼等各別離貪之相。 由成此他損害處故為壞。由羅剎等害得便故為行病性。由成大種亂及雷擊等損害處故為損害性，此為于彼等各別滅之相。 如是則成聲聞聖者為厭離、離貪、趣滅而入，此為經義之說明。 由離煩惱故為無我性。由苦極寂故為寂性。由樂凈事故為遠離性。

།རྟག་པ་དང་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལམ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་རིག་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ དུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་རྟག་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རྣམ་པ་ལ་ལ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། ལ་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་བསྒོམས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་ པ་འདིའི་དོན་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསལ་བ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་།རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་ནས་དྲོ་བའི་དོན་སྟོན་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔས་དྲོ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པར་ བྱའོ།།དོན་འདི་ཡང་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ལགས། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

由常與利益事故為空性、無相、無愿及無造作性，此為滅諦之相。 由得涅槃城故為道性。由成一切煩惱對治集故為明性。由成就心不顛倒義故為成就性。由無執著趣常處故為出離性，此為道諦之相。 如是此次第于大乘中，有相以異門說，有相以自性說，故不成非聲聞道。是故於道智時，菩薩由修習此等與聖諦相關之自性無所得，應知聲聞道。此略義於二萬五千頌中唯明顯宣說故，不應錯解。 如是說： "于道智之理， 四聖諦諸相， 從無所得門， 應知聲聞道。" 如是說已聲聞道，為顯暖義而說："憍尸迦，是故"等。由於遍知四諦是以通達順抉擇分為先行故，菩薩為證暖義，應修色自性空及受等亦然，色之自性與受等空性二者無二無別。此義亦由"披大鎧甲"所顯。 如中般若母云："云何菩薩披大鎧甲？善現，此即菩薩通達一切法空性無別"等所說。 如是說： "于聖聲聞道， 色等蘊空故， 諸空性無別， 暖位"。

།རྩེ་མོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །མིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ མཚན་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བྲིས་སོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བར་དང་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལའོ།།གལ་ཏེ་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགའ་ ཞིག་རྟོག་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་རིགས་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རྟེན་དུ་བསྒོམ་པ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་པར་ཁས་བླང་བའི་ངོ་བོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་བསལ་བར་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟེན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པས་ན་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་བས་ན་རྩེ་མོ་གཏོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་དག་མི་དམིགས་པས། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ དག་ཏུ་འདོད།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་ཆུའི་ཁམས་ལ་སོགས་ པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ།

為顯頂位故說"不應住於色"等，意為"以所緣方式"。"不應住于眼"等，"不應住于念住"等，以及"不應住于預流果"等，是依次顯示有漏、二俱、無漏五蘊的差別，此為雜義。 界等自性相已廣為人知，故未書寫。"乃至意識"中說"乃至"者，是攝耳等識等。"乃至不應住于佛性"是指無上正等正覺性。 若不應住于具依止自性之色等，則一切言詞皆有遮遣果故，或有人分別將得住於色等自性，為遮此故說"如是不應住於色"等。此中"如是"聲義為"是故"，"故"字如前。 語義為：由以理修無所得時，色等非有，故不應理修為所依，因此離自性者不應許為彼性或異性。為欲遣除所化眾生顛倒，雖示現依止自性，亦不應許為遮遣果。 是故為證頂位，應修一切色等無所得。如是說："由彼無所得，許為諸頂位。" "意觸所生受"中"乃至"言攝眼識等。"識界"中說"乃至"者，攝水界等。

།བཟོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བར་བྱས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་པ་ནི་བསྔགས་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི མི་བསྔགས་པའོ།།འདི་དག་ཀྱང་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ། བཟོད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལ་རྟག་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་ པ་རྣམས།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལས་ རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟར་སྤྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའི་དོན་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཙོར་སྦྱིན་པར་འོས་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ།།རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མ་ལུས་པས་རེ་ལྟར་ཏེ་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ཀྱང་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ པའི་ཕྱིར་མིའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་འོངས་ཏེ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མཐར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།

為顯示忍位故，說"不應住於色是常或無常"等。無常等詞已經解釋過。與此相反，應說常等詞。由違品與對治品差別而攝取苦諦諸行相是主要的，為遮一切執著故。 關於"色是妙或非妙"，妙即讚歎，非妙即不讚嘆。這些也是著重表示其餘諸諦的行相。 若如是離一切行相，則恐有唯成空性之疑，為遣除此疑故說"以色空為所緣"等。由遮非空事，說為空。因此，如前所說方式，由無事故，于無境處遮遣不應理，此為所思。 此說：為證忍位，不應以常無常等行相，以所緣方式，於一切時住於色等，應如是修習。如是亦說："由遮住彼中，常等諸行相，是為諸忍位。" 為顯示法勝位故，說"預流果"等。"由無為所分"即是果，以勝義中無生為自性故，道從無為所生即是果性。 如是總說遮執著義已，為顯別義故，說"預流是佈施處"等。由是殊勝福田故，是最應施予者，故為佈施處。"最多七返有"者，剩餘者最多亦趣輪迴處七次。 關於"由未究竟故"等，由事業未圓滿故，來此人世間一次，到已斷苦，即斷除貪等煩惱而令滅盡。

།དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྐྱེ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུང་པོ་ནི་ལུས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལྷག་མ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་དུ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དབྱིངས་དེར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྨོས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་བཞི་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་སྤངས་པས་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྔར་ བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སླར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མ་བྱས་སོ།།རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་འཆད་པ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་། བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་རང་ཉིད་ཡིན་ པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་སོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ཆེད་དུ་མཛད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ས་དགུ་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་དེ་ལ་བརྒལ་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པ་ནི་འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་རྟོགས་པར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའོ།།གཞལ་དུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གྲངས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པའོ།

"彼處"即指中有階段。"此處"即是阿羅漢於何處出生即于彼處之意。 關於"無餘依涅槃界"，蘊即身體。由斷除一切貪等，成為余依，無此余依的涅槃，故稱無餘依。於何處一切分別皆滅，彼即涅槃，即是真如。彼即為界，以緣彼事為聖者生起之因，故稱入彼界。 由"預流"等說四種住果，因不離故，亦應攝取四種向位。由此成為聲聞八地。何補特伽羅斷除幾種煩惱行相而安立為向等，因已如前說故，此處不再重述。 關於"獨覺"等，解釋略說之語："獨覺"等，由唯一自身為因故，自證自覺即是獨覺。聲聞不會有此過失，因彼依賴他人教導故。于正等覺亦不會有此過失，因彼為一切有情利益而求證一切種智，故為殊勝。此說明第九地獨覺地。 "超越聲聞地"即斷除所取義分別而超越彼。"未得佛"即未斷能取義分別故未證無上正等覺佛地。 如是"不應住于佛是佈施處"等，為分別此語故說"佛"等。 "異生地"即勝解行地。關於"不可量"等，由不能以現量等量度故為不可量。由離一性等數故為無數。

།འདིས་ནི་འདུལ་བ་ལ་སོགས་ པ་གང་ལ་ལ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་བཟང་གི་མཐར་ཐུག་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་ལ་ལར་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་ རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་ཅན་གྱི་ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་ཟབ་མོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གཞན་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདིར་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགལ་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱི་དོན་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་འདི་ཉིད་ལན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆོས་རྫོགས་པར་མཛད་ནས་སོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་ལ་བཀོད་ནས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ངེས་པར་མཛད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་གང་ཞིག་རྟོགས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་ལ་གཞན་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་ཏེ། རིགས་ངེས་པ་ལ་གནས་པར་མཛད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་པ་ས་བཅུ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་སོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། ལུང་དང་རིགས་པ་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ གནས་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ རྒྱུན་ཆད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཉིད་འདིར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

這表明在律等某些處所說普賢為究竟、各別決定作有情利益之說是具密意的。或者，就於此世界作利益事業而如是說，否則，由化身云於一切世界作有情利益故，不違背無數等語。 或者，此殊勝大乘名之乘，具深等特徵，唯是他者。故此處唯顯不同，不應說與他乘相違。如是類似道理之處，亦應以此為答。 "作諸有情利益"即對某些以佈施等圓滿增上法已。"般涅槃已"即安立某些于聲聞涅槃等決定善法已。 "決定為聲闞、獨覺及正等覺"即，由證悟順抉擇分等善法，必定獲得增上及決定善法之因，安立他人于彼，故為決定，意為安住于決定種性。 "佛地"即說明第十地遍光地是佛地。"佛事業"即轉法輪。"以佛涅槃"即以不共聲聞等之涅槃。此涅槃許為化身。 若問何以知此？從教證及理證。如是，具足住因者非為常住斷滅自性，如火與薪等具足有力住因之煙等。佛世尊亦是具足住因者。由此成立住因不具足，與能遍住因具足相違，故為能遍相違因。

།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོད་པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་ འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བརྗོད་པ། གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་སམ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་སམ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་གནས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་ལས་ཉམས་པས་སམ། སྲོག་ གི་དབང་པོ་གནས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐར་གཏུགས་པས་སམ།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་མེད་པ་ལས་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་མེད་དེ། སྟོན་པའི་མཁྱེན་པ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་བསེ་རུ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར།དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པས་གཙང་སྦྲ་ཅན་ཐོད་པ་ཅན་ལ་ཞེ་མི་བཙོག་པ་ལྟར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པར་ཉམས་པ་མི་མངའ་ཞིང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དེའི་རོ་མྱང་བ་ལྷུར་མཛད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ སུ་ལྷུང་བས་ན།སྐྱོན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཡང་མེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་ལྟར་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་མཛད་པས་དེ་བཞེད་ན་བསྐལ་པ་འམ་བསྐལ་ པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་གི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཟད་པ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་། ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐལ་བ་མི་ཉུང་བར་བསགས་པའི་བླ་མ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འབྱུང་ལ་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མཆོག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ལ་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 不相順法如煙等斷滅等相似。從具足因而不生果的關係是相違。 若問此因如何成立？答：住因不具足是由有情利益事業功能窮盡，或離大悲，或從壽行自在而退失，或命根住業異熟究竟，或無佛所化之所化機。 其中第一分別不存在，因許導師智慧具無礙力故。若非如此，此與獨角獸等有何差別？ 由長時串習，如凈行者對顱器不生厭惡般，成為大悲本性故，無功用不退失且增長，專注品味彼味，即是偏執一方，因未見過患故，亦無功用故，第二分別亦不存在。 若神足已修習至究竟，第三分別亦不合理。如是亦說："阿難，若有人修習、多修四神足，若欲住一劫或過一劫皆得隨意。阿難，如來已修習、多修四神足，若欲住一劫或過一劫皆得隨意。" 命果之盡，于斷殺生及以無量方便修習佈施波羅蜜多積累廣大福德者亦不可能。 因果法性是：從最勝因生最勝果，從非最勝不生最勝。若非如此，最勝因與非最勝因於果無差別故，則無所化與能化事，因不依待彼差別故。

།སྟོན་པ་ལ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཚོ་བའི་རྒྱུ་གཞན་གསོད་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལོ་བརྒྱ་ཡང་ཇི་སྟེ་མི་བཞུགས། འདི་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།གཙོར་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བ་འབྲས་བུའི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུས་ནི་ཚེ་རིང་བར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།གང་ཞིག་གང་གིས་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་ཉེ་བར་གནས་པས་དེ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ན་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་བོར་ནས་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།ལན་ཅིག་ཀྱང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པར་མཛད་པའི་དབང་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེའི་རྟེན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བསྐྱེད་པས་ན་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཆི་བར་བརྗོད་པ་ནི་བབ་ཅོལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཉིད་མེད་དམ།འོན་ཏེ་ཅི་གཟུགས་གཞན་དག་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་པས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྲིད་པས་དེའི་གཟུགས་ཅི་སྟེ་མི་ བཞུགས།ཐུགས་བརྩེ་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆ་ལུགས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གནས་པར་མཛད་དེ། དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མེད་ཀྱང་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཞན་རྣམས་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་ཡང་དེ་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ།

以下是完整的直譯： 導師具有無量壽命因，如斷除殺生等無量無過失因，故何不住世百年？若謂此等一切果皆為一切智性，則不然。因主要宣說長壽為果，即從斷除殺生及佈施波羅蜜二者之果，以隨順及違逆門而說。 若某為主要因，由圓滿增長所依近住而生彼時，雖成他因亦無過失。非舍一次決定果而生他果，因若如是則成一次亦不能生。 複次，由於諸法實性修習力故成一切種智，福德資糧則生彼殊勝所依故為隨順。是故說世尊以福德窮盡而入滅乃為妄說。 若許如來由無所化有情而涅槃，當於此處觀察：為佛身所化有情皆無耶？抑或余身所化亦無？若如初者，爾時以帝釋等身示現所化眾生存在，何不住彼身？具大悲心者，為利眾生故亦以余形相而住，如世尊住轉輪王身。 帝釋等身所化亦非無，因無能知故，否則帝釋等無利他過失。複次，雖一世界無佛身所化眾生，然余無量世界有彼，故何故入般涅槃？若謂余世界亦無，於此無能知。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ།།འོན་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བརྗོད་ན་འདི་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་མེད་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསྟན་ཀྱང་གཞན་དག་ཏུ་བལྟམས་པ་དང་།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མ་ ཚང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོང་མི་འདའ། །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྨིན་མཛད་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདའ་བར་སྟོན་པ་མཛད། །ཅེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་སྲིད་པར་རྒྱུ་བའི་དམ་པ་གཞན་དག་སྙིང་བརྩེ་བས་དབུལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བདེན་པའི་ནོར་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ན། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མཐའ་དག་གི གཙུག་གི་ནོར་བུ།སྲིད་པའི་འཇིག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བརྒལ་བ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བདེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དེ་རྫོགས་པར་མི་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་དད་ པར་འགྱུར།།དེ་དག་གིས་དམ་བཅས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འགྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད། །ཐོབ་ནས་ཉེས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཕམ་བྱས་ཏེ། །རྒ་ ནད་འཆི་བའི་དབའ་ཀློང་འཁྲུགས་པ་ཡི།།སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་འདོན་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སེམས་ཅན་ཉུང་ཟད་གཅིག་གཟུང་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་དགོངས་པ་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འདོན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དེའི་དགོངས་པ དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དམ་བཅས་པ་དང་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 一切世界皆無佛身所化有情，此說無有出處。若謂不定，有情若存在，何故入般涅槃？若說入般涅槃，此亦未成。因為當一世界無佛身示現所化時，為攝受以示現涅槃而得度化之眾生，雖示現涅槃，然於他處示現誕生、現證菩提、轉法輪等無不圓滿，此為宗義。 如是亦說："諸佛不入涅槃，正法亦不滅沒，為令眾產生熟，示現入涅槃相。" 複次，且見輪迴中其他聖者，雖貧乏悲心，為護持慚愧與真實財，縱使力盡亦必定圓滿誓願之事。則一切聖者之頂髻珍寶、超越輪迴、具足慚愧真實慈悲之如來，其智力無礙，誰有智者信其不圓滿彼事？ 彼等誓願乃令一切眾生決定解脫痛苦。如世尊昔日發願："以此福德愿證得一切種智，摧伏過失怨敵，從老病死波濤洶涌之輪迴海中救度眾生。" "眾生"之語不應僅指少數眾生，因不成就緣一切眾生之大悲故。是故，乃至有一眾生存在，具悲心意者不應入涅槃。因眾生無邊，故不可能令一切眾生出離輪迴。正因如此，具此悲性意樂者之住世亦無邊際，否則不能隨順誓願。

།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་ པར་བཞེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ།།དེས་ན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དེ་གནས་མ་ཡིན་པར་གློ་བུར་དུ་རྒྱུན་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དུས་དེའི་ཚེ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རབ་བཟང་གི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བཏུལ་ཟིན་ལ། གཞན་གང་དག་དུས་གཞན་དག་ཏུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་རྣམས་ཁོ་ན་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་བསྐུར་ནས་ཡོངས སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བར་དུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བྱ་བ་གཞན་གྱི་གདུལ་བྱ་དག་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞུགས་པ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་མཛད་པའི་ཆེད་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་རབ་བཟང་ལ་སྡོད་པས་དུས་ཅུང་ཟད་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །དུས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པར་བཞེད་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་དུས་ཡུན་རིང་བ་འམ་ཡུན་ཐུང་བ་བརྩི་བར་མི་མཛད་དོ། །དུས་གཞན་དུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གདོན་པའི་བསམ་པ་ཅན་མང་པོའི་བྱ་བ་མཐོང་བས་དེ་དག་གིས་བྱས་ཟིན་ན་འདིར་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་བརྩི་བར་མི་མཛད་པར་ འཇུག་གོ་ཞེ་ན།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྩི་བ་མི་རྩོམ། གནས་སྐབས་དེར་བརྩི་བར་མི་མཛད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་མང་པོར་ནི། །བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་བྱུང་བའི།།གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །གཞན་གྱི་ངོར་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ།

以下是完整的直譯： 且不符合大悲心，大悲心者即是欲遍護一切眾生苦難之相。故善修此者，豈會於非處突然斷絕？若謂非斷絕，然彼時所生佛陀之所化最勝弟子皆已調伏，為利益他時根機成熟者，唯有其他如來次第出世，故為成辦彼等利益，授記某菩薩后入般涅槃。若非如此，中間為利他住世則成無義。 此說不應理。因佛之所化有情非無所證，一切世界中可能有他所化故，如前所說。住世亦非無義，為成辦彼等利益而住故。如釋迦王于善賢住世時亦曾短暫住世。 若謂彼時極短亦非正理，以具足成就所欲果之意者不計時長短故。若謂於他時根機成熟者自有具力者出世，此亦非答。若爾則于發菩提心亦定無精進，因見眾多救世者所作，彼等已作，我復何為？如是思故。 若謂具大悲者不作如是計較而趣入，則何故於最勝位不作如是計較？于彼位不計較是應理，因趣入之因即是大悲性故。故說： "無數多劫中， 圓滿諸修習， 彼等大悲者， 為他而安住。"

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཅན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་ད་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་མི་ འཐད་དེ།སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ནི་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱལ་བ་རྣམས་མར་མེའི་ རྒྱུན་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་ཡང་སོ་སོར་ནུབ་པར་གྱུར་ན།དེ་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ག་ལ་ཡོད། ནུས་པ་ཡོད་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པའི་དུས་ན་བཞུགས་པའི་ནུས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།འདས་པ་དེའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྲུབ་པ་འམ། ནུས་པའི་དོན་འགགས་ན་ཡང་ནུས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེས་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ད་དུང་ ཡང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་འདོད་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་དེའི་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ནུས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉམས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་དགྲར་གྱུར་པ་འདི་དག་རིགས་པ་དང་ལུང་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ལུང་གི་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལས་འདས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ལུང་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ འདིར་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་མངའ་ན་སྐུ་གདུང་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐུ་གདུང་མི་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ལས་དེའི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དང་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྐུ་གདུང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ནར་ནི་སྐུ་ གདུང་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།ཐུབ་པ་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 若認為世尊功德自性身以極斷絕相而般涅槃，則于現在眾生之皈依義亦不應理。皈依義即是救護義。若有人皈依佛世尊，即是皈依成佛之無學法，然若成佛之無學法性諸佛如燈焰般各自湮滅，彼等何有救護之力？若有力用則應不入涅槃，以諸法皆以力用為相故。 若謂過去住世之力用未失，不然。若以過去之體性存在，則應成現在，如是則成就其不住涅槃，或力用義若滅，何有力用義存在？若謂由彼所說珍貴經典尚有救護力用，故說此亦是力用，若如是則彼皈依非為主要，以自性各異故，其果之力用非彼所有。以許與其力用俱滅故，于彼無主要皈依義。 無因成敵者，雖具其他理教，然超越了義密意，為成立世尊入涅槃而歡喜安住，持教者執著非處，於此復何為？ 若問世尊若無涅槃，舍利如何顯現？舍利非不應理，以從世尊自性中，于具緣者清凈處顯現舍利故。實則不許有舍利，以牟尼無障智者之身如幻智慧自性故，以住世直至輪迴盡故。

།དེ་སྐད་དུ། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས། མཐོ་རིས་སུ་ནི་འཛེག་པའི་ཕྱིར། །ནམ་ཞིག་རི་བོང་རྭ་རྣམས་ལས། ། སྐས་ནི་ལེགས་པར་བྱས་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་རིང་བསྲེལ་ཡོད་པར་འགྱུར། །སྐུ་ལ་རུས་པ་ཁྲག་མེད་ན། །རིང་བསྲེལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མཚུངས་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་མང་པོས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ རྣམས་ཅིག་ཅར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཕ་བོང་གིས་མནན་པའི་སྦལ་པ་གདོན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པའི་བརྩེ་བ་ཅན་རྣམས་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་བྱུང་བ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྔ་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ བྱ་སྟེ།གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་དེས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཅིག་ཡོད་ན་རྒྱུ་མཚུངས་པ་གཞན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཅིག་མཁས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ་དེ་དང་ རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་གཞན་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཅིག་གིས་གདུལ་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སོ་སོའི་གཟུགས་རེ་རེས་གདུལ་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་མང་པོའི་གཟུགས་ཀྱི་གདུལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་འཕེན་པ་ལས་ཅིག་ཅར་བྱུང་བས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བྱར་འགྱུར་རོ།།དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་འདུས་པས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如《金光明經》所說： "欲登上天界， 若以兔角作， 善巧造階梯， 爾時有舍利。 身若無骨血， 豈能有舍利？" 如是則因不成立非是，以于同品存在故非相違。因無不具足而有果不生不應理故為能破，以有能破返義之量故亦非不定。若具無礙智慧之大牟尼住世至輪迴盡，亦無"如來與其他出現無義"之過失。以雖具無礙智慧，由因相同修習故，為所化眾生利益，諸佛世尊如來亦可同時出現，如諸悲心者住凡夫地為救被石壓蛙。 當其他如來出現時，亦不應說前如來智慧力衰減，以若有一性所化眾生，則為利眾生故。如是若有無礙智慧力，不應說其他同因者不能如是，猶如一人成智者，其他具同因者亦非不能成就。 若許"非一如來所化即非一切所化"，則不應理。以因聚相同故，雖以一佛世尊不能調化，以諸多如來各別色身亦不能調化，然由非化身之諸多佛陀色身愿調化之如是愿等因之牽引力，由同時出現而成為諸多佛之所化。 正因如此，亦不應與聲聞相比，以非無自所成熟之所化眾生故。正因如此，以無如是自性聚集所化之補特伽羅故，非一向顯住。

། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་ན་ནི་སེར་སྣ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་བཏབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡི། །དོན རྣམས་རྫོགས་པར་འབྱུང་གྱུར་པ།།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་། །བདག་ལ་བརྟེན་དེ་འབྱུང་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །རིགས་པས་འཐད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བརྗོད་པ་ནི་དེས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་པར་མི་བྱ་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཇི་ལྟར་ཏེ་རྣམ་པ་ གང་གིས་གནས་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ།ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ། ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤང་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྟོགས། གལ་ཏེ་ཤེས་ན་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཉིད་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ་ ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ།།གནས་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་ལན་སྨྲས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ལ་སོགས་པར་ བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་ན་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཐུགས་ནི་མི་གནས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་གཟིགས་པས་འདི་ལ་གནས་པའི་ཐུགས་སེམས་ཉིད་མི་མངའ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་མི་གནས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་རོ།

以下是完整的直譯： 正因如此，於一世界中亦非同時出現諸多如來。若有可能，于離慳嫉等垢者亦無相違。彼等如是發願： "如是如是所化眾， 圓滿利益得生起， 如是如是諸顯現， 愿依於我而生起。" 已足廣說。 具有"若於理成立之如來化身圓寂亦不住，則一切種住不應理"之想法者，以"若佛"等隨說為前行而說"彼如何住"等。若不如是而住，則彼菩薩應如何住、如何證悟、如何學習而圓滿成就？"何"字表遮遣義，是故結語為"任何方式皆不可"。 為答此問而說："具壽舍利子，於此汝作何想"等。對如來之住，汝作何想解？若知則說，故說"如來"等。然應知此成就初品所說"然于汝等尋過失"。 以"若如字面義解'住'字則成過失"之想而答："具壽須菩提"等。"世尊豈非住王舍城等處？云何說於何處亦不住"之疑，以"何故"迎之，而說"具壽須菩提"等。 "心不住"者，以現證菩提后不見諸法真實性故，於此無住心意，是故如來心不住，故不以緣取方式住于任何處，如是與前文相連。為顯示此義，故說"彼"等。"有為"謂欲界等，"無為"謂真如等。

།དེ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་མི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའམ་མི་བཞུགས་པར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཇི་ ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ལན་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པའི་དངོས་ པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བར་གནས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དགག་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་སྟེ།འདིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་པ་སྟེ་ འདིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་ནི་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 于彼不住者，因真實中不緣取事物故。亦非從彼起者，謂于彼亦不住，因無境則無遮故。世俗中則假立世尊住或不住。如是，我等亦遮勝義中執著，於世俗中則如汝所說，應說一切住于彼，是故一切種住非不應理。 答曰："具壽舍利子"等。"如是"者，謂如前說之次第。為分別此義，故說"云何"等。不住者，因無剎那無常事物故。亦非不住者，因無境則無遮故。不順住者，因無相續無常事物故，不得異類住。非不順不住者，因如是無所遮故。 "應如是學"者，謂加行位中。"應如是住、如是學"者，謂正行位中，此與前文"應如是學"相連。"應以不住方式善住"者，謂如幻人般以無執著方式獲得殊勝證悟而善住，此"應如是學"於此亦相連，是為后位。 如是廣說證悟已，說結語："於此"等。若問有何果？則說"如是學"等。以如是修習故，住于般若波羅蜜多住，其自性為證悟法之勝義，由此則不離此作意。"是"字表品終。

།ངག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཆོས་གང་ཡང་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་མ་གཟིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པའི་མི་དམིགས་པ་བསྒོམས པས་རྒྱས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་།ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གང་གིས་དེ་དག་གི་ལམ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ ལས་དེ་དག་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས།རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྲད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔོན་ཐོས་པ་གང་ཡང་རུང་ བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བརྡར་གྲགས་པའི་སྒྲའོ། །ཚིག་ནི་སྒྲ་བསྡུས་པའོ། །གཏམ་དུ་བྱས་པ་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ངག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་གཏམ་གྱི་སྒོ་དེ་དང་དེ་ནས་དྲིས་པ་དང་ལན་གྱི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །དེ་དག་སྨྲ་བ་ནི་ཤེས་པར་རུང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དབང་གིས་བརྗོད་པ་ན་དེ་དག་དོན་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའོ། །གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་ཅི་སྨྲ་ཞིང་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ལུང་ལས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ་། རང་སངས་རྒྱས་ནི་སྔོན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་བཅས་པར་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ ཡིན་ནོ།།འཆད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ།

以下是完整的直譯： 語義是這樣的：由於如來現證圓滿菩提后，于真實中不緣取任何法，因此這些事物唯如幻性顯現，以量士夫未見為因由而成立之不可得，修習此者，于預流果及入流等十種不應以執著方式而住，應當如是修習。 如說： "從十地開始， 廣說不住故， 說成勝法性， 何以故？佛陀， 證知諸法不見故。" 雖然應當在聲聞道之後宣說緣覺道，但為迎遮"彼等之道若異於聲聞，云何勝於聲聞"之疑，故暫為成立殊勝而說："爾時，從彼眾中"等。"彼等"者，由略詞之故，意為任何先前所聞。"夜叉語"者，謂彼等夜叉自共許之語言。"言"者，即語之略稱。"談論"者，謂所欲說義圓滿，即大語之意。"宣說"者，謂從彼彼談論門中問答言說。"彼等言說可知"者，謂依約定表達時了知彼等具義。 關於"長老具壽須菩提所說所述"等，經中說聲聞依他教而證自菩提，而緣覺則由先前所聞等積集，不依他教而現證自菩提，故彼等不需佛等教授，此即殊勝所在。由此因緣，對於就緣覺而說之解說等，不解其義，此為語義。"解說"等義已說。或者，經請求而教示即為解說。

།དྲིས་ནས་ལན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་གཉི་ག་གདུལ་བྱ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་སོང་སྟེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི་རྟོག་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ལས་བརྩམས་ཏེ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་ན་དེ་རྣམས་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་དོན་དུ་ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། ངོ་མཚར་དང་ནི་རྩོད་པ་དང་། །ཁྲོ་དང་ཞུམ་དང་ངེས་གཟུང དང་།།དད་དང་དགའ་བ་དག་ལ་ནི། །ཚིག་གཅིག་ལན་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་པས་ཅི་རིགས་པར་ངོ་མཚར་དང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉན་པ་ པོ་འབྱང་བ་མེད་པའི་ངག་སྨྲ་ན་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན།ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་། རང་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདིར་ཐོས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་བཅས་པར་མ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལེགས་པར་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་གཞན་དག་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་པོའི་རྩལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་སྤངས་པས་རང་གིས་འཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་སྒྲར་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པས་གཞན་དག་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པས་ཁྱད་ཞུགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ འདི་ལ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུའི་རྟགས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་སྟེ།དེ་མིན་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པའི། །དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །བཤད་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 問后而答即是宣說。二者皆為調伏愚者而解說即是教示。為放逸者而往誦即是開示。 諸天子當知此念是從如來威力所生，否則，若從緣覺開始，聖者須菩提全無所說，彼等如何生起念想？為隨許如理了知故，說"諸天子不可知"等。所說"不可知"即"善說"者為余文。重複二次者，如說： "于驚歎與諍論， 忿怒怯與決定， 信心與歡喜時， 一語應重複說。" 應知是驚歎、決定等之義。 若問何以為善說？故說"如是"等。以"若無聽眾而說語，豈非如狂"之理，此中全無聞及自證法義等之宣說。故說彼等之義解等不解其義，此為善說。 聲聞以有言說法教令他入善，故聽眾從語言了知說者之力。而諸緣覺已斷所知障一分執著分別，以自得智慧等力無言說而說法，令他入十善等。故彼等智慧他不能知，以深故為第二殊勝。如是，為顯示此中彼智慧自性，此處全無說言語性果相等。為成立唯非彼自性返體事故，無解說。由此因緣，說"不能知"即是善說。

།རང་སངས་རྒྱས་རང་བྱུང་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལན་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདིས་ སྤོང་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་སེམས་པ་ཡིན་ན།འདི་ལྟར་དེ་མ་བསལ་བར་གཞན་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་བརྗོད་པ་ནི་ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ེ་མའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལའོ། ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཆེས་རིང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆེས་ཕྲ་བའོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་ པ་བཅུ་དྲུག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཟབ་པའོ།།དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་པ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འདི་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་རང་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ དང་།རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་སྟོན་ཅིང་འཆད་དོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ཚིག་མེད་པས་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ། ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་སྨྲ་བ་ཡང་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲ་བས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 諸緣覺自生者因自證悟故，他人教示無義。聖者須菩提以如是自性分別答覆方式作遣除，我等如是思維。然諸天子說："未遣除此而說他深智慧"，即"嗚呼，聖者須菩提當作明顯"等。"嗚呼"聲表決定。 由證悟補特伽羅無我而生，故非外道境界，是故聲聞智慧稱為遠。比彼更遠者，因根鈍故非聲聞境界，即緣覺智慧。所謂細者，以斷煩惱障果故是聲聞智。較彼更細者，以斷所知障一分執著分別故，是緣覺智慧。以他所示十六相分別故，聲聞智為深。較彼更深者，僅以自證緣起而分別，是緣覺智慧。 其他經中亦說：以自證悟此等十善業道及通達甚深緣起，成就緣覺智慧。住彼分故而趣入。即所謂"思為開示宣說"。如是亦說： "自生自證故， 不需他教示， 犀角喻智慧， 宣說為甚深。" 無果相言說，何以成就甚深智慧，如何既能說法又能不語，亦不應說。以不觀察不思擇而不語之說即是散亂。

།དེ་བས་ན་ཆོས་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་ཡང་གཡེང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཡེང་བས་ཀྱང་རྒྱུད་ཤས་ཆེར་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་ དགོངས་པས།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་འདི་ལྟར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་དང་ མཚུངས་པར་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་དོན་གང་ལ་རྣམ་པ་གང་ལྟར་གང་གིས་ཉན་པར་འདོད་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ མེད་པར་ཡང་དོན་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་བས་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ།།མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ལན་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་། །དོན་དེ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་གཞན་དུ་ན་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འཐད་ པས་ན།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྣལ་མ་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་ནི། ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བ་ལས་ཀྱང་ཆེས་རིང་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་ཀྱང་རིང་བ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་ པའོ།།གནས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་གཡེང་བར་གྱུར་པར་འདོད་པའོ། །དེས་བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དེས་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འདིས་ཀྱང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 是故說法言說亦成散亂，散亂亦令相續大為擾亂。佛世尊昔為菩薩時如是思維，發願道："愿我獲得佛果后，如如意寶珠，無須言說亦能成辦有情利益。"與佛相同，諸緣覺亦如是發願。 是故彼等於證悟自菩提之時，以昔願力等力故，于任何所欲聞義、任何形相、任何人之識中，即以彼相無聲亦現彼義，是名無聲說法。其他經中亦說諸緣覺以身說法，如是帝釋天亦以意以偈答等。 如是亦說： "于諸義諸境， 隨其欲聞相， 雖無聲言說， 義相如是現。" 如是顯示殊勝已，若因非殊勝則果不應殊勝，故殊勝者之道唯是殊勝。于說緣覺真實道時，諸天子言："是故"等。以汝天子說"較遠更遠趣入"等之因故，汝等亦當知此等餘事，意謂我亦趣入極遠乃至遠等。 欲獲得即欲現證。欲安住即欲不散亂。"彼不依此忍"者，謂彼補特伽羅不依於法決定解忍境之道智不可能，若非如是則證悟不應理故。此亦說明道智是一切道之境。

།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ སྤངས་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལན་ ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ལ་བསྒྲེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་སྤངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་། གཟུང་བ་མེད་ན་དེར་འཛིན་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རང་སངས རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉན་པ་པོ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་དག་ཁོ་བོ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་དེ་མེད་པར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཤེས་པ་འགགས་བཞིན་པས་འཕངས་པའི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་སྤྲུལ་པའི་དངོས་ པོ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ ལྟར་བརྫུན་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 在緣覺道品中顯示殊勝，即說諸緣覺殊勝之道，不僅是斷除所取分別之自性道智，而且也是聲聞等道之自性。 "如是配合"者，即"彼不依此忍不能成就"之語，應配於一來果欲證得等三語，此為結語。 僅說斷除所取分別，顯示未斷能取分別，然而對於"無所取則無能取"之理，為遣除非理解，故說"長老須菩提，於此聞法者云何"等。"云何"之聲即分別，謂具何等能取分別者為緣覺乘法器之聞法者，意為應以何等自性攝為緣覺。 為答此故說"諸天子，於我聞法"等。意趣是：若有自相事物，則無分別之能取智生起自相，非無此不生，此為法性。無始時來，由滅除取色等分別智所引自相續習氣覺醒而生，故於能取分別，並非定須有所取分別方得生起。 是故如幻自性及化事相等，以顛倒顯現自性，與能取分別相關故，應許為緣覺能取性。如是分別所取境為能取，然何故疑為虛妄？為答此故說"如是"等。彼等緣覺于非等持及等持位中，依次不退失、不現證。

།རྣ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དངོས་མི་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ཉེ་བར་བསླད་པས་སླུ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བསམས་པའོ། །ཚུལ་འདིས་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ པར་བཤད་དོ།།སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞར་ལ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་བཤད་པས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། ལྷའི་བུ་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ལན་བརྗོད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་སྒྱུ་མ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ལ་སོགས་པས་མ་བསླད་པའི་ མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།བྱིས་པའི་བར་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་དང་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་ པའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། མ་གྲགས་པའི་ དོན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་བྱས་སོ།།རིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་སད་པ་ དང་མ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་སུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའོ།

以下是完整的直譯： "以能取分別相"者為余文，意為"因分別體不顯，及因近染故欺"。以此理雖未斷能取分別，仍說是諸緣覺道之體性。 "如幻化"之語，僅說某些方面相似，故遣除眾生即是幻性之附帶分別義，故說"聖者須菩提復云何"等。 若疑彼等眾生如幻，而彼等顛倒自性非幻耶？是故說眾生實有之說非善說。對此以"諸天子，彼等眾生如幻"等作答。 意謂幻象如象等形，因不異於泥塊等而不可得，故非他。亦非非他，因未被咒等所染者之有眼者不見泥塊等如是故。是故由不可說一異性，超越實法故，不能說如補特伽羅等實有。 因於凡夫顯現成就為所經驗境，故亦不能決定如分別等於世俗中無。是故若是緣起，即超越勝義有無言說之自性，如幻化。此等眾生事物亦復如是，此乃依自性因由成立某已知義，用以成立未知義，故作如幻喻。 理為彼等眾生亦唯是幻性，是故實際上說有心識亦無有。"如幻如夢"二語，是依醒覺未醒覺位境之差別而說。"無二"者，謂體性一也。

།དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་བྱ་བ་དུ་མ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །དེའི་ངག་གི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གི ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།རྨི་ལམ་དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷའི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་ངག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་ རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་སྐུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ལན་སྨྲས་པ་ནི། ལྷའི་བུ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེར་ཆོས་གཞན་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མི་སྨྲ་འམ་ཅི།འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ན་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བདེན་ པའི་ཆོས་ལ་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སླར་ཡང་སྨྲས་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་འདྲ་བར་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པས་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་ པ་དང་ལྡན་པས་ལན་སྨྲས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ།

以下是完整的直譯： 若問"如何是彼義"，說"無二"者，謂於何處無有二性，即說彼義，因遍攝一切而周遍故。此是其意。 由彼等眾生以虛妄為體性故如幻，是故幻與眾生無二、不可分二。如是，由如夢故，夢與彼等眾生無二、不可分二。為顯此遍攝義，故說"諸天子，一切法亦"等，此為總說。為分別故說"預流亦"等。 如是顯示遍攝時，說"世尊，若如幻，云何為一切功德圓滿之因"，即"聖者須菩提，正等覺佛亦"等。正等覺佛即身如來。 答曰："諸天子，涅槃亦"等。于說"涅槃亦"處，殊勝法身無二智慧自性亦如幻如夢，于彼處豈不說色身等余法耶？然實說之，以二種否定顯示正面義故。 由唯緣如是所說自性之世尊，方為一切功德圓滿之因，若非如是，則因違背量故為顛倒，此為其意。 由於極重執著事物，故未解真法，復說"聖者須菩提，涅槃亦"等。否則，如同外道一般，由有片面空性故執實有，則解脫不應理，具此意乃答："諸天子，我"等。 "若"者，表許可。"彼"字為語助詞。

།འདི་སྐད་སྟོན་ཏོ་། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་ བླངས་ཏེ་སྨྲ་བ་ནི།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཆོས་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་ སྡང་མི་བཟད་འབྱུང་།།ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་གྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ནས། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང་། །གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་འབྱུང་མཐོང་བ་སྟེ།།རྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་ཞེས། །ཡང་དག་མཁྱེན་པའི་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི་དོན་གོ་བས་མ་བྲིས་སོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ ཚུལ་གྱིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་དག་ལ་རིགས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སུ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དོན་རིག་པས་ན།།འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་ བོ་འཆད་པར་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་རྟོགས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ལུས་ ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ།།ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་བར་མ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆོད་པར་འོས་པའོ།།ཚིག་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་དང་། །དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།སམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ།

以下是完整的直譯： 此說示：雖然不可能有勝過涅槃的法，然而仍作許可而說：即使有勝過涅槃的其他法，彼時彼法亦如幻等。 如聖龍樹親說： "若執有實法， 生貪嗔難忍， 執持惡見解， 由此生諍論。 此為諸見因， 無此煩惱滅， 是故遍知此， 見與煩惱盡。 云何能知此？ 見緣起法時， 緣生即無生， 最勝智者說。" "如是"等結語，因義已明故未寫。 說明附帶而來者已畢，今為顯示依所依門中亦顯示獨覺道殊勝故而問，即說"具壽須菩提"等。所取能取分別依次斷與未斷，如是方式之獨覺道體性般若波羅蜜多如是所說，於此等中何種種姓之補特伽羅將能正持？由如來加持而解義故。 聖阿難陀為說故言："具壽等"。"不退轉"者，謂由證得抉擇分而不退轉于自菩提。彼即是欲證自菩提故為菩薩。由以身示法，于無佛出世之佛土中具利益眾生之意樂故為大菩薩。"具足見解"者，謂具足中等正確慧見。"阿羅漢漏盡"者，由斷自見道障故為應供。 此三句依次說明于菩提正修行種姓、法爾獲得種姓、及決定於彼種姓之補特伽羅。 "或"字於一切處應視為互相觀待之分別。

།ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སོ་སོར་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ནི་རང་ གི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་འཛིན་པ་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།སྨྲས་པ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བསྟན་ མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གང་ཡང་མ་སྨོས་པའོ། །རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པས་དོན་བསྡུས་པ་གསལ་བར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་མ་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ གནས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་མ་བཞག་པའོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཁོ་ནས་སྨོས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བྱ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་གཞི་མེད་ན་ཡང་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞིའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའོ།།བདག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། མཆོད་པའི་དོན་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས་ ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མངོན་པར་གཏོར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་གཏོར་བར་གྱུར་པའོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཚོན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དང་འབྱོར་པས་དབང་པོའི་སྒྲ་ལ་ལས་ཀྱི་ བྱེད་པའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པའོ།

以下是完整的直譯： 複次，為顯示聖須菩提以其他方式宣說故，說"具壽等"。獨覺各別證悟菩提雖以示現自道為前行，然無任何執持者，為何如是？有此疑問，以"何故"迎之，而說"於此"等。 "於此"者，謂于證悟獨覺道時，因不須他示故，意為"自證之獨覺"。以略說而未說廣大義門之義。以廣說而未由顯明攝義門而顯現。未由顯示如實住性門而安立。 為攝略故說"是故"等。由此，正因無義之因而未作宣說等，以彼因故亦無任何正持者，因無所詮故，如是思之。 如幻化花雖無自性，然于未觀察處所決定等自性時有可悅性，如是雖無實事所依，亦得各別決定證法。為顯示此義，依所依分而為安立幻化花相故，說"爾時帝釋天主"等。 "於此法門所說"者，謂此獨覺道十善等法性之獨覺法門。"我亦"者，是限定詞，義謂唯為供養。"變化"者，謂由修力所生。 "于發心之後即如是作"者，謂"爾時帝釋天主"等。"散撒"者，謂向前散佈。"于帝釋天主隨說故"中，"隨"字表示譬喻義，由與彼相應故，于"根"字作業用詞。

།འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པའི་ཟུར་གྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའོ།།སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི་རང་གི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་དམིགས་པ་རུང་བའི་ཡུལ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མཐོང་བ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཅི་མེ་ཏོག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་ཆད་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ ངམ་ཞེ་ན།ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མངོན་པར་གཏོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་དག་སྟོན་ཏེ་ངས་དམིགས་པར་རུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ན་ཡོད་པར་སྔོན་ཆད་ མཐོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ནས་ཀྱང་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨྲས་ཏེ།དེ་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །གེལ་པ་ནི་མ་ལི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །འཁྲི་ཤིང་ནི་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལན་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཡིད་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཞིང་དུ་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཡིད་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་གང་ཡང་མེད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་བཀག་གི་།སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་ ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འཁྲི་ཤིང་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།

這是顯示之義：于帝釋說話之後，為顯示幻化花之真實性所說之支分所依體性故，隨順將說之義而如是思維。 "此等"者，謂現今所經驗者。言"三十三天"者，因是自處故，亦是表示自所緣之適宜境界。"先見"者，謂先前所經驗。 若問："豈非此等諸花先前皆未見耶？"故說"天主帝釋所散"等。若爾，則問："其自性為何？"答曰："此等花是變化。"此顯示：我于所緣適宜之境界中先前未曾見。亦非從見道所超越之境中攜來，因無如是能力故。是故此等花是意所變化之自性。 為解說此義，故說"如是"等。其中"樹"者，謂具花果者。"灌木"者，謂茉莉等。"藤蔓"者，謂龍膽草等。 知由佛力而生證悟故，答言"聖者須菩提"等。 "于意顯現而如何不生"有此疑問，以"何故"迎之，由"意生"等說明：因為真實中無任何意生之花，因為所取能取事物是虛妄故。此為余語。 非從樹等所生，因為汝自已遮故。以"此等花是未生"之語，並非遮遣諸花之自體，而是遮遮生起，若如是則成承許為常，而此不應理。故說"憍尸迦"等，雖說從藤蔓所生亦不應說，此為余語。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་མི དམིགས་པར་བསྒོམས་པས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟན་གྱིས་བསེ་རུ་ ལྟ་བུའི་ལམ།།ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟོགས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེ་བས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མའོ་འཕགས་པ་རབ་ འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟེན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པས་དྲོ་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཟབ་པའོ། །མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་བཏགས་པའོ། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་གཞུང་དང་དོན་བརྗོད་པས་ ན་སྟོན་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་དང་མི་འགལ་བས་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་རིགས་པས་བརྟན་པར་བྱེད་པས་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་རིམ་པ་ཉེ་བར་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བཏགས་པ་དང་མི་འགལ་བར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་ན་དྲོ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

若問何故，說"憍尸迦，凡未生者"等。因為凡未生者，彼亦非花，常法離漸次或頓時之事用故，自體不可能，如是承許。 其中由斷所取分別故，辟支佛之證悟較聲聞殊勝。由未斷能取分別故，無上佛較辟支佛殊勝。由所依亦是證悟之因故，于殊勝辟支佛道中，如前所說之聲聞四諦行相修無所緣，菩薩不應如實遍知緣起隨順。 如是亦說： "由斷所取分別故， 及未斷能取故， 依止犀角喻之道， 應知是為正攝要。" 證悟順抉擇分已，生如前所說辟支佛道故，為顯示順抉擇分，故說"奇哉聖者須菩提"等。由顯示所依真實性故，為顯暖位義故是甚深般若。名言假立者，謂蘊等假立。為聞所生智故說教義，是為開示。不違世俗諦所許，亦不違法性。為思所生智故以理印定，是為顯明。為修所生智故示近禪定次第，是為開演。 此說：由不違名言所生假立法而證法性故，如是於一切法所緣時生暖位者，以說幻化花之自性而顯示故是甚深般若。 如是亦說： "不違假立法性故， 開示行相成暖位。"

།རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འདོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་དུ་ཡང་མི་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གངས་འདི་དག་ལ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམས་ལའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་དབྱེ་བས་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སློབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སློབ་ན་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས།གང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་བརྗོད་ནས། དྲོ་བའི་འོག་ཏུ་རྩེ་མོའི་དོན་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།འཕེལ་བར་ནི་ཉེ་བར་སོགས་པའོ། །འགྲིབ་པ་ནི་བྲི་བའོ། །འདི་སྐད་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སློབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་རྩེ་མོར་གཏོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པའི་དོན་དུ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། གང་གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ ཏེ།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །དོར་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །དེའི་དོན་དུ་ནང་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནང་དང་ཕྱི་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

自己以自身分別決定而承許者，即說"聖者須菩提，如是"等。"如是於此應學"者，謂應如幻化所生花般學習辟支佛道。為令隨順善說義故，說"憍尸迦，如是"等。 若問由此將成何？說"憍尸迦，如是學時"等。"于任何處皆不以所緣方式學習"是總義。"於此等"者，謂于第八等。佛陀與一切智，以斷除煩惱障與所知障之差別故說二語，於此學習者，若無顛倒而學則必定證得如來性故。學習佛陀性亦以遍知一切法為前行故，說"若佛陀性"等。 說畢旁義后，說于暖位後學頂位義者，即"若於佛之無量法"等。增長謂增上等，減少謂減損。此說：由學習色等勝義中無減無增等義故，如是緣一切法時生頂位分。如是亦說："頂位以色等，無減等差別。" 頂位后應學忍位義故，說"若色增長減少"等。攝受謂執為我所，捨棄謂斷除。為此義故，以內等空性力而不學習，是為語義。二萬五千頌中亦說："從色乃至一切相智，由是內空乃至無性自性空故即無所攝。"如是說：由色等是內外等空性故無所攝等，如是緣一切法時當生忍位。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དོན་དུ་སློབ་པ་ཡིན་པས། །ཆོས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ པ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ རང་བཞིན་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འཆིང་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལ་བསླབས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་སྐད་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལ་དམིགས་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།ངག་གི་མཐར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་པ་ཡི། །སྟེང་དུ་འཛེག་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱ བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如是亦說："由內空性等，不執色等故，是為忍位。" 忍位后為學習勝法位義故，說"某些法"等。"遍執"者，由此遍執故名遍執，即是成立與遮遣。顯示此義即說"為生滅故"。雖總說"某些法"，為遣除愚者認為唯執取應斷生性之疑惑故，說"某些法遍執"等。"乃至一切智"者，即于佛地，意為一切執著皆為繫縛。 若問如前所說學習有何功德？說"如是"等。此說：由以生無等諸相學習色等，如是緣一切法時即成勝法。如是亦說："色等無生等，諸相為勝法。" 由於一切法皆無所緣一味故，旁問"何為菩薩一切智"者，即說"具壽須菩提，若菩薩摩訶薩"等。"無佈施等波羅蜜如何可能"是余義。 如說："無世俗諦階，欲登真實殿，于諸智者處，此事實不應。"以此理趣，應以具足修習寶髻經所說一切法空性及佈施等眷屬之意樂而作答故，說"具壽舍利子，如是"等。 辟支佛后當說菩薩見道具此世他世功德故，說"具壽舍利子"等。"般若波羅蜜多"者，即是菩薩見道之異名。

།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི ལམ།།ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། །འདི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྔར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོ་སོ་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་ པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་པ་གང་གིས་བཟོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་པ་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དག་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་ དྲུག་པོ་འདི་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་མཐོང་བ་མེད་པས་ཐ་མ་ལམ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་ལ་ཡང་སྔོན་མེད་པའི་མཐོང་བ་མ་ཚང་བས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ནི་ཁས་མ་བླངས་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་ པ་དང་།།ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས་། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ།

簡要而言，應知此處即是世間勝法之後無間，與無所緣三昧及智慧相應。 分別而言，如是于苦諦有法智忍、法智、隨智忍、隨智，如是于集、滅、道諦亦應了知。如是十六心剎那是見道。心剎那者，應知是于所知生起智慧圓滿。 有人說："其中十五剎那，因見未見故為見道。"此說不應理。如是，于加行道中，依苦諦所攝法先作觀察，于苦諦以自證現量體驗之無漏智，斷除見苦所斷煩惱，此名苦法智忍。以何智于忍后直證解脫，此名苦法智。 于苦法智后，以自證現量體驗苦法智忍及苦法智，了知此是隨順聖法之無漏智，此名苦隨智忍。以何智決定彼隨智忍，此名苦隨智。 如是于余諦中，亦應如理了知忍與智。此十六剎那即是見道應理。若唯十五剎那，則不能決定道隨智忍。 若謂因無未見故，最後道隨智剎那非見道者，若如是，于苦等三諦亦因無先前未見，隨智剎那非見道故，應成僅十二剎那。然此未曾許可，故此說不應理。 如是亦說："諦及於諦忍，智剎那四相，說此道智性，見道具功德。"

།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པས་ནི་གཟུང་བ་རྟོགས་ལ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ནི་འཛིན་ པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་མས་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་སྤང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དུས་སུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ལམ་བསྒོམས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག པ་རྣམ་པར་བསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་དེས་ན་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཚོགས་དང་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བླང་བ་ཡིན་ལ།གྲོལ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་དེའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའམ་སྟོང་པ་ཞེས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན།དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་།བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང་། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྟོག་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྒོམ་པ་གཞན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ལེགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་འདོད་དོ།

如是所說。其中，法智忍與法智了悟所取，隨智忍與隨智了悟能取。 應知於一切忍與智中，瑜伽師皆以無相之相而住。 有人說：因無缺少因緣則不能斷除，故見苦所斷時即斷集，由此即證滅，此亦非他理故修道。于集等亦復如是。如是依果之現證而言，大乘見道是一剎那現證。于每一諦中，以遣除顛倒故，以唯十六剎那別觀現證道而現了知，故預流等安立善成。 其他論者說：我見等諸見聚與貪等煩惱聚，是由執諸事物為實有之顛倒所攝，解脫則由無所緣見而得，故由彼圓滿相應，余修即為此義。如所說理，諸修習一切法無實或空性者，當其修習圓滿時，生起無漏智，此智以一切法為境，了知諸相自性，如說："義之自性一，自身現量中，諸量所觀察，未見何他分？" 是故，由別觀現證，見道現證是一剎那。若如是，則於一剎那即了知一切相故，不應以其他行相於見道另作修習，故隨順善出離道者問：預流等階位如何安立？

།གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་ བ་ལས།།ཉ་ཕྱིས་ལས་དངུལ་རྣམ་པ་ལྟར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར་། །ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་མི་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དྲུངས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་སྒོམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ ཡིན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། ཆ་གང་ལ་གོམས་པ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ངེས་པར་སེལ་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་གེགས་ སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བས་དེ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་བསལ་བས། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ མཚན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་བསྟན་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཉིད་ཀྱིས་ཞར་ལ་འོངས་པའི་ཚིག་གི་ དོན་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ལ་ལར་སྟོན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཙོ་ཆེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཁོ་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཉིད་ཡིན་པ་བརྗེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ གྱིས་ནུས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བས་སྨྲས་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པ་དང་བདག་ཉིད་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

從見相似色法， 如貝殼現銀相， 若因迷亂緣故， 不作余德合。 若如是者，由某些迷亂因緣而有增益的其他行相存在，為斷除由顛倒所生的煩惱，故另有以其他行相的修習，因此第八地等階位善得安立。 正是由此密意，雖由理力見道現證是一剎那，然說現證有十六剎那。 是故，雖然識已攝持自性一切行相，然於何分由串習明顯等增益行相能決定遣除者，即由遣除彼障礙而成量，非余處，如剎那性等。如是不應說聖者與凡夫有何差別，以僅遣除行相，彼等智離迷亂因緣，僅此即成殊勝故。言"極為廣說已足"者，謂應從誰之教而了知修習之義。 雖由如來加持，有時通過抉擇旁述語義等門而有所教示，然主要是世尊加持聖者須菩提宣說般若波羅蜜多，具此意樂故，說"憍尸迦，菩薩摩訶薩"等。 "品中"者，謂從須菩提所說。由忘失是如來加持性故，說"聖者舍利子"等。否則，聖者須菩提見前說無力故，說"憍尸迦"等。為生對如來恭敬及顯自無慢故，說"憍尸迦，此所說"等。

།དེ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པས་མཐོང་བའི་ ལམ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་བཤད་པས་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ ཡིན་པ།།དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བཤད་དོ། །རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་གིས་ལྔ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙལ་བར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། འདི་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསལ་བ་ཁོ་ནར་གསུངས་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི དམིགས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་བཙལ་བར་མི་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བརྗོད་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ངག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཙལ་བར་མི་བྱ་ཞིང་།དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་གཞན་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

為宣說以詳解顯示見道故，說"憍尸迦，此所說"等。 如說："般若波羅蜜，無二智即是，如來亦如是。"此中般若波羅蜜多即是如來。 如說："緣起所有法，即是汝空性。"由此理趣，色等真如以色等名詞而說。雖是所依，由欲說所詮他義故成第五格。 是故義趣為：不應于所依色等真如之體性中尋求如來，于其他處亦不應尋。此僅是譬喻故，亦應如是了知：如來非是色等真如，於他處亦非是。 此於二萬五千頌中明確宣說："憍尸迦，於色真如中不見如來，于如來中亦不見色真如，於色真如之外亦不見如來，于如來之外亦不見色真如。"等。 除此二者外無餘法，故為遣除'於色等及其他處如何不應尋求般若波羅蜜多'之疑，以"何以故"迎問而說"憍尸迦"等。此中語義為：色等若是真實所依，則非清凈般若波羅蜜多，以是顛倒故。是故，具色等清凈所依之體性非極清凈般若波羅蜜多之殊勝因，故不應於色等中尋求般若波羅蜜多；與此相反之其他法亦如是是顛倒故，於他處亦非是，然應如實了知色等諸法非如其義。

།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་ མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གནས་པར་རྗེས་སུ་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཐོས་པས་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་འདོད་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་ཅན། །དེ་དེ་མིན་དངོས་ རྒྱུ་ལས་སྐྱེས།།ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མི་འཐད་ན་དམིགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ སྨྲས་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་གྱི་དབྱིབས་ཚད་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཚད་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ།།རྒྱུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྟན་པ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

是故，如是說：色等真如與佛陀二者勝義中由自性一故無能依所依之事，因此彼等互為異名之住不應了知。如是於一切法所緣時，生苦法智忍。 由聞一分而頭疼能解故，為顯示苦法智等四剎那之相而說："聖者善現，譬如"等。為如實顯示隨所欲義而說："如是"等。 以"彼非彼自性，彼非彼事因所生"之理，若色等之因即大性等不應理，則從彼所緣所生之般若波羅蜜多雲何成大性等？為遣除此疑，以"何以故"迎問而說"憍尸迦"等。 勝義中無生住滅故，色等即是大性。以無變異相之色等故，由能遍計度量不可得故即是無量性。于有色者，微塵為形量，于無色者，相為量度。色等如虛空無自性故不可得，故為無量性。由如幻故，色等無前際后際，故為無邊性。 由因大性故顯示果大性等已，于彼執著亦為繫縛故，說"憍尸迦，如是"等。"不應執著"應遍加於一切。 若問由此成何？說"憍尸迦，是故"等。

།འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ནམ་མཁའ་ཚད་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ ལ་ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཡས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བཞི་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མདོར་བསྟན་པའི་ངག་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོག་མ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟེ་རྒྱུའོ། །དབུས་ནི་ཡོད་པའི་དུས་སུའོ། །ཐ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྟེ་འཇིག་པའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མའི་ མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ནི་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོའི་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའི་རྣམ་པ་བཀག་ནས་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའོ། །ཡོད་པའི་དུས་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མུར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ནི་མུ་ མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞིག་གང་གི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་མཐོང་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མཐོང་ཞིང་། ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དབུས་སུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་དེ་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་ པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་རྣམ་གྲངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如是說：由色等是法界自性故為大性，如是彼等為無量性，如前如虛空無量故彼等為無性，由色等無自性故無常斷二邊等故為超越邊際性。如是於一切法所緣時，次第生起苦法智忍、集法智、集法智忍。 唯為顯示無邊義通過遮遣集諦四相而說："憍尸迦，由所緣無邊故"等。 為開顯此略說之語而說："憍尸迦，云何"等。初為前際即因，中為有時，末為后際即壞滅。"是故"者，謂由無初際等故。 總結說："憍尸迦，由此法門"等。法門即教法。如是首先以所緣無邊性遮遣因相已，為遮遣集相故，為說所緣無邊性而說："憍尸迦，複次"等。由離前際后際故為無邊。有時為二邊所限故有邊際，無彼即無邊際。 即此所說："彼等之初或"等。由果隨順或違背何者，彼即是其因故見前際，由見最後剎那決定故亦見后際，由了知為有故，豈非極其存在於中際耶？ 為遣除"初中后如何不可得"之疑，以"何以故"迎問而說"色之"等。"不可得"者，余謂有相及無相之智。"由此法門亦"者，義為不僅是前說法門之意。

།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་པོས་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་བཀག་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ བསགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་སྔོན་ གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས།སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །བསམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲང་བ་ དང་མི་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བགྲང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ལྡན་པ་འབྲེལ་བའི་མ་ཡིན་པས་ན་བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་ཡི་གེ་ཨ་ཁོང་ནས་གདོན་ཏེ།གྲངས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བགྲང་བ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚིག་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པའི་ གྲངས་ལ་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པའི་གྲངས་དང་ལྡན་པས་གྲངས་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་དང་འཚམ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན། འོ་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་ པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་གྲགས་ཤེ་ན། མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཀག་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ།

如是顯示所緣無邊二種后，為說有情無邊故，說"有情無邊無際"。 如前以"何以故"迎疑而說"有情"等。此中亦如前當補充。第一有情無邊是由遮遣生起相而作。 為對執著無始所集事物而不瞭解如前所說有情無邊性者顯示第二有情無邊故說："聖者善現，云何"等。"云何"者，謂遮遣，由無前際等故。 以有情無邊故般若波羅蜜多非無邊。若爾云何？許由與數等相關故。由知其意樂故說："憍尸迦，數"等。"不具數"者，謂不與一等數相應不相關，故說"不具數"，當補字"a"，義為超越數故。"多數"者，如至六十數位稱為無數，如是具無邊數故義為多數。 若以彼相應二相亦不成有情無邊性，則以何相而成？故說："聖者善現，若爾云何"等。為顯其語義故說："憍尸迦，于意云何"等。由如來加持通達法性自體故說："聖者善現，譬如"等。 法由持自性故，"有情"非是持自性法之假名。勝義中無有因相應法故。于無境無遮遣故，亦非非法假名。 若爾，云何安立"有情"之言說？故說"此唯名言"等。遮遣因、集、生起、緣相者，即是"驟起"等四語。

།བཏགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ན་བརྒྱ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་འགྱུར་བས་འདྲི་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་ པའི་མེད་པར་འགྱུར།།དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་།འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པར་སྣང་བས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་དེའི་ཚིག་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་ཀཽ་ ཤི་ཀ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་བསྟན་པ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བགྲང་བར་བྱ་བ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བསྐལ་པ་རྙེད་དུ་ཡང་ངོ་། །མཐའ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་དབྱངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་གོ་ བར་མཛད་པའི་སྒྲས་སོ།།གསུང་དབྱངས་ཟབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་སོ། །ཚིག་འདི་གཉིས་ནི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དབྱངས་ཀྱང་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་འམ། ཡང་ན་ཡོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་གང་ནའང་ཡོད་ཡིན་མེད་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དོན་གྲུབ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྒྲ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་སྦྱོར་བའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི།སེམས་ཅན་ཐོག་མ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོག་མ་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའི་ཐོག་མ་ནས་དག་ པའོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།

"假立"者，謂增益，義為唯世俗。如是遮遣因等時，恐將理解為有無因之有情存在，故為問而說："憍尸迦，于意云何"等。 由理："無因不待他，常有成非有，諸法有時起，是從觀待生。"顯現為無常事物，故說："聖者善現，非如是。" 今為配合其語無邊之義故說："憍尸迦，於何"等。于唯世俗中未曾顯示勝義有情，于彼有何超越邊際、無數等關聯？以全無可數故，此是所許。 為顯示此義故說："憍尸迦，若"等。"復"字非僅少時，乃至經劫亦然。"超越邊際音聲"者，謂令了知有情界無邊之聲。"深妙音聲"者，謂長時相續。此二語是"音聲"之差別。當知音聲是腭等作用。"于彼"者，謂于唯世俗，或義為"縱然"。 由具"欲說他力故，聲無所不在，非無，由彼有，義成一切成"之意趣故，說："聖者善現，非如是。" 由聲如實配合欲說他力性不成故，疑雲何非如是，以"何以故"迎疑而說："有情本來"等。本來即由因相關等過失不染之本凈。由離無因自性執著過失故本來清凈。

།འདི་སྐད་དུ་གང་གིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྒྲ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་ལ་ཞེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ལ་བརྡར་ བྱས་པ་དེས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྟོག་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་ཐོག་མ་ནས་དག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་ཉིད་ བཀག་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བགྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་མཐའ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསམ་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་བཤད་དོ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། །རྣམ་ གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མཇུག་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་ བའོ་།།སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་གཉིས་པས་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དགག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚངས་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཙོ་ བོའོ།།སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའོ། །དྲང་སྲོང་ནི་སྣ་ཚོགས་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་བསྟན་པས་ཇི་ཙམ་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་ཆེད་ཀར་བརྗོད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། རྟོགས་པས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པར་ གྱུར་ཏོ།

這是藏文的中文翻譯： 如是說，若欲表達的所依性本身不成立，有因及無因皆為無情，那麼如何能有如實的語言運用呢？其他人則另有解釋：爲了言說之義而作約定，而非執著。言說的共相也是無實，故從執著自相而來。因此，凡是約定自相者，並非能作言說，因為此時並無隨順運用之行。 因此，由於是言說所詮的無分別垢染之體性，故從始清凈。對於所作言說者也未作約定，因為是先前未見。因此，同樣由於無過失，故從始圓滿清凈。是故，由於言說之義如實的語言運用不可得，故所欲言說的所依性並非不成立。 其他人說，如是則是遮遣勝義諦中所詮，而非事物自體。因此，由於不具言說世俗等，故說為超越有情邊際。帝釋之意趣如是解說，將如是宣說。此數門中者，不僅是前說的超越有情邊際之相，此為語詞。 為確定有其他相而作結語而說："憍尸迦，如是"等。"亦"字表示確定。以第二無邊有情遮遣緣相。 為說世尊說法非無果故，經云："爾時，帝釋天等諸天"等。梵天是娑婆世界主。生主是護世。仙人是遍友等。如所說教法，于了知能取所取無我時，由歡喜宣說故名勝說，即爲了解悟歡喜而說。 註：這段文字是佛教經論中關於語言、實相及修行的一段論述。我已經按照要求直譯成簡體中文，保持原文的完整性和精確性。由於原文中未出現種子字和咒語，所以沒有相應的梵文等對照翻譯。

།དེ་ཉིད་ནི་ཨེ་མའོ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་འབྱུང་བའམ་འདིས་འབྱུང་བས་འབྱུང་ བ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པས་ཞེས་པ་ཉེས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྷུར་བྱེད་པས། འབྲེལ་པས་བརྗོད་ཅིང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ལ། དེ་གཉི་གས་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་སླན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ངོ་། །མ་བྲལ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་སོ།།གནས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལགས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པ་ཁོ་ནར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གནས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་སྔོན་དོན་འདི་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞེད་པས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ཉིད་ནི་ལྷའི་བུ་དག་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་གནས་སོ། ། ཚོང་འདུས་ནི་སྲང་ངོ་། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བས་ན་སྤྱིར་བོད་པའི་ཚིག་གམ་དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚེ་ནའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཚིགས་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པ་ལ གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གྲངས་དེས་བཅད་པའི་བསྐལ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟེན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་བསྡམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ།

這是藏文的中文翻譯： 即所謂"嗚呼妙法"等。作為善知識的帝釋等對聖者須菩提的讚頌，即所說"如來出現"等。從此出現或由此出現故為出現，即見道。由善說者，即精勤無過失說法，以相關而說，以自相而示，以共相而說，由此二者而安立。 由如來加持而修習集諦第二剎那之相，即所說"世尊"等。"從今以後"即是"從今起"之義。"此"即具見道自性。"不離"即未失所得。"安住"即以了悟未解之義的方式。"執為如來"即確定必定獲得如來果位。 此說：住于般若波羅蜜多者，由於勝義中為法界自性，故於色等決定執為如來性。如是緣一切法時，將生起集諦之法智。 由於在菩薩位時曾親身實踐此義，故隨順宣說"如是"等。過去親身實踐即所說"諸天子，其時"等。王宮眷屬即王之住處。市集即街道。"婆羅門童子"與"善男子"義同，是通稱之詞，或為彼時世尊之名號。"未來時"即未來之時。"無數劫"即數至六十數位稱為無數，意為以此數所限定之劫。 所依圓滿之殊勝即"釋迦牟尼"等，因生於釋迦種姓，以及身語意悉皆斷除不善之本性故，具足調御，故名釋迦牟尼。

།ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པར་སྟོན་ཏེ། །དང་པོར་དེ་བཅོམ་པས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ།།སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གསུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་བ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེ་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགྲ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་དོན་གྱིས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ སྔར་བརྗོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཀུན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོན་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པས་ན་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཡང་དག་པའི་སྟོན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པའི་སྟོན་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

這是藏文的中文翻譯： 顯示具足調御之圓滿導師降伏天子魔之障礙，因為最初降伏彼魔而獲得圓滿導師性。以"如來、應供、正等正覺"三詞顯示圓滿導師性。 此圓滿導師性有二種：說者之相及證悟者之相。其中，如諸法之實相而說故名如來，此顯示以無顛倒說法而為圓滿說者。 證悟者之圓滿相亦以智慧圓滿與斷除圓滿之分而有二種。由於降伏彼等故名"應供"，此說斷除圓滿。"敵"即以摧毀一切善法之義而言貪等煩惱。先說此斷除圓滿，是因為智慧圓滿為其先導。 由於如實無顛倒遍證諸法故名"正等正覺"，此說智慧圓滿，因為證得無顛倒遍知一切法之智慧。 如是，由無顛倒說一切法性、斷除一切煩惱、遍證一切法一切相，說明世尊獨特圓滿之導師性圓滿具足。 如是，由於未斷一切煩惱，外道無有無顛倒說法性，故彼等非真實導師。聲聞與獨覺雖因斷除一切煩惱而為真實導師，然因未遍證一切法一切相，故非一切相導師。顯示世尊如前所說方式為真實導師與一切相導師。 顯示以何獲得彼圓滿導師性，即所謂"具明行"。此說獲得圓滿導師性之因。

།དེ་ལ་རིག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྐང་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ནས་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞབས་སུ་གྱུར་པས་བཞུད་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ན་མ་མཐོང་བ་དང་རྐང་པ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ བཅས་པའོ།།ཡང་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་རིག་པའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་རྐང་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྐང་པ་ཡིན་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །རིག་པ་སྔར་སྨོས་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་ དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་དེ་མིག་དང་འདྲ་བ་དེས་གཟིགས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྐང་པ་ལྟར་བཞུད་ན། བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་རྐང་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་རྐང་པའི་སྒྲས་བསླབ་པ་ གསུམ་སྟོན་ཏོ།།སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཛེས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ་ གཟུགས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ།།ཡང་ན་སླར་མི་ལྡོག་པར་ལེགས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་འདྲའོ། །ཡང་ན་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་དང་འདྲའོ། །དོན་གསུམ་པོ་ འདི་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་མཛེས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པས་ ལེགས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སློབ་པ་རྣམས་ནི་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པའི་གེགས་ཡོད་པས་མ་ལུས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདིའི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཇིག་རྟེན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ ལ་གཟིགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ གྱིས་སུ་ནི་རྒུད་སུ་ནི་དར་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ།

這是藏文的中文翻譯： 其中，明即正見。正思維等余支為足，因為以正見見真實義后，以正思維等為足而行進，否則無見無足者不能行進，此為其意。具此二者即為"具"。 或者，增上慧學為明。增上心與增上戒學為足，因為是慧之前行清凈故為足，即為行進之義。先說明者，因為由彼清凈故戒與定得清凈。 彼慧如眼而見，以戒與定二者如足而行，因為到達所趣之處，故以明足之聲說三學。 彼二種圓滿導師性為何等性，以"善逝"顯示。由出世間道之智慧與斷除圓滿莊嚴而行故名善逝，如同"妙相"。或者，由無退轉善行故名善逝，如同病癒。或者，由無餘行故名善逝，如同瓶滿。 此三義為區別外道離貪者、有學、無學。如是，外道離貪者因我見顛倒故非莊嚴行。有學因輪迴中受生故非善行。無學因於一切所知有知障故非無餘行。 此圓滿導師性之事業有二：初者，顯示觀察世間具緣無緣之事業，即所謂"世間解"。因遍知具緣無緣世間故，說此為世間解。如是，導師世尊以佛眼以"誰衰誰盛"之相，晝三時夜三時而觀察。

།གཉིས་པ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ གཟིགས་ནས་སྐྱེས་བུ་གང་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུལ་བྱ་གདུལ་བར་འོས་པ་འམ་འདུལ་བར་ནུས་པ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་འདུལ་བར་མཛད་ཅིང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་པ་སྟེ་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པའི་ ལམ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང་འདྲའོ།།བླ་ན་མེད་པ་སྨོས་པ་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་འཕགས་པ་མཛེས་དགའ་བོ་དང་སོར་ཕྲེང་ དང་སྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཀ་པི་ན་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གདུལ་དཀའ་བ་ཡིན་ཡང་འདུལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྲིན་ལས་དེ་ཡང་གང་ལ་གནས་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་དང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་གདམས་པ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོན་ པའི་ཕྲིན་ལས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་གཙོ་ཆེར་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་སྣོད་ཀྱང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་འདི་དག་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བས་ རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དངོས་པོའི་དོན་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་མངའ་བས་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །རྣམ་པ་དགུས་བློ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བསྟན་མི་དགོས་པའི་ ཡེ་ཤེས་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་།ཟླ་མེད་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ལྷའི་བུ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་རྟོག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།

第二，調伏具緣者之事業即"無上調御丈夫"。因為觀察具緣無緣世間后，唯調伏世尊所應調伏或能調伏之具緣丈夫，而成為彼等之調御者。 調御即轉輪，因為從非道中轉而安置於正道，及生起功德差別，故如調御馬等。言"無上"者為顯調御之殊勝。 為顯示雖有貪慾、嗔恚、愚癡、我慢深重之聖者妙喜、指鬘、光嚴目犍連、大王迦毗那等難調眾生亦能調伏。 具緣事業所依即"天人師"。世尊雖平等為一切眾生之導師，示現人天善趣與解脫之道，然于宣說聖諦及教導獲得沙門果者，世尊導師事業如實顯示主要安住，而其法器亦為天人，故說"天人師"。 具此等功德者，以"佛世尊"顯其自性。其中，因通達一切法義而具最勝智故名佛。以九種相為最勝智：一切智智、任運智、無待智、斷煩惱障及習氣智、斷盡所知障智、遍行利眾生事業、圓滿大悲、圓滿無盡、圓滿無等。 具足圓滿自在故名世尊。諸天子以如來威力思維集諦第三剎那之相，故說"世尊"等。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་སྤོང་བ་མེད་པ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའོ།།རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལེན་པ་དང་མི་འདོར་བར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་བུ་ལ་ལ་ནི་དཔང་དུ་བཞག་ནས་ཁ་ཅིག་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས གསུངས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་གོ། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ནི་མ་ནིང་དང་མཚན་གཉིས་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་མ་སྨོས་པ་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།རིགས་སྨོས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བུ་དང་བུ་མོ་སྨོས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།

"一切智性"即集諦隨順忍。"中間"一詞攝集苦諦法忍等。"修行"即以無執無舍之方式而生起。"攝受"即以不開啟一切障礙法之方式而示現。 如《中般若經》中說："世尊如是以不取不捨之方式，於一切智性中攝受諸菩薩摩詛薩之一切智性相順，此甚為稀有"等。 "稀有"者，雖實際為無生性，然於世俗中般若波羅蜜多能正生一切智性，故超越一切凡夫。"極為稀有"者，超勝聲聞等。 此說菩薩住于般若波羅蜜多，以法界體性於一切法不取不捨而修等，由緣一切法而生集諦隨順忍。 《般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴論光明》帝釋品第二。 為顯示集諦第四剎那之相，以各別自證性，于欲界所行等諸天子中，立一些為證，對一些宣說，故說"諸天子"等。 "善男子善女人"之詞為敬語。攝取男女二者，為顯無有黃門、二形等之證悟。 不說種姓差別，為令知四姓皆清凈。說"種姓"者，為令知于正法中具足種姓。說"子"與"女"者，為令知隨順出家眾之方式。

།ཡང་འམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་དང་ལན་གྲངས་གཞན་དུ་མྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དག་ཉེས་པས་རིགས་ངན་པ་ཡིན་ཡང་འདིར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་གསུངས་སོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་འདོད་པའི་ལྷའོ། །བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་བྱེད་པ་ལྷའི་བུ་རྣམས་སོ། །གླགས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་ཟིན་པའི་གླགས་ལྟ་བའོ། །གླགས་ཚོལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་ བའི་གླགས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གླགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་བུ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་སོ། །ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲ་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྡུ་བར་བྱས་པའོ།།ཡང་བ་མ་སྤངས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ནི་ཚེའི་ལྷག་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ཉེ་བས་འཆི་བའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལེགས་པར་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།དེ་ཡང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགོས་པ་བྱེད་དོ།།གཞན་དུ་ན་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷའི་བུ་དག་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པས་ཞུགས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་རྟོགས་པའིའོ།

聖解脫軍說："說'或'字，是為令知雖有生後感受及他時感受之機緣者因罪業為劣種姓，然於此處應知是就具緣者而言。" "此般若波羅蜜多"即具集諦隨順智之體性。 其中"魔"即天子魔欲界天。"魔類天"即隨順其方之諸天子。"尋隙"即觀察已生之過失。"覓隙"即為尋求未來之過失，"隙"即過失與漏洞之義。 "人"即人道所攝諸有情。"非人"即羅剎等非人。"亦不"中"亦"字是承前而總攝。未斷業而死即雖有壽命余分，因某緣臨近而死。 此等一切不生起，是因以慈等善加熏習心相續故。 如《中般若經》說："以慈悲喜捨無所緣之修習極為修習故，人與非人不能得其隙"等。 此說以無自性增上勝解為先而修四無量，如是緣一切法則生集諦隨順智。 因此聖解脫軍說："諸無量于見道第八剎那成辦菩薩之所需，否則于第九剎那將墮入無視有情界之滅中。" 為顯示滅諦第一剎那之相，說"諸天子複次"等。 "正趣入"即以發願等意樂而趣入。"此"即顯示見道。"彼善男子"即證見道第九剎那者。

།ཉན་པ་པོ་སོགས་པའི་དོན་ཏུ་དྲུང་དུ་ཉེ་ བར་གྱུར་པར་འོང་བར་འདོད་ཅིང་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མན་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་ནུས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཉན་པ་ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་པོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་ ཉན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་འམ།མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་གཅིག་བསྟན་པས་རྣམ་པ་བསྟན་ནས། ཕན་ཡོན་གཞན་དག་བསྟན་པས་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།ལྷའི་བུ་དག་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། ཕན་ཡོན་སྔར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་པ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོན་པ་ནི་གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱས་ཐག་བསྲིངས་ པའི་གནས་སོ།།སོང་བ་ནི་ཕྱིན་པའོ་ཤིང་གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་གནས་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེའི་རྩ་བ་ནི་ཤིང་དྲུང་ངོ་། །ཁྱིམ་སྟོང་པ་ནི་མི་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཁང་པའོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ནི་སྟེང་གཡོགས་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་གང་ དུ་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའོ།།ལམ་གོལ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པའི་ལམ་མོ། །འབྲོག་དགོན་པ་ནི་དགོན་པ་ལས་ཕར་འདས་པའོ། །དེ་དང་དེར་སོང་བ་ནི་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་བགྲོད་ཅིང་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཉིད་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་པ་ནི། འགྲོ་བའམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉལ་བ་ནི་གློས་ཕབ་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པར་དོགས་པའོ། །རེངས་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཟློག་པའི་ཐབས་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དག་མི་འབྱུང་བའོ། །མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་མི་སྐྱེའོ་ ཞེས་བྱ་བར་སྔ་མ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ།ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

為聽聞等目的而欲來親近並生歡喜，因其極善修習一切空性，以通達義理故能無顛倒宣說教授。 "受持"等詞，是指作為逐漸增上證悟之因的殊勝受持等行為。 "將聽聞"是承接前文所說"此般若波羅蜜多"。聽聞也應知是就證悟滅諦者就世俗而顯現為說法與聽聞，或具有由彼證悟所生能力而起身等親近。 以顯示一種功德而說明相后，為以其他功德顯示彼相故，說"諸天子複次善男子"等。"複次"是總攝詞，意為不僅有前說功德，還有此等之義。 "阿蘭若"即遠離聚落五百弓之處。"前往"即到達。"獨樹"因夜叉等所居故是怖畏因，故其下即樹下。"空屋"即無人等之房舍。"無遮蔽處"即無頂蓋處。"道路"即眾人所行之處。"歧路"即與前所說相反之路。"曠野"即超過阿蘭若之處。"往詣彼彼"即趣近往赴彼等阿蘭若等處。 以四種威儀顯示彼即說"行走"等。"臥"即側臥。"怖畏"即疑慮不欲之事降臨。"驚慌"即不知對治之方。"不生"即無者不生。"不起"諸前師配釋為相續不生起，因極善修習一切空性故。 其他經中亦說："菩薩觀察空性則離一切怖畏"等。

། འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་དང་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ ཅན་འདུལ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ།།བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསང་བར་བྱའོ། །དེ་ བས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་གསུམ་ཡོད་པས་ན་རིམ་པ་བཞིན་དེས་བྱས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་ གང་དུ་མི་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་བྱ་བར་གཏོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་དཔེར་ན་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་དང་།མུ་གེ་དང་། རྡོ་རྗེའི་མེ་འབབ་པ་ལྟ་བུ་ལྷས་བྱས་པའི་རྒུད་པ་དང་། གང་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བར་གཏོགས་ཀྱི་གང་གི་ཕྱིར་ལས་མེད་པར་འབྲས་བུ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཡོད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་ལྷའི་བྱེད་པར་མི་གཏོགས་པ།དཔེར་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་མུ་གེ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མིས་བྱས་པའི་རྒུད་པ་དང་། གང་དུ་གཉི་གའི་བྱེད་པར་གཏོགས་པ་ལྷ་དང་མིས་བྱས་པའི་རྒུད་པའོ། །ལས་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ལྷས་བྱས་ པ་དང་མིས་བྱས་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ལས་ཀྱིས་འཚེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

這樣說道：色等自性即是自性空性，如是緣一切法而生滅諦法智忍。 為顯示滅諦第二剎那，故說"爾時四大天王於世尊"等。四大天王即持國等。 雖然就勝義而言無三乘與所化眾生可得，然於世俗以聲聞等三乘調伏眾生實為稀有。 依二諦於一切方面成辦眾生利益之能力因，此亦顯示受持般若波羅蜜多等之果即是佛果。應當秘密。 因此，這樣說道：迴向法界善根之果即是證得如來果位，如是緣一切法而生滅諦法智。 關於"世尊，我等"等，此是為令知般若波羅蜜多之殊勝性，為令知自身于教法有所助益，為令知報答世尊恩德而說此語。 "守護"等是說，由有現法受、生后受、餘生受三種不善業，故依次說遮止彼所作損害而行守護、救護、隱匿。 或者，唯屬不善業而非他者，如非時死、饑饉、金剛火降等天所作災難；屬有情所作而非無因有果故雖有亦不屬天所作，如穀物雖生而為他眾所損而生饑饉等人所作災難；屬二者所作即天人所作災難。業僅此而已，即天所作與人所作，如說"世間為天人業所損"。

།དེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། སྦ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བགྱིའོ་ཞེས་པ་ནི་བགྱིད་དོ་ཞེས་ པའོ།།འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་རྩོམ་པས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། །ཚེ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བས་བསྡུས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །འདི་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་ པ་དང་སྦ་བའི་གྲངས་ཀྱི་མཆོད་པ་འདི་དག་གོ།།འཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུའོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་ནས་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ ཡང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ནི་གཙོ་བོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་དེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་ སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་རེ་ཞིག་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དགེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བར་ དུ་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཉོན་ཅིག་པའོ།།གང་གིས་ཐ་མར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་པའོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་ཉོན་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཚིག་འབྲུ་དང་། དོན་དང་། གཉི་ག་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 為遮止彼等，故依次說"守護、救護、隱匿"。"當作"即是"作"之意。 為顯示滅諦第三剎那之義而作關聯，故說"爾時世尊"等。"此生"即是現世所攝。"功德"即是利益。"此等"即是剛說的守護、救護、隱匿數量之供養。"獲得"是在加行位時。"攝受"是在入住位時。 如是說明關聯后，為顯示行相而請問："世尊"等。 又，若問"受持此般若波羅蜜多，是否即是真實受持佈施等五波羅蜜多"，說"六波羅蜜多"是因為主要的般若波羅蜜多也攝持次要自性的般若波羅蜜多，故作是說。 由於從無顛倒通達一切法中生起主要波羅蜜多，故彼能攝一切清凈法。具此密意，世尊說"憍尸迦，是如是"等。 這樣說道：般若波羅蜜多攝一切對治分，如是緣一切法而生滅諦隨知忍。 為顯示滅諦第四剎那之行相，說"憍尸迦，複次"等。"善聽"等已說過。或者，首先因是信心之因即善，故說"善聽"；因為中間是善之因即善，故說"諦聽"；因為最後是解脫之因即善，故說"系意憶持"。 或者，因是小、中、大過失之對治，故依次說"善聽"等。或者，因是確持文字、義理及二者，故依數說"善"等。

།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྩོད་པ་ནི་འགལ་བ་གཟུང་བར་སེམས་པའོ། །རྒོལ་བ་ནི་དེ་ནས་ཚིག་འགལ་བར་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་རྩོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་འགྲིག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཡིག་འབྲུ་དང་། དོན་དང་། གཉི་ག་མི་འགྲིག་པར་བྱེད་པས་ན་རྩོད་པར་འདོད་པ ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ནས་དབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འོག་ནས་དེའི་རྩོད་པའི་ གཞི་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པས་གནས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ དག་གི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ལན་བཏབ་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ནུབ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ལན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་བསྡུས་པ་ཉན་པ་པོ་ འཛིན་པའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཆང་བའོ། །གླེགས་བམ་འདོན་པས་ན་ཀློག་པའོ། །གཞུང་དོན་འཛིན་པས་ན་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས་ན།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འདོན་པ་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུང་འབོགས་པ་ནི་བཀླགས་པ་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྩོད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་གནས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འོག་ ནས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ།

以下是完整的直譯： 關於"法"等，"法"即是經典等。"諍"即是執取相違而思。"論難"即是以後以言語表示相違而諍論。如是以二種方式作相違，即作不相應。或者，因為令文字、義理及二者不相應，故說"欲諍"等三語。 "欲"之後，應從中引出"從菩薩歡喜修習佛母開始"。因為是依彼功德宣說之故，下文說"彼等已生未生諍論基皆當息滅而不安住"等。 "息滅"即是不顯現。"不安住"即是不以正理獲得安住。因此，彼等意樂不得圓滿，即心願不得圓滿究竟。 對於"生起他人分別，無有回答如何能息滅"之疑問，以"何以故"迎之，而說"憍尸迦，此"等。此說：修習般若波羅蜜多之補特伽羅以加持力，自然對彼等生起回答，此乃法性。 "受持"等已說過。或者，攝略而言，聽聞者即受持。作意即執持。以讀誦經卷故為讀。以持教義故為通達。 因為顯示不違現量、比量及教量之義，或者因為顯示遍計所執等三種詞義無生，故依次為宣說及開示。 授予教法即是僅為開示讀誦。誦持即是于晨時等時行持。受持等是以迴向菩提等意樂差別而當正修。 "諍論基"即是論難處。為攝略故說"憍尸迦，善男子"等。"亦"字表示不僅是下文所說功德。

།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། དཔེས་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་བ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྲིད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་དེ་རྙེད་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དུག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་རྒྱུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དུག་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ།།སྐྱེ་བོ་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆེ་བའི་དུག་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་སོ། །བཀྲེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀྲེས་པ་ནི་བཀྲེས་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལྷ་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བར་ཁ་ཟས་ དགོས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་དགར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་འདོད་དེ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་བསྟན་པ་དག་ནི་ཁ་ཟས་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པས་དེ་ལས་དགར་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཚོལ་བ་ཞིག་གིས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་གྲངས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ།སྦལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་སུ་གཏོགས་པ་དེའི་དྲི་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་བཟའ་བ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱས་ནས་སོ། །བསྙགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྙེག་ཅིང་ འགྲོ་བས་སོ།།ཕྱིར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །གང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་དྲིས་མི་ལྡོག་པ་དེར་སྨན་གྱི་དྲིས་ཅི་ལྟར་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྨན་དེ་ཉིད་ལ་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པས་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨན་དེ་ནི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས། །ངེས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是顯示般若波羅蜜多具足能息滅一切損惱的威德與力量后，為以譬喻善加顯示，故說"憍尸迦，譬如"等。某些經典中說"執取遍計"，是依據因的差別可能勝出果的差別而說，此表示其難得性。 "能息滅一切毒"即是因為能除不行等諸毒，故顯示其自性。"毒蛇眾生"即是具有牙毒的生命。 關於"饑且"等，"饑"即是雖為飢餓所逼，如同有人從事供養天神，為顯示無需食物故說"欲食"。即便如是，為區別于顯示自性者不尋求食物，故說"以尋求食物者"。 "某一有情"即是包含在眾生數中，意即青蛙等。"氣味"即是屬於彼有情的塗抹等氣味。"追逐方向"即是以心執為可食。"追尋"即是隨後追逐而行。"退回"即是返回。 對於"于有情氣味不退之處，如何因藥氣而退回"的疑問，以"何以故"迎之，而說"憍尸迦，如是"等。詞義是：即便在世俗諦中，因為成為因果關係，彼藥本身具有降伏毒蛇的如是藥性功德，故能降伏毒蛇，而非由他物。如是，彼藥具大威力，如說："雖異由自性，決定如根等。" 此說：般若波羅蜜多能息滅內外損惱，如是由緣一切法而生起對滅的隨知。

།ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཕྱིར་བསྡུ་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །གཟི་བརྗིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་སྟོབས་དང་མཐུ་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ལ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་རིག་པར་བྱ་ འམ།སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དང་གང་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགག་ཅིང་ནུབ་པར་འགྱུར་ལ་གནས་ པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱིས་བཟློག་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ན་མི་འབྱུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་ འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་རྩ་ནས་འབྱིན་པ་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པར་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་ པར་བྱེད་པས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 為顯示道之第一剎那相，故說"憍尸迦，如是"等。"凡是彼等"，若總結詞義，即是"任何"之義。 關於"威德"等，般若波羅蜜多之力所成的威德、力、神通、增長力，依次顯示加行道、見道、修道及殊勝道。 "從彼"即是"從何生起"之意。"無且寂滅而不增長"，可依次理解為聞、思、修時，或執為加行等階段。 為顯示彼義，故說"何等"等。"從何等"即是就論辯而言，從何等處所之意。"滅且沒而不住"三詞與"成無"等無別。 對於"生起分別若無他遮，如何不生"的疑問，以"何以故"迎之，為如前作答，故說"般若波羅蜜多"等。"貪等"之聲攝取瞋等。"中"字攝取對念住等的執著等。"執為涅槃"即是執著有餘、無餘涅槃。 當從根本拔除現行的涅槃執著等時即為寂滅。由徹底摧毀貪等習氣故非增長。 此說：由修習般若波羅蜜多而寂滅貪等及涅槃執著，如是緣一切法則生起道法忍。 為顯示道之第二剎那相，故說"憍尸迦，四大天王"等。"守護、救護、隱藏"已如前說。

།ཡང་ན་ལྷས་བྱས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ དང་།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བར་བྱེད་པ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དུ་བགྲང་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཕ་ རོལ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་།དེ་སེལ་བར་བྱེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་བརྩེ་བས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་གཞན་དག་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ བརྗོད་ཅིང་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ནི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་བདག་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཞན་ རྣམས་ལ་ཡང་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འཇམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ན་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་ དོན་བརྡ་སྤྲོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་འཆལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ གནས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཐ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མནར་སེམས་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་དྲེགས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ།

以下是完整的直譯： 或者，就天作、自然產生、內在本性的障礙而言，應知依次為守護、救護、隱藏。 或者，有三種拋擲：從自緣所生、從他有情數緣所生、從非有情數緣所生，應知依次以遣除彼等故為守護、救護、隱藏。 此說：于趣入受持般若波羅蜜多者，如來等將以一切方式作守護、救護、隱藏。如是以般若波羅蜜多緣一切法則生起道法智。 為顯示道之第三剎那相，故說"憍尸迦，複次"等。"應受持言教"，意為自己以慈悲為先而離殺生等，住於一切種智已，為安立他人于彼，以及自住者宣說讚歎並隨喜，故應受持言教。應知此是其義，否則不可能應受持言教。 如《二萬五千頌》中亦說："我亦將斷除殺生"乃至"於他眾亦宣說彼之讚歎並隨喜，如是應受持言教"等。 "言語柔和"，因令聞者愉悅。"言語適度"，因僅說足以表達意義之量。"言語無過"，因善巧簡要而說。 "不為忿怒所勝，不為我慢所勝"，忿怒是對現前害因以瞋恚心懷恨，我慢是依身見而起的心高氣傲。

།གཉེན་པོ་མེད་པར་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེས་སྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བོར་འཛིན་པའི་བག་ལ་ཉལ་མི་འདོར་བ་སྟེ། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཉིད་ནི་ ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།གནོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མནར་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་གནོད་སེམས་སོ། །བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཆ་དགྲར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་བག་ལ་ཉལ་ བའོ།།འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པས་རང་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས། །དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ པས་གནས་པའོ།།དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱིས་མ་བརྗེད་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཉི་ག་སྨོས་སོ།།བྱམས་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་ཤིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞིན་གྱི་མདོག་ཀྱང་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་ཞིང་ཚིག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁྲོ་བའི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཁ་ན་ལས་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的直譯： 若無對治，豈不是不能離過失？如何於此生起如是功德？若有此疑問，則以"為何"迎之，而說"如是"等。般若波羅蜜多本身即是一切過失之對治，亦應知彼由此修習。 "令調伏"，因安立於斷除殺生等。"令敬順"，因以適度言語等令敬順於有情境。 "怨恨"，即不捨敵對之隨眠，乃害心之分。"害心"，即于諸有情及苦與苦處諸法起損惱心。"隨眠"，即瞋恚分中敵對心相續。 此說：以般若波羅蜜多攝持之力，欲證菩提者，自身以斷除殺生等為先，住於一切種智已，當安立他人于彼。如是緣一切法則生起道隨知忍。 為顯示道之第四剎那相，故說"善男子或善女人"等。"如是行"，即住于道隨知。"念"，即于熟悉事物心不忘失。"慈"，即無瞋，如獨子般極為珍愛一切有情。 以此等以無所得方式與一切有情共同迴向一切佈施等善根于無上正等正覺，故說二者。 慈之所作，即說"作是念"等。"諸根散亂"，因害心行故生起眼等變異。"面色改變"，即自性改變而發怒。"為忿所制"，即彼之過失性。

།འདི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པར་ བྱེད་པས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཚིག་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་ དྲུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སོམ་ཉིར་མི་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མ་མེད་བཅས་དང་། །ཚད་མེད་པ་དང་མཐའ་མེད་དང་། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུངས་ལ སོགས།།སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་དེའི་ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བཤད་པ་ལས་གཟུང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ཀྱང་དེར་སྨོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་ལས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ ལས་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་དྲངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྣམ་པའི་གཞུང་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་རམ་མ་སྦྱར་ཞེས་དེ་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་བསྟན་ནས་རང་གི་ནུས་པས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 此說：以佈施等無盡之力，以念等力迴向于正等正覺，如是緣一切法則生起道隨知。 於此所說諸相以異詞顯示者生起十六剎那，於此勿生疑慮。 如是說道： "真如與佛陀，互依無所依， 不許諸異名，大無量為伴， 無量與無邊，住彼色等中， 決定執佛性，無取無舍等， 慈等及空性，獲得佛性已， 遍攝諸清凈，除遣怖諸疾， 執涅槃寂性，諸佛護持等， 不殺生等行，一切智性中， 自住令有情，安立佈施等， 迴向圓菩提，是為道智剎。" 彼見道之順抉擇分，應從一切種智說中攝取。 若如是者，彼中亦說歡喜等地，顯示菩薩見等諸道，為何復說？ 答曰：依通達因果無餘，說如來一切種智，故於彼中未說佛子之道。為除此疑，從彼僅引因分，別立菩薩見等道性之道智。 諸智者當觀察：隨順偈頌，是否契合相品之義。於此亦是依聖解脫軍等解說而以己力顯示。

།ཁ་ཅིག་ནི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དོན་མ་བཤད་པར་འདིར་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་ཉེ་བར་མཚོན་པ་འབའ་ཞིག་མཛད་པར་ཟད་དེ།བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་གཞུང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་དག་གིས་ནི་སྒོམ་པའི་ གོ་རིམས་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་ལ།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བདག་མེད་པ་གོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མེད་པ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བ་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གོམས་པར་གྱུར་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དག ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་གདུལ་བྱ་འབྲས་བུ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཡོངས་སུ་དུལ་བའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རང་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུལ་བའི་དོན་གྱིས་ན། ཡོངས་སུ་དུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དུལ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁེངས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུལ་བའི་རྗེས་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྟོགས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལ་བདག་ཏུ་རློམ་པ་བཀག་པས་བདག་ལ་བསྟོད་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནས་འདུད་པའི་དོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་འདུད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འདུད་པའི་བྱེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 有些人說：對於其他義趣所說之教法群相義未作解釋，此中僅作見道十六剎那之顯示而已。于解釋與未解釋之順抉擇分等義顯示為主之教法，亦當如是觀察。 其他人說：彼等未說修習次第等，故全未顯示現證次第，《現觀莊嚴論》偈頌之義亦如何解說？ 貪等煩惱群之根本是於事物之執著，與彼相違者即是修習無我。是故，若無彼者，如何成為苦法智等？ 非如是。以如前所說之理，此等顯示無我為主之十六相，雖為利益所化近眾而以種種方式宣說，然當確知：若善修習，則由緣起法性而生見道。于其他亦當如是了知。 見道之後應說修道，然因所說甚少及所化趣向果故，暫時顯示修道之作用，故說"世尊"等。 "般若波羅蜜多"者，即下文所說之修道。"為調伏故親近"者，為令一切煩惱種類自在，以遍調伏義故，為調伏因而趣向，此為第一調伏作用。 "無慢"者，于調伏后以少許證悟而生殊勝時遮止我慢，為斷除自讚，以一切處謙下義故稱"遍下"，此為第二謙下作用。

།དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་འཛིན་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་གྱིས་སོ།།གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཚན་ དང་པོའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་པོ་རྣམས་རྟོག་པས་གཡུལ་གྱི་ཐོག་མར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྟེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནའོ།།གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུམ་ ཚན་གཉིས་པའི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཡུལ་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་གཉེན་པོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པས་སོ། །འགྲེང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་འབྲིང་མངོན་པར་རྟོགས་པས་གཡུལ་དུ་འབྲེང་བའོ།།འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་དུ་འདུག་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་གཡུལ་དུ་ལེགས་ པར་འདུག་པའོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་བསལ་བ་དང་བླ་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་སླར་ཡང་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་སྐབས་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 其後，為顯示第三勝煩惱作用即"于貪等煩惱一切種悉皆降伏"，故說"憍尸迦，複次"等。 "將受持此"者，即如下所說修道次第。 關於"戰鬥之時"等，當入與所修斷煩惱交戰時，若以分別入于戰初，即大品第一組中大之大等違品及小之小等對治品之初分。 "入戰"等三語，應依次配合第二組中中之大等違品及中之小等對治品之第二分。 "趣入戰中"者，由獲得違品小之大及對治品大之小故。 "或立"者，由現證違品小之中及對治品大之中而於戰中立。 "或坐"者，于戰中坐，由具足違品小之小及對治品大之大而善安住戰中。 此等一切皆說于修道中，由遣除違品與對治品九分，更無所作。 "非處"者，即不可能。即此解釋為"無機會"。

།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་ གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་ཤེ་ན།དེའི་ཚེ་དང་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚིག་དེ་ཉིད་བཟླས་ཏེ་གསུངས་ན་ནི་སྔར་ཐོས་པ་དག་སྨད་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་དེ་སྤངས་ནས་སྔར་གྱི་དུས་སུ་ཡེངས་པ་དག་ གམ་ཕྱིས་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།བློ་ཞན་པ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཟླས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་གཅིག་དོན་དུ་མར་གྱུར་པས་དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལས་མིང་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་མིང་དེ་དག་གིས་དོན་དེ་ ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དོན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་དེའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི་ དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱས་ཡོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཡིན་པ་དེའི་ལས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ཕྲད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའོ།།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བའི་འོག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་གནོད་པས་མི་བརྫི་བའི་བྱེད་པ་བཞི་པ་ནི། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་མི་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་གནོད་པ་ནི་རལ་གྲིས་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་ལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་མདོར་སྟོན་པའི ཚིག་ཏུ་བྱེད་ཅེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མདོར་བྱས་པས་འགྲེལ་པའི་དོན་འཛིན་པ་དང་འདྲའོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་གདུལ་བྱ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ན་ མགོ་སྨོས་པས་གོ་བའི་རྒྱུ་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་དེ་ལྟར་བསླབས་པས་དེའི་ས་བོན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།

以下是完整的直譯： 若問為何說為異門語？為使彼時及後有人能以某種方式瞭解義理，若重複宣說彼語，則先前所聞將受貶損，為斷此過失，令先前散亂者或後來者得聞彼義，併爲令鈍根者由反覆宣說而得了解，又因一音有多義，為遣除異義理解，如從他處解說名相般，為令由彼等名善解彼義，為使說法者善巧于義理結合與教授，為顯示自身于諸法無礙解獲得自在，為於他人生起彼種子，如是異門教示之必要有八種。 如是於一切處皆應宣說。"彼之所作"者，"彼"字為語助詞義，"此命難無機會"者為語義。"命難"者，即識流斷絕。 內在性之損害斷除后，外在損害寂滅，故第四不為他害所摧之作用即"由他人加害"等所說。"他"即人等，"彼害"即劍刺等。 為分別略說語之廣說，故說"複次若"等。若略說語與廣說所說義無差別，為何此處作略說語？對此應說：由略攝令確持廣說義，如以略攝持釋義。 阿阇黎世親說：為利益聞一知十之所化機，為令他人于未來積集聞一知十之因，為顯示自身于略說廣說獲得自在，為由如是教導於他人生彼種子故。

།ལུང་ལས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ལ་སེམས་ མཉམ་པར་འཇོག་པ་རྣམས་དེའི་དོན་རྒྱས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དོན་དེའི་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པ་ཙམ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ ཞེས་དོན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དོན་འདིས་བསྟན་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཚོན་ནི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་རྡོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་དེར་འཕེན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ པའི་སྐྱེས་བུས་འཕངས་པའི་མཚོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བར་དུ་འགལ་བ་ཞུགས་པ་མེད་པར་ལུས་ལ་ཇི་སྟེ་མི་འཕོག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གོམས་པར་བྱས་པའི་ཡུམ་རིག་ སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐུས་ལྕི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འགལ་བ་བར་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མདའ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལུས་ལ་མ་སླེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱར་རོ།།ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་མེད་པས་ན་མི་མཉམ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་མཉམ་པ་མེད་པའི་རྒྱུད་གཞན་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ།།འདི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིག་སྔགས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བས་སློབ་པ་ན་སུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་མི་སློབ་པ་དེ་བས་ན་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་བསལ་བས་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་གནོད་པ་བྱ་བར་ཡང་ སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་འབད་པར་མི་བྱེད་དོ།།འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེད་པ་ལྔ་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིག་སྔགས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའོ།

以下是完整的直譯： 經中說，瑜伽師僅于略攝處等持其心者，如何能以其廣義於一切處等持？為此義故作略說教示。如是，瑜伽師僅于廣說處等持其心者，如何能于彼略義一切處等持？為此義故作廣說教示。 如是以此義所示之語而說，如是於一切處應知。武器即輪等，其他即石等。具投擲力之人所投之武器等無間障礙而何不中身？生此疑問故，以"為何"迎之，說"憍尸迦，譬如"等。 此中密意為：由修習般若佛母大明咒等自性力故，以重性之法為間障故，箭等未及其身。"大明咒"等三語，因具大性等功德故，于加行等位時配用。 由增上勝解等作意超勝故為無上，以成就故無等故為無等，由極清凈故與他無等續平等故為無等等。 此大明咒等云何？生此疑問故，以"為何"迎之，說"憍尸迦，於此明咒"等。此說：由於修學般若波羅蜜多時以慈等為先導，于誰亦不為損害等而學，是故遣除損害等短壽等因，故為大明咒等自性。 "於我作害亦思"者，謂不勤作自身死亡等因。一切損害寂滅后，第五正等菩提之作用即"憍尸迦，於此明咒"等所說。"現證無上正等菩提"者，即真實義現前。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིག་སྔགས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ ཡུལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟགས་དང་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་ གཞན་གྱིས་བྱུང་ཟིན་པ་དང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འམ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་མངོན་ཞིང་གསལ་བར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅན། རྟགས་དང་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་ པར་མི་བསླུ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། གང་མ་ཐོབ་པ་འམ་མ་ཤེས་པ་འམ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་དེ་མི་མངའ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་དབུ་མའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "將獲得一切智智"者，即于證悟真實義后，將證知一切法境之智。此即"無上正等"等所說。 "於心"者，為近喻，攝一切法。"觀見"者，即將了知。一切瑜伽智豈非許為無所緣性？云何能遍知一切法？生此疑問故，以"為何"迎之，說"憍尸迦，於此明咒"等。 "獲得"者，由無間道斷除二障及習氣故。"了知"者，由解脫道具一切種智故。"現證"者，由清凈世間智決定故。 此說：譬如夢中見真實之智，雖勝義無境，然不待因教，由所依差別力生起各別決定境相時，以得所示義故成不欺。如是，瑜伽智亦由般若波羅蜜多瑜伽修習力，如他已生、正生、當生，或過去、現在、未來所生相，如是觀察，即如是示現，以種種相分別廣大，似外境明顯顯現自性，不待因教而生不欺性，許為現量。 是故如是世尊既許為一切現見性，由無所未得、未知、未現證，故名具一切智智。由無關聯故，雖離迷亂，然相不可能轉，此是隨順聖龍樹等中觀理而說。

།དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེད་པའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ལ་མཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་དྲུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མ་ནའོ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གོམས་པ་དང་བྲལ་བའི་མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་སོ།།དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིར་ས་ཕྱོགས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ནོན་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ།།དེར་འདུག་པ་ནི་དེའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཁོར་ཡུག་ནི་མཚམས་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་བཞིའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སའི་ཆའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ནང་ནི་དེའི་དབུས་ཀྱི་ནང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་རྩ་བ་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སའི་ནང་དུ་ ཞུགས་པའི་རྩ་བ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྨོས་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤིང་གི་ཆ་ནི་རྩ་བའོ།།གཙེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མཐོ་འཚམ་པར་རོ། །གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཞེ་སྡང་བར་རོ། །འབེབས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་རོ། །མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ རྣམས་ལ་མི་བཏུབ་སྟེ་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཙེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་བྱ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེར་གཙེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ངག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གནོད་སེམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་གཉེན་པོའི་བྱམས་པའི་དབྱེ་བ་མི་འཇིགས་པ་ཁོ་ན་མེད་པ་དང་མི་སྐྲག་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པར་མཛད་དེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས་པ་དང་གཞན་དག་གི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བརྗོད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དེར་འཁྲུངས་པས་གནས་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 由具殊勝信故而有大福德，是故如來等證悟等所生之處，即應供養。此于菩提事業之後，為顯示般若波羅蜜多所依處供養之第六事業，故說"複次憍尸迦"等。 "乃至小"者，即最小。"往昔業之異熟"者，即離對治分修習之決定受業。為以喻顯此真實義故，說"憍尸迦，譬如"等。 菩提心要之心要者，此中地處跏趺所壓即菩提心要。坐于彼處即依其邊際。菩提心要周圍即四方金剛橛所圍之地分。菩提心要已如前說。其內即其中央內。"坐于菩提樹根"者，入地之根由說周圍已攝，故從彼所生樹分即為根。 "惱害"者，即輕蔑。"損害"者，即嗔恚。"降伏"者，即諸鬼魅等入侵。"不能"者，即于彼等不可為，非境界之義。 豈非無礙惱害等生起之作用？云何不能為惱害等？生此疑問故，以"為何"迎之，說"彼等"等。 語義即：為一切有情利益故，于小中大害心對治之慈悲差別，唯無畏無懼自身恭敬而作，長時相續修習，復為他所依而宣說、宣說三世諸佛，由彼等誕生於此處，故彼處成殊勝。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སའི་ཆའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཙེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དེར་བྱེད་ པར་མི་ནུས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དཔེ་བསྟན་ནས། དཔེས་བཤད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་བསམ་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ གནས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཕར་གྱུར་པ་ཞེས་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་གྱུར་པའི་སྒྲས་སྨོས་ པའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་གཞན་དང་མཉམ་པ་ལ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ས་ཕྱོགས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ།།གང་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། ཆོས་གང་རྒྱུས་བྱུང་དེ་དག་གི་།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སའི་ཆ་མཆོད་ རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དབང་པོ་ཉིད་ལ་དབང་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཉིད་ལ་ མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་ཟླ་བའི་ཡིན་ནོ།།ཕྱག་བྱ་བ་ནི་འདུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེད་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མང་དུ་ཕུ་དུད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ནི་དཔལ་གྱི་དར་དཔྱངས་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྐྱབས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ལ་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཁོ་ནར ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 因此，由於因緣聚集不可思議，以地分自性，則從因過失所生之惱害等果，于彼處不能為作，此乃緣起法性力故。 如是顯示譬喻已，為顯譬喻所說義故，說"如是"等。以與前相同之思維問"為何"時，以顯示處之殊勝自性而作答者，說"憍尸迦"等。 成為塔廟者，以禮拜等成為積累福德之因故。如同于父相似者說為成為父，以相似語中說"成為"聲故，與其他塔廟平等，以成就性故，彼地處成為塔廟。此乃一些人之說法。 於何處宣說補特伽羅無我，以"諸法從因生"等偈頌加持之地分認為是塔廟者，于彼處宣說一切事物無自性之佛母，具受持等，極為明顯即成為塔廟。 因此，如同于根本根即說為成為根，如是于塔廟自性即成為塔廟，此乃尊者月稱之說。 應禮拜者，以應頂禮故。應讚歎者，以功德隨念而多作禮敬故。應供養、應尊重、應承事者，依次以小、中、大供養故。應恭敬者，以懸掛吉祥幡等置於殊勝處故。 應尊重者，以一切種不應違越故。救護者，以遮止一切損惱故。歸依者，以依止彼之加行不成無義故。住處者，以無過失喜根故。親友者，以安置於趣向最勝處故。如所說理，當知作用唯有六種。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཀུན་ནས་དུལ་དང་ཐམས་ཅད་ནས། །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དང་རྟེན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་ པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས།དང་པོ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་དོན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ། རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་ དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན་གསུམ་ཚན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་མོས་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་བ་ནི།འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་ པོ་དང་།དེ་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་དགུའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མར་གནས་པའོ། །བདུག་སྤོས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲེང་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་མེ་ཏོག་སྤེལ་ཏེ་བརྒྱུས་པའོ། །བྱུག་པ་ནི་སྐུའི་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་གསེར་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱེ་མའོ།།ན་བཟའ་ནི་གོས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །གདུགས་ནི་གདུགས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའོ། །དྲིལ་བུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའོ། །བ་དན་ནི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 如是亦云： "從一切調伏及一切， 敬禮與勝煩惱， 無有損害所壓及， 菩提自性最勝依。" 于作用之後，當說修道。彼復以有漏與無漏差別分二種。其中有漏者，以勝解、迴向、隨喜作意相而分三種。無漏者，以現前成就、極為清凈自性而分二種。 因此，如同勝解般所見善法之依，是就修道而言，故首先當說未現前體性之勝解。彼復以自利、自他二利、他利之根本分類有三種，于每一種又以小、中、大差別分故，以三組三而成九種，即：自利勝解小、中、大，自他二利勝解與他利勝解亦復如是。 如是九種，復各以小小等差別分別，則勝解三組九成二十七種，即：小之小、小之中、小之大，中之小、中之中、中之大，大之小、大之中、大之大，如是為自利勝解九種。自他二利勝解與他利勝解亦當如是了知。 其中就自利勝解小品而說"如是宣說"等。 "天"者，以悅意者故。花者，謂散置者。香者，謂俱生及調合等。涂香者，謂旃檀等。花鬘者，謂串連一切時花。涂身香者，謂身擦拭相。香粉者，謂金等粉。衣者，謂衣服相。傘蓋者，謂白傘等。勝幢者，謂以金翅鳥等為標幟。鈴鐺者，謂以金剛等為標幟。幡者，謂無標幟等。

།མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོས་སོ། །སྐུ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྐུ་གདུང་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནང་དུ་བཙལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞག་སྟེའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་ཡི་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ གིར་བྱས་པའོ།།འཆང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་མཆོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བརྒྱ་བྱིན་ལ་སླར་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་སྐུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་རུང་གི་སྐུའི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །ལམ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་མི་ལྡོག་པས་ན་གྲོལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་དུ་རུང་བ་ ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བརྙེས་པ་ཡིན་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཉིད་ ཀྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ད་ནི་དེའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གི་དངོས་པོའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པའམ་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་ བདག་གི་དངོས་པོའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་བརྙེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྙེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་ན་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "以諸多供養"者，謂以飲食等諸多種類。"身"者，有說是色身，他人則說是舍利。"內尋求"者，謂安置。"遍執持"者，謂以我性而攝為己有。"持"者，謂長時安住。"于彼等"者，謂塔，以"等"字表非僅此，亦指身。 以其語顯示供養勝母福德殊勝故，復問帝釋曰："憍尸迦，因此"等。"一切智性我體身現證"者，謂生起堪能通達一切智智之身體。"何道"者，義為"於何所趣"。 具有"若無般若波羅蜜多，則顛倒、不顛倒皆不應理，故解脫不應理"之意樂，而白"世尊，此般若波羅蜜多"等。金剛喻者，以最初可得生故，自性已獲得，其後現證菩提。或可配釋為：于無上正等正覺現證菩提，爾後獲得一切智性。其中無上菩提是自利圓滿，一切智性是他利圓滿。 今以其語答曰："憍尸迦，是故"等。"我體身"者，義為我體即身，或如"童子身"般，為我體之身之義。"獲此"者，謂得。"不入如來數"者，謂非一切皆成就如來故。若爾，云何為如來？故說"以獲一切智性"等。為顯示其他功德，故說"憍尸迦，如來應供"等。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་རྣམས ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོའི་སྐུ་བརྙེས་པའོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་ནོ།།ཆོས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སོ། །ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་བཞུགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུམ་ལ་མཆོད་པས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ངག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཙོར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་མཆོད་ན་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་བརྙན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་ན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་མ་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་མི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲིས་ནས་མཆོད་ན་བསོད་ནམས་ མང་དུ་བསྐྱེད་པར་བསྟན་ནས།འདྲི་བཞིན་པ་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་ཞེས་པ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་དེ་རྫོགས་ པར་བྱེད་པས་ན་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ནོ།།མ་འཚལ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ།

以下是完整的直譯： "成為一切智智之所依處"者，謂為他人成就一切智智之因。為顯示此義，故說"依此"等。"此"者，謂獲得我體身。"開顯"者，謂明瞭。"佛"者，為色身等自性。"法"者，為經等體性。"僧"者，為聖不退等菩薩眾。"我雖入涅槃"中"雖"字，攝住世。如是廣說已，為攝略故，說"是故憍尸迦"等。 如來雖為殊勝，然作為因，何故供養佛母能生更多福德？為遣此疑，以"何故"引出，說"憍尸迦，善男子"等。語義即是："般若波羅蜜無二，彼智即如來"，以此理趣，主要是法身如來即是般若波羅蜜多。是故供養宣說此義之勝母，即是供養一切智智法身，故生多福。若供養影像如來，因非殊勝法身所攝，故不生更多福德。 已說書寫供養能生多福，為顯正書寫時亦同彼，故說"複次善男子"等。如前以"何故"引出，為作答故，說"憍尸迦，若於般若波羅蜜多"等。為顯示小中之相，故請問曰："世尊，閻浮提人"等。"有大義"者，福德資糧為大義，能圓滿此故為有大義。"不知耶"者，因不知福德資糧故。大利益者，謂智慧資糧，以成為其因故，具大利益。

།རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སླར་ཞིང་དད་པར་མ་གྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་ནས་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སླར་དྲི་བ་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྟོགས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྲིད་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐེ་ཙོམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བཞི་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དད་པ་ནི་རྟོགས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསོད་ནམས་དང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་མཐུན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།འདིས་ནི་དོན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ཅིང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡང་ཉུང་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་ཉུང་ངོ་ཞེས་དེའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་སྟེ།གཞན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་ཚིག་ལ་ཅི་ཡང་མ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆེས་ཉུང་བ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ལ་སོགས་ པ་བསྟན་པས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་དག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བློ་ལྡན་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། །མཐའ་ཡས་ཉེས་པ་བྱེད་ལས་སེམས་རབ་བསྡམས། ། འབྱོར་པའི་དུས་དང་རྒུད་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འདི་མི་འཇིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་སྒྲུབ་པ་རྒྱས་ཤིང་བསྟན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའོ།

以下是完整的直譯： "未證悟耶"者，因不知智慧資糧故。"大果報及大異熟"者，福德資糧與智慧資糧分別能生色身與法身之異熟、等流果，故作是說。"未了知耶"者，因未證知福德與智慧之果故。"複次未生信耶"者，因於業果等亦不信故。 以其語答問已，為顯示小中之相，復作問言："憍尸迦，于意云何，閻浮提人中"等。"證信具足"者，謂先了知功德存在而生起信心。有說為斷疑故名證信具足。他人認為，通達真實者於三寶及第四聖喜戒生信，是為證信具足。 思惟由具足殊勝精進等，能使福德等果報轉趨殊勝，故以善說隨順，說"憍尸迦，如是"等。此顯如是義：如離殊勝精進等而獲證信具足及通達大悟者甚少，如是供養般若波羅蜜多等者亦少，以其語顯示此義。否則，于帝釋所問之語將成無所說。 為廣說前述義，以顯示更少及極少等，故說"憍尸迦，若諸預流"等。"廣大發心已"者，謂： "智者初發勝心時， 即能遮止無邊過， 興衰之時皆不為， 煩惱苦惱所摧毀。" 憶念如是等功德而廣作修行宣說。"發起精進"者，謂精進熾盛。

།རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།།སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བ་ལའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་དགའ་ བ་དང་།།དགོས་པ་ཆེ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། །དགེ་བ་ཉིད་ནི་ལྷག་པ་ཡིས། །བསམ་པ་དམ་པའི་ལྷག་བསམ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་དེ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་བསམ་པ་མཉམ་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་གམ་གཉིས་ཤིག་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ཚིག་བདུན་གྱི་དོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པས་དང་པོར་བསམ་པ་མཚུངས་པས་ཞུགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་བའོ།།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིངས་པར་རོ། །བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ངག་གི་དོན་ནི འདི་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： "瑜伽"者，即以禪定力而得心一境性。"行"者，即以通達真實而隨住。"住不退轉地"者，即住不動地。"殊勝意樂圓滿"者，具足如是殊勝意樂： "廣大而宏遠歡喜， 精進于大利益事， 以其殊勝善法故， 是為最勝之意樂。" "于彼等"者，即指諸聽眾。為顯示更極少故，說"憍尸迦，若諸發菩提心"等。 若疑："豈非一切皆以平等意樂而入？云何唯一二安住？"為此，以"何以故，憍尸迦，無上正等正覺"等作答。應當依次解釋"精進微弱"等七語之義，因為離於四加行道、見道、修道及殊勝道之殊勝精進故。此說：雖以平等意樂初入，然因無殊勝精進，故非一切皆堪為無上正等正覺之器。 "難成就"者，即難趣入。為顯示小中大相，說"憍尸迦，是故如是"等。"速疾"者，即迅速。"安樂"者，即無煩惱。"相續不斷"者，即反覆。 若疑："豈不應為求如來果位而學菩提行？云何說應學般若波羅蜜多？"為此，說"憍尸迦，如是"等。其義為：如昔日世尊行菩薩行時，為圓滿諸行，以無所得方式學習般若波羅蜜多，如是我等亦應依止般若波羅蜜多為獲得一切佛功德之因。

།གཞན་དུ་ན་དམིགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མུ་སར་གལ་བ་བཻ་ཌཱུརྱ། །དངུལ་དང་ཤེལ་དང་གསེར་དང་ནི། །མུ་ཏིག་དམར་བཅས་རྡོ་སྙིང་རྣམས། །ཀུན་ལས་གཙོ་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ། །སྣ་བདུན་བརྗོད་པ་ཡང་ན་ནི། །མདོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ ཙམ་ལས།།དེ་ལས་ཐ་དད་རིན་པོ་ཆེ། །གཞན་པ་དག་ནི་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་པོ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ དབུས་ན་ཡོད་པའོ།།བྱེ་བ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བ་དང་བྱེ་བ་ནི་བྱེ་བ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་ལས་སོ། །ལ་ལ་ལས་ནི་དེ་ལས་གཞིའི་བསོད་ནམས་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ གཞི་དེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའི་རྒྱུའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ ལྡན་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་མིང་ཐ་དད་པར་བྱས་མོད་ཀྱི།འདིར་སྤྱིར་དགེ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་དོན་འདི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་གྲུབ་ བྱའི་ཕྱིར།།མང་པོ་ཞེས་བྱ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །རིངས་བག་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་ལས། །བདེ་གཤེགས་ཞེས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་དད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ འཇོག་པའོ།།མོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དམིགས་པའོ། །སེམས་དང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་སེམས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལེན་ཅིང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་པའོ།།དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་བླངས་ཏེ་སྟོན་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་འགལ་བར་ངེས་པར་རྟོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 否則，彼菩薩知：以有所緣則不能圓滿菩薩行，亦不能證菩提。為顯示中品小相，說"憍尸迦，是故如是"等。 "七寶之自性"者： "珊瑚、琉璃、白銀、 水晶及以黃金、 珍珠赤珠摩尼， 以最勝故名寶。 或說此七寶者， 僅從色相形狀， 異於彼等諸寶， 說為其他珍寶。" 如是所說，即彼七寶之自性。"自性"者，即其體性。"具如來舍利為心要"者，即有如來舍利安住其中。"眾多俱胝"者，俱胝與俱胝即為多俱胝。"從彼基"者，即從彼因。或有誦為"從彼基之福德"。 其義為：相對於供養具舍利心要之塔廟，彼基能否生起更多成就佛果之因的福德？"福德"者，如《阿毗達磨集論》說："與欲相應之善為福德，與色無色相應者為不動"，雖如是分別立名，然此處應知通指一切善為福德，以此義於色界亦有故。 "世尊眾多，善逝眾多"者： "為成就廣大故， 亦說為眾多義， 由速疾等差別， 應知名為善逝。" "深信"者，即深生信解。"思維"者，即作意。"勝解"者，即以增上勝解作意而緣。"凈心"者，即見為善妙而心嚮往之。"發菩提心"者，即為無上正等正覺之因而受菩薩戒，令心殊勝。"分別解說義"者，即唯取其義而顯示。"意隨觀察"者，即決定了知互不相違。

།ཇི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་མོས་པ་གྲུབ་པ་གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་ དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཙོ་མོ་སྟེ་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་མེད་ན་ཀླག་པ་དང་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་འགྱུར་ བས་དེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་མི་བཞུགས་ཏེ་རྟོགས་པ་དང་ལུང་གི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུམ་ཡིན་པས་གླེགས་བམ་དུ་བཞུགས་པས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་གྱི་ཕན་གདགས་པ་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ལ། བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་ཏེ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བཞག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསམ་པས་བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་། ཡི་གེ་འདྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའོ།།ཆོས་སྤྱོད་དེ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཁྱད་པར་ཕྱིར་དང་མི་ཟད་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་མ་ཞི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱེ་བ་དུ་མ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །འཛམ་བུ་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ། །སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སོ་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས། །གཅིག་ལ་སོགས་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི། །ཞེས་ བྱའོ།།འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་གསུངས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །གནས་པར་འོད་པའི་འོག་དག་གི། རླུང་གི་ དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་ནི།།ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་གྲངས་མེད་དོ།

以下是完整的直譯： 關於"如何成就"等，即具足中品小等諸相之勝解成就，及其智慧如何成就，以彼於此般若波羅蜜多作周遍觀察，即是周遍思維。為令正法久住，此為其因緣。 即此說"佛陀之法"等。諸佛之法即主尊母般若波羅蜜多，若無經典書本，則無誦讀持誦等，故勿令其斷絕。如是，愿母不滅，證悟與教法之正法勿沒。因是諸菩薩之母，以經典住世故，能成就聽聞等名號之利益。 "不離法"者，"由何"為余語，"故"為因此，應與"應安置"相連。不僅安置而已，更說其他如前所說發心恭敬供養等，即"于彼般若波羅蜜多"等。 此等一切聽聞等即說十法行： "書寫供養並佈施， 聽聞讀誦及受持， 講解唸誦並思維， 及以修習為第十。 此十法行之自性， 福德積聚無量邊， 因殊勝故不盡故， 利他無盡未寂故。" 應當如是了知。 依中品之相而說："憍尸迦，莫說眾多俱胝七寶塔廟具如來舍利為心要"等。"贍部洲"者： "贍部洲有三邊際， 二千由旬車形狀， 其一邊等四分半。" 說中品大者："憍尸迦，此贍部洲七寶塔廟"等。"四大洲世界"者： "器世間安住， 光明之下方， 風輪深度量， 十六萬無數。"

།ཆུ་རྔམས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། །སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཕྱིས་ནི་རྔམས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད། །ལྷག་མ་དག་ནི་གསེར་དུ་འགྱུར། །ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞིའི་རང་བཞིན། །གསེར་གྱི་རི་ནི་བདུན་པོ་ སྟེ།།དང་པོ་ཉིད་ནི་གཉའ་ཤིང་འཛིན། །གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་སེང་ལྡེང་ཅན། །བལྟ་ན་སྡུག་དང་རྟ་རྣ་དང་། རྣམ་པར་འདུད་དང་མུ་ཁྱུད་འཛིན། །དེ་ནས་གླིང་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ལྷོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་། །འཛམ་བུ་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ། སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སོ་ཤིང་རྟའི་ དབྱིབས།།གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི། །ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཟླ་གམ་འདྲ། །ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་གཅིག་ལ། །དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །བ་ལང་སྤྱོད་གླིང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། །སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་མི་སྙན་ནི་གྲུ་བཞིར་མཉམ། །དཔག་ཚད་སྟོང་ ཕྲག་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་ནི། །ལུས་དང་ལུས་འཕགས་སྒྲ་མི་སྙན། །སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་དང་ནི། །རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན། །གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ། །དེ་དག་གྲངས་ནི་ཇི་བཞིན་འདོད། །གླིང་བཞི་པོ་ནི་དེ་དག་གི། ཕྱི་རོལ་ན་ནི་ཁོར་ ཡུག་སྟེ།།མཚམས་བཅད་དང་འདྲར་ལྕགས་ལས་ནི། །བྱུང་བའི་རི་ནི་ནག་པོར་བཅས། །འདི་ཀུན་ཆུའི་ནང་བརྒྱད་ཁྲི་དག་།ནུབ་པོ་ཆུ་ཡི་སྟེང་དུ་ཡང་། །དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །བརྒྱད་པོ་འཕང་དུ་ཕྱེད་ཕྱེད་འབྲི། །དེ་དག་རྔམས་སུའང་འཕང་དང་མཉམ། །དེ་ཡི་བར་བདུན་ རོལ་མཚོ་ཡིན།།དང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དོ། །ལྷག་མ་ཕྱི་ཡི་མཚོ་ཆེན་ཡིན། །རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ཡན་ཆད་ཡིན། །ལྷ་ཡི་གཞལ་མེད་ཁང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གླིང་བཞི་པ་ཉིད་ནི་གླིང་ བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ།།ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་ཞོག་གི་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་ དང་།།རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་བསྟན་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 水深十一萬又二萬，其後深度八十萬，餘者皆成金。須彌山為四寶所成，七金山者：第一持軛山、持犁山、檀香山、善見山、馬耳山、垂勝山、持邊山。 其後四大洲，依于南等方位。贍部洲三邊，二千由旬車形狀，一邊四由旬半。東勝身洲如半月，三邊與此同，一邊三百五十由旬。西牛賀洲圓形，八千五百由旬。北俱盧洲四方等，八千由旬。 其間八小洲：身洲、身勝洲、聲聞洲、聲聞補洲、拂洲、其他拂洲、動搖洲、勝道行洲，彼等數量如是許。四大洲之外為輪圍，如界限般，鐵所成黑山具足。 此等皆沒於水下八萬由旬，水面之上亦八萬由旬。八山高度各減半，彼等深度亦與高等。其間七香水海，第一八萬由旬，此為內海，其邊三倍。其他香水海各減半。余為外大海。須彌山頂以上，為諸天宮殿。如是所說。 四大洲即稱為四洲世界。大品小品說："憍尸迦，莫說四洲世界一切有情"等。"小千世界"者：四大洲與日月，須彌及欲天，梵世千數者，是謂小千界。 大品中品說："憍尸迦，小千世界"等。"二千中世界"者：彼千為二千，是謂中世界。

།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་བླ་ན་མེད། །ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན། །བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་གྱི་ས་བོན་མ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་ནས། རང་དང་ གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་མེད་པར་ཕྱི་མ་ཡང་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ གྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱས་ནས་བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སེམས་ཆེ་བས་སོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདྲན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། ། ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་འགའ་ཞིག་གི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟོགས་པ་གསལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དབྱེ་བ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་སོ། །སིལ་སྙན་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པི་བང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པ་སིལ་སྙན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གླུ་བླངས་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་ བ་དང་ཐ་མལ་པའི་གླུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གར་ཐབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒེག་པ་དང་། དཔའ་བ་དང་། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རོལ་མོ་དང་ཕེག་རྡོབ་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྐད་ནི་རོལ་མོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ལག་མཐིལ་གྱི་རོལ་མོའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕེག་རྡོབ་པའོ།

以下是完整的直譯： 為顯大品大品故，說"憍尸迦，二千中世界"等。"三千大千世界"者：彼千為三千，世界最為殊勝，為大輪圍所環繞，同時壞滅與生起。 由我慢種子未盡故，首先顯示自利勝解九種，為顯自他二利勝解小品小品義故，說"憍尸迦，三千大千世界"等。"無前後"者，謂無前亦無後，同時之義。 "如是性質福德所作"者，即前說七寶舍利塔造作供養等性質之福德心廣大故。如說："諸佛即法身，導師觀法性。"若供養法性自性般若波羅蜜多，即是供養一切諸佛，故生極多福德。為利某些眾生，顯明自證，即"世尊如是，善逝如是"。 為顯示此義，說"世尊，於此般若波羅蜜多"等。為以其他方式明示所說小品小品分類故，說"世尊，如是種種"等。"種種"者，謂廣說故。"一切樂器"者，謂琵琶、笛等千種樂器。"一切歌詠"者，謂梵語及俗語等歌。"舞姿"者，謂優美、勇武、可畏等。"音樂及拍掌一切"者，螺等聲音為一切音樂，手掌音樂差別為拍掌。

།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་དགྱེས་པའི་དོན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱར་རོ། །བསམ གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི།ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཡུམ་ལ་མཆོད་པས་ ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དགོས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་འདི་ནི་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འདིར་སྔར་མ་བྱུང་བར་བརྗོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་བར་དགོད་པ་མཛད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་སེམས་དོགས་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་སྔར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་དོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ གཞན་དུ་བརྗོད་པའི་བརྒལ་བ་དང་ལན་དེ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བཟློས་ཏེ་གསུངས་པར་དོགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆར་ཡང་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆར་མི་འགྱུར་བའི་མཐུ་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡང་ངོ་།།གྲངས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལ་ཐ་དད་པའི་གྲངས་ཉུང་ངུར་རོ། །ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆ་ཕྲ་མོར་ཡང་ངོ་། །བགྲང་བར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མ་བརྗོད་པའོ་། །དཔེར་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ སུའོ།།དཔེས་བསྟན་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་གང་ཡོད་པས་རྫས་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་བརྗོད་པ་ན་ཏ་དང་ཏལ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་དཔེའི་ཡོན་ཏན་ནི་དཔེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་སྙད་རྟེན་ཙམ་དུའོ། །རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྒྱུའི་ངོ་བོར་ཡང་ངོ་།།མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟོགས་པར་རོ། །ཆ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་དག་པར་ཐག་རིང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་དག་ལ་གཅིག་དང་ཆ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 由善說故，為隨喜義，說"憍尸迦，如是"等。"眾多"等三語，用於加行等階段。"不可思議生起"等三語，應依次說為生起法身、受用身、化身故。 如來豈非一切中最殊勝者？云何供養佛母（般若）福德更大？為此疑問而說"如來應供"等。此義前已說過，此處豈無少許未曾說者？何故此處重複安立？ 應答：雖然如此，然以何種方式令其他聽眾生起懷疑心，即使以前說過的方式亦無疑慮。因為對一人所說的問答，未必成為他人的問答，此非決定。是故不應疑慮重複宣說，對他人亦應如是說。 "少分亦不及"者，謂暫時少分力量亦不及。"數亦"者，謂差別數量少分。"分亦"者，謂微細力量。"計數亦"者，謂未說類別。"譬喻亦"者，謂相似情況。"以喻示亦"者，謂由具何功德而名言安立，說為彼與彼等，故喻德為以喻示。"所依亦"者，謂極小言說所依。"因亦"者，謂因之體性。"不能"者，謂不瞭解。 顯示分等自性者，此等語句顯示般若波羅蜜多與如來舍利塔供養福德遠遠不等，應知此是由於有分與極微色於一與分中安立故。

།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་རྣམ་པའི་དོན་དུ་གྲོགས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བོད་པ་ནི་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་དགོས་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་སྙམ་དུ་འགའ་ཞིག་རྟོག་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།གང་གི་ཚེ་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཐབ་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་དང་བ་ཉིད་སྐྱེས་ཏེ་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྲིབ་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རིག་སྔགས་ཆེན་མོའོ། །མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད པ་རྣམས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚད་མེད་པའི་རིག་སྔགས་སོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བྱ་བ་མཛད་པར་སྤྱོད་པ་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རིག་སྔགས་སོ། །སྙིགས་མ་ ལྔས་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་གོང་ན་མེད་པའི་རིག་སྔགས་སོ།།དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱིས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་རིག་སྔགས་སོ།

以下是完整的直譯： 為小中品之義，說"友人，應受持般若波羅蜜多"等。由具大威力故，具足忍辱者為帝釋，故稱其為"友人"。 由天子善說故，世尊說"憍尸迦，汝"等。若有人疑問：何故無見用而受持般若波羅蜜多？為此說"當阿修羅"等。"如是心行生起"者，謂下文所說分別。"戰鬥"即解釋為"交戰"。"憶念"者，謂以意。"誦讀"者，謂以語。 見現法功德利益故生起凈信，為讚歎故，白世尊"如是"等。由善說故，為隨喜義，說"憍尸迦，如是"等。 為何世尊是大明咒等？為此疑問而說"如是"等。此處略義真實性是：由息滅一切障礙毒害，為過去諸如來作利益故，是大明咒。由是無量未來諸如來現證菩提之因故，是無量明咒。由作無量事業，是現在一切如來現證菩提之因故，是無量明咒。 於五濁遍滿時，于煩惱世界中，成為釋迦王證悟真實之因，以度脫輪迴義故，是無上明咒。由從十善等乃至不可思議智慧究竟，開顯世間故，以一切中最殊勝續故，是無等等明咒。

།རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བཤད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འབྱུང་བ་ན་ཡང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ན་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་མེད་པའི་རིག་སྔགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག པས་ན་མཉམ་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་རིག་སྔགས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རིག་སྔགས་འདི་ལ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གི་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་དག་ལྷ་མ་ཡིན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱལ་ ཞིང་དོན་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྩོལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་དང་པོ་ཁོ་ནར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། རིག་སྔགས་ ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་བཤད་པའོ་།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་བཤད་པ་ནི་གཞུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་འབྱོར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྒྲའི་དོན་ནི་བརྡ་བས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །དཀྱུས་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་བཤད་ པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རིག་སྔགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེང་སང་སྟེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་ པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་སྟེ།ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་ལྡན་པའོ།

以下是完整的直譯： 由宣說佛母相順因之力，諸菩薩于如來不出世時，以般若方便善巧，於世間開顯十善等，因不等故，是無等明咒。 當如來正法隱沒時，以佛母威力，於世間趣入修法等，故與無等如來平等，是不等等明咒。 如前所說之理即是明咒。若非如此，則對"何故是世尊母大明咒"等疑問，以"如是，於此般若波羅蜜多明咒中示現"等經文作答時將無所言。 是故，由能勝大阿修羅等並賜予成就大義果故，世尊說"如是，此般若波羅蜜多是大明咒"等初始經文者，彼等處無大義，而另解大明咒等。 因此，不應認為如上所說解釋與經文不相順合，因為語義由約定而生。旁論已足。 今當依正文解釋： "依此明咒"者，謂得般若波羅蜜多。"現在"者，謂今時，即現在時之義。"十善業道"者，謂離殺生、不與取、邪淫、妄語、離間語、粗惡語、綺語、貪慾、害心、邪見，是為十善業道。 "四禪"者，謂由等至所生色界自性之四禪。其中初禪具有尋、伺、喜、樂、心一境性五支。第二禪具有內凈、喜、樂、心一境性四支。

།གསུམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་གཙོར་གྱུར་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།།རབ་ཏུ་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེ་སྡང་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ཏེ།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དགའ་བའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་མཛའ་བོ་དང་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་ལྟ་ན་འདི་དག་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་དང་། ཅི་ ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་།འདུ་ཤེས་ནི་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་རྨོངས་པའོ། །འདི་ནི་ཞི་བ་པ་། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་།ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ བཞི་ཞེས་བྱའོ་།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ལྷའི་མིག་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 第三禪具有舍、念、正知、樂、心一境性五支。第四禪具有清凈舍、清凈念、不苦不樂受、心一境性四支。 關於"具足菩提支"，有人說是以無漏為主。其他人解釋說，由方便智慧攝持力，有漏本身即為菩提支，與具足因相應而趣入。 "開顯"者，即通達。 "四無量"者，慈與悲是一切無嗔之自性，即愿諸有情次第具足安樂、遠離苦惱。喜是對正修行諸有情心生歡喜之相。舍是于親怨離貪嗔。如是，由緣無量有情故，稱為無量。 "四無色定"者，謂作意"空無邊"、"識無邊"、"無所有"，及"想為瘡痛，無想為癡，此為寂靜，此為勝妙，即非想非非想"，如是次第超越色想，故為無色；由成辦身心平等性，故名四等至。 "六神通"者，即神足通、天眼通、天耳通、他心通、宿命隨念通、漏盡通，是為六神通。 三十七菩提分法，當於下文說明。

།མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལས་སྤྱོད་པ་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་གཞུང་ཇི་ཙམ་གྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ངོ་།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་མངའ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་རང་བྱུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་བསམ་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ནུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྔོན་ཐོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྟན་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་ མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྔོན་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ན་ཐོས་པའོ།།རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉེ་ བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཞན་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་ཟེར་རོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ཚེ་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་སྐད་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དཔེས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྨན་དང་སྐར་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨན་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས པའོ།།སྐར་མ་ནི་པ་བ་སངས་དང་ཕུར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྨན་ལ་ལ་ཉིད་མཚན་མོ་སྐར་མ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་བརྟས་པར་བྱས་པ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་དང་། མཐུ་ཁྱད་པར་ ཅན་སྐྱེ་བས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུ་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་མཐུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སོ།

以下是完整的直譯： 略說貪等八萬四千行，每一行的對治，隨經教量圓滿，如是經教總集稱為法蘊，即八萬四千法蘊。 關於"佛智"等，由通達一切所知故具殊勝智慧，故為佛。無他人教授而自證悟，故為自生，彼等為智故如是稱。又因超越一切思維境界，本性寂滅，故為不可思議智。 關於"先所聞智"等，此等一切所說法皆為法界之因相，故為般若波羅蜜多之因相，于先佛出世時所聞。 "具隨悲"者，即具足悲心。"於此"者，即娑婆世界，此為顯示無佛出世之世界。 關於"不具菩提支"，有人解釋說因如來未出世，彼處眾生無證悟菩提之緣分。他人說是由離智慧方便善巧故。 提及五神通，因彼時不可能有漏盡通，故此處如是說。 為以喻顯示佛母之殊勝性故，說"憍尸迦，譬如"等。"藥與星"中，藥即穀物等，星即金星木星等故如是稱。或說某些藥夜間如星顯現，故如是說。彼等由月光滋養而身體圓滿，生殊勝威力，故次第說"隨其力量及威力"。"普現"者，顯示自身威力。"諸宿"者，即角宿等。 顯示譬喻之義，說"憍尸迦，如是"等。"滅后"者，即般涅槃后。

།ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ དུ་སློབ་པ་ནི་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་བར་སྤྱོད་པའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟེན་པ་ནི་དགེ་བར་སྤྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་འདོགས་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །རབ་ཏུ་བསྒོམ་པའི་སློབ་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་རྣམས་ལ་མཁས་ པའོ།།ཡུམ་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་སྤྱིའི་ཚུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སླར་ཡང་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བ་སྤངས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་དོགས་པ་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་སྔར་ནི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ལ།ད་ལྟར་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོའི་། བློན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་བློན་པོའོ།།ཉེ་བར་འོངས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གན་དུ་ཉེ་བར་འོངས་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ངེས་པར་བསྟན་པ་སུ་ཞིག་གིས་ནུས་ ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་གིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བར་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཁོ་ན་ལ་ཚིག་འདྲེ་བར་འདོད་པའོ། ། གཏམ་ཟེར་བར་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་ཟེར་འདོད་པའོ།

以下是完整的直譯： 關於"修法"等，于經續等法之書寫等勤修即是修法。修學自他平等性即是同行。為斷除貪等染污，修習對治分即是寂行。依止四攝事等即是善行。勝解即是趣入。即是勝修學。 "從菩薩生"等三句，是由加行等差別而說。"善巧方便"已如前說。或謂善巧于空性、大悲及由此所生諸事業。 為以其他方式顯示佛母之殊勝性故，說"憍尸迦，複次"等。"作意"者，由略攝而緣總相故。"憶念"者，由廣說而逐一現證故。 複次依其他義，說彼義即是重複，故說"不作死時"等，不應疑有重複過失。如是先前依見道而說，今依修道而說，故有差別。 "大臣"者，即正確開示認知之道的大臣。"象師"者，即調伏大象之臣。"若來"者，即來至近前。"如是"此語助詞，用於"何以故"之義，因說誰能確定顯示與語根相近者之義故。此說：由於執持般若波羅蜜多，故為彼所攝持，因此彼等不得其便。 "欲說"者，即欲于經中連綴文句。"欲言談"者，即欲展轉言說。

།ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཆོས་གོས་དང་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་མངོན་པར དགའ་བར་བྱ་བར་སེམས་པའོ།།ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་མཛའ་བ་པོའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བྱམས་པ་དེ་སྟོབས་པ་ནི་ཉེ་བར་ བསྒྲུབ་པའོ།།དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་ཡང་སྲིད་པས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་སྙིང་རྗེར་ཉམས་པར་བརྟག་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེ་སྟོབས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ བསྒྲུབ་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་སྲིད་པས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པར་ བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་སྒོམ་པ་པོ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་འདུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་ནི་ལྷ་དང་ མི་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་མང་པོའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གདུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།གདུག་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་བསྲུན་པའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་ཏེ་དེ་མང་བའོ། །དགོན་པ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་གནས་སོ། །ནང་དུ་སོང་བ་ནི་ཕྱིན་པའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པོ་མེད་ན་མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚུགས་པའོ།།མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོར་ནས་ཏེ། གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།

以下是完整的直譯： "當生起歡喜"者，即國王等對於示現法衣、福德等而精進于佛母者生起歡喜心。 未斷我慢習氣者，為何有如是欲說等因由之疑問，以"何以故"迎之，而說"此般若波羅蜜多"等。"于般若波羅蜜多"者，即以般若波羅蜜多之名說修習之菩薩，因為是顯示其功德之時故。 "修慈"者，此是親友之事，故慈即是給予。由因等亦可作，故說"以慈心"，即是以利益心之義。"修悲"者，于悲之果上假立為悲，給予即是修悲。如是亦可作，故說"以悲心"，即以拔苦之心。 如《寶髻經》中亦說：應以大悲等眷屬修習般若波羅蜜多。彼修習者即是精進修習慈等，故由慈等力而有國王等禮敬等。如是於他處亦說："菩薩精進于慈，則一切天人皆生凈信"等。 "故"之"故"字表決定，義為因般若波羅蜜多有諸多功德因故。 關於"惡毒"等，"惡毒"即不調伏之夜叉等鬼神。"毒蛇"即蛇類眾多。"曠野"即難行之處。"入內"即到達。"除宿業異熟"者，即為無二者時定業異熟所困。"除"者即捨棄，得其便者與前文相連。

།ད་ནི་དུས་གཞན་དག་གི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།།མུ་སྟེགས་པའི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུའོ། །ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་བསམ་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གི་སེམས་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཚེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ནས་འོག་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཇི་ལྟར་ངས་ཀྱང་གནང་ངོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་བཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྒོ་དེ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྒོ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། སའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གང་ནས་འོངས་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཕྱིར་ ལྡོག་སྟེ་དོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པར་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ལྡོག་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་ཡོད་ཅེས་རྟོག་པ་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཇི་ལྟར་ངས་ཀྱང་གནང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་སླར་ ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་འདོན་པ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ངས་རྗེས་སུ་གནང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འགྲས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་མི་མཛད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤཱ་རིའི་བུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་འཇུག་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཡོད་པར་ངས་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་ འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ཁོང་ཁྲོ་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཞེ་འགྲས་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། །ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདུད་ནི་ལྷའི་བདུད་དོ།

以下是完整的直譯： 今為令于其他時分功德生起疑惑者生信，故說"爾時外道"等。外道出家所出家者即是遍行者。"以尋過失之心"者，即以損害之心。"爾時"者，即是"彼時"之義。 "觀察彼等之心"者，應知即是世尊以彼許可，知彼等有害心已，為令返回故，帝釋示現般若波羅蜜多。此亦如下文即說："天帝釋如我亦許"。 "所有"者，即配合"僅取一分"。關於"彼門"等，即從木等善加裝飾之門，及從地之特殊方向所來之道路返回而去之義。 不知是世尊加持，故自說"何以如此"等。因佛世尊無有絲毫不知，故說"爾時世尊"等。"為返回"者，即為令返回故。 對於帝釋常無等持，如何有如是念之疑慮，故說"天帝釋如我亦許"。為令彼等返回故，我許可帝釋宣說般若波羅蜜多。 世尊豈非具大悲心，何故不攝受具嗔恨心者之疑問，以"何以故"迎之，而說"舍利子，外道"等。"白法"者，即我未見彼等中任何一人有聽聞正法之善業，故不攝受，非因嗔恨，此為所思。"嗔恨心"者，即心懷瞋恚。 復為生信故，說"爾時惡魔"等。其中"魔"即天魔。

།འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་སོ། །འདིར་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་འདིར་ངེས་པ་ཁོ་ནར་རོ། །མིག་གིས་མི་རྩོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བགེགས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག བཞིའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་པ་གཅིག་ནི་རྐང་པ་བསྲུང་བ་བཞི་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་གཅིག་གོ།།གླང་པོ་ཆེ་སྲུང་མ་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་ཡན་ལག་གཉིས་སོ། །ཤིང་རྟ་སྲུང་མ་བཅུ་དྲུག་དང་སྔ་མ་གཉིས་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་ཡན་ལག་ གསུམ་མོ།།རྐང་ཐང་བཅུ་དྲུག་སྔ་མ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པའོ། །དེ་ཡང་ཉུང་ཟད་ཡིན་ཏེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་རིམ་གྱིས་བདུད་ཀྱི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་སོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་ པོར་རོ།།ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁར་རོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ། །ངན་ངོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ཟད་དེ་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ལྷག་པར་ གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ་།།ཡང་ན་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དབང་དུ་བྱ་བ་གནང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པ་རྟོགས་པ་ལས་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཅིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིགས་གསུམ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་རབ་ཏུ་ཕུལ་བ་དང་། དེས་གསུངས་པ་མཉན་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： "四眾"者，即比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷。"於此必定"者，即唯於此眾必定。"為令眼不勞"者，即為作障礙故。 "四支軍隊"者，一騎兵配四護衛，此為一軍隊。像兵配八護衛加前者，此為二支。戰車配十六護衛加前二者，此為三支。步兵十六加前者，此為第四支軍隊。此亦為少分，應知以如是次第為魔之大軍隊。"部署"者，即集眾。"久遠"者，即長時。 說得信已行供養等，故說"三十三天子眾"等。"于虛空"者，即虛空中。"久遠"者，即經長時之義。"生起"者，即現前。"微少"者，即僅此量之義。 "于昔諸勝者所作所為"者，即于昔諸佛所作之聽聞等相般若波羅蜜多之殊勝事業，故如是說。或者，昔諸佛以聽聞等自性決定加持所許可者，故如是說。 "何況"者，意為較聞知更為殊勝之持等尚有疑惑。關於"如是學"等，以非他義故，如是之體性即是真如。應說彼為因之學等三句，為相應等之階段。 "承事如來"者，即于諸如來獻上眷屬，及以聽聞所說、供養等而承事者，故如是說。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེས་འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ བསུ་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལས་བརྩལ་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འཚོལ་ན་ཡུལ་དེ་མཉན་པ་ལ སོགས་པ་ལས་ངེས་པར་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ས་བོན་བཏབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ལར་ལན་འགའ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པར་སྐྱེ་བས་རང་གི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོགས་ཏེ་།གང་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་དག་ལས་ནི། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་རྣམ་པར་གནས། །དེ་དེ་མིན་ཚུལ་རྒྱུ་ཅན་ནི། །དེ་དེ་མིན་ཚུལ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་གནང་ཞིང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྗེས་སུ་ གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྔགས་པ་མི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་བསྡུས་པ་ དང་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བས་གསུངས་པར་མི་མཛད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡོངས་སུ་མི་སྒྲོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཅིག་པུའི་མིང་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལན་མང་དུ་བརྗོད་པས་སོ།

以下是完整的直譯： 承事如來等及聽聞佛母等，豈非無所緣執耶？云何由此推度此？為何有此疑惑？故迎以"此如是"等而白。 從般若波羅蜜多中開顯及如實生起一切智即佛性。是故應從此求，因無因不生果故。為以喻顯示此義，故白"世尊，譬如"等。此說：因無因不生果，故從般若波羅蜜多而生，是故若求如來性，則于彼境聽聞等，由遍熟習種子之播植，當得如來果位。 如是平等等，于某些處因殊勝因緣而生，故推度其殊勝因即是承事如來等。如說："由因果二者，此法性安住，彼非如是因，從彼非如理因生。" 以主尊身而善說開許，隨順帝釋而說"憍尸迦，如是"等。 為顯示小中之大，故白"世尊不說佈施波羅蜜多之讚歎"等。"讚歎"者，配為不以略廣分別說功德。"不宣說"者，應知為僅說名號。"唯宣說一名"者，即多次宣說名號。

།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རེ་རེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དམ་པ་ཉིད་དང་།དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་དངོས་པོ་དམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པ་ཉིད་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དམ་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བཟློག་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་དག་ པ་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། གཅིག་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ བསུ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་བསྔགས་པ་གསུང་ཞིང་མིང་ ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་དེའི་ཚིག་ཉིད་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མ་བསྔོས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། སྟོན་དངོས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་གྱིས། །དྲིས་པ་ཉིད་ལས་བཟུང་བའི་དོན་དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྡོན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སྟོབས་ལས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དངོས་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的直譯： 聖無著說：佈施等波羅蜜多各自之相，以依止菩提心故為殊勝所依，以遍行一切事故為殊勝事物，以為一切眾生利樂故為殊勝所為，以無分別智攝持故為殊勝善巧方便，以迴向無上正等菩提故為殊勝迴向，以如實成就遮除煩惱所知二障故為殊勝清凈。 為應允故說"阿難，如是"等。 六波羅蜜多皆為成佛之因，云何唯顯示一者為主？為何有此疑惑？故迎以"般若波羅蜜多"等而說。以三輪清凈故，由佈施等迴向一切智性，為初入故為前導，是故宣說其讚歎並宣說名號，此與前文相連。 為顯所說義即此文故，說"阿難，于汝意云何"等。"未迴向一切智性之佈施"者，謂未以無所得行相為一切眾生之利而回向佛果，"般若波羅蜜多"者為余文。如是佈施以受用果報而盡故非到究竟。 導師正隨智者，從問即持義，說"非如是"而顯示。 為類推戒等故，說"如是未迴向之戒"等。 如是以遮遣門顯示由般若攝持力故佈施等為波羅蜜多自性已，為顯般若波羅蜜多自性故，說"阿難，于汝意云何，善根迴向一切智性"等。以無所緣事故，果不可思議。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཡུམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཇུག་སྡུད་ པར་བྱེད་པས་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་དེ་སྒྲོགས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲོགས་པར་འགྱུར་བས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གཅིག་པུ་ཁོ་ ན་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཡང་ང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གསུངས་པ་དེ་ནི་གཙོར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་ནི་ཡུམ་མཐའ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡོན་ཏན་འདི་སུ་ཞིག་གི་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་། དེ་ཡང་འདས་མ་ཐག་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པར་སྨྲས་ པས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 世尊如是等白言：因有所緣之凡夫不能思議故不可思議。因非聲聞等境界故最極不可思議。 為攝母波羅蜜多之義故，說"阿難，是故以其殊勝故"等。 為結前導故，說"阿難，是故以一切善根迴向一切智性故"等。 "引導"者，以引導佈施等至成佛故。"普引"者，以遮除一切損害故。 "以此理"等者，以如是所說理，佈施等五者攝入般若波羅蜜多中，故宣說此即宣說一切六波羅蜜多，非唯顯示勝母一者，此為結語。 又前所說"我說般若波羅蜜多功德"等，以其為主故無過。 為以喻顯此故，說"阿難，譬如大地"等。"生長"者，謂增長。 以喻所顯義，說"阿難，如是"等。 就中下根而言，白"世尊，且"等。 "般若波羅蜜多此等一切功德"者，此非母一切功德，以其功德極多故，此為意趣。 若問此功德屬誰？故說"然而"等。謂從世尊處取此一分，為遮除剛才外道等故顯示，此為其功德，此為結語。 由正說故賜予"如是"者，說"憍尸迦，善哉善哉"。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཙམ་ཡང་གང་ཞིག་འཛིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའི་བར་ཉི་ཚེ་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་འབྱུང་བ་འབའ་ ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གང་གིས་བྲིས་ནས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གླེགས་བམ་ཙམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་བཞག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཕན་ཡོན་ཐོས་པས་མང་དུ་གཅེས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་བདག་གིས་ སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་བགྱིད་པ་ལ་ནི་སོམ་ཉི་ཅི་ཞིག་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས། འབྲིང་གི་འབྲིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤོབས་པ་ཉེ་ བར་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་གྲོལ་བ་སྨྲ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བར་དགའ་བའོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་བསམ་པས་རྒོལ་ཞིང་རྩོད་པར་བྱེད་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཞུམ་པ་ནི་སེམས་རྨོངས་ཤིང་འཁུམས་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྲིད་པ་ན་སྐྱེས་བུས་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པས་ ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དབྱེ་བ་པོ་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མཛའ་བོ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་ པའོ།།བློན་པོ་ནི་གྲོས་མཁན་གྱི་གཙོ་བོའོ། །གཉེན་བཤེས་ནི་ཕ་དང་མ་ལས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྐྱེ་བོའོ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་མ་དང་ཕ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤུན་ཟླ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ནི་ཤཱཀྱའི་སྲས་རྣམས་སོ།

以下是完整的直譯： 雖然如此，不僅僅是持有、乃至誦讀如是份量之般若波羅蜜多一分本性者，獲得此等功德而已。 然而若有人書寫后，以供養為先而置於經卷中，彼亦將獲得無邊功德。為顯示此義，故說"憍尸迦，若此般若波羅蜜多"等。 由聞功德生多珍重故，白"世尊，我亦"等。"何況"者，謂問已，于殊勝受持等，我作守護等，有何疑慮，此為結語。 如是賜予"憍尸迦，善哉善哉"已，為顯示中中故，說"善男子善女人"等。"成就辯才"者，謂生起說理及解脫。"欲樂"者，謂喜說。 為顯示其他功德相故，說"複次憍尸迦"等。于"尋求過失"等，謂若有人以損害心來詰難爭論，不應心生怯弱。心怯弱者，謂心迷惑畏縮。 若有殊勝智慧等生於世間，由人不知心之功德，恐其不如是生起，故作是念："此何故耶？"為迎此問，說"如是于彼"等。此說：眾會怖畏等諸怖畏從執實生起，於此由受持般若波羅蜜多力故，無有作者、所作等執著，故不生起。 為顯示中上故，說"憍尸迦，複次"等。其中，"友"者，謂作利益安樂者。"大臣"者，謂謀臣之主。"親屬"者，謂父母一代代相傳之人。"血親"者，謂同父母所生兄弟等。"沙門"者，謂釋迦子等。

།ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་བྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་རྣམས་ཚིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དེས་སྨྲས་པའི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་སུན་ཕྱུང་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ དེ་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།སྟོབས་ཡོད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བརྒལ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་ལའོ། །དེ་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ནི་ལེགས་པར་ལན་ཐེབས་པའོ། ། དེར་ ནུས་པ་ནི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆེན་པོའི་འབྲིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐག་རིང་པོ་ནས་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཐལ་མོ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་ཕྱག་འཚལ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་དུ་ ལྷགས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པས་རབ་ཏུ་འདུད་པར་བྱེད་པས་འདུད་པར་འགྱུར་བའོ།།སོ་སོར་ངེས་པ་སྨོས་པས་བརྒྱ་ལ་འདི་ཙམ་ཕྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དག་སྲིད་པས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ་ཚངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་དེར་འོངས་པར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྒྲེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་ཚངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ ནོ།།འོད་ཆུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ ཅན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་ཡོད་དོ།།བསོད་ནམས་ལྷག་པ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་དམན་པ་འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་དོགས་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་འདྲེས་ཀྱི་ཞབས་སུ་བརྗོད་པས་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ བག་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ།

以下是完整的直譯： 為顯示大品小類故，說"于彼生起詰難"等。關於"以法折伏"，有人說是以言語勝伏彼等。其他人主張，由破除彼所說之能立法，而與所立法一起遣除彼等。 "有力"者，由具聞等故。"有能"者，由具足圓滿智慧故。"詰難時"者，謂于詰難。"于彼開示"者，謂善作答覆。"于彼能"者，謂堪能，此為結語。 為顯示大品中類故，說"憍尸迦，複次於何處所"等。其中，由遠處觀看故為"觀看"。由合掌故為"禮敬"。于彼處至已，以五輪著地而極敬拜故為"頂禮"。 由說各別數量，或生"于百中唯有此許半數"之想，故說"憍尸迦，汝勿作是念，梵"等。如前配合者，謂應配合"彼等趣入無上正等正覺，思維彼等來此"等文句，此為結語。 其中，梵眾等三者，為初禪所攝。少光等三者，為第二禪所生。少凈等三者，為住第三禪。無雲等八者，為第四禪地。無想有情，在廣果天一分中有。 為生殊勝福德故，學習方便善巧，說"憍尸迦，善男子善女人應如是發心"等。"從此"者，謂從此經卷，此為結語。 如是慮及某些下劣智者生起分別，故說"憍尸迦，汝勿作是念"等。即由彼自身結語說："憍尸迦，不應如是觀"。其中，欲界習氣者，謂未斷欲貪隨眠，生於欲界者。

།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་སྤངས། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་ཁྱིམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཁྱིམ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པའི་གནས་སོ། །གནས་ཁང་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་གནས་པའི་ཁང་པའོ། །ཁང་བཟངས་ནི་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་གནས་ ཁྱད་པར་ཅན་ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་མོ།།ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ཁྱིམ་གང་དུ་འོང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་མཐུས་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ ནོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དག་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་དེར་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་སྔོན་ཆད་མ་བསྣམས་པ་བྲོ་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མ་ཡིན་ པའི་དྲི་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དྲི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།སྔོན་ཆད་མ་བསྣམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་མྱངས་པའོ་། །འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཕྱིན་པའོ། །ལྷགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་སོ། ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཟོབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པས་ནང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་མ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཕྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡི་རངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།མགུ་བ་ཉིད་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གནས་པའོ། །འབྱོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའོ།

以下是完整的直譯： 色界習氣者，謂已斷欲貪隨眠，由色貪執著而生於色界者。 為顯示大品大類故，說"憍尸迦，彼善男子或善女人之家"等。其中，"家"者，謂凡夫之住處。"住處"者，謂比丘所住房舍。"宮殿"者，謂以磚等所造之殊勝處所，即富者之家。"極為守護"者，由無人等損害故。 對於何故家等極為守護之分別，說"憍尸迦，如是何處"等。"如是威德大"者，謂大威力。"如是"者，謂極有名聲。此說：由於如是極有名聲威德大者將至何家，故彼等家等以威力善加守護。 為令難以信解之有情界生起極大信解故，問"世尊，彼善男子或善女人"等。 說隨緣相現，謂"憍尸迦，若"等。"于彼見大光明"者，意為于彼家見大光明出現。"必定"者，謂決定。"聞未曾聞非人香"者，謂以鼻識領受超越人世間之殊勝非人香。"未曾聞"者，謂先前未嘗。"來"者，謂趣近。"至"者，謂入于房舍等內。 "行為謹慎"者，謂由不作一切惡而內清凈。"行為清凈"者，謂由受用清凈衣等而外清凈。"歡喜"等者，應知具有小、中、大喜悅。"歡悅"即是喜悅，凡生起彼者即如是稱。"住"者，謂先前安住。"離去"者，謂思欲離去。

།ཇི་ལྟར་ན་སྔར་ གནས་པ་འབད་པ་མེད་པར་འཇོལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་མཐུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འབད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུའོ། །དད་པ་མང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བ་མཐོང་བས་ དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའོ།།སྔར་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཟོབ་པར་བྱེད་པ་དང་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་ལྷུར་བྱ་བའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཁོར་ཡུག་ ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལུས་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་དུབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ངལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་མ་རྙེད་པས་སེམས་སྐྱོ་བར་མི་ འགྱུར་བའོ།།དེ་བདེ་བར་ཉལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཚབ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཆག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པས་མ་གཙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོ་ བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་གཞུང་དང་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་གཉིས་ པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།རྡོ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་མདངས་བཅུག་པས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ལ་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་ལ་གཟི་བརྗིད་གང་ཡིན་པ་དང་། བློ་ལ་ཤིན་ ཏུ་རྣོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདངས་གསུམ་གང་དུ་རབ་ཏུ་བཅུག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གང་ཡང་ལུས་ཞེས་སྨོས་པ་དེས་གཙོ་བོར་ལུས་བརྗོད་པ་ན་ངག་དང་བློ་དག་ཕལ་པར་བརྟག་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྕི་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།ཁ་ཟས་ལ་བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།

以下是完整的直譯： 若問何故生疑：先前安住者何以無需勤勉而離去？為此，說"天龍"等。"吉祥"等三語，為顯示小、中、大威力而說。此說：由彼等大威德力而行，故不須依賴勤勉。 "恒常"者，謂一再。"信心增多"者，謂由見可勝解事而信心顯著增長。 先前總說一切處行為謹慎與清凈后，為說特別所應作義，說"複次憍尸迦，善男子或善女人"等。"其周圍"者，謂遍一切處環繞之義。"身不疲倦"者，謂往他處等不令身疲憊。"心不疲倦"者，謂由未得乞食等而心不生厭。 "彼安樂臥"者，由離熱惱等損害故。"安樂行"者，由行走等時無荊棘等傷害故。"議論"者，為互相確定教法與義理故。"如是一切智性"者，謂由一切法無所得而證菩提。"如是佛土"者，謂有情世間與器世間二種依次離飢渴等，及離石塊荊棘等。 "身中入光明而生極樂受"者，謂于身之力、語之威德、慧之銳利，如是三種光明入於何處，即如是稱。又說"身"者，以主要說身時，應知語與慧為次要。"輕安"者，謂離沉重，與前文身樂相連。"貪食"者，余謂具有食慾。

།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བརྩོན་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བརླན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ པ་ཉེ་བར་རྒྱས་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྐམ་པ་དྲག་པོ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཡུམ་བྲིས་ནས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇོག་པ་འདི་གོ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མི་མ་ཡིན་པ་དག་མདངས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མདངས་བཅུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཁ་ཟས་ལ་བརྐམ་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། རང་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇོག་ཅིང་མཆོད་པར བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་མི་བྱེད་འཆང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བས་ན་སྟེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པ་ ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འདི་ཉིད་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ནི་གཙོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པས་མཉན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པ་བོར་ལ་སྟན་དམའ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཉེས་པ་བསལ་ལ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 瑜伽行者者，謂精勤修習三摩地、體驗安樂。由作意遍潤者，謂慈等修習廣大。 瑜伽行者以禪定食為生，故豈不應無強烈食慾？對於書寫般若后以供養為先而置放，如何理解此疑問？為此，以"憍尸迦，此如是"等言答之。 "如是"者，為語助詞，義為"何故"。此說：為圓滿般若波羅蜜多、禪定波羅蜜多故，于書寫般若波羅蜜多等精進，由此非人將於其身成就光明，如是思維。此說：由此為法性故，以入光明即作食事故，此人對食物貪求減少。 由自他平等性，示現自他利益九種勝解已，為說他利勝解小品義，說"書寫此般若波羅蜜多，裝成經卷，以供養為先而置，供養而不受持、不執持"等。 因此，即對彼不受持等而言，"憍尸迦，善男子或善女人此"者，義為將說此補特伽羅。總結說"憍尸迦，善男子或善女人此故"等。 "發菩提心已"者，于般若波羅蜜多處，不應說此有何作用，因為空性與大悲為心要之菩提心即是般若波羅蜜多之主要。 "以增上意樂聽聞"者，謂捨棄傲慢等，坐于低座，除遣散亂過失，以求解脫意樂聽聞正法。

། ཆུང་ངུ་ན་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དོན་འདི་དང་པོ་ཁོ་ན་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པའི་འགྲེས་རྩོམ་པ་ན་གསུངས་ཟིན་པས་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེར་ནི་རང་གི་དོན་ལྷུར་ལེན་པ་འཇོག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་འདིར་ནི་གཞན གྱི་དོན་ལྷུར་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་རི་ མོར་བྱ་བ་དང་།གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བྱེད་པ་པོའི་གསུམ་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱུར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཀང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་། །བསྟབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་པའི་ཆ་དེ་ལོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ནའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལེན་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་རི་མོར་བགྱི་བ་སྟེ།གུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རི་མོ་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་ པའི་སྐུ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ།དེ་གཙོ་ཆེར་སྟོན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་ལ་རི་མོར་བགྱིད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ ཡིན་པ་ཉིད་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的直譯： "至少應裝成經卷而置放"者，此義雖于最初宣說自利勝解時已說，勿作何故重說之想。因為彼處說以自利為主而置放，此處則以他利為主，此為差別。如是亦即刻說"為令正法久住"等。 此為《般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論》之波羅蜜多、繪塔及攝持無量功德品第三。 就小品中品而言，說"憍尸迦，若此贍部洲"等。"以如來舍利"者，為第三格，義為"由彼等"。"充滿"者，謂至頂峰故。"遍滿"者，謂遍及一切地分故。"給予"者，謂說"取汝所欲之分"時。 捨棄殊勝色身如來，為何取般若波羅蜜多之疑問，以"何故"迎之，答"譬如"等。因如來法即于般若波羅蜜多作繪，有殊勝恭敬，故取此般若波羅蜜多，如是與前文相連。 若問何故作繪？答"此是"等。因為此是真實義身，即勝義身、法身，以主要顯示此故，般若波羅蜜多稱為此。故愿於此作繪。 由何明示于般若波羅蜜多作繪，法身即真實義身之疑問，以"何故"迎之，答"世尊"等。

།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ནི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རང་རིག་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མར་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཕྱིས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནི་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རིག་ནས་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཇུག་ཐོགས་ངེས་པ་མི་རུང་བ་འམ། རུང་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་འདོད་ན།དེ་ན་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདིའི་ཡུལ་ནི་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བརྟགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་ཡང་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཁྱེད་མི་འདོད་དེ་གཟུང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཇུག་ཐོགས་ངེས་པ་གཅོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྔ་མ་འཛིན་པ་ན་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཕྱི་པ འཛིན་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ན་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་འབྲེལ་བར་སྣང་ བས་དངོས་པོ་གཉིས་བཟུང་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི།དེ་མ་ཐག་ཙམ་དུ་བཟུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བུམ་པ་བཟུང་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྣམ་བུ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ན་དེར་གཏོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཙམ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ལ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་འབྲེལ་པར་སྣང་བའི་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因為在其他處，世尊說諸佛世尊如幻，具有無二智慧自性、般若波羅蜜多本性的法身，此即顯示譬喻。 若謂唯由自證了知前剎那所生識的本性，對後生者亦了知"此之後即生此"，而了知"此是因果"。若非如此，則不應有相續決定，或若有之，則成太過之過失。因此，由確定為因果事物自性，若問諸佛世尊如何是如幻無二智慧自性？ 此則不應理。因為"此之後即是此"的自證知識不能成立，因為此境非所分別故。若謂由他識成立亦不應理，因為無相及有相皆不應遍計故。即使遍計，識境亦成他義，而汝不許此，因不許所取故。 彼二識亦不能斷定相續，因彼二者皆已滅故。若作是念：由自證執取前識時，依果執取具因性的等無間，如是執取后識時亦執取具果性的等無間，因為具因果性的等無間自性無別故。 此非如此。因為若執取顯現為所生能生自性關聯的二事物，則決定為果與因事物，而非僅由執取等無間性，否則，于執取瓶后執取毛毯時，由遍計彼類等無間性，則成因果事物。由無分別故，自證亦無執取前後事物關聯顯現。

།དེ་བས་ན་འདིའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པར་རིག་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་རྗེས་ལ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་འབར་ བ་འདི་ལ་ནི་སྐུ་དམ་པ་ཡང་དག་པའི་སྐུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མ་འཛིན་པར་ཞེས་བྱ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་ས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ།འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྡུས་བྱས་སོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འདི་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་སྟེ།།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་གྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་ཟིན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ།།དེ་བས་ན་འདི་ཡིད་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་འདི་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因此，由無"此後生此"之遍計，故非決定了知因果事物。正因如此，"此後生此"之分別亦不生起。如同無有經驗決定故，猶如剎那性等分別。 "諸比丘，於此相好莊嚴者，勿執為殊勝身、真實身、微塵積聚自性之諦實"，此說所立法。 "諸比丘，汝等當觀我以法身圓滿，以如幻無二智慧現證之能立圓滿"，此為因相。 如來身此由真實邊際所分別之如來身，以法身圓滿能立而圓滿，即般若波羅蜜多，此為其自性。此攝近法。 此說：若由如幻無二智慧修習能立圓滿者即是法身，如昔諸佛世尊。此如來身亦由如所說智慧修習能立而圓滿，此說自性因相。 由義極為隱蔽故，不能為有相識等所取故，無二智慧成為現量。應如夢等識，由義相轉變而修習。 此亦如前所說理，離一多自性故，勝義中無實故，決定為如幻。因此，由意修力明顯顯現者即是如來性，故因相非不成立。 由於同品中有故亦非相違，于承許昔諸佛法身者，此為譬喻。

།གཞན་དག་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མེད་ན་ཚད་མའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་བྱས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབར་བ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་འདི་ནི་སྟོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་[(]ཏ་[,]ཏན་[)]མཐའ་ཡས་པའི་ ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་སྣང་ཏེ།གང་གིས་རང་གི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོར་མི་ཤེས་པ་དག་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའི་བློས་རྣམ་པར་རྟོག་ ཅིང་ལྟ་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའི་རིམ་གྱིས་ལོག་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མྱུར་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལས་ཐག་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་རྣམས་རང་ གིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་འདི་དག་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལན་མང་དུ་ཐབས་མང་པོས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ལམ་བསླབས་པའི་ལས་དང་པོ་པར་གྱུར་པ།མྱུར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་རང་གི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བའི་བླ་ མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པས་དད་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的直譯： 若他者無法身，則離量害者，由如所說智慧修習能立圓滿，由離此故，如轉輪王等，應成具顛倒。然如來許為無顛倒，此為返成相違量。 由微塵不成立故，因相亦非不定。 是故，如來色身具相好莊嚴，有緣眾生所見者，雖非師真實法身，然由具無上無垢無量功德之法身力，彼等自識各別顯現如是色身相。 由不知自識顯現如來體性者，分別思維"此是外在世尊"之心，以禮拜等成為增上決定善器之次第，雖為顛倒各別顯現，然如無常等分別，由事物相連故，一向相續為利益因，唯見此理，然非速成。 以是，乃至由執著事物而於所知生起能知，爾時由非彼執為彼故，知覺錯亂，遠離見真實。 是故，如幻師于自所化象等似事顯現，由不了知為事物自性故無執著。如是不應執著"此等是諦實"。 如是，由多方便長時修學大乘自性道之初業者，欲速得如來境界故，于如來力所生自識影像色身如來眾生導師，應以執著方式以修行為要而生信。 即此所說："世尊，我"等為請白。就小大而言，然"世尊"等為請白。

། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡུམ་ལ་མཆོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ།།འདིར་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ ན་མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེད་པའི་འབྲེལ་པས་འདི་ལ་མཆོད་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་མཆོད་ན་དེ་ཉིད་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་འདི་ཉིད་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་ཆོས་བཟངས་ལྷའི་འདུན་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་ལ་གནས་པ་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ན་ གནས་པ་སྟེ།གང་ལ་འཇུག་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སེམས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་གཞན་དག་ལ་གུས་པས་གཞན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་སྟན་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པས་སྟན་ལ་མཆོད་ན་བརྒྱ་བྱིན་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་དབྱེ་ བས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ།།མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉིད་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འགའ་ཞིག་དོགས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།

以下是完整的直譯： 然而之聲詞是語助詞，用於表達"何故"之義。 若有疑問："若是差別，云何由供養佛母即成供養如來"，為遣除此疑，故答："以如來諸身從般若波羅蜜多所生故。" 此中真實義為：由於超出一切世間的佛世尊如是身是從般若波羅蜜多成就，故由其威力應當供養，以生如來之關係，雖有差別，供養此即是供養如來。 依何而供養，即是供養彼自身之義，以譬喻為先而明顯此義，即"世尊，譬如"等所說。 其中，善法堂即住須彌山，在善見城外南西方，諸天入彼思維當爲不當為諸事。 複次，若有疑問："云何由敬重他而向他禮拜等"，為遣除此疑，說"天帝釋於此座"等。所謂之聲表隨念。由與彼相關，供養座即是供養帝釋。 所謂"以大力聞名為因緣"者，如其次第，由取因及俱生因之分，為因緣，亦由威力大故聞名為大力，故如是稱。 所謂"能成"即能生。若有疑："以如來身住因故即是能生佛"，故說"如來諸身"等。

།འདི་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་ གྱུར་པ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་པ་དུས་ཕྱིས་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ མཆོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་དེ་ལྟ་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་ནི་དོན་ཐལ་ཟིན་པ་ཡིན་ཡང་གནས་སྐབས་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྨྲས་པས་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཉིད་ན་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་མཉན་པ་ལ་ སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གདུང་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བརྙེས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྐྱེས་པས མཆོད་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རིན་ཐང་མ་མཆིས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རིན་ཐང་མེད་དེ་རིན་ཐང་ཚད་མེད་ པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་དང་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ངོ་། །རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀང་བའོ། །ཚར་གཅོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞན་པར་བྱེད་པའོ། །མི་འཕེལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 如是說，由持一切智性故稱為如來身。因此，彼非為生起前所未有之一切智性之因緣，然而由為已成就后安住之因，故說為所依。 所謂"一切智智之因"即如來智之因，"由供養般若波羅蜜多"為余文。 為總攝義故，說"如是世尊"等。 為顯示中品之小，故說"世尊，閻浮提"等。 所說"然而"等因由，雖義已顯，然由他時分之力而說，故無重複過失。 由般若波羅蜜多所熏故，說"如來諸身"等。 "世尊，是故"等為總攝。 為顯示中品之中，故說"然而世尊"等。由此即從離顛倒般若波羅蜜多，以聞等次第而生，故舍利應供養，此為語義。 若問："若從彼生，何故獲得供養？"故說"譬如由般若波羅蜜多所熏故"。極清凈因所生之果唯由極清凈而生，以般若波羅蜜多大力能生故，如來為所熏及一切種熏，是故從彼所生而獲得供養。 為以喻明此義故，說"世尊，譬如無價寶珠"等。其中由殊勝性故無價，即應無量價值。 "如是等"即將說如是等。"廣"即充滿。"摧伏"即令劣。"不增"即不令增長。

།ཉེ་བར་ཞི་བར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ ནས་འབྱིན་པའོ།།ཚ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུངས་པར་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྒྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །གཟིར་བ་ནི་གདུངས་པའོ། །མུན་པ་མུན་ནག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུན་ནག་ཐིབས་པའོ། །གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ས་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བས་མ་མཆིས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་དང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་གཞན་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པས་དེ་དག་དང་འོག་ནས་འཆད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དག་དང་ ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆུ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་འབྲུམ་བུའོ། །རབ་རིབ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པར་རོ་། །མིག་ནད་ནི་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལིང་ཏོག་ནི་མཐུག་པར་ཁེབས་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་དང་ས་བོན་གྱི་གནས་ སྐབས་སུ་ཡོད་པ་སེལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཞིང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་རང་གི་མདོག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རས་དཀར་པོས་དཀྲིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །གཞན་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀྲིས་སམ་ བཅིངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་འམ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྙོག་པར་གྱུར་པ་ནི་རྡུལ་མང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དང་བར་འགྱུར་ཞིང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་མཐུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཟས་ གཙང་མ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་རིན་པོ་ཆེ་མེད་པས་འགའ་ཞིག་དཔེ་འདི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཅི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ཀུན་ དགའ་བོ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲངས་དང་མཐུ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུང་ཞིང་ཕྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལྷག་མའོ།

以下是完整的直譯： 所謂"令近寂"即從根除。"熱惱"即煩惱。"遍滿"即周遍。"逼迫"即苦惱。"黑暗幽冥"即濃重黑暗。"執持"即于虛空中持故。"安置"即于地上置故。 為令劣弱故稱"摧"。由一切種遣除故成"無有"。 "彼等與如是性質其他等"者，如前所說彼等與下文所說如是自性等亦相應，此為語義。 "水泡"即增長之皰。"翳"即損壞。"眼病"即疼痛等。"膜"即厚覆性，由遣除遍行自性與種子位，依次清凈寂滅，如是配釋。 若問："其自色為何？"故說"若以白布纏裹"等。"或其他"即青等。"纏裹或系"，應知即以衣全遍纏裹或繫於一處。 "混濁"即多塵，彼等亦將清凈沉降。 為遣除"閻浮提中以大力著稱之凈飯王亦無如是珍寶，故此喻不成"之疑慮，故說"憍尸迦，此等珍寶"等。 由福德極為殊勝故，以"具壽阿難陀，此等珍寶"等作答。 以數量與力量之次第，故說"小且微"二語。 "彼珍寶之功德等"，此中"由遍熏故"為余文。

།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་བཞུགས་པ་ཡང་ངོ་། །རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུད་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་མཆོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པས་རང་ཉིད་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ མཉམ་པར་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མ་འཚོལ་བར་རང་རང་གི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་སྟེ།དེ་བས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པས་དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེས་ན་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་མཛད་ནས་ཐུབ་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་ལ་ལར་སྡུད་ པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ཤེས་པ་སྒྲར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་བསྟན་པ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སུས་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་གང་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆེན་པོའི་འབྲིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་དོན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་ཏེའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཚོ་ཞིང་ཞེས་ བྱའོ།

以下是完整的直譯： "雖已圓寂"中的"雖"字，也表示"住世"。 為顯示以其他方式亦以般若波羅蜜多成為相續而作供養故，說"世尊復如何"等。 "諸佛所說法"者，由於分別于自相上增益外境自性而趣入，故於非彼執為彼，若有無明自性，則不可能斷盡一切障礙。因此，恒時等持中之諸佛世尊以般若波羅蜜多智慧力，隨順意樂，于具緣者無需尋求而自生各自智慧顯現。 故隨順如是證悟，于彼等立為世尊教法。因此"先作清凈世間智，故牟尼如是宣說"等，是為利益所化眾生之意樂，由結集者所說。 故雖所說法與聞法眾生相關，因所化智慧現為聲音自性，然由般若波羅蜜多智慧主所生，故為"諸佛所說法"，此為其義。 為顯示中等之大，故說"世尊，譬如王子"等。"無所畏懼"者，由於此中無有任何怖畏，故如是說。 "以法身力"者，意為以法界等流般若波羅蜜多之力。 為顯示大中之小，故說"世尊，是故三千大千世界"等。 為顯示大中之中，故說"複次世尊，于無量世界中"等。 以自利、他利及二利圓滿差別，依次配合"住、活、存"三語。 或者，由法身住世盡生死際故說"住"。由受用身攝受諸菩薩利益故說"活"。

།སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཉིན་ཞག་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་གཞེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྨྲས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྣང་བ་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ ནོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ནས།ཡུམ་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། ཆེན་པོ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་ པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་དེ་ བས་ན་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་རིང་པོར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ན་ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་རྣམ་ པར་གཅོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པ་ཉིད་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། །ཡང་སྲིད་མི་འདོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་མིན། །ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ པ་དྲུག་པོ་ལ།།བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཞེས་བཤད་པས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། འོན་ཀྱང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཉིད་དུ་བསྟབས་པ་རྣམས་སོ།

以下是完整的直譯： 由化身住世若干日夜故說"存"。 "應行般若波羅蜜多"等，是以加行等階段差別而說。如前隨顯，憍尸迦，"如是，如是"而說。 為顯示佛母之殊勝性故，說"憍尸迦，於過去時"等。 為顯示大中之大，故說"世尊，譬如"等。為確立大性故，說"世尊，如來"等。 此說：由於世尊于加行位遍知一切有情心行，于趣入位正見，故此為大性。 為確立此義故說"憍尸迦，如是"等。 "長時"者，即久遠時。 由說"若行般若波羅蜜多"，思惟是否遮遣其他，故說"世尊，云何"等。 "于其他"者，即于佈施等自性諸法。 一切應學即說"憍尸迦，菩薩"等，即： "無所求佈施， 不願後有戒， 於一切忍辱， 功德生精進， 如是非無色定， 具足智慧方便， 於此六度中， 諸教正修行。" 此說菩薩以此正行於一切應行，此為結語。 若問何故說般若波羅蜜多，故說"然而憍尸迦"等。如何為先導，如前已說。 為顯示此義，故說"佈施行佈施"等。"觀察"者，即修習。 為讚歎故說"憍尸迦"等。"般若波羅蜜多所熏"者，即以三輪清凈所修諸法。"迴向一切智性"者，即迴向如來性諸法。

།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་ བས་སོ།།དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ནི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆུ་ཞེང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུ་ནི་དཔངས་སུའོ། །ཞེང་ནི་འཁོར་ཟླུམ་མོ། །གྲིབ་མའི་བྱེ་བྲག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ དུ་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མི་མངོན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་ན་གྲིབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུའོ། །མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།རང་གི་དོན་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་སྐྱེད་པས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་གྲངས་དང་ཚད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཆེད་དུ་འབྱུང་བས་ན་མུ་མ་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཆུང་ དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ།།སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་ན། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་གཞུང་རྒྱས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕན་ཡོན་གོང་ནས་ གོང་དུ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཚིག་གཞན་དུ་སྟོན་པས་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའོ།།རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་སུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱེད་དུ་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། །གཉིས་པར་ནི་སྦྱོར་བ་བར་དང་བཅས་པ་དང་། གསུམ་པར་ནི་བར་མེད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཡོན་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཁས་ ལེན་ན།།ཕན་ཡོན་ཇི་སྙེད་སྲིད་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་ཅར་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 為遮除非波羅蜜多故，與前文相連"于波羅蜜多自性無差別"。以波羅蜜多聲說故，無可分別。 色彩差別者，以青黃等差別故。形狀差別者，以平等不平等等方式故。 "雖水廣圓滿差別"者，水即高度，廣即圓周。"影像差別"者，即由離非其自性故。由以一聲說故，差別不顯。 此即"若不然，影像"等所說。"數量"者，即名言。 為攝受信解、作意三者故，說"世尊，此般若波羅蜜多"等。由生起自利信解諸多利益，故"具大利益"。 由具足自他二利信解非數量境界，故"具不可量功德"。 由為無盡有情界利益而生起他利信解，故"具無邊功德"。 如說： "信解自利益， 自他利他利， 三種應了知， 小中及大乘， 各分為三種， 小小等差別， 彼復分三種， 共成二十七。" 如所說廣大教法次第，顯示利益層層增上，以異詞顯示者，此一切信解作意皆具足。 自利信解諸相小小等，于對治分一切自性中，以大大等違品分間接顯示。 應知：于自利信解僅作他利之半，于第二有間相應，于第三無間。 若不爾，僅許說利益，則應一時說盡所有利益，則廣大教法將成無義，此是古師們所說。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། ཡོན་ཏན་ཡོངས་ སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགུའི་གནས་སྐབས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པ་དགུས་གོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་པས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འོག་ཏུ་དང་པོ་བསྟོད་པ་ཙམ་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་གཏང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་ཞིང་བཏང་བ་དང་བསམ་པས་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦ་བར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་པར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བའི་བློས་བདག་གིར་བྱས་པས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །འདུན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་ སོ།།སྦྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་དང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སམ། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་ མི་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཤིང་འབུལ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ།། འགེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཅིག་ཉིད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ལྷག་པས་གང་གི་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྦྱིན་པར་ བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་།།ད་ནི་དེ་ཉིད་ཚིག་གི་ལན་བཏབ་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྣོད་དུ་གྱུར་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པས་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》中第四品"功德遍說品"。 為令隨信解而入見法相般若波羅蜜多之菩薩，於九種信解作意初、二、三階段修習時，依次生起精進故，以九種相令各別增上歡喜，讚歎、恭敬、稱揚等是諸佛等所作，故於信解作意後首先顯示讚歎，因此說"世尊，天帝釋"等。 "不捨"者，謂不棄捨、不放棄之故。"守護"者，謂遮止外在地水等損害故。"隱藏"者，謂除去內在文字等衰損故。 "增上信解"者，謂以不捨心而攝為己有故。"希求"者，謂由加行故。"意樂"者，謂由意樂故。"佈施"者，謂施予一切所有教法、義理自性及果故。 此由加行、正行、結行階段差別，或由所施、能施、受施不可得差別，依次顯示故，說"給予、奉獻、舍施"三語。 為以語詞顯示此義故，說"憍尸迦，是故"等。"身"者，謂于身像等。"供養"者，謂即時佈施故。 此二中，以悲心為先及以勝施意樂為先而行如來身供養者，其福德廣大，此為其義。 今以語詞作答者，說"憍尸迦，如是"等。 第二，說"憍尸迦，複次善男子善女人"等。"堪為法器"者，謂具足信根等極為明顯，故為具緣者。

།ག་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་གནས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སོང་བར་སྟེར་བ་ལྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་འཛམྦུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་བཀོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟུང་བ་རྣམས་ནི་བསྟན་པར་བྱ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་དོན་བྱེད་པའི་གང་ཟག་པས་སོ། །སྙོམ་ལས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་མེད་པས་སོ། །སྒྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལའོ།།འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྡུས་ནས་གཞུང་དང་དོན་བསླབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་འགོད་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དང་འདུན་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ལྡན་པས་བག་མེད་པ་རྣམས་དགེ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ གཟེངས་སྟོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་།བདག་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པས་བརྙས་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། བྱ་བ་མང་བས་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པས་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གིས་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་རྗེས་སུ་སྟོན་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་ཉེས་པ་སེལ་བས་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཚོན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཁྱེད་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བོད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

以下是完整的直譯： "何處住"者，謂住于摩揭陀等何處。"是故"者，謂較未往而佈施之五種所說補特伽羅，此為語詞。 第三，說"憍尸迦，複次善男子善女人，于閻浮提"等。"正安立"者，謂為正持故而精進。"從他"者，謂為顯示所持故。"較彼"者，謂較前述作用之補特伽羅。"無懈怠"者，謂無懶惰故。"修習"者，謂自身實修故。"精進"者，謂具歡喜故。 "于彼"者，謂于發心菩薩。"令受持"者，謂為略攝學習教法與義理故，此與前述"此般若波羅蜜多"相連。"正說"者，謂為對具無知、疑惑、邪見之愚者正說義理故。"正安立"者，謂為令具懈怠、無慾、散亂之放逸者趣入善法故。 "正讚歎"者，謂對於信解下劣、輕視自身無能、追悔、因事務繁多而具怯懦者，以顯示殊勝精進功德而讚歎。"正令歡喜"者，謂對於具無顛倒、平等、無厭足精進修習者，以真實功德令生歡喜故。 "以語表示"者，謂為得自在故以語隨示現而獲得般若波羅蜜多教授。其中，以正知而作真實表示，斷除昏沉掉舉過失，則依次為顯示與隨順顯示。"義"者，謂果之功德。"汝等來此"者，謂呼喚"汝等來此"。"菩薩道"者，謂般若波羅蜜多。

།བསླབས་ཤིང་སྤྱད་དེ་འབད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གོ་ཆ་དང་། སྦྱོར་བ་ དང་།མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཚིག་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །མི་ཤེས་པ་དང་ལོག་ པར་ཤེས་པ་སེལ་བས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ།།སོམ་ཉིའི་སེམས་སེལ་བས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སྟོང་ སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་།སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེས་བཞིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་ཙམ་བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་བཀོད་ཅིང་བཞག་ནས་ཞེས་མཐར་ བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་སྔར་བརྗོད་པའི་འགྲེལ་ལས་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ།།བསྟོད་པ་ཙམ་བརྒྱད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཅན་ལྟ་ཞོག་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་ཅིང་བཞག་པ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྟོད་པ་ཙམ་དགུ་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྟོང་གསུམ་ གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་པ་ལས་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཀུར་པ་ཙམ་དང་པོ་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པ་དང་། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དང་། སྟོང་གཉིས་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ འགྲེས་བཞིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀུར་བ་ཙམ་གཉིས་པ་དང་།གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེས་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྔར་གྱི་འགྲེས་ལས་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།ཡང་དག་པའི་མཐར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་བཀོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དེ་ལྟར་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： "學習、修習、精進"者，依次說明三種詞，以甲冑精進、加行精進、不退精進之差別。"蘊完全盡"者，謂無有垢染之蘊之法身，此為語詞。"如是"者，謂以如前所說之理。由斷除無知與邪解而令心清凈。由斷除疑心故令無疑惑。 "複次憍尸迦，閻浮提一切有情"等，如是四洲世界、小千世界、中千世界等四種次第，依次顯示第四、第五、第六、第七讚歎。然於一切"安立已"之後，應續前述解釋中從"憍尸迦，于意云何"等至"生多福德"。 第八讚歎為"憍尸迦，且置三千大千世界"等。"憍尸迦，較彼"者，謂較安立於十善業道，此為語詞。第九讚歎為從"憍尸迦，複次"等至"如恒河沙數三千大千世界有情安立於四禪"，說示較此福德更勝。 第一敬重為說"複次憍尸迦，閻浮提所有有情"等。以四大洲、小千、二千、三千世界一切有情安立於禪定、無量、無色定、神通等四種次第，依次顯示第二、第三、第四、第五敬重。 于所有四種次第中，"安立"之詞后，應續前述次第中從"憍尸迦，于意云何"起，至"當安立於正性決定，如是清凈其心令無疑惑"。

།བཀུར་པ་ཙམ་དྲུག་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཀུར་པ་ཙམ་བདུན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཀུར་པ་ཙམ་བརྒྱད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མཁས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་མཁས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཚིག་དོན་དང་བཅས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་མི་ཤེས་ པ་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དངོས་པོ་རྟོགས་ན་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འདྲ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཐོས་ནས་ལོག་པར་བསྟན་བཅོས་ནས་གོམས་པས་རྟོགས་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ ཡིན་པ་བསྒྲིབས་ཤིང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་རྟོགས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་ཉམས་པས་ཆུད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་དེ་བས་ན་དེ་བསྟན པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་སྤངས་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས།སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་མི་མཐུན་པས། །གང་ཡང་དོན་གཞན་ལ་རྟོག་པ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སྨྲ་བ། །དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ་། །ཞེས་བཤད་དོ། །དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 第六敬重為說"複次憍尸迦，三千大千世界"等。第七敬重為說"憍尸迦，複次"等。第八敬重為說"憍尸迦，複次"等。 "于義善巧"者，謂于義理通達善巧故。如說："緣起性空者，即是汝所許，法界之外無，如是有諸法。"由此，通達文義即是般若波羅蜜多。 以"何故應說"之疑問而請問："世尊，此般若波羅蜜多亦應宣說耶？"為對不了知諸法自性為空性者而說，故云"憍尸迦，善男子"等。 對"若了知事物，如何不了知其空性自性"之疑問，以"何以故"引出，而說"憍尸迦，未來之時"等。此說：由於未來時將出現相似義理之般若波羅蜜多影像，聞此後由邪論修習，雖了知事物如幻之自性，然因遮蔽未悟，為求無上正等正覺之菩薩若不了知真實般若波羅蜜多，則失所欲義成為虛耗，故應為其宣說。 以"舍彼因與自性而能斷除者，具何等因與自性"而請問，故說"世尊"等。 "般若波羅蜜多影像"者，如法稱論師所說："違背所詮義，妄計于余義，說為般若者，是名為影像。" "某些比丘"者，謂唯大乘中唯識論師，此為語詞。

།ལུས་མ་གོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་མ་བསྒོམས་པའོ། ། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིག་འདི་གསུམ་གྱིས་གོ་[(]རིམས་[,]རིམ་[)]བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་རབ་འཆལ་པའོ། །སོམ་ཉིའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པས་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་མཉམ་པའོ། །གཟུགས་འཇིག་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་འཇིག་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ ཕན་ཆད་མི་གནས་པའི་འཇིག་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དོན་ གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཟློས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ།།ལོག་པའི་ཤེས་པ་བཅོམ་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྟོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་དེ་ལྟར་ཚོལ་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་བཤད་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་མ་གསལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་འཇིག་པ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ པར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整的直譯： "身未熟習"者，謂六識聚及其境之自性，因未熟習離一多自性之無自性，故為身未修習。 為顯示此義，說"戒未修習"等。此三語依次說明離增上戒、增上心、增上慧三學。 為確定彼等義理，說"慧邪亂"等。由具無知故為慧邪亂；由具疑惑慧故為如羊啞性；由邪知故為慧遍等。 "色壞即色無常性"者，遍計所執色無有之壞即色無常性；分別色相於剎那后不住之壞即色無常性；法性自性之色離遍計色性之壞即色無常性。此顯示為般若波羅蜜多。此三義應以重複方式觀察。 "破除邪知即自身讚歎自身"所說者，謂如是顯示：如是顯示、如是尋求者，即成為行般若波羅蜜多。 所說之解釋：由法與有法不明顯故，顛倒執著事物則不得解脫，具此密意而說"複次憍尸迦，不應觀色壞為色無常性"等。 然而，色等如幻自性之般若波羅蜜多，能斷除顛倒執著有無等為根本之煩惱障、所知障及習氣，是成就如來果位之因，故應修習，此為密意。

།བཀུར་བ་ཙམ་དགུ་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་ དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ དབྱིངས་ལ་གཞག་པ་ཡིན་ལ།མངོན་པར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་དང་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དོན་བྱེད་པ་སྔ་མ་བས་ཕྱི་མ་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིའི་གླེགས་བམ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་རང བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་གཞན་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྔགས་པ་ཙམ་དང་པོ་ནི་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་ བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཐོབ་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལས་ལན་ཅིག་ ཕྱིར་འོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཉིས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། དེ་ བཞིན་དུ་ལན་བཏབ་པ་ལ་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གསུམ་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཉིད་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 第九種尊敬，即"複次憍尸迦，若善男子或善女人，從閻浮提開始，乃至恒河沙數世界中所有一切眾生，皆安置於預流果"，顯示此能生廣大福德。 將安置於預流果，即安置於無漏界。然而，以信等為先導，佈施般若波羅蜜多經典並如實宣說等，豈非有漏？云何後者較前者能生更多福德？對此疑問，以"何以故"引出，說"憍尸迦，從此出生預流果"等。 此說：由於如來等一切聖法之因即是佛母，其具廣大、無垢、無邊功德之聚，故預流果從此般若波羅蜜多中生起極為明顯。因此，佈施此經典等乃具足一切因緣之自性，能出生預流果及其他最勝殊勝自性之佛果等，故福德最多。 第一種讚歎："複次憍尸迦，若善男子或善女人，將閻浮提所有一切眾生皆安置於一來果"等。如前"何以故"之疑問，其答覆即說"憍尸迦，從此出生一來"等。 第二種："複次憍尸迦，將閻浮提一切眾生安置於不還果"等。依前說之密意，對"何以故"之疑問，同樣回答說"憍尸迦，從此出生不還果"等。 第三種："複次憍尸迦，若有善男子或善女人，將閻浮提所有一切眾生皆安置於阿羅漢果"等。

།འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་རྣམ་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དགོངས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དགོངས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལྔ་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གཏད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱིན་པའོ།།བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་རྒྱས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་གང་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་ནས་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གླེགས་བམ་འབའ་ ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཡིན་སྙམ་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདི་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ངེས་པ་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གླེགས་བམ་བྱིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ བསྐྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རིགས་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་ལ་གླེགས་བམ་བྱིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 以此所說方式，對"何以故"之疑問，如前般說"憍尸迦，從此出生阿羅漢果"等。 第四種："複次憍尸迦，若有善男子或善女人，將閻浮提一切眾生安置於辟支佛果"等。如所說方式，對"何以故"之疑問，同樣說"憍尸迦，辟支佛果"等。 第五種："複次憍尸迦，若有善男子或善女人，令閻浮提一切眾生髮無上正等正覺心"等。"付與"即是"佈施"。以何等心態？說"於此般若波羅蜜多"等。以加行道修習般若波羅蜜多，以見道增長，以修道廣大，以菩薩殊勝道斷除。圓滿如來地即圓滿諸佛法。此依義理差別而說。 "較前者"是指令發菩提心者與令發菩提心后復施經典者二人。以發菩提心為先導而施經典，單獨施經典如何福德更大？對此疑問"何以故"，說"此是決定"等。"決定"即是必定不退轉之意。 此說：由於菩薩決定不退轉，現前圓滿正覺后，令眾生苦盡，故為殊勝福田。因此，佈施經典福德最多，而以發菩提心為先導之不定種性補特伽羅施予經典則不如是。

།དྲུག་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེས་འདིའི་ཞབས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བཟླ་བར་བྱའོ།།བདུན་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲེས་ཀྱི་ཞབས་སུ་གཞུང་རྗེས་སུ་བཟླས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་ལྷག་པའི་བསམ་ པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཞུས་པ་དང་ལན་གྱི་དོན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྔགས་པ་ཙམ་དགུ་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་འཛམྦུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལ་གོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་སོ། །བསོད་སྙོམས་ནི་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་ པའོ།།མལ་ཆ་ནི་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །སྟན་ནི་ཁྲི་སྟན་ལ་སོགས་པའོ། །བྲོ་འཚལ་བ་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ། །གསོ་སྨན་ནི་དེ་བསལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྨན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོ་བྱད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཚགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བྱ་བ་བྱས་པ་ དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲལ་དུ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོར་བགྱིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་ རྣམས་དང་སྦྱར་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།

以下是完整的直譯： 第六種：說"複次憍尸迦，閻浮提眾生"等。此段末尾"發無上正等正覺心"之後，應重複前文"憍尸迦，若有善男子或善女人"等經文。 第七種：說"複次憍尸迦，四大部洲世界"等。此中亦當如是于段末重複經文。 第八種：說"複次憍尸迦，小千世界"等。"如是殊勝"即是"以最勝心"之意。對於"何以故"，此處亦應如前述問答之義。 第九種讚歎：說"憍尸迦，複次閻浮提所有一切眾生"等。為顯示不僅因現前圓滿正覺后利益他人，以神通極為迅速，對菩薩教誡開示福德最多，而且成佛后亦利益眾生故，問"世尊，菩薩摩訶薩如何如何"等。 其中，"衣"即法衣；"飲食"即油等；"臥具"即具繩床等；"座具"即座椅等；"疾病"即病苦；"醫藥"即對治病苦相應之阿摩勒等藥；"資具"即濾水器等。"彼等作所作"即佈施衣等之意。"成大果"即能生現見果故；"成大利益"即能於他生令果成熟故，如前相連。意為諸如來與諸菩薩作為應供處無有差別故。

།འདི་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ཙུན་དའི་བསོད་སྙོམས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ལས།རྒྱུ་འདིས་ལས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ཙུན་ད་འགྱོད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ཙུན་དའི་འགྱོད་པ་དེ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་འདི་སྐད་དུ་བསོད་སྙོམས་ ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་བསོད་སྙོམས་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསོད་སྙོམས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་མི་མཉམ་པར་མཉམ་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་མཉམ་པར་མཉམ་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འབྲས་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་གནས་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པ་གོམས་ པས་བྱས་པས་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་སྙམ་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་གང་ གི་ཕྱིར་གདམས་པ་དང་།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་བསྐྱེད་པས་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་སྡེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པས་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།སྤྲོ་བ་སྦྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གདམས་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 此從何處得知？因為工匠子準陀供養飲食后，世尊入般涅槃時，世尊親自授記說："因此若工匠子準陀生起追悔不應理，阿難陀，你當除去工匠子準陀之追悔。對此應如是說：'受用供養后，如來現證無上正等正覺，與受用供養后入無餘依涅槃界般涅槃，此二種供養果報雖不等而等，異熟雖不等而等。'" 通過顯示果報平等，即顯示彼等作為應供處相等。 對於"豈非由修習串習所成而得近證，如何由教誡開示而得近證"之疑問，問"何以故，世尊，菩薩摩訶薩"等。意為由教誡開示以殊勝心剎那生起而得近證，此乃緣起法性，若由修習力則更易成就。 聖解脫軍說："對於令菩薩生起精進者說'善哉善哉'，是攝受讚歎恭敬稱揚之義。" "授予精進"即顯示極速成就。"攝受"即由教誡門。"開示"即由教示門。 對於"如何以令他生起精進之語利益他人"之疑問，說"菩薩摩訶薩等"。

།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བ་བྱས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་དེས་ན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོང་ནས་གོང་ དུ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དེའི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་ནི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི།གཅམ་གསག་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་སྡེ་དང་དེ་དག་གི་གླེང་གཞི་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་ལ་བསྔགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ བས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས།དང་པོར་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ཡོད་པའི་ཞགས་པའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 如是說，由於增長無上正等正覺菩提心之精進，菩薩摩訶薩等為利眾生而發起無上正等正覺，因此，由增長彼等精進而攝受諸有情。 為從反面顯示此等，故說"若"等。"若不成正覺"者，則"不能作利益眾生"為余義。 從順面亦說"由於"等。謂由成正覺故作利益眾生。 為顯示此等讚歎等漸次福德增上，說明其本質乃如實了知義理之相，非僅諂媚言說等，應如所說差別而了知。 如是說："于般若波羅蜜多，信解諸位中，以三種九法，許為讚歎敬重稱揚。" 如是則經及其因緣中說"世尊與一切諸佛所讚歎恭敬稱揚之一切菩薩共住"之說得以成立。 此為《現觀莊嚴般若波羅蜜多釋光明論》福德品第五。 一切諸佛讚歎恭敬稱揚之勝解作意，應迴向無上正等正覺，故其後當說迴向作意。 彼由所對境差別有多種，為顯示最初殊勝迴向作意，故說"爾時，彌勒菩薩摩訶薩"等。 其中"菩薩"者，謂具正慧故。"摩訶薩"者，謂具一切方便故。如《寶索經》說菩薩摩訶薩之名詮表慧及方便故。

།བྱམས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་བྱམས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་གང་གིས་དེ་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་ དེས་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རབ་ཏུ་སྒོམ་པ་ལས་འདི་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །འདི་ལས་གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་ དངོས་པོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་འདི་སྐད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ངག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཆོག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འབར་བས་དམ་པ་ཉིད་དང་། ཟླ་མེད་པས་གཙོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་པའི་མཆོག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་མཁས་པས་རབ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རབ་ཅེས་བྱའོ་མཆོག་རབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པོ་ལས་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཉམ་པ་མེད་པས་བླ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ལས་གོང་ན་མེད་པ་གཞན་མེད་པས་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： "彌勒"者，因獲得名為慈的三摩地，以及通達以彼三摩地所得之慈果，並現證昔日所發慈愿之果，或者由修習慈解脫門而成就如是功德，故名為慈。 "具隨喜迴向"者，謂以隨喜為先導之迴向，以無緣而緣作意迴向于如來無上正等正覺，故為殊勝迴向作意，應攝為"與彼相應"。 此外，對他人佈施所生等福德事，以下所說隨喜作意而隨喜已，應迴向菩提，如是說："以隨喜而隨喜已，將具隨喜之福德事迴向無上正等正覺"，即當口誦"愿成就無上正等正覺"。 "于彼等"者，謂一切有情佈施所生等福德事。 "最勝"者，具二種最勝故。二種最勝為：以熾盛為殊勝性，以無比為第一性，故說"殊勝"、"第一"。 殊勝最勝亦有二種：以方便善巧為最上，以般若波羅蜜多為最勝，故說"最上"、"最勝"。 為顯示無有超過此二者，故說"最妙"。 第一最勝亦有二種：以無等為尊上，以無餘為無上，故說"尊上"、"無上"。 為顯示無有超過此二者，故說"無上"。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་གི་ཕྱོགས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ན་གནས པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་དང་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དག་ལ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཞེས་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་དོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། མཐའ་ ཡས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ལམ་ལས་འདས་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལམ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཆད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཇུག་པ་ཆད་པའོ། ། སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤྲོས་པ་དང་སྲིད་པ་ལེན་པ་ཆད་པའོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཅང་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆི་མ་ཟད་པའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་དང་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ཁུར་ཤིན་ཏུ་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་ལམ་ཆད པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྔ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་སྤང་བའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དང་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།ཁུར་ཤིན་ཏུ་བོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྔ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་གི་བར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

以下是完整的直譯： 如前所說之理，不共聲聞等，故名無等。因為是獲得與無等諸佛平等性之因，故名與不平等者平等。 為顯示無緣相之迴向作意而說："如是說已，具壽長老須菩提"等。 "遍一切處"者，意為十方世界東方等一切方位。東南西北諸方依次有不可量、無量、不可思議等世界，如其數量，以"不可量之不可量"等而顯示。如是，上下方位所住者，以義之差別說為無邊無際。 關於"不可量之不可量"等，依次超過世間離貪者、有學、無學、獨覺、菩薩等之智道，故應知為不可量、無數、無量、不可思議、無邊。 關於"道斷"等：以阿羅漢性及漏盡性故道斷。以無煩惱及得自在性故趣斷。以心慧解脫性故戲論及有取斷。以大象調順性故淚盡。以所作已辦及所作已作性故摧毀荊棘。"善棄重擔"等已說訖。 或者，"道斷"等五語，依次配合以一切相智性、道智性、一切智性、現觀圓滿性、頂現觀等五種現觀所斷之事。"善棄重擔"等五語，因具足以彼五現觀所應得之法之證悟，故如其數量配合。"彼等之間"者，謂其中間。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་ པོ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྫས་སུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ བཞི་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་མིང་དུ་ནི་བཅུར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་ དང་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྟན་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམ་དྲུག་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།ཡེ་ཤེས་གང་གིས་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་ནས་རང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དང་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 戒蘊、定蘊、慧蘊，即是無漏戒、定、慧。解脫蘊是由斷除一切障礙而成。解脫智見蘊是現證殊勝智慧。 這一切皆與聲聞等共同，為顯示不共故，說"具足六波羅蜜多"等。其中實體為六波羅蜜多。四波羅蜜多是般若波羅蜜多的分支，故名稱成為十。 如是，以出世間分別智慧漸次斷除一切障礙者是般若波羅蜜多，由出世間道后得智所攝者即成為方便、愿、力、智波羅蜜多。因此，由其為主要故，首先顯示六波羅蜜多，為攝餘波羅蜜多故，說"具足佛陀功德圓滿"等。 佛陀功德圓滿是方便波羅蜜多。力波羅蜜多易解。神通波羅蜜多應知是一切佛陀神通或第六神通。遍知波羅蜜多是智波羅蜜多。 雖為殊勝，為何智波羅蜜多非無分別？當說此理：因為無分別智后得智是智波羅蜜多，以何智慧斷定證悟后自身受用法樂並令他人成熟，如是此二者于無分別智中是不存在的。因此，智波羅蜜多非無分別。

།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་སོ། །ཕན་པར་བཞེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་གོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་ པའི་འབྲས་བུའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་ཅིང་དེ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་པར་མཛད་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མགུ་བར་མཛད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་མ་ཆགས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །བདག་ཉིད་དང་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པས་ན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པའོ། །དཔེ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་ན་དཔེ་མེད་པའོ། །མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་ པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ།།ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཀུན་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་སུ་བརྗོད་པའོ།།སྟོབས་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོབས་ཀྱི་ནང་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡེ་ཤེས་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའོ། །སྟོབས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཅུའོ། །མི་འཇིགས་ པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་འཆའ་བར་མཛད་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ།

以下是完整的直譯： 所謂"愿波羅蜜多"僅是易解而已。"一切智智圓滿"是指初地等諸地。"意樂利益"是指喜與舍。"佛陀功德"是指佛陀十八不共法等。"無上正等正覺之樂"是指斷除煩惱障與所知障習氣相續之果。 "一切法自在波羅蜜多"是指於一切種中圓滿行持利他。"不被降伏與降伏"是指不被魔外等所勝而能降伏彼等。"示現神變"是指以神變神通令生歡喜為先而生起菩提種子之因。 關於"無障礙"等，由無煩惱障與所知障，故依次為無障礙與無著。由此即無礙。由無等故不等。由與自身不等性相等故，與不等性相等。超越一切譬喻故無喻。以無邊智慧不能斷定故不可量。 具此等殊勝者是誰？說"如來真實如所有智力"。由能作記說等神變故，智慧無礙，故說為力。"于諸力中佛智力"是指，于諸力中漏盡智力最為殊勝。 關於"佛智與見"，智是現證諦理。見是五神通。"十力波羅蜜多"是指處非處智力等十力。"四無畏"是指宣說"我是正等覺"等，無有諍論者故，為四種無畏性。

།མི་འཇིགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་མཆོག་ཏུ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དུ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་མངོན་དུ་མཛད་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་གསལ་བར་མཛད་པ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པས་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཞིང་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་ སད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བརྡུང་བའོ།།གདུལ་བྱའི་ཡིད་འགེངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དུང་འབུད་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དུང་སྒྲོགས་པའོ། །སྒྲིབ་པ་བརྟན་པོ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲི་འདེབས་པའོ། །ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ ཆར་འབེབས་པའོ།།རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་སྦྱིན་པའོ། །ཡིད་ལ་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་མཛད་པའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་མཛད་པས་ན་ཡང་དག་པར་སྟོབས་པའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ བསྟན་པ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདུལ་བས་ན་བཏུལ་བའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བསླབས་པས་ན་བསླབས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ན་མོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རང་ གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་ངེས་པ་ཐོབ་པས་ན་ངེས་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་། །སློབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མི་སློབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་དགེ་སློང་ནི་བརྗོད་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། །དགེ་སློང་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བསྙེན་ནི་སྐྱབས་གསུམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དགེ་བསྙེན་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱབས་གསུམ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་འདུལ་བ་ལས་གཉིས་སུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས སྒོམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཟག་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་ཡིད་དང་བར་བྱེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 對於彼四無畏的最勝善解，是就世俗諦而言。就勝義諦而言則另當別論，故說"一切法"等。"勝義現證"是指現證如幻性。 "轉妙法輪"是指，以宣說般若波羅蜜多而明顯開顯自所證法，如輪般反覆顯現之義，故說轉，並於所化眾生相續中令其廣大故。由其能除暗故，稱為"持法燈"。由能令正覺故"擊法鼓"。由能滿所化心故"吹法螺"。由能廣大故"大法螺音"。由能摧毀一切堅固障礙故"揮法劍"。由能令滿足故"降法雨"。由令明瞭故"施法供"。由令心悅故"令一切眾生滿足"。由堪聞故如何安樂，故"正勸導"。 關於"彼等說法"等，由調伏于佛法故為"調伏"。由學習於緣覺法之學處故為"學習"。由於聲聞法深信故為"勝解"，如是配釋。由為證悟自菩提而得決定種性故為"決定"。此即趣向圓滿菩提。 "有學"是指與初果向等相關者。"無學"是指阿羅漢。其中比丘是以三羯磨等受具足戒者。比丘尼亦同。優婆塞是受持三皈依及受持五學處。優婆夷亦同，故有二種：即"請師攝受為受三皈依之優婆塞"，及"如是皈依三寶后受持五學處，請師攝受為優婆塞"，因律中說二種故。"意修"是指對一、二或三補特伽羅生起凈信。

།མ་ལུས་པ་ལུས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་ཤིང་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡོམས་ཤིང་བརྩིས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ནས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་འབྲེལ་པའི་བར་གྱིས་གཞལ་ཞིང་ཚད་དུ་བྱས་ནས་འོངས་ནས་འཆད་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཆོག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་ཞིང་། བྱེད་པ་པོའི་བསམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དད་པས་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ དག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཆོག་གི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངག་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ ཚིག་གོ།།ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་རྒོལ་བ་ངན་པ་ལ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི་དེ་ལ་གང་ཟག་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དངོས་པོ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ཕུལ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་རྗེས་སུ་ཡི་ རང་ཞིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དེར་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཞེས་དོན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་གང་དག་དང་རྣམ་པ་གང་དག་གིས་སེམས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དམིགས་པ་གང་དག་དང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་འཛིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པའོ། །སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的直譯： "無餘無遺"是指依次由於從無邊因所生故，及能廣施無量果故。 關於"一併總攝"等，由與過去如來相關而說故為"一"，即以一相攝集增益，以無量等方式總計數算，從菩薩等乃至與傍生道相關者度量計數后，以最勝隨喜而隨喜，以作者殊勝意樂信心極為歡喜，自身當圓滿彼等一切，應以如是殊勝意樂而作，此為其義。 為顯最勝義故說"最勝"等，此等已說訖。"口中宣說"是指以不緣一切如來戒蘊等之作意而隨喜相應之福德，應為一切眾生之利益迴向無上正等正覺，此為語詞。 "愿成就"是指生起。"我與一切眾生"是余文。 已說不緣迴向作意后，今為答破惡詰難故問："其中補特伽羅菩薩乘補特伽羅等"。"以何事迴向"是指以如來性等種性因而奉獻之義。 某些經函中說"隨喜"，彼中亦是迴向作意階段故，應以義理攝為"迴向"。如是亦將緊接著解說"以何等事及何等相而回向何心"。 關於"以何所緣及何相"，所緣即戒蘊等及一切法。彼能取之差別即是"相"。"彼心"是指能取分別。

།གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་ཅི ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ།།ཇི་ལྟར་མཚན་མར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་མར་མ་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བརྗོད་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟ་བར་ཡུལ་དུ་བྱེད་དམ།ཅི་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་སོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི། ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་ན། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ ཡོངས་སུ་རྟོག་།དེ་ཕྱིར་དེའི་མཐུས་འབྱུང་བ་ཡི། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བྱ་བ་ཀུན། །བདག་དང་བདག་གིར་ལོག་པ་ལས། །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །ཞེས་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པས་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་མེད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ན་དམིགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱིའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ན་མཚན་མར་བྱེད་པའོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ནི་རང་གི་ཡུལ་མེད་པས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པས།འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་། །སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།།མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་འདིའི་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདུ་ ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ན་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དཀྱུས་མའི་དོན་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： "一"字是語助詞，用於表達"何"義。 "如其作相而緣否"是指，由於過去性故，若不作事等之相則不能迴向，以無故而增益言說之世俗如是作為對境否？抑或如是緣于真如？此為語詞。 若許"緣"者，則： 由量有所違故， 若有緣事物， 如蜃氣等智， 顛倒遍計度。 是故由彼力， 所生迴向業， 如從我我所， 顛倒生微劣。 如是許也。 分別之境由增益故為虛妄，由依緣而轉故，如夢幻蜃氣般于真實中不可緣，此即尊者須菩提所說"彼等事物"等。 即便如此亦成迴向顛倒過失，此即所說"若彼事物無"等。以自相為境故為能緣。由遍斷共相之理故為作相。 關於"想顛倒"等，執相自性之想由無自境故顛倒，于非彼執為彼故，是想顛倒。"心顛倒"是指，執為所緣之識心如是顛倒。"見顛倒"是指，遍斷行相體性觀察自性之慧見如前顛倒。 "不成"是指，云何由與前者相關故然而實成，此為語詞。 即便如此，不緣迴向作意亦成想顛倒等自性，此為余文。因為若非如此，由說想等為顛倒故，與正文義不相違故，將成全無所說。

།གལ་ཏེ་གཞན་ལ་རང་གི་ཡུལ་མེད་པས་ འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན།།དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གཞན་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་ ཆགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་བཏགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་ནས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་ནས་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཕྱོགས་གཞན་བསྟན་ པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ། དེ་ལྟའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན་དེའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་སེམས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་གང་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ།གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་གང་ཡང་གང་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་མི་ ཕྱེད་དོ།།དེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་འཐད་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 若由於他者無自境故，想等成為顛倒時，其非自性之他者如何成為想顛倒等自性？對此疑問，何以故？以此迎接而說"如是"等。 "貪慾亦"中，"亦"字攝取瞋等。"分別"是指增益。"遍計"是指反覆緣慮。由從想顛倒等所生故，貪慾亦是想顛倒等，如是配釋。 此說：由於于具無常等法之事物上增益非有之常等，並於彼反覆緣慮，而生貪等想顛倒等為因時，即生為想顛倒等自性，是故不緣迴向作意亦如是生起。 為顯示他方而說"複次"等。"複次事物如是及無相如是"為余文。"菩提亦爾心亦爾為無耶"為補出，若許"是爾"，則說"若爾"等。 所取能取一切法及其習氣界皆成無性，此為所許。若問如是有何過失，則說"若"等。 此念：若如是事物等無，菩提及心等亦爾，則以何等事物等將何等心等迴向於何等菩提？以任何者亦不能將任何迴向于任何處故。是故於一切門中迴向不應理時，迴向將成顛倒。此為所思。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བར་བརྒྱུད་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ན་དངོས་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ལྷག་མ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་དང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ དོན་དམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ དང་པོ་པ་ལ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་དེ་ལ་གང་དད་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྟོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་བྲལ་བས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ དབྱེ་བས་དགའ་བ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་དོ།།ཡང་ན་དད་པ་ཙམ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ནུས་པ་ཉིད་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་བ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་ཙམ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ལ་མི་མཁས་པའི་ཕྱིར་ནུབ་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟན་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། བྱམས་པ་སེམས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །སེམས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཉེ་བར་བསགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་འགགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རང་བཞིན་གྱི་འཇིག པས་བྲལ་བའོ།།རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་འཇིག་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 雖然在勝義中是顛倒，但如同無常等分別一樣，通過次第而得正確義時，由事物等世俗有性故，許為迴向作意。是故汝未說任何餘事，以此意趣而說"聖者須菩提此"等。 或者，由於離於彼等事物及所緣等勝義執著，故於世俗中如幻化人般迴向非是顛倒，具此意趣而說"聖者須菩提此"等。 若具正理，為何不對初業者說？對此疑問，何以故？以此迎接而說"于彼唯信"等。由離證解信解故不堅固，故唯信。即彼以小中大差別，以"唯喜"等三句而說。 或者，唯信即有性、具功德性及能力性，依次對應勝解、凈信及勝欲，如是顯示唯喜等三種。 "將成無"者，由不善世俗勝義差別故將沉沒，此為所思。若問如是亦不應說耶？則說"聖者須菩提不退轉"等。 "由善知識所教示"者，意為雖是凡夫，然由善知識加持而遍知二諦自性。 為攝略故說"如是"等。"如是"者，謂不離世俗諦故。 複次，為顯示住世俗分之義而說"慈氏，以何心"等。"何"者，謂具隨喜之善根。"彼心亦"者，謂能隨喜者于迴向時所集已滅而成已滅，離自性滅，以變異滅而成變異。

།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྙམ་དུ། འདི་ལྟར་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སྔོན་དང་ཕྱི་ མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བྱེད་པ་པོ་མཚུངས་པ་ལ་ཏྭའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་ཁོ་ནས་སྔར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་གྱུར་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཚེ་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བསམས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་ པ་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་གང་ཞིག་ཡིན།སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་བསྔོ་བར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་ ཐོགས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ལས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངག་དེའི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།གང་གི་ཚེ་སེམས་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་ན་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 所謂"是故"者，即因此。于迴向時以何隨喜心而作迴向，彼能隨喜之心為何，即無任何，此為語義。 作是念：如是此中菩薩摩訶薩隨喜已，應以"將具隨喜之福德事迴向一切智性"之語，由顯示前後故，顯示一剎那中不生隨喜與迴向作意二者。 是故，由說同一作者之"tva"詞故，若說唯一心先作隨喜後作迴向者，此不應理。何以故？由常法不能次第及頓時作用故，是剎那性故，隨喜心於迴向剎那時已無，是故彼如何能作迴向？此為所思。 如是顯示"隨喜已"之語不相應已，今為顯示"具隨喜福德事"之語不應理故，而說"具隨喜"等。 此說：由隨喜相生故，即隨喜心稱為具隨喜福德事。由如是故，具隨喜福德事成為異業，彼為能作者之隨喜心，其迴向心為何？彼心不應迴向彼心，由自作用相違故，此為所許。 若許此語義為：由隨喜心後生殊勝心剎那，由此獲得具隨喜福德事之心，后以迴向心而回向。如是亦說"應迴向"之語不應理，即說"若二心不會時，心之心"等。

།ངག་གི་དོན་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གཉིས་ པའི་ཚེ་ན་མེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་བྱུང་བ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་ཚེ་ན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དང་སྔོ་བར་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་གཉིས་པར་བྱུང་བའི་སེམས་དེ་གཉིས་འགྲོགས་པ་མེད་པ་དེས་ན་དུས་མཉམ་དུ་ འབྱུང་བ་མེད་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་བྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་སྔ་མའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡོད་པས་ ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེ་ན།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཡང་མི་ནུས་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལན་འདེབས་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་ བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བའི་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བྱ་བ་ནི་འགའ་ ཡང་མི་སྲིད་དོ།།དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཡང་རྗེས་ཐོགས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ།སྐད་ཅིག་གིས་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པས་ན་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྡ་ལ་ ལྟོས་པས་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདིས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་ཆ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བོར་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་ཁོ་ན་བཟུང་སྟེ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 語義應如是配釋：第一剎那所生識由是剎那性故，于第二剎那時已無。如是第二剎那所生者，由因不具足故未生，故於第一剎那時亦無。如是，當所迴向與能迴向于第一、第二剎那所生之二心不相會時，既無同時生起，則第二剎那所生之迴向心，如何能迴向第一剎那所生之具隨喜福德事心？ 若謂前心不生性彼時存在故可迴向者，說"心之自性亦不能迴向"，此意為由無自性故。 世尊與聖彌勒加持力故帝釋答辯，即說"爾時天帝釋"等。 意趣為：世俗所許諸自性由作實義用故是剎那性，除攝入殊勝生起作用外，不可能攝入他類。 是故，瑜伽師殊勝隨喜心后，生極殊勝具隨喜福德事心，復其後由彼善根習氣所熏，以緣起法性力生起極為殊勝之迴向相心。由剎那假名不應理故，就凡夫前而言，由觀待相續故，由觀待名言故而有語言執行。 此實相之境界，聖彌勒以"菩薩摩訶薩應將具隨喜福德事迴向無上正等正覺"之語，以業、作者、作用等理而說。于彼亦捨棄事物分，若唯執文字而作令凡夫驚懼之分別，不應為之。

།གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྔར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ཚིག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད པའི་དགོངས་པ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དགོངས་པས་མི་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བ་དེ་བས་ན་ཇི་ སྐད་བཤད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ལེགས་པར་ཡོངས་ སུ་སྔོ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཤེས་པས་སྔོན་དུ་བྱས་པའོ།།གཞིར་བཅས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་དུ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་བཞག་ནས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་དེ་ལ་སེམས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སེམས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 複次，如是隨喜已，應作是言："將此具隨喜福德事迴向無上正等正覺"，如先聖者須菩提自亦以己語於世俗分所說之密意應當承許，以此意趣而說"聖者須菩提，云何"等。若不以如是所說密意執持，爾時無餘方便，如何能作迴向？以任何方式皆不應理，是故應持如是所說密意，此為結語。 為顯示此義，說"具隨喜"等，配合"由攝受而善攝受，由迴向而善迴向，云何得成？" 為顯示無顛倒相迴向作意之義，說"爾時長老具壽須菩提"等。"發起"者，謂以分別知先行。"有所依"者，謂置所緣事於前。以"當迴向"之語而作迴向故，是以分別而作迴向。 是故一切分別由自性中自體顯現無義而執為有義而趣入故即是迷亂，以此意趣而說"云何不成顛倒想"等。 為作答故，說"聖者須菩提，若"等。"于彼心不作心想"者，意為于能迴向心不以勝義執著為心。若問如是有何功德？說"如是菩薩摩訶薩"等。

།ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་མི་ཤེས་ཏེ་མི་རྟོགས་པ་དེ་ ལྟར་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་གཟུང་ན་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་འདིས་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི།གལ་ཏེ་སེམས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གཞན་འགའ་ཞིག། སྤྲུལ་པའི་རྟ་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སེམས་ལ་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་འཇུག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་བས་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའོ།།འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །སེམས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཟད་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གང་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འདས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཆོས་དེ་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་མེད་པས་ན་མི་ཟད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ ཆོས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཆོས་སོ།

以下是完整的直譯： 為總結故，說"如是于彼心"等。如是能迴向心，若不以執著"此即是"而如實不知不解彼心，若如是作迴向，爾時即入無所得因故，非顛倒想等，應如是配合。 此說若於無分別境執為有境者則成迷亂，然此如幻師般了知無境即是無境已，以分別迴向，由了知自性故，云何成迷亂？ 明顯隱說之義，說"若彼心"等。如： "如同諸幻師， 所現馬等境， 知心無所緣， 故不生迷亂。" 以此理趣，迴向心等亦如幻人而行，故不成顛倒，故說"若"等。 "彼心"者，謂所迴向。"如是了知"者，謂通達將於加行位及后位中所說盡性等。"如是思惟"者，謂于正行位中。"彼心法性亦復如是"者，能迴向心離自性故，是儘性等法性。 "以何等法"者，謂以事等。"於何等法"者，謂於一切智性等。為顯此義以過去等三時差別，故說"如過去"等。 "彼法無盡"者，以法性自性無盡故無盡，即是佛性。"法不以法迴向"者，謂迴向作意之法不迴向福德事之法。

།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྒྲའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདུ་ཤེས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་སྣང་བ་ དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གང་གི་སོ་སོར་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཤིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མངོན་པར་མི་ཆགས་པ་དང་། བསྔོ་བར་བྱ་བའི་སེམས་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་ ཤེས་སོ་ཞེས་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་།ཆོས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོའོ་སྙམ་དུ་ཡང་རྟོགས་། དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟོགས་ པ་མེད་པར་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཤེས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་བསྔོ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ནི་མ་ཆགས་ པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའོ། །སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །ཞི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 由以"應當迴向"之聲相而作迴向故，雖起分別，然彼亦以自性執著無義之自顯為義而行故，豈非迷亂？云何不成顛倒想等？若有此疑，則問"何故"。 答曰："如是彼于迴向無執著"。此說：當不知增益與真實自性差別時，將顯現與所分別義合為一體，由執著各別顯現無義為有義而行故成迷亂。然于分別境所增益者，決定是增益性虛妄，且於世俗自相無分別智行境如幻自性者，亦見為如幻自性無顛倒之性差別，又于迴向無執著，且了知"迴向心不知所迴向心"，又了知"法不以法迴向"，爾時云何成顛倒？ 為明所說義，以相反方式說"若"等。若疑："豈非無了知而不能行？云何非唯是了知而回向？"則問"何故"。 答曰："如是于迴向有執著故"。略去"以勝義中事物自性違背量故"。 為說離執迴向作意義，說"若復作是念：福德行"等。"福德"謂無貪善根等，"彼行"謂能發起彼之思。由如幻性是息滅一切損害之因故為寂靜。若執著寂靜性等，亦是顛倒，故說"若諸行"等。

།གལ་ཏེ་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་བསྔོ་བ་ཅི་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་རང་གི་རྒྱུ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པས་ན་དེའི་རིགས་ཅན་ནོ།།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་བྱ་བ་དག་ལ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་དང་དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །བྱ་བ་རྣམས་ནི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཉིད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་ པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཚན་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་། །དགག་པར་བྱ་བ་མེད་ན་དགག་པ་མི་འཐད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་གང་འདས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཉིད་དུ་མ་ཆུད་པའོ། །གནས་པར་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གནས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་མཚན་མ་མ་ཡིན་ལ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མཚན་མར་འཛིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སེམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་དངོས་པོའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མར་མི་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་སྟེ་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་སྨོས་སོ།

以下是完整的直譯： 若於"寂靜"等如是自性不能如實了知之時，由於契入真實性故，即是其般若波羅蜜多。 為說隨唸佛善根自性迴向作意，故說"複次，諸佛世尊般涅槃"等。"如是迴向"者，謂如幻。"彼"者，謂能迴向心，世俗不觀察則悅意，依前因而生善根故，是彼種類。以自相共相之理，依次於所作事有力無力故，是彼相及彼類。由是法界自性故為彼自性。"若如是知"者，略去"即為相"。 諸行以心為先故，若疑"云何非迴向"，則問"何故"。答以"諸佛世尊不以相"等。無所遮則遮不應理，故意謂于空性等執著為勝義即是顛倒。 復有餘說，即"彼過去"等。"未得"者，謂現在未入。"不見住"者，由離自性故住不應理。"非相"者，以非俱有因故非相，以非所取因故非境。"若如是取相"者，謂以如所說理而緣故。"不思"者，由不如實分別事物真實故。由彼顛倒故是迴向。 若無相迴向，則樹等亦應爾，為遮此疑，說"彼離憶念"。

།དྲན་པ་ མེད་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་བྲལ་བའམ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་སྔ་མ་བཞིན་མི་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཚན་མར་བྱེད་པ་དང་མཚན་མར་མི་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་སྟེ་མཚན་མ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་མིག་བཙུམས་པའམ་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལངས་ པ་དང་འདྲ་བར།རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སླར་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་མེད་པར་ཡང་སྔོན་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་ བས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མེ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་ཚ་བ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་འདི་དག་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་བཏོན་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ལས་བསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ས་བོན་དང་བྲལ་བས་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ལོག་པར་དེ་མི་སྤོང་བས་སྐྱེས་བུའི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་དང་འདྲ་བར་བརྫུན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སུ་ཞིག་གིས་བཟློག་པར་ནུས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ས་བོན་དེ་ ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བརྟགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ས་ལས་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བའི་ཤིང་བཞིན་དུ་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་སེམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཚན་མ་ལ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་དང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སེམས་ཤིང་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་མཚན་མར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 由無念故，雖于樹等事物空性等不作相，然由不了知事物真實性故是不思。如是，由離念或未悟解故，于提婆達多等都不作意，如是亦如前不思。是故如是由顛倒故非迴向，此為語義。 若以作相及不作相皆非迴向，爾時當如何？故說"彼于相"等。此說：如閉目或盲等，僅以緣不具足而不作意，不能斷除事物等顛倒習氣，如從無想定等出定，瑜伽師復生執著事物為根本之貪等煩惱聚故。 無有斷除顛倒，亦不能斷除由先前所緣色等極為明顯體驗所生之作意，如未斷火不能斷熱。如是，此等色等邪解不應如拔刺等般從心中除去，然由離事物等有性等顛倒種子故。 是故不正見則不能斷除，如人翳障過患，誰能遮止於虛妄色等執著趣入？彼顛倒種子，若以瑜伽師慧眼觀察，由見一切法真實智光明故不生。如是，如樹根從地拔除，由無種子故惡分別於心后不復生。 如是于相，即于如來善聚及能迴向心思為如幻，由無執著其自性為真實故說為作相。

།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་ཀྱང་མི་དམིགས་པའོ། །ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སློབ་པ་རྒྱལ་ བའི་ཡུམ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བདག་དེ་དག་ཀྱང་འགགས་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་དེའི་བག་ཆགས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། བདག་གི་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་འགགས་པ་དང་འདུ་བྱེད་དེ་དག་འགགས་པས་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་བ་དབེན་པ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པ་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བསམ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ལྷག་ པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།འོན་ཀྱང་གང་ཟག་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

以下是完整的直譯： 為顯示善巧方便迴向作意，故說"如是菩薩摩訶薩"等。善巧方便者，雖行佈施等而無所緣。 若疑：由差別故，學習善巧方便與聽聞佛母等有何關聯？為此以"何故"迎之，而說"依般若波羅蜜多"等。此說：由般若波羅蜜多成就無所緣佈施等迴向，即是學習善巧方便，故不離聽聞佛母等。 為明此義，故說"於此若如是"等。"莫作是說"者，意為不應作如是說。 若疑：由差別故，迴向與般若波羅蜜多有何關聯？為此以"何故"迎之，而說"我等亦滅"等。 由先前善根等能生之心、心所法及其習氣于真實中無生，故說"我之事物彼等事物滅"及"諸行彼等滅"二語。即于加行、正行、后得位中無所緣故，依次為寂靜、遠離、離所緣。 或可說：由具相、無相及他相之識不能取故，如其次第而說。 意趣為：由所迴向諸法于真實中無生故，超越能迴向智慧之道，是故迴向不應理。因此，由分別增益，以般若波羅蜜多力深信諸法如幻，故能以真實善巧方便無顛倒回向。 為顯示無相迴向作意，故說"然彼補特伽羅"等。

།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་མར་བྱས་ཤིང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དོན་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་འདུ་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པས།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ། མི་དམིགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།དོན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་གནང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་།གང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་བས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེའི་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ཡིད་དང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ དེ་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོག་པ་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དུག་དང་བཅས་པའོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གདོན་པར་དཀའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཟུག་རྔུ་དང་ བཅས་པ་སྟེ།ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་དག་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་དུག་གི་ཉེས་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པའོ།།དུག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པས་ན་བྱིས་པའོ། །དུག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་ན་ཡང་འཆི་བར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་འཛིན་པས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་བའོ། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཐ་མར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ།།ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནོ།

以下是完整的直譯： 于離有無等自性之真實性如實中，由執為空性等某種自性故而作相，反覆作意分別后，于非如實無義分別執為有義，認為如實、勝義，于無義分別顯現所緣中，迴向為無所緣成佛，此為語義。 若疑：由無所緣義故，如何不許如是迴向？為此以"何故"迎之，而說"諸佛世尊"等。此說：由彼補特伽羅以空性等相於無上涅槃菩提作相及分別，以分別顯現相如是近緣，故執增益義之自性，是其大所緣不堪能。 若疑：由近緣作凈信等故，其有相迴向非成大義？為此以"何故"迎之，而說"彼迴向有毒"等。 由是障礙通達所欲法之真實性之因故有毒。由是輪迴難除諸苦之因故有刺。雖是初業者作凈信等，然違正量故，此為余義。 為明此等，故說"譬如"等。於此，由遍知毒過患之理故為智者。由不知毒自性故為愚者。雖知毒自性，然不定執能致死故為慧劣者。由能生樂故為得樂者。終成苦果故為感苦者。"某些"者，謂有所緣想者。

།ལོག་པར་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པའི་དོན་མ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་ཅན་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་གང་གིས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་བ། དམིགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དམིགས་པ་ནི་དུག་དང་ བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྣང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐུར་པ་མི་གདབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་བྱེད་པར་མི་འདོད་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མཁྱེན་ཅིང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཉིད་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྗེས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནང་བའོ། །གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་མ་བྱས་པའོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དུག་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ་། །སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའོ།།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།

以下是完整的直譯： "邪執"等三詞，依次是聞、思、修階段中邪執故。"不知善說義"者，未能了知如幻義為遣除一切顛倒之所依故。"未如實通達義"者，由離定執事物自性如幻之能力故。 若疑：由令初業者生凈信故，云何彼有相迴向成有過所緣？為此以"何故"迎之，而說"所緣有毒"，謂違正量故。 "不應如是學"者，不應以有所緣方式學。為顯示隨順佛陀迴向作意之行，故說"複次彼應如何學"等。"欲不誹謗"者，由見依佛所說義修行得果故不欲捨棄。 "佛智"者，謂慧眼以一切法無分別為境而了知；"佛眼"者，配釋為以一切種遍覺一切法為境而見。"以何法性"者，謂以如幻性。"隨順"者，謂許以一切道無所緣而緣之作意迴向。"無害"者，由無過故無失。由離近緣境故為無毒迴向。 由是得色身、法身之因故，依次為大回向、法界迴向。加行位及后位廣大故圓滿，正行位中真實趣入故極圓滿。 為顯示非三界所攝迴向作意，故說"複次善男子或善女人"等。

།མི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ལྷའི་རིས་དྲུག་དང་། གླིང་བཞི་པའི་མི་དང་། ཡི་དགས་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། དམྱལ་བའི་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་ནི་སྟེང་གི་གནས་བཅུ་བདུན་ཏེ།བསམ་གཏན་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་གསུམ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་གནས་མེད་དེ་སྐྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཡང་ན་བསམ་གཏན་གྱི་གོང་ན་དབྱིབས་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་བསམ་པ་ནི་དྲུག་ཡིན་ནོ་ ཞེས་འདོད་དོ།།འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་དང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡོངས་ སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་མི་གནས་སྙམ་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ།དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ།ཆོས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ལའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆུད་མ་ཟོས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲ་བར་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྟེ་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདྲི་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཕགས་ པ་བྱམས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པ་ལེགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "不了知"者，由欲界等三界無所緣故不住。其中欲界有二十種，即六慾天、四洲人、餓鬼、旁生、地獄之分。色界有十七處，即初三禪各三處及第四禪八地。無色界無處所，由生分四種。或說禪定之上無形色之思維有六種。 由不住過去等三時故，說"非過去"等。若疑：由迴向欲界等諸界及過去等時中心剎那，云何不住彼處？為此以"何故"迎之，而說"除三時三界"等。此說三時三界實無生故為所除，云何住彼而作迴向？ "於何法"者，謂于成佛。"迴向不虛耗"者，由如法界無盡故。由執著"所除"為繫縛故，說"于彼"等，即于彼迴向。為攝要故說"于彼何"等。 由以問答方式正說故，賜"善哉善哉，聖者須菩提"。否則，由聖彌勒所說故，云何善賜"善哉"於他人？若疑：豈非無顛倒說法？云何作說者事？為此以"何故"迎之，而說"須菩提，迴向"等。此說由一切迴向如幻故為法界迴向，是故以顛倒說作佛事。

།དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་བསོད་ནམས་ ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་བའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རང་ སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འབྲིང་དུ་འགྱུར་བས་ནི་དེ་མི་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲིང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་གི་སེམས་ཅན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་དེ་སྙེད་དམ་དེ་བས་ལྷག་པའི་གོས་པ་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་ཏུ་བསྙེན་བསྐུར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་བས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེས ལྷག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་གི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་དང་། འཇུག་པའི་སེམས་དག་གིས་ ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 因此，其後當作意"大福德生起"之迴向。此復由小、中、大差別分三種。就小而言，從"於此法性，諸佛世尊"乃至"雖得五神通"所說。 此說從依止十善業道之眾生始，較作小量神通五種福德者，以無所緣作意隨喜為先之迴向更為殊勝，故以小差別分別之大福德生起迴向作意為小。 為說中等故，復從"須菩提，三千大千"等乃至"雖成獨覺"所說。此說從住初果始至獨覺之間作中等福德者，以無所緣緣作意隨喜為先之迴向為大福德，故以中等差別分別之大福德生起作意為中。 為說大故，從"須菩提，複次三千大千"始至"彼佈施亦以有所得想而施"所說。即如恒河沙數三千大千世界中趣入無上正等菩提之眾生，以有所緣，以彼許或過彼之衣服、飲食等一切，于彼許劫中承事供養所生大福德，較彼以無所緣作意隨喜為先者更為殊勝，故以大差別分別之大福德生起迴向作意為大，此為總義。 支分義亦當說："趣入"者，謂以發願、發心二者趣入之義。

།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་ལ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།གཞན་ཡང་གཞན་དག་ཁོ་ན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ནའོ། །རིམ་གྲོ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲུས་དང་དྲིལ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཞེས་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་རོ།།རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ གཞན་དང་གཞན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་གྲངས་འདིས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་བྱེད་པ་རིམ་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་དག་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།སེམས་ཅན་དེ་དག་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་རེ་རེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེས་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་རིམ་གྲོར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།འགྲེས་སྔ་མ་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ནི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཅིག་བསྙེན་ བཀུར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་སྦྱིན་ པ་བྱིན་ཞིང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནའོ།།གཟུགས་ཅན་ཞིག་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གྱུར་ནའོ།

以下是完整的直譯： "彼等一切"者，謂以有所得想而施，與下文所說"如是次第"相連。為顯示此義，說"三千大千"等。 "又唯於他處"者，謂非此而於他處。"承事"者，謂同時供養。"一切安樂加持"者，謂以沐浴、擦拭等。"一切安樂等住"者，與後文"隨意近住"相連，謂以經行等住。 "如是次第"者，謂彼等一切眾生趣入正等菩提，如前所說世界中，住于其他世界一切眾生，以此次第為每一眾生利益，次第承事供養，彼等佈施亦以有所得想而施。 關於"彼等眾生如是數量"等，謂如前所說世界中所住其他一切眾生中，每一眾生觀察已，復由一一菩薩於一切種菩薩，于彼許劫中承事，此為語義。此與前例之差別在於"次第"之義。 "以此次第佈施"者，謂如於恒河沙數劫中，一菩薩於一菩薩承事供養，如是以此次第，于其他世界所攝一切菩薩，為安樂加持而行佈施，以如前所說次第，彼等一切正等菩薩亦行佈施。 "若為色者"者，謂成為微塵自性色蘊。

།མི་ཤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རབ་ཏུ་མང་བས་མི་ཤོང་བར་འགྱུར་རོ་།།དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུའི་བར་དུ་མི་བཟོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བྱིན་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་ལྡན་པས་ཚད་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་རྣམས་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱེད་པ་རྗོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ་། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ཙམ་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་དད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ བ་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་དོན་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མདུན་དང་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་བཀྲམ་པ་དང་གཏོར་བས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཏོར་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རིས་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐབ་བྲལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཟློས་པས་དབྱངས རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱི་ཞབས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་སྐད་དུ་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་དབྱངས་རྗེས་སུ་སྒྲོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： "不能容納"者，謂因極多而不能容納。 有所得想佈施自性之福德行雖不可量，何故懷疑"不堪為因"？為答此疑，故說"如是"等。 此說：由彼等佈施極多，雖離一等數量，然具無量等數，以無量及極多等數而限定。是故，彼因所生福德行迴向福德蘊，亦不堪為離量等數之因，如是宣說。 以世尊加持力，諸天子恭敬所作，故說"世尊，譬如"等。 以具三乘調伏眾生示道之因緣事業，為利眾生故，是為"大回向"。 為顯如何是如此，故說"此如是"等。由有方便善巧故，彼量如是不可量等數具足，廣大福德蘊即被勝過，是故為大回向，此為語義。 由正依止生起殊勝信解故，以供養為先而說稱讚義，故說"爾時三十三"等。 前散遍散播撒，故次第為"遍散已"之義分。 "如是從其他天眾"者，謂從離諍等天眾。 "如是"者，謂如三十三天，出"大回向"等聲，反覆宣說而隨音唱和。 "如是相應"者，謂于"大回向"等一切偈末，皆應配"如是出聲隨音唱和"二語，此為語末。

།ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་དུ་ བསགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའོ།།རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་དུ་མའི་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུས་བསྐྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་བཟོད་ སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་མོས་པ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་རབ་རྣོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྙས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡིས་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ།།དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་བཅས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་ གཞན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།།བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་སོ།

以下是完整的直譯： "積累如是長時"者，謂于長時間修習。"廣大圓滿成就"者，謂以多種加行成就。 複次，為顯示迴向之殊勝性故，故說"爾時世尊告凈居天子"等。 雖佈施所生福德行之加行等是廣大，然以小加行等所生迴向福德事業之因，何故不堪？為答此疑，故說"如是菩薩"等。有所緣者，以違正量故為顛倒，如是密意。 雖以隨喜為先，然以勝解作意修習一切善根，如幻化人般觀一切法無所得，為一切眾生故迴向無上正等正覺，是故菩薩以三乘出離道教導一切眾生之事業，具足迴向作意唯一執著于某些，為對治彼故，以說法方式利益智慧淺薄眾生，故分為十二種差別，為遣除利根者輕視故，極為廣分別。 如是亦說： "殊勝之迴向， 彼作最勝業， 彼無所緣相， 無顛倒為相。 遠離佛福聚， 自性念境者， 具方便無相， 隨喜諸佛及， 不屬三界中， 小中及大等， 其他三種向， 福德廣生性。" 以隨喜作意獲得自他福德事業平等性故，其後為修習隨喜作意故，說"彼等於世尊"等。"幾何"者，謂以幾種方式。

།མི་འཛིན། རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་ རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྟོག་པས་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་རང་དང་ སྤྱིའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིན་ནོ།།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འོང་བ་མེད་པས་ན་འོང་བ་མེད་པའོ། །མ་འོངས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། འདི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་དེ་དག་མ་བཅིངས་པའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བས་མ་གྲོལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པ་གཟིགས་པའི་སྣང་བ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཅན་གྱིས་མཁྱེན་པའི་བདག་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་བདག་གིས་ བྱེ་བྲག་གི་ཆ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟིགས་པ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འཁོར་བ་དང་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ན་མ་ཆགས་པ་དག་གིའོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྐབས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞར་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་པ་མེད་པས་མི་འཇིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དགོངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 不執、不生慢心、不緣，即于真實性中，于加行等階段中而配。不分別、不作意、不如實隨見者，依次配於過去、未來、現在。 "以分別所成"者，因從非真實遍計而生故。如是所生離自相共相故，依次為"未生、決定未生"。因從過去等不來故為無來，因不往未來故為無去。"法性"者，即如幻之自性。 "以此"者，即以如上所說諸相之義。"如所解脫"者，即如離煩惱障及所知障，具未生相之本然。于真實中不具雜染法故為"未縛"，離清凈諸法故為"未解"。 由於導師具無礙見光明，以智慧自性了知業果差別，如所顯現般利益眾生，大悲本性之觀察者世尊詳細宣說，故雖超越諸根，然一切如所見而住，此為密意。 不住輪迴及涅槃故為無著者。于隨喜時迴向，此為隨作意之附帶而說。 以如幻性故不得大輪迴者，配為"以無壞故無壞"。"身善行"者，因無殺生等三種身業故。"語善行"者，因離妄語等四種語業故。"意善行"者，因離貪等三種意業故。 如前，為答"何故如此"之疑，以彼密意說"如是彼等一切菩薩是有所緣"等。

།མཚང་འབྲུ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བས་སོ།།བརྡེགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པས་འཚོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་དྲེགས་པའི་དངོས་པོ་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ།།ལ་ལ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ འབར་བ་རྩོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་པས་འདུག་ཅིང་ཆགས་པས་མངོན་པར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞུམ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཡིད་མི་གསོད་ཅིང་ཞེས་བྱའོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ།གཏི་མུག་གི་ཆ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ནི་རྨུགས་པའོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་གི་ཆའི་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཉིད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་བཞིན་ དུ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བསམ་གཏན་བཞི་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། སྔ་མ་བཞིན་ དུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། རྗེས སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པས་དང་པོ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི ལམ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

以下是完整的直譯： "誹謗"者，即說離間語、粗惡語及綺語。"打擊"者，即以棍棒等擊打故。"擴大"者，即以強力確定故。"具慢"者，有人認為是因具有傲慢事物之慢心故。有人說"具慢"一詞是指"聲音變化"之義。 如是，為答"何故如此"之疑，說"如是菩薩"等。為顯示精進熾燃之開始，因是住處及攝持，故說"安住"與"執著而住"二者。 因離無勇悅相之怯弱，故說"不沮喪"。"昏沉睡眠"者，昏沉是癡分令心不堪能性，睡眠是依食用酸奶等因緣，以癡分攝心之相。 如前，為答"何故如此"之疑，說"如是"等。"等持於四禪"者，即修習色界所攝之世間四禪。 如是，為答"何故如此"之疑，如前說"如是菩薩"等。其中總義如是：以歡喜心，以世俗方便，緣諸善根而隨喜，是為隨作意。 如是說："以方便無所緣，隨喜諸善根，隨喜作意修，此中如是說。" 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴光明釋》第六隨喜迴向品。 有漏修道之後，當說無漏修道。彼有二種，為顯其自性，為說第一修道之修道相，故說"爾時，具壽舍利子白世尊"等。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ པར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ་།དྲོ་བར་གཏོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གསལ་བར་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རབ་ཏུ་འདུད་པས་ན་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྡུད་པར་ འོས་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་པས་ན་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་ལགས་སོ།།རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པས་གོས་པ་མེད་པ་ལགས་སོ། །བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ངན་སོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ལགས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་རང་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཁམས་གསུམ་ པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བས་ན་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ལགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་ སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་བརྟེན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་སྐད་ ཅིག་མ་བཞིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་ལེགས་སུ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ།།སྣང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་། སྣང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་དང་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་དང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན་སྔ་བ་བཞིན་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ལམ་སྟོན་པ་ལགས་སོ། །འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་མིག་ལགས་སོ།

以下是完整的直譯： "一切智智慧圓滿成就"者，是因為成為如來智慧生起之因故。"一切智"者，是指如實見色等之自性，此為其義。 以"如是"等語，為顯示因殊勝信故，現證即是智慧自性，而廣說"世尊"等。因是暖位所攝智慧之光明性，故為明顯顯現。因身語意極為恭敬，故為頂禮。因堪能攝受，故為應禮敬。 因獲得頂位故，不與不信等相雜，故為無染。因忍性故，遠離導致惡趣之諸業，故為一切世間不能染污。因法勝性故，為出世間智慧生起之因，故為顯現。 因苦法智忍斷除三界所見所斷煩惱，故能令離三界一切翳障。因苦法智現證解脫，故能遣除一切煩惱見暗。因苦等隨智忍了悟聖法種性，故為依止。因苦隨智決定執持，故為最勝。 以集智等忍等四剎那，如前作所作故，以菩提分法令成善妙。顯現、遠離一切怖畏及損惱、顯現等四語，應當如其次第配合。 因攝受肉眼、天眼、慧眼、佛眼及法眼，如前以滅法智忍而為示道。以滅法智故為眼。

།རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་རྣམས་མ་མཆིས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ།།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་ པ་ལགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་ལམ་དུ་འཛུད་པ་ལགས་སོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་སོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་མི་བསྐྱེད་པ་ལགས་སོ།།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པས་ན་མི་འགོག་པ་ལགས་སོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ན་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ལགས་སོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕན་པ་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སྟོབས་བཅུ་བགྱིད་པ་དང་།མི་ཐུལ་བ་དང་། མགོན་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེར་ཟུག་ནི་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ།།དེ་དག་པས་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཐོབ་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ལགས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཕྱིས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ སུ་བསྐོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གང་ལ་ལན་གསུམ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ མངོན་པར་ཤེས་ནས་སྤོང་བར་བྱའོ།།སྤངས་སོ།

以下是完整的直譯： 因隨智忍遠離小中大違品，了悟聖法種性故，令無有愚癡黑暗及翳障。因滅隨智必定決定執持故，令離翳障。 如是，以道法智忍令一切法不作。以道法智而入于道。以道隨智忍即是一切智。以道隨智不生一切煩惱障與所知障習氣相續。 因有漏修道生起諸善法故為不滅。因如幻故，以名聞現證修道自性恒時安住故，為無生無滅。以極清凈修道作殊勝利益，及自相空性故，為境。 彼復以小中大差別，說"作十力"、"調伏"、"作怙主"三語，如其次第而說。 堅固即聚集，住于彼故，從因緣所生之事物稱為彼。因彼等清凈故無堅固住，以無間道斷除一切障故，為輪迴對治。以解脫道現得一切功德圓滿故，為顯示一切法之體性。 如是，彼等如實通達真如者，后隨所欲以三乘說法，轉法輪三轉十二相圓滿。如是，諸先師說此等義應如是詮釋。 於此法輪三轉十二相中，如是安立文句。其中三轉者即："諸比丘，此即是苦聖諦。彼現知已應遍知。已遍知。此是苦集聖諦。彼現知已應斷。已斷。"

།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་མངོན་ པར་ཤེས་པ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།ངས་བསྒོམས་སོ་ཞེས་པ་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་བདེན་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བས་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཡིན་པས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པའོ། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ བཞི་ཡང་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པས་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ།།འདི་དག་ཙམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དང་པོ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གསུངས་པའི་མདོ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་ནས་འབྲང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་པ་མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་གི་བདག་པོ་དེ བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་སྔོན་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་བདག་པོས་བསྐོར་བ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མཆོག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ལན་བཏབ་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ནན་ཏན་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཆོག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ནི་གཞི་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ།

以下是完整的直譯： 此是苦滅聖諦。彼現知已應現證。已現證。此是為趣向苦滅之道聖諦。彼現知已應修。我已修習。 于昔未聞法，以如理作意現證之義故，生無漏慧眼。以無疑故為知。以是真實義故為覺。以清凈故為生智。此等文句於三諦各各皆當配。 是故於四諦各三次重複故為三轉。眼等四者亦三次重複，于每一諦各有三，故為十二相。 唯此即能圓滿利益眾生，故三轉十二相之法輪如同法性輪，即初于波羅奈所說之經。 如轉輪聖王之寶輪在前，其隨從軍眾一切后隨。如是三界無餘一切之主如來，先作經典宣說，一切法皆由此而出。故彼為勝母之主所轉，故稱世尊母。 為顯示殊勝故，說"世尊如何"等。答覆即舍利子所說"如教授"等。以精進等修行如同教授故。若不爾則不能證得正覺，此即顯示殊勝。 "何以故"者，即"以何因故"之義。彼即說"從此基"。"我從此基"者，即從勝伏福德蘊之因。

།མངོན་པར་ སྒྲུབ་པའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འདྲི་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་གང་དུ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བར་མཆོག་ཉིད་ཡོད་པ་དེར་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།།ཕུལ་དུ་ བྱུང་བའི་དོན་ཉིད་ནི་འོན་ཀྱང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཟང་ཟིང་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་དགེ་བ་ལ་ འཇུག་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དབྱེ་བས་གསུངས་སོ་།།བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གོ་ཆ་ དང་དགེ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།བསམ་གཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང་བདེ་བར་གནས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ དབྱེ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བའོ།།དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ན་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་སུ་འཇུག་པའི་ཡིན་པའོ། །སྐལ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་མེད་ཅིང་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལྟ་བ་ཡང་ག་ལ་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་བཤད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 于現證殊勝之際，以迴向作意勝伏福德蘊之因，何故問此？ 所說，于有漏迴向作意，以何力能勝伏佈施等無量福德蘊，如是于彼殊勝處，無漏修道最為殊勝，為顯示此故，問此以迴向福德蘊勝伏之因。 殊勝義者，然說"憍尸迦"等。于"佈施"等中，其中佈施以法施、無畏施、財施分類為三種。如是持戒以離不善、趣入善法、利益有情分類而說。忍辱以法思擇、忍受苦難、於他加害無所動念分類為三種。精進亦以披甲、善法、利益有情加行分類為三種。禪定以現證、對治煩惱、安樂住分類為三種。以世俗諦、勝義諦、緣一切有情利益分類，離三種慧眼。 "成為盲者"者，即生時即離三輪清凈慧眼。"無導引故"者，即離調御故。"入一切智道"者，即入獲得佛果之道歡喜等地。"亦無緣分"者，即無緣分且離能力。"豈能見"者，即何故能得，不能得之義。 波羅蜜多名義解釋即"波羅蜜多聲"。"獲得眼"者，即具足佈施等波羅蜜多法性眼。 為顯示於一切法無所造作故，說"世尊，菩薩摩訶薩"等。

།ལན་བཏབ་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡུམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ།དེས་ཕུང་པོ་རྣམས་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེར་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ མི་དམིགས་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་གཏོད་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒོ་ནས་གཏོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིའི་ དོན་དུ་དམིགས་པའོ།།མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བའོ། །རྣམ་པ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པས་གཞན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་གཏོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅི་ཡང་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་གང་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་མི་འགོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉེ་བར་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་མ་ མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

以下是完整的直譯： 答覆即說"舍利子，色"等。了知色等如幻即是現證般若之義。 為總攝故，說"如是造作"等。以是真如體性故，了知一切法差別無生之加行即是造作，此即了知諸蘊之義。某些經函中說"不現證"，彼中亦當持此義。 為令趣入一切法無所緣故說："舍利子，如是現證般若波羅蜜多"等。"不令趣入任何法"者，如所緣等顛倒，如是于瑜伽師相續中不生任何法時，即名為般若波羅蜜多數，以是顛倒故，此為密意。 以"獲得一切智性合理，否則般若波羅蜜多將成無義"之意樂，而問"世尊，云何"等。 說由顛倒門不令趣入者，即"如所緣"等。其中所緣即緣外境。名即四無色蘊。造作即"如幻性即是真實"等心之加行。遮遣余相而令趣入他者，即"世尊，若爾云何"等。 "憍尸迦，云何不令趣入"者，即以如幻相不令趣入任何顛倒執著，如是令趣入一切智性之義。"不生任何法"者，即諸清凈法。"不滅任何法"者，即諸雜染。"近住"者，為無生故。"亦非住"者，為無滅故。

།དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སུ་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིང་དུ་བགྱིད།གསོག་ཏུ་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་ གྲངས་དེས་ནི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ཡུམ་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ རིགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ཡུམ་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་ངུར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་རྣམས་འགྲིབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཉིད་ཅི་རིགས་པར་བཤད་པ་ནི་སྡུད་པར་མི་བྱེད་གཡེང་བར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པས། དེའི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་ པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།སྟོབས་མ་མཆིས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐབས་སུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཆུང་ངུར་འགྱུར་ལ། གྲོལ་བའི་སྐབས་སུ་ནི་ཡུམ་གྱི་མཐུས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་དེས་ཇི་སྟེ་འདི་སྐད་བརྗོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的直譯： 說"如是執著亦是束縛"者，即說"世尊，若"等。于加行、見、修、勝道中，依次配合"令遠、令積"等四語。 說以余相亦令遠等者，即"須菩提，以何法數"等。以色等現證法數即唯是變異之語。 以"法性之色等即是般若波羅蜜多"之理，疑"云何由了知色等而令母遠"等，以"何以故"迎之，說"須菩提，此般若波羅蜜多遍明已"等。此說：以如幻性故，色等即是佛母，以理了知同一自性，遍明此般若波羅蜜多已，了知色等差別是顛倒，故由了知色等而令母遠等。 大義者，即說"世尊，譬如"等。以成辦大義佛果故，是大波羅蜜多。其中"不令大"者，以不生增上故。"不令小"者，以諸位不減故。 隨理解說此即"不攝不散"。僅是名言非如實義，為此是具圓覺果之教法，此為密意。 "不令有力"者，以無前而增益之理故。"亦不令無力"者，以于已有不誹謗故。 于凡夫位中，以顛倒力故一切智性成小，于解脫位中，以般若力離顛倒故成大，疑"何故如是說"，以"何以故"迎之，而白"世尊，一切智性"等。

།འདི སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་ན་ཡུམ་གྱི་མཐུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་བསྡུས་པ་མ་གཡེངས་པ་དེ་བས་ན་ཆེན་པོར་མི་བྱེད་ཆུང་ངུར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་འཚལ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་དམིགས་པར་རྟོག་ནའོ། །སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་[#(]སྟེ[,]ཏེ[)]། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་གིས་དེ་ཡོད་པས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དམིགས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ་སྙམ་པར་དམིགས པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདྲ་བར་བྱུང་བས་ན་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ།དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དམིགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡུམ་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ མཆིས་པ་དང་དབེན་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་མི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་ནི་ སེམས་ཅན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ།།སེམས་ཅན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྟོབས་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་རིག་པར་བགྱིའོ།

以下是完整的直譯： 此說：由離顛倒故，以般若力安住性故，一切智性非攝非散，是故不作大不作小。 說"於此亦執著是束縛"者，即"若如是"等。 "若如是知"者，即如前說若作意緣慮。"何況"者，即是般若波羅蜜多，然非以成大緣慮性故非是，此為語義。 疑"由有彼故不行，緣慮有何過失"，以"何以故"迎之，說"此諸有情"等。 此說：由緣慮"當度有情出離"此想，似般若波羅蜜多而起，故是同類因，非與彼相應之果，是故由有緣慮而非行彼。 疑"此復云何"，以"何以故"迎之，說"般若波羅蜜多"等。有情等無自性之自性，於何有彼即說彼。思："有情無生性之般若同類果，云何成為緣慮有情"。 說"以有情無自性故"等，即是有情無生性之義。其中無自性、遠離、不可思議，應知依次即是所計等。 有情不壞法性，即是常住真如。以見道未證有情如幻性，即是有情不現證正等覺性。如前以修道未證有情，即是有情不如實現證正等覺性。 有情力量以量不違，證得如幻性之功能，即是正修性。由此應知如來力般若波羅蜜多正修。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་དོར་བས་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ནེམ་ནུར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ གཞན་མི་འདོད་པས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་མི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་གཉིས་མེད་པས་སོ། །རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་འཚལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་ ནས་ནི་གཉིས་ལྟར་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་སྤྱད་ཅིང་བསྲུངས་པར་རིག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནི་དུས་རིང་པོའོ། །སྤྱད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མ་བསྔོས་པར་བསྲུངས་ཤིང་བསྐྱངས་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཕུལ་བས་སོ། །ཡོངས་སུ་དྲིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་སྟེ།དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟེན་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་གིས་ནི་མོས་པའི་སྟོབས་ལས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མོས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡེངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པར་ཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཉན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏམ་གྱི་བར་ཆད་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ལ་མ་བབ་པའི་དོན་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་རིང་པོར་ སྤྱད་པ་ཞེས་པ་གསུངས་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དོ།

以下是完整的直譯： 應知即是修習道，唯現證如前所說之自性等相。如是亦云："彼之最勝自性，於一切不作造作，無緣諸法，作安立是大義。" 其後第二，應修極清凈相，此由生與不生之因，依次遍取與舍故。 是故，首先為顯示生因，說"世尊，若菩薩摩誒薩"等。 "不遲疑"者，不欲余道故。"不疑惑"者，無二意故。"不愚癡"者，離無知故。隨行者，以法故。隨知者，以義故。由彼等相，如是依次以二種方式，應說隨覺他之義差別。 于"長時修持守護應知"中，長時者，久遠時。修者，修習佈施等，具此不迴向聲聞等菩提而守護攝持之性故，故如是說。 "承事"者，以圓滿眷屬等故。"遍問"者，遍問所生疑義，此等顯示依止佛陀。 疑"由何信解力了知承事等，信解與承事等有何關聯"，以"何以故"迎之，說"舍利子"等。此說：無殊勝因，不可能生如是信解等，故推知承事如來等因。 "側耳"者，為作不散亂故。"恭敬聽"者，為作壇城等而聽故。"不作言說障礙"者，不說非時義故。說"長時修習"者，說佈施等。

།སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྟོགས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་དེ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་ནི་རང་དང་ སྤྱི་དག་དང་གཉི་གའི་ཚུལ་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཉན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་བཞིན་པས་ཀྱང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་དོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་དུས་གསུམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་གཞན་མ་བཀག་ན་ནི་ཇི་སྟེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ན་སྟོང་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པས་ན་དབེན་པའོ། །འབྲས་བུའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཞི་བའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་ཤེས་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།བཏགས་པ་ནི་དེའི་བརྡ་ཉེ་བར་འཛིན་པའོ།

以下是完整的直譯： "承事諸多佛陀"者，為依止諸多佛陀故。 為顯示不執著于具因之聽聞等，說"世尊，此般若波羅蜜多，或聞"等。"了知"等四語，應依次配合"此是"等四語。其中相、標、相好，應知依次為自相、共相及二者之相。 由因力所聞，唯是世俗，非勝義諦，故說"須菩提，非如是"。即說"此般若波羅蜜多"等。 疑"正了知蘊等，何故亦不能聞等"，以"何以故"迎之，說"須菩提，一切法"等。 其中，現在蘊等自相為空性故，一切法即遠離。離因果二邊故，一切法極遠離。是故三世空性，不能勝義顯示為蘊等，此為語義。 若謂應異彼而顯示，說"般若波羅蜜多"等。 疑"若不遮余相，豈不如是"，以"何以故"迎之，說"須菩提，蘊"等。 離生因故空，無可執自性故遠離，離果功能故寂靜。此說：一切法所攝蘊等，勝義無自性，不能異彼顯示。 "如是"等為總結。想與遍知，依次為自相共相。假立者，執持彼名言。

།ཐ་སྙད་ནི་བཏགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཐོབ་པ་སྤང་བའོ་། །དབང་པོའི་རིམ་པ་ཡོད་པས་འདི་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དོན་དུ་ གང་གིས་ཐབས་མཁས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པའི་དབྱེ་བས་བསྒོམས་པས་དེ་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ཕྱེ་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་ཡང་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་མོས་ པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།སྔོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཁོར་དེ་ནས་འབྱོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །བསགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ སྐབས་གསུམ་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།ལུས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཉེ་བར་མི་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་སོ། །མི་ཤེས་མི་རིག་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ཅེས་བྱེ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ ལུང་གི་ཚད་མས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །སྤོང་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་བའོ། །སྐུར་བར་འགྱུར་བ་ནི་མཐུ་ལ་སྙོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བའོ། །བཅོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བསྲེགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པས་སོ། །བསོད་ནམས་ཆུང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡོད་པས་སོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་མེད་ པར་བྱེད་པས་སོ།།འབྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འཇུག་པ་ལས་ལྡོག་པས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་གྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ།

以下是完整的直譯： 名言者，以假立為先而得捨棄利害。 由有根器次第，此應分別宣說者，為修習般若波羅蜜多瑜伽義故，由小等次第善巧方便分別修習，彼得瑜伽，故此應分別宣說。此說善巧方便。 如前所說依止等三者，是生起因。如是亦說："佛教及佈施等，及諸善巧方便，是此信解之因。" 為顯示不生因故，說"複次須菩提，以何因緣"等。 疑"何為不信解因"，以"何以故"迎之，說"昔時"等。 "從彼眾中離去"者，余為"以捨棄心"。 "積集"等，依次配合加行等三種狀態。 身不隨順者，為不親近身故。心不隨順者，為心散亂故。 "不知不解不通達"者，依次為現量、比量、教量之量。即由此故"不了知他"等為余。 捨棄者，舍自性。誹謗者，為詆譭功德故。說不悅語者，說不悅耳之語。 "摧毀"者，為不生善根故。燒盡者，由生不善習氣故。福德微少者，由具小布施等三故。善根微少者，由有小慈等故。 "退轉"者，由無作意故。"遠離"者，為舍自性故。"背離"者，由退失趣入故。 于"彼一切種"等中，"一切"者，由佛寶等自性。"一切"者，釋迦牟尼等如來自性。"一切種"者，由小中小等差別。

།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཉེ་བར་ གཞག་པ་ནི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པས་སོ། །དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འོག་གི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་དེའི་ཚད་ཙམ་གྱི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པའོ། །དེའི་སྟེང་ན་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ དང་།ངུ་འབོད་དང་། བསྡུས་འཇོམས་པ་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཡང་སོས་ཏེ། དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དོ། །མེས་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ལུས་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ ཚེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་ཉི་མ་བདུན་བྱུང་ནས་རིམ་གྱིས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་སྲེག་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་གཞན་དུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་ལས་ནི་མ་བསད་པ་དང་། ཕ་བསད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྐུ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་སྟེ།ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་འདྲ་བ་མེད་པས་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་ དུའམ།རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ། ཚུལ་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་འདྲ་བ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེས་པ་དགོད་པས་ན་ལོ་འདབ་རུལ་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྲུ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་རྩཝའི་རིགས་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲུ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནག་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་ནག་པོ་དང་འདྲ་བར་ཞེ་སྡང་མང་ བའི་ཕྱིར་ནག་པོ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 一切者，由增上戒等行相故。安立者，為生起故。發起者，由無壞滅故。 "大地獄中"者，謂瞻部洲下二萬由旬處，其量相當之無間大地獄。其上有極熱、炎熱、大號叫、號叫、眾合、黑繩、等活，共八大地獄。 "火劫"者，從地獄眾生乃至梵世間，世間無一眾生餘留時，器世間空，七日出現，漸次從水輪始，燒至初禪。 "他世界"者，即他大三千世界。 疑"何為感受眾多苦之因"，以"何以故"迎之，說"彼等如是"等，易解。 五無間業者，殺母、殺父、殺阿羅漢、破和合僧、噁心出佛身血，此五業造作后即生無間大地獄，故為無間。 由果、因、自性三者無相似，依次配為"如影像"或"隨順"或"僅相應"亦不相似。 疑"于諸苦者起悲心耶？何故與彼等相交等"，以"何以故"迎之，說"舍利子，如是補特伽羅"等。 由於他人顯示自過，故如腐葉。如壞谷之草種，能壞菩薩谷故，為黑性者。如黑蛇，由多嗔恚故，生起黑暗。

།ཚུལ་མ་ཡིན་པས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོགས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་བགོ་བཤའ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འདི་དང་པོ་པ་ འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཕོངས་ཤིང་བརླག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་གང་ཞིག་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ མི་གསུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ཐོས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་གོ་བས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོས་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ དེ་འགལ་བར་དེ་འཕྲལ་དུ་ཁྲག་དྲོན་པོ་ཁ་ནས་སྐྱུག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་ཚད་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འཆི་བ་ཙམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་དང་ནད་ཀྱིས་རེག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཚིག་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ མའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་གདགས་པ་སྣང་བར་བགྱིས་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤིན་ཏུ་བསྡམ་པར་ བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཉམས་སུ་བླང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གོ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །འདི་ནི་གཙོར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀྱང་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདས་མ་ཐག་པའི་ ངག་གིས་ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་སྐབས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་དུ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་ཟིན་པ་ལ་ཞུ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སུན་དབྱུང་བར་སེམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བརྗོད་པས་སོ། །སྐུར་ པར་སེམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་འདྲའོ།།ཕྱིར་གཞིལ་བར་སེམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་སོ།

以下是完整的直譯： "將以非理毀壞"者，由於與如是作惡者同爲悲憫對境，應當遠離共處及地域分配等，此非理行為初學者因共處等而貧困毀壞，是故應當遠離誹謗正法，此為其義。 對何者誹謗法耶？說"舍利子，若有"等。 疑"有量度何故不說"，以"何以故"迎之，說"如是補特伽羅身量"等。因聞大地獄身量則知苦大，以大恐怖故，與對治行等相違，當即口吐熱血等，是故不示量度，此為總義。 "死亡尚且難忍痛苦及病觸"者，以小中大差別說三語。 "於後世眾多有情顯現建立"者，令作不善業者生起厭離，為法光明。 "將生厭離"者，因為是其因故如是說。 "當極律儀身業、語業、意業"者，依次說依止正念、正知，修習身語意善業。 疑"顛倒何過"，以"何以故"迎之，說"世尊如是"等。 "如是"者，謂以"非佛語"如是性質。此僅為主要顯示，當知身意顛倒亦然。 為攝前文語惡說處，故說"世尊，若"等。否則，于剛說已竟者，云何請問？ "將思誹謗"者，由相互矛盾而說。 "將思詆譭"者，如前。 "將思駁斥"者，由違現量等量故。

།སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང་། །རང་གི་འདུལ་ལ་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འདུལ་བ་ལ་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་རྟོགས་པས། མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན ངེས་པར་མི་འཛིན་པས་རྨོངས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་སྡེ་པའི་གཞུང་གི་མདོ་སྡེ་ཚད་ཉུང་ཟད་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གཞག་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤངས་པས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་བྱ་བར་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མདོ་སྡེ་ལྷུག་པ་རྣམས་ཀྱང་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སུ་མ་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན དུ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རེ་རེར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་གཞན་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་རེ་རེ་ལ་འདུལ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་པ་རེ་རེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡེ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཞུང་དང་དོན་ཐ་དད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། དེས་ན་འདིས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཁས་འཆེ་བས་ན་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རང་བཞིན་སྟུག་པ་སྟེ། །མི་རིག་པ་ཡི་གཟུགས་ལའང་མི་རིག་ན། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་གཞག་ལེགས་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་མ་ཤེས་པས་ན་སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ ཅེས་བྱའོ།།སུན་དབྱུང་བར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བརྗོད་པས་སོ། །སྤོང་བར་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །ཕྱིར་གཞིལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་སོ།

以下是完整的直譯： "愚癡之人"者，由於未了知："入于自性，顯于自律，以其甚深，以其廣大，不違法性"所說之佛說特徵，即契入經藏、顯于律藏、不違法性，故於經等正所攝之勝母自性不能決定，是為愚癡。 若作是念：因不契入部派典籍少量經藏，如是于量已盡律藏中見故，如是與人無我等法性建立相違故，舍大乘非佛說則不成愚癡。若爾，散文經典亦未說于諸經藏中，應許為非佛說。 如是於一一經藏中，其他諸經藏一切行相非皆契入。如是於一一律中，其他諸律一切行相非皆顯現。如是一一部派所立法性，與其他諸部派法性不相順。 如是，十八部所分經律論三藏互相文義差別，云何成立為佛說？是故，此執非遍攝者為佛說特徵故為愚癡。 又，意之過失性質濃厚，于無明相尚且無明，何況疑惑之法？是故善安住舍無過。不知此義故名愚癡人。 "思誹謗"者，由相互矛盾而說。"思舍"者，如前。"駁斥"等者，由違現量等量故。

།དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་འདིའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། ཟབ་པའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ།སྤོང་བའི་རྒྱུ་བཞིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཡུལ་གསུངས་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཤིན་ ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཟབ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་ལྷག་པར་མོས་ པ་ཡིན་པས་ན་མོས་པར་དཀའ་བ་སྟེ།ལྷག་པར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གཟུགས་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ནི་རིག་པས་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་བསྟན་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ ནས།སྔོན་གྱི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་མེད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

以下是完整的直譯： 為顯示捨棄正法之四種因，世尊說"善男子或善女人"等。所謂四種者，即為魔所加持、于甚深法不信解、執著五蘊等、為惡友所攝受，此為捨棄之四因之義。如是亦說： "失法之諸因， 為魔力所壓， 不信甚深法， 執著蘊等法， 為惡友所攝。" 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴光明》地獄品第七。 如是說已了悟與未了悟之因、所得與所斷之境已，為總示甚深清凈相修道之清凈義故，顯示甚深性，故說"世尊，般若波羅蜜多是不精進"等。 因難行苦故為增上信解，故難信解，即增上難信解之義。 凡夫與聖者之別，豈非有繫縛與解脫耶？云何色無繫縛無解脫耶？為遣此疑，故說"以色無自性故"。三世色以正理即是自性故。 總說已，以過去等差別，說"須菩提，色前際"等。如是為遣"何以故"之疑，說"以前際無自性故"。以彼因故，由無生性，現在色中無前際自性，故作是說。如前為遣"何以故"之疑，說"以後際無自性故"。以彼因故，由無生性，此果自性無後際，如是作詞相應。

།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་འཛིན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཐ་དད་ པའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོད་པ་མེད་པས་ན་མ་ཆད་པའོ། །ཡང་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་དམ་པའི་དོན་ཕྱིར་བཞེད། ། ཐ་དད་མིན་ཕྱིར་རིགས་དེ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དེ་མ་ཆད་པའོ། །དེ་བས་འབྲས་བུ་རྣམ་ པར་དག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་ མ་ཡིན་ཞིང་།།གཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་[(]བརྗོན་[,]བརྗོད་[)]ནས། ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 如是為遣"何以故"之疑，說"以現在無自性故"。以色等自性空性故，現在離相也。 難信解者，以非凡夫境界故。極難信解者，以非離執著貪者境界故。 色等與般若波羅蜜多自性，以世俗諦與勝義諦差別而解為異，云何為極難信解耶？為遣此疑，說"須菩提，以色清凈"等。以無種種性差別故為異。以無分別相隔斷故為無斷。或離自相共相種種性，故如是次第而說。 于"須菩提，如是"等中，如說： "世俗真如性， 即是勝義諦， 以無差別故， 如所現而住。" 以此理，離我我所等執著故，色等如幻清凈，即彼以離一切違品故，預流等果即是般若波羅蜜多清凈。如是，若是果清凈者即是色等清凈，以無二故，異而無斷。是故以果清凈故色等清凈，如是以色等清凈故果清凈，此為其義。如是亦說： "果清凈即是， 色等清凈性， 以彼二無異， 無斷說清凈。" 如是總說清凈已，為別說故，說"須菩提，複次"等。所謂一切智性清凈者，即是三種一切智性清凈之義。

།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་ རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པའི་ཞར་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་སུ་བཤད་ པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བགྱིད་པ་དང་། སྣང་བར་བགྱིད་པ་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཐོབ་པ་མ་མཆིས་ པ་དང་།མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པའི་ཚིག་དགུ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚིག་རེ་རེ་ ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཞེས་སྨོས་པས་ན་འདོད་པའི་ ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཟུང་བར་བྱའོ།།གང་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེ་ན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་སྤངས། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གོ།།གཞན་དག་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ས་དགུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་དེར་ཡུམ་དོན་དམ་པར་གནས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ས་དགུ་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 是故如是說：聲聞斷煩惱障，緣覺斷煩惱障及所知障一分所取分別，故一切智性清凈。菩薩斷三乘道障，故道智性清凈。如來斷煩惱障及所知障並諸習氣一切種，故極清凈法界所生性即是一切相智性清凈。 如是亦說： "煩惱所知道， 三障盡故成， 聲聞獨覺子， 佛子等清凈， 諸佛一切種， 最極為清凈。" 于道智性品中說清凈之餘，如來與聲聞等清凈，如其次第為極清凈與余清凈者，云何？ "爾時，具壽舍利子白世尊"等。所謂甚深、開顯、照明、無相續、無雜染、無所得、無現觀、無成就、無生起等九句，如其次第即是小小等九種修道自性。 于每句中，世尊說"為清凈故"者，配大大等九種違品斷除。 所說"欲界、色界、無色界"者，當取欲界等九地修道。 有說："若於欲界及有頂，舍菩提道分"者，以不善巧方便故，是就聲聞而說，故與此無違。 他人說：從不動處至無所有處為邊際之九地即是修道。 說欲界等者，是為顯示勝義中般若於彼無住為主，非是說九地。

།དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ས་དགུ་ལ་སོ་སོ་འམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུའི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ པ་རྣམ་པ་དགུ་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་།ཅིག་ཤོས་སུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །སོགས་པའི་ལམ་ནི་ དག་པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་ པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡུལ་གང་དུ་གཏོགས་པ་ཞུས་པ་ཡིན་གྱི་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་ སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཅི་ལྟར་ན་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གནོད་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གནས་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མེད་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།

以下是完整的直譯： 其攝義為此：如前所說九地，于各別或次第中，對治大大等九種違品之對治自性，次第生起小小等九種道，是一切種及余清凈之因，故名極清凈與余清凈。 如是亦說： "于彼九地中， 大大等垢染， 對治小小等， 諸道即清凈。" 云何是無假立之極清凈？"白世尊"等。"不知"者是自性，"不遍知"者是差別。"為清凈故"者，是三界對治故。 "何者"是問此屬何境，非是遮遣。此即說"不知色"等。 若疑"色常住何故不知"，以"何故"迎之，說"舍利子，為清凈故"，以勝義中無事故。 對治分是大大等，違品分是小小等，理應如是，云何異說？對此疑慮，說"世尊，般若波羅蜜多於一切智性"等。 "不損"者，不除法性如實住故。"不益"者，不生先無故，如前配。"不取任何法"者是對治分，"不捨"者是違品分。

།མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་སྤྱིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ ཏེ།གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དོན་དམ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ཁྲུས་མཁན་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་དཔེ་དང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་སྐྱེ་བ་དོན་གྱིས་འཕངས་པར་ལན་བཏབ་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ སྐད་བསྟན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་སྐབས་སུ་གཟུགས་རྣམ་པར་དག པ་གང་ཡིན་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ བདག་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་གསུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དོན གྱི་བྱ་བ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རྣམ་པར་དག་པར་ཐོབ་པ་ཡང་མ་མཆིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་དང་པོ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་ཏུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་ པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སོ།

以下是完整的直譯： "不知"等處的總義是此：對治是大等，違品是小小等，理應如是，云何異說？對此諍論，答以勝義中無有利害，如是世俗中以除細垢浴者勤勉為喻，以對治分小小等次第生起義理而答。 由三界相之智與所知皆不可得故，如是所說修道最後剎那，通達諸法等性如幻，即是一切對治自性。如是，實際極清凈乃是諸佛世尊所安立。 如是亦說： "于彼除諍論， 道與所量等， 以三界等性， 許為對治性。" 修道圓滿后，為顯示前說"色清凈者何"及"果清凈者何"，故說"世尊，我清凈故色清凈"等。應知如他所計之我勝義無生清凈，如是從色乃至一切智究竟皆清凈，此是三和合義。色等與我僅於世俗義用中，以能力與無能力二者，分別為真與妄，非勝義中。世尊意趣此義故說"以極清凈故"。 如所說修道中勝義無分別，故白"世尊，我清凈無所得亦無現證"。其中無所得者，謂初生時可得之相；無現證者，謂解脫道。

།དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མུ་མ་མཆིས་པས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མ་བརྟགས་པ་གཅིག་པུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མུ་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་གང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་ཤིང་ ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་སྟེ་སྐབས་གཉིས་ པའོ།། །།གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས སོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། བསྐལ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པ་འདི་ ནི་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་འཁོར་བར་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་ཡིན་ཏེ་བརྩེ་བས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པར་དབུས་སུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་གར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། ། དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是說"非真實"者，是因極清凈故，即是"因空性"之意。世俗中說一切有者，即"世尊，我無邊際故"等。未經觀察唯一悅意，前前因性之自性無邊際故，應知色等無邊際，此是其義。"極清凈故"者，謂離隨理生起故。 為攝道智故，白"世尊，菩薩摩訶薩如是通達者"等。如是以前說昏昧等次第通達領悟者，應知由無過失故，即是諸菩薩道智般若波羅蜜多。 此為般若波羅蜜多釋論《現觀莊嚴論光明》中道智第二品。 若不遍知一切基，則不能正遍知道，為說一切智故，不住輪涅，說"此般若波羅蜜多"等。諸佛菩薩般若波羅蜜多通達三世諸法無生平等性，非聲聞等境界故為隱蔽，其性如劫。此非此岸輪迴，以慧見過患故；非彼岸涅槃，以悲為他利故；亦不住輪涅二者之外的中間，以無實故。"極清凈故"者，謂由正通達慧悲二者，離輪涅二邊執著故。 如是亦說： "不住此彼岸， 亦不住其間， 知諸時平等， 許為般若度。"

།ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ལ་ལར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས། ལ་ལར་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས། ལ་ལར་ནི་གཉི་གའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོར་བར་འགྱུར། རིང་དུ་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་དང་དུས་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཚན་མར་ཤེས་པས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་རིང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་མིང་ལས་ཀྱང་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ནི་མིང་ངོ་། །ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མཚན་མའོ། །ཞེན་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཆགས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་དངོས་ པོ་སྣང་བ་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པ་དག་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པས་ན་དངོས པོའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 在一切智品中以反面顯示，聲聞等無三世平等智故，遠離真實般若波羅蜜多。僅以自證，般若波羅蜜多離悲智故，應知以執著有無而住于輪迴或涅槃。 如是下文亦應知：或從隨順門，或從違背門，或從二門而說。 如說："緣起即是彼，汝許為性空"，以此理故，三世平等智即是通達實義，此亦一切皆有，云何聲聞等遠離真實般若波羅蜜多耶？ 白"世尊，如是亦"等。"亦"字表非僅有等他相，然以於何處亦不住之執著相應故。"將舍，將遠離"者，應知分別說現在與后時。 于"以相執知故遠離佛母"此義有何因由之疑問，以"何故"迎之，說"須菩提，于名亦"等。 其中"般若波羅蜜多"等唯是假立為名。遍計等性之事為相。顛倒執著處為貪著。此說如幻師所現事物，不知其自性者以執實故不見無自性，如是離善知識等方便善巧故，若以相執了知，則由著于顛倒相執，故不知事物自性之聲聞等無平等智，是故於彼等佛母成遠離。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་བསལ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡུམ་འདི་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས། ཆགས་པ་འདི་དག་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ཙམ་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་བསྡུའོ། །ལེགས་པར་བཤད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་རྟོགས་པ་ལས་བཟློག་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་ པོའི་ལུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབྱེ་བ་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ།།དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུམ་ལས་རིང་བར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྟོང་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ པ་ནི་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པ་དང་སྦྱར་རོ།།སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །འདི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མཆོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ ཆགས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པས་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གི་ཚེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་ཚེ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 菩薩等已除執著事物之迷惑相者，即能遍知色等諸法之平等性。是故以義勢顯示，于彼等此佛母成為真實親近。 說"世尊，如是"等。"此等貪著亦"者，謂名等。"乃至"之語，攝極清凈等。"善說"者，以違背聲聞緣覺之教證而說故。"善示"者，以大乘教法圓滿故。"究竟"者，通達一切功德之究竟故。此等即是聲聞與菩薩之差別。 如是亦說："彼由執相門，以非方便遠，彼由善巧方，說為真實近。" 如是雖是聲聞等之對治，然以顛倒入于執實故應斷除，為顯是菩薩之違品故，說"具壽須菩提，何為貪著"等。 "空"者，配下文"知離外道所計我"。"初發心"者，此中發心表示佈施等菩提分法。"爾許"者，謂以無量等數而供養。 云何發心是貪著耶？說"聖者須菩提，以何法門"等。以顛倒趣入故，說"憍尸迦，若"等。 以執著方式知"此是菩薩初心"時，如是以執著方式迴向"此初菩提心"時，以此法門即是貪著，此為語義。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དུས་ གསུམ་པའི་ཆོས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ ཕྱོགས།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལས་བཟློག་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་རྗེས་ སུ་རྟོགས་པས་ཏེ།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་ པར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྔར་བརྗོད་པའོ། །ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་ཆོས་ཉིད་དང་མི་ འགལ་བར་སྟོན་པས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ།ཆགས་པ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 何故如是顛倒？說"善男子或善女人"等。"不能迴向"者，心性無生，以如前所說十二種差別分別之迴向作意，不能迴向。以此為表示故，應知亦"不能以一多自性正知"，因為是"正知及迴向"二語之處故。 此說：由於色等諸蘊之空性，及三世有漏無漏二者所攝諸法之過去等體性，以及隨行佈施等菩提分，于彼等以真實執著之想，以顛倒趣入故是違品，是故不能正知此等之自性。 如是亦說："色等蘊空性，三世所攝法，佈施等覺分，行想為違品。" 菩薩之與前說義相違者為對治分，說"憍尸迦，是故"等。以違品應斷故，是故以正隨覺，即以不緣佈施物、施者、受者等之方式，應當正示佈施等余法等，此為語義。 如是"于自亦不害"者，即以如是正覺方式行佈施等，以自住故，不以執著我之顛倒差別而毀壞。"此等"者，謂前說緣色等。 以顯示極粗貪不違法性故賜"善哉善哉"，為極細貪義故說"須菩提，是故"等。"若作意相"者，以緣色身等而趣向現前故。

།ཡང་ ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཅེ་ན།རབ་འབྱོར་མཚན་མ་ཇི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐབས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གཞན་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་ པོ་ཡིན་ན་ཡང་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ད་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས་། །རྒྱལ་ལ་ སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་མཚན་མ་ལས་ནི་ཆགས་པ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བས་མཚན་མར་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དམིགས་པར་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པས་བལྟ་བས་མཐོང་བའོ།།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉན་པས་ཐོས་པའོ། །སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ ཉིད་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ཟབ་པའི་དབྱེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཟབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རང་བཞིན་དབེན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ དང་།ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 複次，若問如何說是如此貪著？說"須菩提，乃至有相"等。此處義趣為：以通達無我等，三輪清凈而於佈施等決定令自他趣入，以是正入故，以遮止一切貪著聚之處故應取，故於一切方面是對治。 雖然作意如來等是福德資糧之因故是對治，然以細微貪著之體性，非於一切方面是對治分。 如是亦說："佈施等無我執，令他于彼修，今遮貪著邊，于佛等細貪。" 複次，若疑雲何細微貪著是違品？以"何故"迎之，說"須菩提，從相生貪"。為顯示彼義，說"如是"等。不應以"此即是真實"之執取而作相。差別者，謂不應以數數緣慮而作所緣。 "彼非見聞覺識"者，以眼識觀察故為見，以耳識聽聞故為聞，以鼻舌身識領受故為覺，以意識執著故非識，應如是一一配合。 以所知及能知甚深差別故，說"世尊"等。"自性"者，謂自體，即真如義。"遠離故"者，以空一切執著故。"自性甚深"者，以智體性自性無生，非聲聞等境故甚深。 "以自性清凈故"及"以自性遠離故"者，依次為不變、無倒圓成及非圓成故，此為語義。

།འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གིས་དམིགས་པ་ནི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྤང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དབེན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གི་ ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ན་འོ་ན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དབེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ལ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཚེ་ཕྱིའི་ དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སོས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་བསལ་བའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་སྟོང་ཞིང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར།དེ་རྣམས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ་ཞེས་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །དེས་ ན་འདི་ཀུན་བདེན་པ་སྟེ།།དམ་པའི་དོན་དུ་བདེན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་ བོ་ཉིད་དམ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 如是說：由於一切法類所知自性以體性本空，故彼等甚深，因此以某種方式執著即是細微貪著，是違品。 如是亦說："法道以自性，遠離故甚深。" 若問如何斷除？說"以自性遠離"，以離實有承許過失故，由於自性遠離故，故禮敬。 說"般若波羅蜜多"，若作"非遠離一切法"之分別，說"須菩提，一切法"等。以是自證體性故，於一切法遠離中無通達自證自性故，疑雲何自證自性即是般若波羅蜜多？以"何故"迎之，說"如是須菩提"等。 如是說：當無外境圓成時，如夢等，顯現種種戲論差別，以外境相遣除體性而生識，故智慧於世俗如幻通達，以與彼無別故，一切法無作、空如幻。世尊現證圓滿菩提故，亦通達彼等遠離性。如《楞伽經》說： "諸法生世俗，勝義無自性， 是故皆為諦，勝義非為諦。" 隨順此義而說。 為明顯前說真實義故，世尊說"是故"等。余義為"真實證得圓滿菩提"。以善說故建立教法，說"須菩提，如是"等。 若問何為自性？說"何者自性"等。自性即體性或真如，以離體性故無自性。

།རང་བཞིན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གདོན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་དུ་མའི་ རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་ནི་འདི་དག་གི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ བཞིན་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་པའི་མཐའ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་ པར་ནི།།ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ ལྟར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་མི་དམིགས་པས་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདིར་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 無自性即是一切法之自性，即由無自相、以體性故為一相，以自性一故，此為其義。 總結此義，說"須菩提，是故"等。 諸法由不同因所生，豈非自性各異？云何為一相？對此疑問以"何故"迎之，說"須菩提，法之自性"等。 意謂：由於此等諸法之生體性為量所遮故，無與異生因相關之多法自性，彼等差別自性非勝義，是故為一自性。 "須菩提，如是"等中，如前所說次第，色等一切法唯一自性，即無自性。由遍知智所知平等一性，則能斷除前說細微貪著自性之貪著邊。 如是亦說： "諸法一自性， 知已斷貪著。" 前說法以自性甚深云何？說"世尊，般若波羅蜜多甚深否？"以旁問故，義為"云何甚深"。 "以虛空甚深故"者，以遣除一切識所緣之無所緣，顯示所知平等性，說彼自性難解故，是故如虛空甚深，此為其義。 如是亦說： "以遮見等故， 說彼難通達。" 復問彼自性如是難解之因為何？說"世尊，般若波羅蜜多難隨覺否？"此亦如前以旁問。

།སུ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་བར་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས། སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།མ་བྱས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེས་པས་ཁ་བཀང་ངོ་། །བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པས་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པས་ན་གང་ལས་ས་བོན་ཤེས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཤེས་པས་དེ་མི་ཤེས་པས་ན་ས་ བོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་མྱུ་གུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ།འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལས་རྣམ་པར་གནས། ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེས་ས་བོན་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ ལས་མིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདིར་འགྱུར་བ། རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་མིང་ གཞན་བཏགས་པ་ཡིན་ན།མིང་གཞན་བྱས་པས་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "無人現前圓滿成佛"者，由色等乃至佛不共法諸相之自性即是真如體性故，超越現前圓滿成佛之思維，是故此難通達，此為其義。 如是亦說： "以不知色等故， 許彼不可思議。" 問不可思議之因為何？說"世尊，般若波羅蜜多是不可思議否？"此中"何"字為余詞。 "非心所知，非心所證"者，以無作故，是勝解作意之勝解，故非心所知；非以真實作意遍知，故非心所證；是故不可思議，此為其義。 問無作云何？說"世尊，般若波羅蜜多是無作否？"以"何"字補足。 "以作者不可得故"者，以作者之因不可得故。如是，因果事物說以現量及不可得為能立。 其中，首先以無相故不能了知，一切有情唯是識故平等，從何處安立由種子之知而知芽，不知彼則不知彼，故種子是因，芽是果？此是彼之知，此非彼之知，從何處安立？ 由從種子生故，亦非由彼知種子，因從眼生故應能了知眼故。從何處安立此？ 若謂無相心亦有因法所生自性差別不共某者，則所謂自性差別即是異名所立之相，然以異名不應成為異義。

།དེ་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་དེ་གང་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།ཉེ་བར་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གང་ཁོ་ན་ལས་འདི་ནི་ས་བོན་ནོ་འདི་ནི་མྱུ་གུའོ་ ཞེས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་ན་དེར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།དབྱུག་པ་དང་རྭ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པར་འདི་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་ནམ་རྭ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་འཁྲུལ་པས་ནི་གཞན་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ ལེགས་པར་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འདི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་ པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཤེས་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་བྱ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར།ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིག་པ་རིག་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སམ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བར་བཞེད་པས་མི་མཐུན་ པ་དང་གཉེན་པོ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་ཞེས་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསོལ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 若非相，則請說它是什麼？若謂因難以表示故不能指示"此是彼"，則從何處安立"此是種子，此是芽"？若無表示，如何能成？如無杖與角之表示，則無法安立"此是持杖者"或"此是有角者"。 有相亦不然，因相非遍於事物故。如二月等，雖無彼而此有故。然非如是，因此是錯亂故。若無錯亂者，則無事而不生。說"他錯亂不能成他錯亂"亦不善，因為在成立因果事物時，凡夫見中無有"此是錯亂相，此非錯亂相"之決定因，于超感官之見中亦不作此說。無決定而安立因果事物亦不妥。 事物之識亦不應理。若由一分有知，以所知相而遍斷彼，則應一切能知一切，因一切知與所知性等一切事物皆具一切共相故。若知自體一切皆具所知相，則由所知無一性故，分別不應理，將斷言說。若自體一切能知具所知相，則彼將成無，已過分廣說。 為攝受智慧淺薄眾生，或為欲除所化眾生近顛倒故，于違品、對治之分別，應如前所說而了知。 如是亦說： "如是遍知之理中， 違品對治諸分別， 所有無餘諸差別， 如前所說應了知。" 問彼等修習之加行為何？為求加行義而說"如是"等。以如是違品與對治為所斷與所取故，為此當如何修行，此為語義。

།གཟུགས ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཚེ་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ ནི་བློས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཆོས་བཤད་པས་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།དོན་གཞན་རྗོད་པས་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བརྗོད་པས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་བྱས་པར་ནི་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་མ་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།

以下是完整的直譯： 宣說色等加行，即"須菩提，若於色"等。當不以執著色之方式而行時，即是行於般若波羅蜜多。如是下文亦當了知。 為色等無常等加行義而說"若不行於色無常"等。色等圓滿與不圓滿之加行，即說"若色等不圓滿"等。因空無相故，所分別之色是不圓滿。因具功德聚故，法性之色是圓滿。"彼非色"者，因法與有法二者是由心分別而異故。若如是亦不行，則應配合下文"即行於般若波羅蜜多"。 以所說法之解說而生殊勝故，世尊說"何以故"等。以說異義而顯異相故為稀有，因如是說加行而說有貪之色等所緣自性與無貪之無所緣本性之境故。 色等無貪之加行，即說"須菩提，色有貪及"等。有貪及無貪者，即是無所緣之義。 若無執著則不能修習，豈非如此？為遣"云何作如是說"之疑，以"何以故"而迎，說"須菩提，一切智性"等。無貪者，因離執著故。"無縛無解"二詞已說。"未真實超越"者，因是緣起空性之本性故。此說：因如執著非真實故，及如實亦無執著故，一切智性不能成為分別之境，故於彼不生貪著。 "須菩提，如是"等為結語。

།མི་འགྱུར་བའི་ སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་ནི་བསྟན་པ་དང་མ་བསྟན་པ་དག་གིས་མཐར་ཐུག་པ་དང་ནུབ་པ་དག་གི་སྒོ་ནས་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པས་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་ གྱིས་རྒྱུད་གཞན་ལ་བསྐྱེད་པས་ན་འཕེལ་ཞིང་མ་བསྟན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་པའི་དོན་སྟོན་པས་འཕེལ་བ་ཡིན་གྱི།འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་ཡུམ་ལ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་གསོལ་པ་ནི། དེ་ནི་བསྟན་ཀྱང་མི་འགྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འགལ་བར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། དེ་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལོག་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཁོང་ཁྲོ་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།ཡ་ཡ་བོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེང་ཡེང་པོར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་ པའོ།།གོ་ཆ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་གོ་ཆའོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་འབད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དཀའ་བ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དམིགས་པས་དེ་ཁོ་ནར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ལྷག་པར་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ ནོ།།ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གྲགས་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 不變加行，即說"世尊，如是"等。具文字自性之境，由已說與未說而至究竟與隱沒之門而有衰減，如是由說法以理與教不相違之方式於他相續中生起故而增長，由未說而相續不斷于內正安住故，于自相續顯示增上義故而增長。然因是無變化自性故，于主要佛母則無此等一切，故說"彼雖說亦不減"等。 以說不相違故，以"須菩提，善哉"等為前導，即以譬喻明示彼義，說"須菩提，譬如"等。 為無作者加行義，說"須菩提，譬如幻化人"等。因是顛倒顯現之自性故非作者，故不為貪慾、嗔恚煩惱所隨貪及嗔恨，因此亦不成其隨煩惱，應如是配合。 從三種難行中，為一切相智加行所為難行之難行義，說"世尊，菩薩摩訶薩"等。"不輕躁"者，即不散亂，謂不向外散亂且不生歡喜之義。"不退轉"者，即不作退轉。"此鎧甲"者，即下文所說之鎧甲。 了知般若等成為殊勝而精進故，為遣"何為最極難行"之疑，以"何以故"而迎，說"為諸有情"等。此說：雖由一切法如虛空之所緣故，實無般若等成為殊勝，然為一切相智故披鎧甲，故為最極難行。"等同虛空"與"等同法界"，是以世間與出世間所知之差別而說二者。

།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འཚལ་ལགས་སོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།གང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་གདེགས་པར་འཚལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་ ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཞེས་ཁ་བསྐང་ངོ་།།གོ་ཆ་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་དཀའ་བ་གསུམ་ཆར་ལ་སྤྲོ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་འབད་པ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། མིང་དང་རུས་ལ་སོགས་ པས་མཚོན་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འཁོར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་ཡང་ དག་པར་སྟོན་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བའོ།།སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལའོ། །གཞན་ལ་རག་མ་ལས་ པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་གཞན་གྱིས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ ནོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ཀྱང་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སྣང་བས་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的直譯： 為道智加行難行義，說"世尊，欲遍解脫虛空"，余謂"欲于道智善加行"。為遍智加行難行義，說"世尊，欲舉起虛空"，補充"欲成就遍智"。"欲披鎧甲"者，是對三種難行皆生歡喜。"獲得精進波羅蜜大鎧甲"者，是于鎧甲加行諸作用中，具足以空性與大悲為心要之廣大精進圓滿。 隨緣獲得果故，有果之加行，說"爾時"等。"另一比丘"者，謂無實之人，意為不可以名姓等表徵之補特伽羅。"頂禮"者，因以空性、無生等加行而生起隨順自己的證悟，故以殊勝信心而頂禮，亦正示其他眷屬隨緣獲得證悟。 加行即說"世尊，如是"等。"于虛空"者，即于所知空性。"于無遮蓋"者，即于能知無自性。為無所依賴加行義，說"世尊，若善男子或善女人"等。"非也"者，顯示無所依賴性，因無需他人守護等依賴故。 為明示此義，說"憍尸迦，若如是"等。語義為：由不離般若波羅蜜多故，于彼自能守護等，非由他緣。由於無自性法增上信解，亦能自行守護等，故說"憍尸迦，複次"等。七種顯現之智加行，說"憍尸迦，于意云何"等。其中由識轉變故，以轉變顯現故如夢。

།སྔགས་དང་སྨན་གྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་སྣང་བས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགལ་བ་སྣང་བས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་ བུའོ།།སྒྲའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་ན་རྐྱེན་གྱི་སྣང་བས་ནི་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་བྱའི་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་མི་འདའ་བར་སྣང་བས་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ། །གཞི་མེད་པས་ན་རྟེན་མེད་པའི་སྣང་བས་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྣང་ བས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་ལ། འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་མ་བསྟན་པ་ལས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གསུམ་གསུམ་བསྟན་ པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་དོན་གྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་ སོགས་དང་།།དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་ལ། །སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱ་དཀའ་རྣམས་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་འཐོབ་པས། །འབྲས་ཡོད་འདོད་པ་དེ་དང་ནི། །གཞན་ལ་ རག་ལས་མེད་གང་དང་།།སྣང་བ་རྣམ་བདུན་ཤེས་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་དགོས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་ མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མི་སྣང་བས་སོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མི་ ཤེས་པས་སོ།།ཤེས་པ་དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་རློམ་པ་དང་།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་རློམ་པ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ལ་རློམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་རློམ་པ་རྣམས་བཀག་པས། རྟོགས་པ་པོ་དང་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 由咒語與藥物聚集故，以等持顯現故如幻術。由無性故，以相違顯現故如陽焰。依聲緣故，以緣顯現故如回聲。不離所知法故，以不離顯現故如眩翳。無基故，以無依顯現故如乾闥婆城。離因故，以無作者顯現故如化現。如是諸法成為所知。 如是於二萬五千頌中所說，此中欲略說故，未說"一切法如谷響"等中間部分，而說初后各三種，應當了知。是故如是以菩薩十種加行隨行門而說，應知義理上與聲聞等所說相違。 如雲："色等無常等，彼未圓滿圓滿，于彼無執著，遮止行加行，無變無作者，三難行加行，隨緣得果故，有果之所欲，無所依賴者，七種顯現智。" 由須以平等性門修加行故，說"于彼亦不生憍慢心"等。其中以非等持心於彼不生憍慢，因不如實隨見故。彼等諸法亦無，因不顯現故。以非等持心不能遍知，因不如實了知故。彼等所知諸法亦實無，因不可得故。 為攝要故，說"若如是安住"等。是故如是遮止於色等事義之憍慢、于青等相之憍慢、于"色有二種或二十種"等戲論之憍慢、于抉擇分等證悟之憍慢，應知說證者與所知法一切種不可得之四相。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མཐོང བའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ད་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྤང་པོར་གྱུར་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཛད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སྟོང་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པའི་ངག་གོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སུ་པའི་མཐའ་ཅན་དང་ཏི་འི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་བསྡུས་པའོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དཔེར་བྱས་པ་ནི་དེས་བསྟན་པའི་མཐར་ཐུག་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ཞེས་མ་འོངས་པའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དཔེར་བྱས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དོགས་པ་བསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།བདེན་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མིང་དེ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཞེས་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ངག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是亦云："於色等無憍慢，四種彼平等。" 證悟加行平等性后，應當修習見道，今當說彼。彼亦為十六剎那，為令知無餘剎那故，為顯示應斷故，為顯示一切佛所說故，故說"爾時以佛威力"等。 聖解脫軍解說。由善巧方便力，餘者無能建立與破除故，于賢劫中千菩薩決定證得佛果，故說千佛。 名者，為略語句。詞者，為具格尾與動詞尾之諸字聚集。字者，為"如是說"等諸字。此般若波羅蜜多品者，即清凈品之異名。其中以過去如來為喻者，為令知彼所說無有究竟之義。以彌勒未來如來為喻者，為顯示遣除未來眾生利益之疑慮之義。 般若波羅蜜多釋現觀莊嚴光明之清凈品第八。 今為見道義故，請問般若波羅蜜多。于每一諦中，法智忍、法智、隨智忍、隨智，如是十六剎那自性，於一切智品中名為見道。 如是亦云："于苦等諸諦，法智及隨智，忍智剎那性，遍智道見道。" "此唯名"者，即僅是分別影像之異名。"彼名亦不可得"者，因真實中無自性故。若問何為名？說"語言事物"者，即分別影像。

།རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདེན་ པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྣམ་པ་དང་པོའོ།།གཟུགས་བཅིངས་པ་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པས་མཐའ་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།།རབ་འབྱོར་རྒྱུ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་ པར་བྱང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གསོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ།།གཟུགས་གོས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ།།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་སྒྲར་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་ངོ་བོས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པའི་དོན་བརྗོད་པས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པའོ།

為顯示行相之義故，問"何為諦行相"，即"世尊，何故"等。 "色非常亦非無常"者，因無自性故，色離常、無常等，故說非常亦非無常，此為第一行相。 "色非縛非解，超越邊際而清凈"者，由離苦與非苦故，無縛解故，清凈且離常斷邊際，此為第二。 "須菩提，由此因"者，意為由一切法無顛倒現證之因故，如實顯示法性之般若波羅蜜多當為所說，其他者則無如是顯示法性之能力。 "由色遍清凈"者，因離空與不空故稱遍清凈，此為第三。 "由色無生無滅、無染無凈遍清凈"者，因非我與無我自性故，無生無滅、非染非凈，如是清凈，此為第四。 "由虛空遍清凈"者，因積聚因與非因故，如虛空般清凈，此為第五。 "色無染著且無執取"者，因離生起與無生起故，無一切煩惱及隨煩惱染著，此為第六。 "無生起亦無不生起故，無煩惱故無執取"者，此為第七。 "如虛空與回聲無聲、不可說且無所緣"者，因非解脫于緣與非緣故，如虛空與回聲般以自性不可說，此為第八。 "由於離滅與無滅故，以說滅諦義門不可於他相續中獲得"者，此為第九。

།ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་མ་གོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གོས་པའི་ཆོས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་གོས་པ་མེད་ པའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ།།ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ལ་ནི་མིག་གི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་ནི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཉན་པ་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགོངས་སོ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་དགོངས་པ་མེད་པས་དེ་འཆད་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ངན་སོང་གཅོད་པར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ གསུམ་པའོ།།ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བ་སྦྱིན་པ་ལས་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོས་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཞི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་ཡང་འོན་ཀྱང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་བར་ཆད་མང་བ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

"由無寂靜與非寂靜故無所緣"者，此為第十。 "由一切染污與無染污法無染著故"者，因離非殊勝故，由一切有漏染污法與無漏無染污法皆無染著故，超越二邊而清凈，此為第十一。 "何況"者，意為執取等更是善得妙得，以耳識所經驗之執取等尤為殊勝。 "彼等不生眼疾"等者，因離出離與無出離故，一切疾病不生，此為第十二。 "當廣增長"者，意為于初八等日，因帝釋等眾生入于思維之聽眾極多故。 "了知"。對於道法智忍，說"須菩提，善男子善女人"等。 般若波羅蜜多於諸天子無所顧念，故對於講說者，彼等護持等有何因由之疑問，以"何故"迎之，而說"須菩提，般若波羅蜜多"等。 "無上珍寶"者，因是一切罪惡寂滅之因故，由離道與非道故，令無上喜悅增長，因對天子等有益故為無上珍寶，由斷除惡趣故，此為第十三。 "複次須菩提"等者，不僅因有眾多聽眾及賜予無上喜悅而生福德，且由持法之因而得成佛之因緣，將生福德。 道法智者，說"然而複次須菩提"等。雖具大威力，然有眾多障礙，其因為何之疑問，以"何故"迎之，而說"須菩提，如是"等。

།དགྲ་མང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མང་པོའི་མངོན་པར་འདོད་པ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གཙེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་གཅེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དགྲ་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ།།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མི་གནས་གཞན་དབང་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་ རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཤེས་བྱ་དང་སྒྲ་གཉིས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ ཉེས་པ་ཉིད་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

"眾多敵人"者，因具大威力故，由眾多所欲之事業故。 "乃至受損害"等者，意為以何種方式越來越受重視，如是敵人便越多。 如是總說已，今為別說故，說"須菩提，如是"等。 "此大珍寶是無上珍寶"者，因為為利益一切眾生安樂而住故，由於於一切法無分別故，是無分別善性之珍寶，因不雜合於正理與非正理故，為現證果位故，於一切方便無分別性之大珍寶，此為第十四。 道隨知忍者，說"須菩提，般若波羅蜜多於任何法皆不住"等。不住于遍計所執事物，不令依他起成雜染，不執圓成實，此為義之差別。 此說由解脫于修行與非修行故，一切法與相不相連，此為第十五。 雖已攝受諸法，云何不執取之疑問，以"何故"迎之，而說"須菩提，如是"等，義已明瞭。 道隨知者，說"須菩提，因無生故"等。由離出離與非出離故，所詮與能詮之體性、相、所知與聲二者無生智，此為第十六。 以他方式說無染著義者，說"須菩提，如是"等。 如是，若於法性真如起執著亦為過失故，說"若如是"等。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་ པ་དང་།།ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆང་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་ མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་།།དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།རབ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་གདམས་ པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པས་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་ པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་བདུད་རྩིའི་རོས་ཚིམ་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅ་ཅོ་དང་ག་ཞ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཕེལ་བ་ལས་ བྱུང་བའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་དགའ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཧ་ཧ་ཞེས་རྒོད་པ་ནི་ཅ་ཅོ་ཡིན་ལ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གར་བྱེད་པ་ནི་ག་ཞ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

如所說方式的十六種相，是一切智性之剎那，通過菩薩見道隨行門而宣說，聲聞等之見道則與此相反，應當確定為無常等行相。 如是亦云： "色非常非無常， 超越邊際及清凈， 無生無滅等諸相， 如空離貪無執取， 解脫一切遍執著， 自性本離言說相， 以此義故不可說， 不能授予於他人， 無所緣取而作意， 極為清凈無病苦， 惡趣酒及諸果報， 現前不起分別想， 不與諸相相連繫， 於事與名此二者， 智慧生起無所有， 是為遍智剎那性。" 如是廣說已，為攝一切義故，於三種一切智中，為總結一切相智故，說"須菩提，又此般若波羅蜜多"等，此為一切。 其中趣入者，由發心門而生起。決定趣入者，由教授等而安立。正確開示者，由鎧甲加行以總的方式。決定開示者，由趣入加行以別的方式。圓滿獲得者，由資糧加行而獲得。決定獲得者，由出離加行而究竟，應當如是配合。 以無顛倒法甘露味滿足而作供養者，說"爾時，天子"等。"喧譁嬉笑"者，有人說是從極喜增長所生之獅子吼聲。 其他人說，從歡喜所生之"哈哈"大笑為喧譁，以此為先而作舞蹈為嬉笑。 "法輪二次"者，是對比首次在波羅奈斯轉法輪而言。 為除遣于真如起執著故，說"須菩提，此"等。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ ནི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་།།རྒྱུའི་ཚོགས་པ་བྱས་པ་ལས་ཆོས་སྐྱེ་བས་ན་ཅི་སྟེ་དེ་སྐད་སྨྲ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ལྡོག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ།།ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྐྱེད་པ་ལ་ཞིག་པ་ཡིན་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་དེ་སྐད་སྨྲ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་ མ་ནས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ།གདོད་མ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ ཏེ།སུ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་སླའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་ལ་སོམ་ཉིར་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། ། ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདི་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་།རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་ལོགས་ཤིག་པ་མེད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མ་བསྟན་ཏོ།

為顯示此義故，說"于任何法"等。 為總結道智故，說"世尊，此"等。"無貪著"者，即無執著。 若疑問："雖然所緣，為何不說法？"以"何故"迎之，說"任何法"等，易解。"極轉"者，即應生起。 若疑問："由作因緣聚集而生法，為何如是說？"以"何故"迎之，說"世尊，一切法"等，意為因本身亦不存在。 "壞滅"者，即由錘擊等而毀壞。若疑問："由於執著錘擊等相續趣入相違義生起為壞滅故，為何如是說？"以"何故"迎之，說"世尊，一切法本來無成就"。因為從本初即無生因故是無生。 顯示此義即說"一切法離自性故"，意為由於是自性空故，豈有滅耶？ 為總結一切智故，說"須菩提，空性"等。意為空性等是因無生故。"此"者，即一切智。 從"已說一切法"至"無有施予處"，是依勝義諦而說故易解。 如所說方式總結三種一切智，不應懷疑。如是亦云： "如是此及此， 複次此三種， 此等三種位， 圓滿而宣說。" 若問："為何于道智如是宣說，而於一切智不別說修道？"因說"應以菩薩智見觀察超越聲聞緣覺圓滿"，由於非現前所證故，未對諸菩薩宣說。

།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་ཉིད་ཡང་དང་ ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་གཟུང་ངོ་།།ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་བཤད་པས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཞེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་།རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཕངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པར་གཟུང་ངོ་། ། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་སྐབས་གསུམ་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དབང་དུ་བྱ བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བས་ན་འདི་ལ་གཞི་མེད་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་བཞེད་ དོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་འདི་སྐད་དུ་ཡང་། གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

對聲聞等而言，由於是反覆現前已完全見到的義理即是修道，因易解故未說。 應知菩薩們的順抉擇分即是前已說者。 聲聞等的無常等行相緣四諦時，是有漏修習自性的暖等，因明顯故未說，應當了知。 若問："于道智時已說聲聞等道，豈非即是一切智？為何別說一切智？" 對此當說：于道智方式中說："以不緣行相，觀四聖諦，應知聲聞道。"即說菩薩應以不緣等次第修習聲聞等道。 因此，應知以無常等行相所攝而遍知一切所依，故別說一切智。 此中雖有多可說，然過於廣故止。 此為般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明之一切智品第三。 為掌握已遍知的三種一切智，以攝集一切行相、道及基智門而修習三種一切智，故當說現觀一切相。 其中首先，應知以無常等緣智差別為對治執常等違品之法性，安立為行相，是總相。因此於此不會有無基過失。 應知彼等行相由三種一切智差別唯有三種。如是亦云： "基智諸差別， 名行相為相， 由三種智故， 許彼有三種。"

།དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟེན་དུ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ལས།རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། རྒྱུར་བྱས་ནས་མ་མཆིས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ དང་འདྲ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་སླད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་རྣམ་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་མཉམ་ཞིང་འདྲ་བ་མེད་ལ།དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མཉམ་ཉིད་དེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟེ། གཏན་ཉིད་ནས་བདག་སྟོང་པའི་སླད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་རྣམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དབེན་པའོ།།མི་བརྫི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་མུ་སྟེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་མི་བརྫི་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་མེད་པ་དང་། །མི་སྐྱེ་བ་དང་། བདེན་པ་དང་། མི་བརྫི་བའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་ངོ་། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ལུས་སོ། །འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རིགས་པས་མིང་མ་མཆིས་ཤིང་ལུས་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་བསྐྱེད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་གནས་མེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ།རིགས་པས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ། །བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ རྣམ་པ་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

於此，以聖諦為所依，就三種一切智而言，顯示於何諦有幾種行相。 首先就一切智而言，說"如是宣說已，具壽善現向世尊如是啟白"等。 "此是無所有波羅蜜多"者，謂如虛空般無有常性，因為無有，即以此為因，"無所有"即是無常行相之異名。 "等同不等"者，謂如一切法無所得般平等且本不生故，苦行相與他相不同故不等無比，而於真如中則平等且無生。 "遠離"者，謂極為，因永遠無我故，以獲得空性行相功德故為遠離。 "不可摧"者，因一切法不可得為我故，由非與一切外道共同，故不為外道所擾亂，因此無我行相為不可摧。 如是，無所有、不生、真實、不可摧四種行相，即是苦諦中如其數量的無常等相。 "無住"者，其中四無色蘊為名，色蘊為身。此為彼等之因，故以理無名無身，因此因行相於真實中非生起所依之義故無住。 "無自性"者，以無生無滅自性故無來去，是集行相，以理等同虛空。 "不可說"者，因一切法皆無故，即使於世俗諦中亦無言說，故無分別，因此遍生行相為不可說。

།མིང་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གནས་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པའི་རྣམ་ པ་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སླད་དུ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའོ། །མི་བས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་བས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སླད་དུ་གྱ་ནོམ་པ་ནི་མི་ཟད་པའོ། ། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་སླད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་མི་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནི་བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཆོས་ཐམས་ ཅད་བདག་མ་མཆིས་ཤིང་བདག་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སླད་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའོ།།མི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་མི་འཐད་པའི་སླད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པའོ། །འདུལ་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དུལ་བ་མི་སྲིད་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་འདུལ་བ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་འཕོ་བ་མེད་པ་དང་འདུལ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

"無名"者，因五蘊無所得故，以無心所故，緣行相為無名。如是，無住、虛空、不可說、無名四種行相，于集諦中依次成為因等相。 "無去"者，以滅性一切法無所去故，滅行相為無去。 "不奪"者，以本來寂靜故，無取境自性故，因一切法無所取故，寂靜行相為不奪。 "無作"者，以法界自性具無為法故，殊勝為無盡。 "無生"者，以離一多因性故，因一切法無實成就故，出離行相為無生。如是，無去、不奪、無盡、無生行相，于滅諦中依次成為滅等自性。 "無作者"者，因對治執著作者故，因無所得作者故，道行相為無作者。 "無知者"者，以違背量故，因一切法無我且無所得我故，理行相為無知者。 "無遷"者，以法界自性不應有死遷、生、滅、生故，修行相為無遷。 "無調伏"者，因不得過去際、未來際、現在時故，煩惱調伏不可得故，出離行相為無調伏。如是，無作者、無知者、無遷、無調伏四種行相，于道諦中依次成為對治道等自性煩惱障。

།འདི་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་མིག་ཡོར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བགྱིད་ པའི་སླད་དུ་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་མིག་ཡོར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཡིན་པས་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ དང་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་པའོ། །གོས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་གོས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པའོ། །སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སླད་དུ། སྤྲོས་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ།།རློམ་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་གཡོ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་འགུལ་བ་མེད་པའི་སླད་དུ་རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་རློམ་པ་མེད་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རློམ་སེམས་མེད་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། དྲུག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་།རང་གི་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དྲུག་གི་སོ་སོར་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ པའི་གཉེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་འགྱུར་བ་དག་ཡིན་ཏེ།སྤྱིར་བསྡུ་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ནོ།

所謂"此是夢、響、幻影、陽焰、幻術之波羅蜜多"者，為令了知無生，因隨理無生故，夢、響、幻影、陽焰、幻術等五種行相，依次為無自性、無生、無滅、本來寂靜、自性涅槃之相，總為所知障之對治。以一切智性攝持獨覺故，彼等為所知障對治自性之修道，有漏無漏二種，故成三種道。 "無煩惱"者，因無貪、嗔、癡之自性故，無煩惱即是無煩惱。 "無清凈"者，因不得依止煩惱之眾生故，無清凈即是無清凈。 "無染"者，因虛空自性光明故無染，無煩惱及隨煩惱即是無染。 "無戲論"者，因超越一切所緣自性分別故，無有戲論即是無戲論。 "無分別"者，因徹底摧毀一切執著，無動無搖故，無分別即是無分別。 "不動"者，以法界住于輪迴際而無衰損故為不動。 如是，無煩惱、無清凈、無染、無戲論、無分別、不動等六種行相，依次為所知障之煩惱、清凈、煩惱習氣、色等戲論、自證及衰損分別等六種各別對治，成為獨覺無漏見道所知障對治自性。總攝而言，即是一切智性之二十七行相。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། བདུན་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་སྲིད་ཅན་ གྱི་སྲིད་པ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདུན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདོད་ ཆགས་པ་ལ་དགོངས་པས་བསྟན་ཏེ།བདུན་པའི་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་འདུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་མེད་པས་དེའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་འདུན་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་སོ།།འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལྡང་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདུན་པ་མེད་པས་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་འདུན་པ་ནི་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན། དེ་མེད་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྲིད་པ་དགའ་བ་དང་ལྡང་བའི་གཉེན་པོ་བརྗོད་པ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ། སྲེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་མེད་པས་ཞི་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་གསུམ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་དང་མི འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སླད་དུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ།འདོད་ཆགས་མེད་པ། ཞེ་སྡང་མེད་པ། གཏི་མུག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是所說： "從無有行相， 乃至不動相， 于各別諦四， 于道說十五。" 其後當說道智之行相。其中，依煩惱及其對分，集諦與道諦是因，苦諦與滅諦是果。依義門而說，應知集諦、道諦、苦諦、滅諦依次有八、七、五、十六種行相。 其中因有三種：欲、貪及有喜之後有。 對治欲者說為離貪，以一切法空性自性無顛倒真如，因真實故無貪即是離貪作意，此依貪慾而說。于第七時貪為主故，無彼則示無慾故。或以無貪果性故，顯示其因不缺之慾亦無，否則因不缺而果不生不應理。 所說對治貪之"無起"者，以如幻故，為一切法無分別故，無起即是無慾，無有於法執著，依此而說。如是，于貪位中欲為正行因之主，故無彼則示無貪故。 對治後有因緣之有喜與起者說為"寂靜"，以一切法青黃等相不可得故，無有貪愛為主之不寂，故為寂靜。 集有三：貪、嗔、癡。其對治說為"無過"，以達十力、無畏等功德波羅蜜多故，無過失即是無過，謂無貪、無嗔、無癡之義。

།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་[(]གཉན་[,]གཉེན[)]་པོར་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ནི་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ།དེའི་གཉེན་པོར་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའི་སླད་དུ་རྐྱེན་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་ནི་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་འདུན་པ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་ པོར་གྱུར་པ་གསུམ་དང་།གསུམ་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལྡང་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྡོག་པའི་གཉེན་ པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མེད་པའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐའ་གཉིས་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པའི་སླད་དུ་འཁོར་ བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ།།ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་སླད་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རིགས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སླད་དུ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་གོས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །མི་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།

遍計即是周遍分別，因從彼生貪等故。其對治說為"無煩惱"，以無二等執著遍計故，無有煩惱因生起即是無煩惱。 薩迦耶見為一切過患之緣，緣即是執著有情，其對治說為"無有情"，以無顛倒義故，為真實邊際故，無緣即是無有情。 如是，從離貪行相乃至無有情行相，依次為：因即是欲、貪、具喜，集即是貪、嗔、癡，遍計即是周遍分別，緣即是執著有情。彼等之對治為三、三、一、一，如是集諦有八行相。 所說"無量"者，以一切法起即生起無有故，以得對治違品故，開啟無量有情之機會故，道之行相即是無量。 又云何開啟無量有情之機會？說為"不分別二邊"，以於一切法無執著故，遠離輪迴涅槃二邊故，不分別即是不緣。 "無別"者，以法界自性故一切法無差別，為無種種故，正理行相即是無差別。 又云何為正理？說為"無執為勝"，以于聲聞緣覺一切無慾故，不為彼分別所染即是無執為勝。 "無分別"者，以一切分別寂滅故，修行行相即是無分別。

།ཇི་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཚད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པ་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེར་རྟོགས་པ་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མེད་པ་དང་མཐའ་གཉིས་མི་རྟོག་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དང་། རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བགྱིས་པའི་སླད་དུ་རྟག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་མེད་པའི་དོན་ནི་རྟག་པའི་དོན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པའི་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་དྲི་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཙམ་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོང་པའོ། །བདག་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རང་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པའི་སླད་དུ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་བདག་མེད་པའོ།།མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་སླད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ན་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ལྔ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ།

云何為修行？說為"不可量"，以法性無量故，以無有已得圓滿衰損、未得獲得低劣殊勝之分別為前導，遠離所知邊際故，即是不可量。 "無著"者，于彼彼證悟時如虛空般於一切法無所著故，出離行相即是無著。 如是，無量、不分別二邊、無別、無執為勝、無分別、不可量、無著等行相，依次為：開啟一切有情機會之道、云何開啟一切有情機會、何為正理、云何為正理、何為修行、云何為修行、何為出離，彼等之體性為二、二、二、一，如是道諦有七行相。 "無常"者，以一切法無性故，非因緣所作故，常即是有故，無之義即是常義。 "苦"者，如虛空般一切法平等故，遍及一切行苦事物。 "空性"者，以一切法乃至住持之我相關之氣味及隨逐亦不可得故，遠離他所遍計之我等故即是空。 "無我"者，以自身非我故，於一切無執著故，非補特伽羅等自性故即是無我。 "無相"者，以一切法無實成就故，無事物即是無相。 如是，彼等即是無常、苦、空、無我行相，第五為無相行相之體性，苦諦有五行相。

།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དང་། ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་གྱི་མཐའ་དང་ཀུན་ནས་མཐའ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་པ་རི་ཨན་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་དབུས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་མུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གཉི་གའི་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པས། ནང་ དང་ཕྱི་རོལ་དང་གཉི་གའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། རྟག་པ་དང་། ཆད་པའི་མཐའ་དང་། འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ དང་།རྟོགས་པའི་ཆོས་དོར་བ་མེད་པ་ལ་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་འགོག་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་འགོག་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ པའོ།།ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བཏགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་དུས་སུ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་འགོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་འགོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་འགོག་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་ གང་ཡིན་པ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་ཞི་བ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྱ་ནོམ་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསལ་བས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་གསུམ་དང་།བརྒྱད་དང་། གཅིག་དང་། གསུམ་དང་། གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་ རིམས་བཞིན།།དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ།

"一切空性"者，以前後具相之邊際及周遍二邊故，所謂"pari-anta"（梵語：邊際）無有中間故，無邊無際故，滅諦之十六空性行相即是一切空性。 其中，以滅除內外二者之事物故，內空性、外空性、內外空性三種行相，即是滅行相之體性。 以滅除空性、器世間、勝義、有為、無為、常邊、斷邊、無始無終輪迴、所證法無舍等所執著之八種分別故，依次為：空性空性、大空性、勝義空性、有為空性、無為空性、超越邊際空性、無始無終空性、無舍空性，此八種空性行相即是寂靜行相之體性。 殊勝行相者，以滅除他所遍計之作者故，即是自性空性行相。 以滅除境上錯亂自性之假立、相狀及時間之錯亂故，一切法空性、自相空性、不可得空性三種行相，即是出離行相之體性。 以滅除體性故，無事體性空性行相唯是出離自性。 如是，依滅行相、寂靜行相、殊勝行相、出離行相，凡是滅除內自性等事物者，以離八種執著故云何為寂靜，以自性故云何為殊勝，以斷除三種錯亂故云何為出離，以所謂無事體性故何為出離，依次為三、八、一、三、一，如是滅諦有十六行相。 總之，道智之行相共三十六種。如是說道： "因與道及苦， 滅諦依次第， 彼等八七及， 五與十六說。"

།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། དྲན་པ་ཉེ་བར་ གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལ་དང་པོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ རྣམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བས་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བ་དང་མི་བསྐྱེད་པའི་དོན་དང་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེད་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྩོལ་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ བ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དད་ པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ།དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是所說。其後當說一切相智之行相。 其中，就一切聖補特伽羅而言，攝集三種一切智之行相，故說"以一切智之道分，諸菩提分法如念住等"。以彼等菩提分法不可得故，念住等即是波羅蜜多，此為語義。 此說一切智者，為初入四諦故，所知與能知之自相共相遍計，身、受、心、法四念住行相是遍計事物之道，以其遍計身等四種事物故。 其後，入者生起精進，為斷已生未生不善，依次為一切種斷除與不生之義，及為再生與生起之義因，具足精進自性之四正斷是精進之道，如是由斷障礙等門發起精進故。 具足精進者，令心調柔故，欲、精進、心、觀察之三摩地斷行具足之四神足是三摩地清凈之道，如是由欲等門生起心調柔性故。 心清凈后隨即生暖頂加行，其體性為信、精進、念、三摩地、慧五根是現觀加行道，以信根等為聖道圓滿之主，于暖頂加行故。

།དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྱུང་བས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དད་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་རྟོགས་པ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་འབྱུང་བས་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེས་ཐོག་མར་སོ་སོར་རང་གིས་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟེང་དུ་འདིས་བསྒོམ་པས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལམ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ལྟ་བས་བྱས་པའི་གཉེན་པོའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འགོག་པ་དང་མཚན་མའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གཉིས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ།།ཞི་བའི་རྣམ་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་ མཚན་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།

獲得暖等時，生起忍與法最勝，其體性為信、精進、念、三摩地、慧五力是一切種相關現觀之道，以信力等為直接證悟諦理之故，降伏不信等違品，于忍與法最勝加行故。 通達暖等四者時生起見道，念、擇法、精進、喜、輕安、三摩地、舍七種菩提分是現觀道，以其最初各自現證真如故。 遍知見道時生起修道，正見、正思維、正語、正業、正命、正精進、正念、正定八聖道支行相是清凈決定出離道，以其于見道之上修習，為斷應斷煩惱清凈義故而決定出離。 正是由此，菩提分法之次第是如是。故如是依遍計事物道等七道，一切智道所依之行相成為三十七。 其後，道智之道分別即是空性、無相、無愿波羅蜜多。空性與無我行相之體性是第一解脫門空性，是見所作之對治。無相者，離滅與相分別之道，以此說滅諦與道諦行相自性第二解脫門無相是見因分別之對治。 所說以寂靜行相為無相者，是就聲聞道中與事相關聯而說，故與此無相違。

།མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ལ་སྨོན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པ་དང་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན པའི་བདག་ཉིད་བསམ་གཏན་ནམ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་སོ། །གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ཕན་ཚུན རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་མོས་པ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་ རང་བཞིན་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་།ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ་། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་བར་ ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞི་ནི་སྤོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་གཉེན་པོའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལམ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་རོ།།དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 無常、苦及集諦行相之體性是第三解脫門無愿，是三界希求之對治。如是，三種解脫門是對治道。 所謂八解脫波羅蜜多者，因未破壞色想與已破壞色想故，依次是內有色性與無色性自體之禪定或無色定，觀外色好色與惡色，此二者是變化障礙之對治解脫。 對於所變化之可意與不可意色，依次為貪喜與不喜煩惱之對治，以身證得妙解脫門而圓滿安住。此即依于自身對可意不可意諸色之互觀想及互隨入想，獲得互融一味之想，如欲隨意得色勝解自在故是一種解脫。如是三種解脫是變化道。 解脫隨順住道自性之四無色定，及寂止住道自性之一滅盡想受，如是五種是現法樂住道。 所謂九次第定波羅蜜多者，四禪、四無色定及滅盡定九種是出世間道。 所謂四諦波羅蜜多者，四種無間道具四諦所攝無煩惱相是斷道。 所謂十地波羅蜜多者，佈施等十波羅蜜多是佛道。 故如是依對治道等六道，道智道所依之行相成為三十四。 其後，當說一切相智之行相。

།དེ་ལ་ནི་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་འདིའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འབའ་ ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདི་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་ མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་བརྫི་བའི་སླད་དུ་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུའོ།།འདི་ནི་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ པ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་རྒོལ་བ་པོ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་མ་ཞུམ་པའི་སླད་དུ་མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་འདི་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ གྲངས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཡུལ་གྱི་སྐད་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བས་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཆོས་དུང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་ པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ།

我來為您直譯這段藏文： 於此，因是殊勝超絕之道，雖唯一無二，但當說此殊勝道之力、無畏等分類之不共特徵，故說此為十力波羅蜜多： 處非處智力、業異熟智力、種種勝解智力、種種界智力、根上下智力、遍趣行智力、煩惱清凈智力、宿住隨念智力、死生智力、漏盡智力，因從對治分中決定勝故不可屈伏，是為十種力相。 所謂無畏波羅蜜多者，自稱我是佛陀、宣說貪等為障礙、開示一切智等道之決定出離、自稱漏盡，於此四者無諍論者故極無怯，是為四種無畏相。 所謂無礙解波羅蜜多者，依次通達法相名句、方言、法義分別境之味受，以無所知障礙故一切智無著無礙，是為法、義、詞、辯四種無礙解相。

།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ་ དང་།སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བགྲང་བའི་ཚུལ་ལས་ཤིན་ཏུ འདས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཀྱི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་གོ།།འདི་ནི་རང་འབྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་དེའི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་སྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་གོ། ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་སྟོབས་ལ་སོགས པ་རྣམས་ཀྱི་དང་།འདི་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་དག་གང་གི་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་སྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་དང་། གང་གི་དོན་དུ་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཅུ་དང་། བཞི་དང་། བཞི་དང་ བཅོ་བརྒྱད་དང་།གཅིག་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་འགྱུར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 所謂佛不共法波羅蜜多者，無錯亂、無喧譁、無忘失、無不定心、無種種想、無不擇舍，如是六種；從所知障清凈而言，無退失欲、精進、念、定、慧、解脫，如是六種；身業、語業、意業皆以智為先導、隨智而行，如是三種；於過去、未來、現在無著無礙之智三種，以不共聲聞等故超越數量之理，是為十八種不共佛法相。 所謂如來真如波羅蜜多者，諸佛世尊所說一切法之性相義不變故無顛倒，是為諸佛所說真如一相。 所謂自然波羅蜜多者，以一切無自性故，其證悟不依他緣，於一切法得自在，是為自然一相。 所謂一切智智波羅蜜多者，遍知一切法體性一切行相故，於一切種相現證圓滿菩提，是為佛陀一相。 如是分類，力等諸相，及此等自性即真如，彼等所屬即主宰一切法之自然，其所為即一切法一切種相現證圓滿菩提，依次為十、四、四、十八、一、一、一，如是一切種智道所依之相共三十九種。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ལམ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དག་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་རྣམས། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱེ་བྲག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་དག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡམས་ན་རྣམ པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་དྲི་མེད་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཡོད་མིན་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པས་ཕྱེ་བ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ ལས་བསྟོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གིས་རྣམ་པ་རྣམས་བསྒོམ་དགོས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་བ་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་སྦྱོར་བ་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་སོ།།སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་ནི་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལྷག་པར་བརྟོན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུམ་འདི་གཙོ་བོ་ཆེར་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 由於聲聞等差別而道有差異故，應當如是理解一切種智之諸相。如是說道： 從念住開始， 乃至佛陀諸相， 隨順道諦而分， 分為三種遍智。 聲聞、菩薩及佛， 依次配屬其數， 三十七與三十四， 三十九種所許。 其中遍智相，依聲聞與菩薩之差別，依次為無漏與有漏。道智相，因菩薩未完全斷除煩惱故唯是有漏。一切種智相，因正等覺佛已斷盡煩惱障與所知障及習氣，遍知一切法故唯是無漏。諸相總數為一百七十三。 所說"除十六外無無漏相"者，是就對治煩惱障分類而言，故與此說無相違。此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴光明釋》第九讚歎品。 因需以殊勝加行修諸相，而無修行者則不能宣說，為顯示聞法等器之修行者故，經云："爾時，天帝釋"等。于往昔勝者作增上善行，謂緣如來造寺等。于諸佛植諸善根，謂供養齋食等。為善知識所攝受，謂善知識殷重攝受。唯具如是三種殊勝者，方堪為具諸相之母經聞法等器。如是說道： 于諸佛作增上行， 由此植諸善根本， 具足善知識攝受， 是為聞法之法器。

།ངན་ངོན་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཉུང་ཟད་ཙམ་དང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཞུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པས་ སོ།།ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྟོག་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལྷག་ པར་མོས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་གསོལ་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུའམ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་ན་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་གཟུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྒྱུ་གསུམ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་སྔོན་སྤྱད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འདི་ལ་མི་མོས་ཤིང་མ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 所謂"微少"即指極少量。"供養諸多佛陀"是指以身供養等令歡喜。"遍問"是指為斷除所生疑惑而詳細請問其本質。"遍問詢"是指請問其理由。"于諸佛植諸善根"是為修習佈施等十波羅蜜多之行持。由於供養如來等而成為受持等之法器。如是說道： 于佛教法普遍問， 行持佈施戒等行， 受持攝受等諸事， 諸聖許為清凈器。 帝釋此念實為正理。"世尊，于具如是所說因者生起勝解"，此為其所問。"如是學習"等三句，應從佈施、正行、結行三個階段，或從見道、修道、殊勝道之分類來理解。 若無殊勝義理的證悟，僅以受持等如何堪與不退轉相比？對此疑問，世尊回答：所說供養如來、遍問及行持佈施等三因的反面，即是"善根微少"、"不具遍問之性"及"無宿世行持"三者。此說明由於依止佛陀等因緣而以殊勝勝解信解般若波羅蜜多，故應視如不退轉。 離此所說因緣則成為捨棄，即"世尊，若於此不信解且未證悟者"等。

།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་སྤོང་བའི་བསམ་པས་སྔོན་སྤངས་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡུམ་སྤོང་བར་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྤོང་བ་ ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསོལ་པའོ།།འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བས་གཞན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ བ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པས་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྦྱོར་བ་པོ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དོན་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུས་པ་སྐབས་ལ་བབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ནོ། །དོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱ་ཞིང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ།ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我來為您直譯這段藏文： "如何知道是以捨棄之心而先前已捨棄"這一疑問，以"為何"引出，而後說"世尊"等言。由於現今善根微小故而思維捨棄般若母，由此亦知是捨棄者。否則，不應成為善根微小，此為其義。即是"由未行往昔邊際"等所說。 舍利子說為正理，即"聖者舍利子"等所說。此有何稀有？全無稀有，因為果隨順因故。由生起殊勝信心而說"世尊"等言。 "如何禮敬般若母即是禮敬他者，因無關聯"這一疑問，以"為何"引出，而後說"憍尸迦"等言。"從此生起"是指菩薩階位中由修習般若母而證得佛果，故從此生起一切智性；于佛陀階位中為所化眾生宣說般若波羅蜜多，故以一切智智所分別者亦即是般若波羅蜜多。如是因果相關故，禮敬般若波羅蜜多即是禮敬一切智智。"如是"即指為一切智智之因與果之義。 "於此般若波羅蜜多應當修習"等三句，應當依次配合聞、思、修本性之智。 宣說修習者之後，請問修習之義，即"世尊，云何"等所說。因為所問契合時機，故說"善哉善哉"。 "此義"等，是指從此二十種修習開始，為自證義而遍問如來，為他證義而思維遍問並令證解、了知，此為其義。

།དེ་ལ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བཞི་དང་རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བས་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་བཀག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་སོ་ཞེས་མི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བ་མེད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་མི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཟབ་བོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྙོག་པ་ མེད་པའི་དོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་མི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཟབ་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་བོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 其中，於色等不住之修習，說"憍尸迦，菩薩"等言。以四種及自性差別，而說"於色"與"是色"兩種詞。 若問由此成何？說"憍尸迦，如是"等言。此說：由於無自性故遮止住於色等，因此于彼不住即稱為修習。 為說無修之修習義，說"憍尸迦，不說是色"等言，乃至"作瑜伽"為其義。若問由此成何？說"如是"等言。"作瑜伽"者，即如是以無修習故而作瑜伽，意為無修習即是修習。 甚深修習，即"世尊"等言。由住處不可得義，色等真如甚深，故於一切智性品中了知為甚深。 難測修習，即說"世尊"等言。由自性無濁義，色等難以了知，故於道智性品中說難以了知。為顯示此義而說"難以執取"，因為耳識及其所引意識難以執取故。 無量修習，即說"世尊"等言。由無邊不可得義，色等無量，故於一切相智性品中了知為無量。 或者，依據甚深現證及不共現證，而依次說甚深修習等三種。 以說"善哉"而明顯甚深修習，即說"舍利子，是如是"。 總義為此：當以於色等不執著甚深之理而不住真如時，由無顛倒故，即得甚深修習。

།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཟབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ དུ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་གནས་ཏེ།དེ་ལྟར་གནས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པས་དང་གནས་པ་ཟབ་མོའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དག་ཀྱང་འདིའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཟབ་པ་ལ་སོགས་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསོལ་པ་ནི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཟབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལ་ལ་ནི་རིགས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་མ་བསྟན་པ་ཡོད་པས་དེ་ལས་དགར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་བསྟན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ཡུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་གང་ ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་མཆོག་གིས་ལོག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ནེམ་ནུར་མི་བགྱིད། ཡིད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ཐེ་ ཚོམ་འཚལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་ པོས་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནེམ་ནུར་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་ལས་རྗེས་སུ་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ འགར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ལུང་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། རྒྱང་རིང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཏེ་དུས་རིང་པོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ཡུན་རིང་ནས་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཡུན་རིང་པོ་ ནས་ཏེ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： 複次，當不作"是甚深"之瑜伽時，亦不住于"色等甚深"。如是遮止住與瑜伽，即顯示住與甚深修習義之顛倒。同樣，難測與無量修習之義，亦當隨此而說。 聖解脫軍說此三種甚深等修習，各有小、中、大三種。 為說以大功用長時了知之修習義，說"世尊，般若波羅蜜甚深"等言。雖有種姓決定故為不退轉者，然有未得授記者，為區別彼故說"得授記"。 由於不能於一切種了知佛母，可能對佛母生疑等，故於其前說因，為遮"何故"之疑，而說"世尊，此"等言。 由彼通達法界，以順因宣說之勝法，無邪知故不疑惑，離二心之知故不生疑，離無知故不愚癡，具正知故不諍論，是故於其前說。 由可能生怖等，以義勢說于餘者是以大功用長時了知之修習。 得授記修習，說"聖舍利子，若"等言。"有何過"者，謂有何疑惑等過。 說由種姓力故於此不生怖等任何過失，即說"憍尸迦，若未得授記"等言。 "遠"者，即長時、久遠之義。即說此義："從久遠以來正入大乘"。或者，從久遠以來，即由於甚深義增上勝解，不共聲聞等。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་རེ་ཞིག་ཐག་རིང་པོ་ནས་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་མཐོང་བས་དགའ་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་རབ་ཏུ་དང་ བའི་ཤུགས་འཕེལ་བས་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་འདུག་སྟེ། ཉན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རིང་པོ་མི་ ཐོགས་པར་རོ།།དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཕྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པས་སྨྲས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ གཅིག་གམ།གཉིས་སམ། གསུམ་པོ་དེས་ཡང་དག་པར་བཅས་པའི་བསླབ་པ་བསྒྲུབས་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ན་ཡང་ལུང་བསྟན་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པས་ མི་སྟོང་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ངེས་པར་ལུང་སྟོན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ལུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་ དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བརྩད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཐེ་ཚོམ་ ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བློ་མཐུན་པས་གནས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་བར་བདག་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་དཔེའོ།

我來為您直譯這段藏文： 見到如是甚深般若波羅蜜等，首先從遠處見。次由見而生喜，身行禮拜。其後增長凈信力，以繞行等作承事。然後如理而坐，聽聞。如是為見等義故，得般若波羅蜜。 此中"不久"者，即從見等時起，當下不久也。即說"彼近於授記"等。 關於"一如來或"等，"不過一、二、三如來"者，非謂此菩薩后當得授記，而是"從彼等"之詞。即說此義："然當令諸如來應供正等覺歡喜"等。複次，由成就一、二、三如來所正制之學處，令生歡喜。 "見如來亦當令授記有果"者，謂見一、二等如來，令授記不空，必定得授記故。即說"見如來彼身亦"等。 "乃至授記"等，是總結，易解。 為顯不退轉修習義，說"爾時，具壽舍利子白世尊"等。 "何須說"者，謂於此聞已而正持等者，彼具不退轉修習，善根成熟，於此有何可問，毫無疑問之義。 由善說故，以隨順而住，說"舍利子，如是"等。 為顯如前所說修習，說"世尊，請允我作譬喻"等。"作譬喻"者，謂相應之喻。

།རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་དེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨོན་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ ཤེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ལས་དང་ཕལ་ཆེར་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང་།གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་ཅིང་དད་པ་ཐོབ་པས་ དགའ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་གང་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་སྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ངེས་པར་ འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་འབྲོག་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་མཉན་པ་ ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དང་ཕྲད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བས་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་མི་གནས་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྷུང་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡུམ་ལ་དམིགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： "得"者，即"遇見"也。 他人亦可能持等，如何知曉由持般若波羅蜜等而菩薩善根圓滿？若有此疑，故說"世尊，諸眾生"等。以其與法貧相應之業多未離者，於此般若波羅蜜正持等背離故心不相順，精勤捨棄故心退轉。又以未積善根者，不解般若波羅蜜義，於此真實際不能趣入，雖得信心亦不生喜。是故，凡如實持等者，即是已積善根。此為語義。 真實際即法界，為顯示彼故，般若波羅蜜稱為生彼。 出離修習者，說"世尊，譬如"等。"世尊，如是"等中，如住于數百由旬曠野之人，譬如遠離遮障法等具修習者，為聞等義遇佛母，必定出離，當知我是近於無上正等菩提。此為語義。 即說"彼亦聲聞地或"等。 雖不住不相順法，云何無墮聲聞等地之畏？若有此疑，故說"如是彼"等。此說：以僅人無我所分別故，不順聲聞等地，為顯示一切諸法皆無實性之般若波羅蜜，為見等義得忍，是故由緣不相順之母，無墮聲聞等地之疑。

།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གནང་ནས་ཡང་ནུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།སྡོང་པོའམ་སྡོང་པོའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ངམ་ཤིང་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བས་ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་དམའ་བ་ ལགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་རིམ་གྱིས་དམའ་བར་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་ཉན་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་རིག་པར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པས་བར་ཆད་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡུམ་མཉན་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྙམ་པའི་ དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དཔྱིད་ཀའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་མ་རྙིང་པ་རྣམས་ལྷགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་མ་རྒན་པོ་རྣམས་ལྷུང་བ་ནའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ བསུ་ནས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྡོང་པོ་ལས་མཚན་མ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འདིའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཉེ་ བར་བསྟབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གསར་གྱི་རྟེན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བའི་མཐུས་བསྟབས་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 由善說故，對舍利子說"如是，如是"以隨順許可后，為再生起力故，說"舍利子，如何"等。 無間修習之義，說"世尊，譬如有某人"等。"樹幹或樹幹相"者，即"樹或樹相"之義。 雖未見樹幹等，云何知近大海？若有此疑，故說"大海漸低"等。此說：以大海本性與樹等相違，由自因漸次低下，故由其所緣本性不見樹等，是故近彼。 聞此甚深般若波羅蜜時，"如是了知"者，由常修等行無間修習力，應如是知。 云何由聞母因，能推知近於授記果？若有此疑，故說"如是"等。此說：因不待他緣，由性相因推知生果，推知近於授記，故無過失。 又，近於現證菩提之修習，說"世尊，譬如春時"等。"舊葉由風"者，即舊葉落時。如前，若有"何故"之疑，故說"如是"等。 于"樹幹有如是相"等中，由因聚生果之推理，"由不待他義故，說彼為自性"之理，此義易解。"已近"者，由無漏新法所依等成就，以近現證菩提修習力而近。

།མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། ། མངལ་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་སྦྲུམ་མའོ། །སྐྱེ་བའི་དུས་དང་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངལ་ལྕི་བའོ། །ཡན་ལག་རྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པས་ན་ལུས་བསྐྱོད་ནའོ། །སྔོན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ལགས་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ནི་འཁྲིག་པའི་ཆོས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །རྟེན་ཅིང་ངེས་པར་རྟེན་ལ་བསྒོམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་མང་དུ་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྲན་དཀའ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ད་ལྟར་བ་འདི་ལུས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་ མའོ།།ཉན་པ་ན་དེ་ལ་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བའི་མཐུ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དགའ་ཞིང་གུས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །བར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མགོན་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་བཀོད་པས་ན་ལེགས་པར་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རབ་ཏུ་གཏད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ཏེ་ཐུགས་རྗེའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་སོར་ངེས་ པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ནི་ཡ་མཚན་ཆེའོ།།བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ དུས་སུ་ཚེ་འདིའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་དང་འབྲེལ་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 速疾現證菩提修習之義，說"世尊，譬如"等。因已結胎故為孕婦。因近生時故胎重。由伸展肢體等故身動。非如前之作意者，即具淫慾法。 "依止決定依止而修"者，即次第于加行、正行、結行之時分。由於一切時中反覆現前，故說"多作"。如是難忍如此行相之現前苦受，身所領受，如是思維，此為余義。 "聞已於彼歡喜"者，具足所依成就法及果法身現證之修行者，由如前所說修習力，以聞般若波羅蜜為先而生歡喜恭敬，是為此義。 利他之修習，說"世尊如來"等。說"中"者，攝護等。由授記等於地及波羅蜜中決定安立，故善攝持、善修習，世尊付囑菩薩善知識，是故希有。雖為悲憫一切境，然由殊勝意樂圓滿、具緣之力，于各別決定眾生作利益事，甚為稀有。 殊勝意樂圓滿者，說"須菩提如是"等。為多眾生利益而趣入者，是為成辦未來義故。為多眾生安樂者，是為現在世成辦今生義故。"悲愍世間"者，與過去時相連，為增長善業習氣及滅盡不善業習氣而精進，是為悲愍世間而趣入，此與後文相連。

། གཞན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིར་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ།།འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མ་མཐོང་བས་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་། ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པ་མི་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པས་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པའི་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སེམས་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤྱད་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ལ་ཞུས་པའོ།།ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ལས་ཞུས་པའོ། །ལན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་དང་ མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོབས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 複次，由與過去、未來、現在時相連故，總說"為眾生利益安樂而趣入"。"欲說無上法"者，即具足轉般若波羅蜜法輪等修行者，為利他故欲說法。 無增無減修習之義，說"世尊，菩薩"等。由於不見色等增減，于般若波羅蜜中行，是為隨許，故說是彼修習。 為無所緣法與非法等修習義所說"若不見正法"等，由於無所緣法與非法等修習，于彼修習故，如是修習當得圓滿。 為遮止不可思議相想修習義所說"世尊，此教法不可思議"等，以法界自性不可思量故。若遮除彼執著想，不作"色等不可思議"之念，爾時以如前所說修習而行般若波羅蜜，是為此語義。 無分別修習義之請問，說"世尊般若波羅蜜"等。答覆說"舍利子，菩薩"等。"世尊，云何菩薩摩訶薩當行"者，是請問自性證得。"云何得名為已行"者，是請問得實義之名。答覆說"舍利子，於此"等。 若於力、無畏等有心所緣，云何無分別，對此疑問"何以故"而迎答，說"舍利子，諸力不可思議"等。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་མཚན་མ་དང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཐུས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བསམ་དུ་ཡོད་པར་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འབྲས་བུ་ རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པོ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་ཟབ་པར་གྱུར་པ་ན། འབྲས་བུ་དང་ པོ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པས་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ལ།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་དག་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བསྒོམ་པས་སྦྱོར་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དག པའི་ཕུང་པོའོ།།མུ་མཚམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བར་ཆད་བྱེད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ནི་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདུད་སྡིག་ཅན་བར་ཆད་བྱ་བར་ཏེ་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དེ་བས་ན་བར་ཆད་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མྱུར་དུ་བྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེར་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལོ་གཅིག་གིས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་དེ་ཙམ་གྱིས་དུས་ ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་དུས་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།

我來為您直譯這段藏文： 就真實性而言，由是法界自性故，以不分別色等及其相與自性等之修習力，由無分別修習所得故，以超越思維故，不分別諸力等為可思議，是為此語義。 珍寶果賜予修習義者，"世尊，般若波羅蜜甚深。世尊，般若波羅蜜是珍寶蘊"所說。由法無我、人無我為對治故成甚深時，以初果見等修習具足珍寶果賜予修習，從預流果乃至無上正等正覺，皆為賜予珍寶果故，是為珍寶蘊。 清凈修習義者，說"世尊，為虛空清凈故"等。如虛空清凈故，以修習色等清凈，具此修習者能斷煩惱障與所知障，以是其因故，是為清凈蘊。 邊際修習義者，說"世尊，善男子善女人"等。雖具大威力而生諸多障礙，此甚希有。善說者，說"須菩提，如是"等。對"此非如理"之疑問"何以故"而迎答，說"須菩提，如是"等。由魔羅惡者為作障礙之因而精進歡喜，是故障礙眾多，是為此語義。 若如是者，云何速疾書寫，故說"彼速疾"等。說"一年"者，聖解脫部說，以彼時節等緣會聚故，于彼之外無時，為令知此故而說。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོར་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་། གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མུ་མཚམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ པས་བགེགས་མེད་པར་བྲི་བར་བྱ་སྟེ།མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གལ་ཏེ་ལོར་དྲིས་ན་ཇི་ལྟར་མྱུར་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ད་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུམ་བར་ཆད་མང་ཡང་ལོ་སྐོར་གྱིས་བྲིས་ན་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་ སོགས་པར་མི་གནས་ཕྱིར།།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིངས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་ དང་།།བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་ བཅས།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་འདི་ནི་རིགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གནས་པ། མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། གཏིང་ དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་དང་།ཚད་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལས་དང་པོ་པས་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཐོབ་བོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྲལ་ བར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 然而"須菩提"者，于年精進修習者，具足佈施等修證者得邊際修習，故無障礙而書寫，"速疾"者為余義。若問年中雲何為速，對此疑問"何以故"而迎答，說"須菩提，今如是"等。此乃法性，以于大珍寶生諸多障礙是為法性故，雖具珍寶勝性之佛母有諸多障礙，若於年中書寫則為迅速，是為此意。 修習當如前說而持，如是說： "以不住色等故， 以遮彼修習故， 以彼真如甚深故， 以彼等難測故， 以彼等無量故， 以大勞久時證故， 以授記不退性， 及決定出離無障， 菩提近及速， 以利他無增減故， 不見法非法等， 不見色等不可思， 色等彼之相， 不分別彼體性， 賜予珍寶果， 彼具清凈邊際。" 此二十種修習之次第唯應理，如是於一切色等諸法無執著而住，精進無修之修習者，即能證知色等之甚深性、難測性、無量性。其後以非真實修習故，初業者以大勞而得。其餘得授記與不退轉地已，易得決定出離，不相離而近證圓滿菩提，速得現證圓滿菩提。其後利益他人無增無減。

།དེ་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་། གཟུགས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི།འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པས་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི། སྔ་མ་ཁོ་ནར་ལོ་སྐོར་གྱི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་པས་སྦྱོར་ བའི་གོ་རིམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ན་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་དང་པོར་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡི་དམ་མ་ཉམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡི་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་ཉམས་པའོ། །བར་ཆད་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་སྲིད་ཙམ་དུ་བགེགས་མི་ནུས་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེང་སང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་གང་གི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ནུས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཞུས་པ་གཉིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཐོབ་པས་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་ མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པས་ གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 其後於法與非法等總相，及色不可思議等別相，因斷除一切想故無分別，由賜予珍寶果故得究竟最極清凈，此乃如前唯以年中修習而清凈心相續，故修習次第由現證而分明。 若先見功德則于諸修習極為熟習，故於修習之後當說彼等功德。其中首先宣說降伏魔力之功德，即"世尊，於此般若波羅蜜多書寫"等。"未違誓願"者，謂于讀誦般若波羅蜜多等所立誓願未有違犯。"不能為障"者，謂成無力。以彼時分不能為障礙故，白言"世尊，何時"等。"如何今時"者，謂彼以何相。"彼以何力"者，謂以何能力。"以正等覺力"者，以分別問二故，後作彼答。 此說于修習觀修時，由得如來加持故，生降伏魔力功德，故成為能持等。彼等如來力云何，對此疑問"何以故"而迎答，說"舍利子，此是諸法法性"易解。為明此義，說"于無量無數世界"等。 第二宣說佛陀護念了知之功德，說"若善男子善女人等"等。"護念"者，以生起能力故觀照。"攝受"者，以生起威力故。廣說彼即說"世尊，諸菩薩摩訶薩"等。

།སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ན་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་ པའི་དགོངས་པས་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་མཁྱེན་ནོ་།།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་ནས་ཀྱང་བཟུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐག་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །ལྔ་པ་དོན་ ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གནས་པར་ མི་འགྱུར་མོད་ཀྱིའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་དང་། འཆང་བ་དང་ཀློག་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དང་། བདེ་འགྲོར་གཞོལ་བ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་ཁྱད་པར་ ཅན་དུ་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ།

我來為您直譯這段藏文： 于加行、正行及後行階段，由如來護念之力而生起佛陀護念與了知之功德，故成為聽聞等，即說"世尊，以佛力"等言詞。由善說故，說"舍利子，如是"等。 第三宣說佛陀現前成就之功德，說"舍利子，彼等為如來所知"等。以生起殊勝義利之護念，以天眼了知，以慧眼加持，以法眼觀照，以佛眼遍觀，此等明顯可知。若問彼為何者，即說"諸菩薩摩訶薩"等。此說由得如來了知與觀照，具足佛陀現前成就之功德而作聽聞等者，即說"了知"。 第四宣說趣近正等菩提之功德，說"聞已受持"等。"趣近"者，由得近如來故，因生起趣近正等菩提之功德而成近住。 第五宣說大義等功德，說"舍利子，若"等。"雖不安住"者，以不變異義故，由離真如及無上正等菩提之修證，故當時雖不安住。"彼等亦"者，由得大利益故生起大義等功德，故書寫成函、受持、讀誦者，即不離佛陀、趣向善趣、現證正等覺，並於涅槃后亦為利他而入，依次說"大義、大利益、大果、大異熟"四語，應知此中殊勝成熟即為異熟。

།དེ་དག་གི་འབད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲི་བ་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་ཀློག་པ་ལའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བར། །ཆོས་རྣམས་བཏགས་པ་མཛད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་པར་ཡང་། །ཤེས་རབ་གསུམ་ གྱིས་ཡིད་བྱེད་ལ།།ཁམས་བརྟས་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དོན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པས་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཁོ་ནའི་ཕན་ཡོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་བས་ན་གཙོར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲུག་པ་ཡུལ་སྤྱོད་པའི་ ཡོན་ཏན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྨོས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་བས་ དགེ་བའི་ལས་ལ་སྦྱོར་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་འོངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་ཉིད་བཟློག་ནས་གྱ་ནོམ་པའི་ཁམས་སུ་བསམ་པའི་སྟོབས་ཐོབ་ནས་ནང་དུ་སེམས་འཇོག་པའི་མཐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན།སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： "彼等精進"者，指書寫。"周遍轉動"者，指受持與讀誦。 如大乘般， 諸法作假立， 菩薩恒常時， 三慧作意于， 增長界及入， 彼成諸義利。 由此是一切大乘法之利益，故若疑問"何以唯是佛母之利益"，以"何以故"迎之，說"如是"等。以一切法無自性門，由聞等次第而證悟諸法真實義故，故住近彼，是故主要是彼之利益，此為語義。 第六境行之功德，說"舍利子，具足六波羅蜜多"等。說六波羅蜜多者，因餘波羅蜜多為佈施等波羅蜜多之助伴故。如是，以佈施等三波羅蜜多饒益諸有情，以四攝事攝受，善巧方便令入善法，故方便波羅蜜多為三波羅蜜多之助伴。 現法中煩惱輕微，不堪修善業故，于未來愿得少煩惱，故愿波羅蜜多為精進波羅蜜多之助伴。依止勝士及聽聞正法，遮止增上意樂微弱，獲得殊勝界中意樂力，得內心安住之力故，力波羅蜜多為禪定波羅蜜多之助伴。菩薩以聽聞藏經為所緣為先導，能修出世間智慧故，智波羅蜜多為般若波羅蜜多之助伴。

།སྙིང་པོ་གསར་པ་ཐོབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་གསར་པ་དང་འདྲ་ ཞིང་མངོན་པར་གསར་པའི་བཅུད་ལྟ་བུའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ན་མདོ་སྡེ་འདི་དག་དར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།བར་ཏ་ནིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུའོ། །གཞུང་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བྱེད་པའི་ཡུལ་སྤྱོད་པའི་ ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ལ་དོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་དུས་ན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་མི་དར་བར་དོགས་པས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟེག་ཟན་ལ་སོགས་པས་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དུས་རྟག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རིམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕྱི་མའི་དུས་ཞེས་བྱ་བར་བརྡར་བཏགས་པ་ཉིད་ཕྱི་མའི་དུས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་ཏེ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དུ་ཞེ་ན་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་གི་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མང་པོ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་གི་ཡུལ་དང་བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མང་པོ་ཡང་འབྱུང་སྲིད་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་གི་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་མང་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།མང་པོ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མང་བའི་ནང་ནས་ཀྱང་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པས་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

我來為您直譯這段藏文： "獲得新精要"者，指如新精要般，宛如全新精髓之所詮義法，為彼等說法者所聞時，此等經典將會廣弘，此與後文相連。"跋多尼"者，指東方地區。 應知此文是為獲得如來事業境行功德之持法者們，遮遣對佛陀密意等之疑惑之義。即是所說"舍利子，爾時若有"等。 因五濁臨近，諸有情界極無緣分故，恐法寶不弘，故舍利子說"世尊"等。所說"后時"者，即是"後世時"。 迦旃延等所遍計之常時實不存在，以次第及相反皆離作用故而無。雖然如此，於事物階段中，假立某時為"后時"，即是后時。非於北方一切地區，然于北方分，即于佛母等處。如是，於何處耶？于北方如是時分中，亦將出現某些積集善根者，故說"於此，舍利子，北方地區"等。 然未見眾多，故說"世尊，于北方地區及北方分"等。由善知識等力，亦可能出現眾多，故說"舍利子，北方地區"等。"眾多"者，因自性眾多故。"極眾多"者，因種類眾多故。 第七，顯示無漏一切法圓滿功德，說"舍利子，彼等雖多"等。"于彼眾多中"者，即于聽聞等眾多之中，由獲得對治法圓滿而得無漏法圓滿功德究竟者，不作怯懦等，將成少數，此為語義。

།བརྒྱད་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ནི་དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།།རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་འམ། སྒྲུབ་ པ་དང་དམིགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་གསུམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཙམ་མཐོང་བས་སོ། །སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་བརྗེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ།དོན་བྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་གཏམ་རྙེད་པས་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དགུ་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དབྱེ་བར་མི་ནུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མགོན་དང་བཅས་པར་མཛད་པ་ཐོབ་པས་ན་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པས་དབྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདུན་པ་འམ་ཞེས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་སོ།།སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྷ་ཡི་སྔགས་ཀྱིས་སྲུང་བྱེད་ཅིང་། །དགེ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད། །ནད་དང་དུས་མིན་འཆི་བ་དང་། །སྐལ་ངན་དག་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་ཀྱང་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱི་སྨན་གྱི་མཐུ་དང་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།

我來為您直譯這段藏文： 第八，顯示說法士夫之功德，說"彼等於昔如來"等。"隨行"者，因以皈依三寶等方式依止故。為遍知遍計等三自性，或為證悟能證、所緣及真實成就三者，故依次說"遍問"、"遍請"、"遍問"三詞。 "圓滿成辦"者，因見微細過失故。聞得佛地之法若忘失，則如何從無上菩提而作利益，對此疑惑，以"此為何故"迎之，說"此乃如是"等。"於此將正行"者，因獲得一切種智之說法語，而生說法士夫之功德故，將從具足般若波羅蜜多之分別而趣入。 第九，顯示不可破壞之功德，說"于彼等善住"等。即于彼等正行中善住。"不能分離"者，因獲得如來作為怙主故，生起不可破壞之功德，不能分離並令退轉菩提。"欲樂"者，即從大乘經典之慾樂。 "以咒門"者，有人說："以天咒護持，亦令入善行，病及非時死，惡運皆摧毀。"不能令離如是具多功德之咒行。其他人解釋說：魔羅惡者以藥力及咒力，皆不能令其從般若波羅蜜多中退轉。

།དུས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་ན་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་མོད་ལ་ཐོབ་པ་མ་ ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅུ་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། ། དང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བརྟེན་པའོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་དགའ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔར་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཐོབ་པའོ། །བཅུ་གཅིག་པ་དམ བཅས་པའི་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི།དེ་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདུན་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་གསུམ་ལ་ འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཚིག་ཏུ་སྨྲས་ཀྱང་དོན་དེ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ངས་གང་དག་གིས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： 難道不是在短時間內無法證得菩提嗎？對於"如何不能分離"這一疑惑，以"此為何故"迎之，說"此乃如是"等。因其于多無數劫精進修持故，非頓得菩提，故不成為不退轉，此為結語。 第十，顯示生起不共善根之功德，說"若有善男子善女人"等。其中，歡喜者，即是尋求出世間法。凈信者，即是依止佛法僧。極凈信者，即是歡喜之心，此為教證。或者如前所說而解釋。"將獲得"者，因遍攝不共善根而得。 第十一，顯示如實成就所立誓願之功德，說"彼等"等。無有往昔願力，如何能作利益眾生，對此疑惑，以"此為何故"迎之，說"善男子"等。"當正安立"者，因於發大菩提心等決定修習故。"當正顯示"等，如前已說。"當正分別"者，因令入修習念住等故。"當住圓滿菩提"者，因安立於歡喜等七地故。"說"者，即宣說愿詞。"當不退轉"者，因安立於三種異熟地故。"說"者，即宣說愿詞。雖作是說，若其義不圓滿，如何能作利益，對此疑惑，以"此為何故"迎之，說"我于彼等所說如是言詞"等。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་པ་དེ་བས་ན་དམ་བཅས་པ་ལ་ཡི་རང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་ལ་བསླབ་པ་ལས། དམ་བཅའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་མ་ ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅུ་གཉིས་པ་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ལྷག་པར་ མོས་པས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པས་བཅུ་གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ སྟོན་པ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་མཛད་ པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ།།བར་ཞེས་བྱ་བས་མཐར་ཐུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །མ་གཟིགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མ་གསན་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མངོན་པར་མི་མཁྱེན་པ་ནི་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །རྣམ་པར་ མི་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཏེ།གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་པར་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་སྤངས་པ་ཡིན་ པས་ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་འདྲ་བར་དབང་པོའི་བློས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།དེ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་དང་བློ་ནི་སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

我來為您直譯這段藏文： 因為如來以智慧了知彼等清凈意樂，故以語隨喜。因此，由獲得對誓願的隨喜，從次第修學，如實成就誓願之功德生起，故能作一切眾生之利益，此為結語。 第十二，顯示攝持廣大果之功德，說"如是善男子"等。"具廣大勝解"者，即以于甚深廣大義生起殊勝勝解而攝持廣大果。 由獲得利益眾生之能力，第十三，顯示成辦眾生利益之功德，說"于彼等佛土中，彼等"等。因超越自己智慧境界而生稀有，故白"世尊如來"等。世尊雖已斷盡對過去等諸法的一切顛倒習氣，然於世俗中如其次第運轉智慧，此極稀有。 以"乃至"顯示究竟，故遍攝非法等。"未見"者，謂以眼識。"未聞"者，謂以耳識。"未證知"者，謂以鼻等識。"未了知"者，謂以意識，皆與"無有"相連。諸根為隨眠習氣之自性，如是說故，于佛位中已斷無知自性諸根，故如意識般以根識遍斷諸境。因此承許諸佛一切識皆遍一切境，故說"以無垢眼等智慧無有未見"等，無過失。如是，應知諸根與識是隨順往昔而安立。

།ཡུམ་མོ་རྙེད་པ་དང་མ་ཚང་བ་རྙེད་པ་ལས་བཟློག་པས་བཅུ་བཞི་པ་ངེས་པར་རྙེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་གང་དེའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ཏེ།[་(]ཆོལ་[,]ཚོལ་[)]བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ལན་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་བཙལ་བར་ཡང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་རྙེད་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་ན་སྦྱོར་བ་ ལ་བསླབས་པས་ཚང་བ་རྙེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པས་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མདོའོ། །རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དང་ བྱེད་པ་པོར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བས་སམ། བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་རྟོག་པས་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མངོན་པར་གཞུང་ཚོལ་ཞིང་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྤྱོད་པ་དེ་རང བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྐྱེ་བ་འཕོས་ཤིང་སྔོན་གྱི་ལུས་དང་བྲལ་བས་ཚེ་གཞན་དུ་ཚེ་རབས་བརྗེས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཡང་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པས་འདི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚིག་ལྷུར་ལེན་པས་ཞུས་པ་ ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བ་སྟེ་མ་ལགས་སམ། ཅི་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བའོ།

我來為您直譯這段藏文： 從獲得般若母及獲得圓滿相反而言，第十四，顯示決定獲得之功德，說"爾時"等。"尋求"等三詞，應配于加行等諸位。 對於所說"世尊"等是善說，故說"舍利子，如是"等。對於"諸佛世尊證知一切如幻，此為法性，其因為何"之問，其答即說"舍利子，爾時"等。 對於"世尊所說此非應理"之疑惑，以"何以故"引出，說"如是，彼等菩薩"等。"不尋亦得"者，若具足獲得無缺般若波羅蜜多之往昔善根，則由修學加行而生圓滿獲得功德，故為決定獲得。 "其餘經"者，即除般若波羅蜜多外之三昧王等諸經。"自身"者，是依隨順而欲說業與作者之力故如是說。"將近"等三詞，應依聞等智生起差別，或依分別等三自性思維，如其次第配合。 如前以"何以故"引出疑問，說"舍利子，此如是，若菩薩摩訶薩"等。若於今生精進尋求文義，由舍離自性，轉生離前身，雖於他世轉生，雖取其他生，由獲決定功德而得此，此為法性，此為結語。 由執著文字而問"世尊，具足六波羅蜜多"等。"其餘非耶"者，即離六波羅蜜多，以"非耶"婉轉而問。

།ཐུན་མོང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་མི་ལྡན་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདུད་ཀྱི་ མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ།།ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །། ཡོན་ཏན་གྱི་འོག་ཏུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས། སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་གང་དག་ཡིན་ཞེས་དེ་དག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་གསོལ་ཏོ།།ཅི་ཙམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཅི་ཙམ་མང་པོ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བར་དུ་གཅོད་པ་བགྱིད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཇི་ཙམ་དུ་ངེས་པར་ཆད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ་། །ཉེས་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་རེ་ཞིག་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཐོབ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྤོབས་ པ་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དུས་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཡུམ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སྤོབས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་སྐྱེས་པས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ངེས་པར་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་བརྟན་པོ་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ བས་ན་ཡེངས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དེ་དག་གླལ་བ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་གླལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཧ་ཧ་ཞེས་དགོད་པ་ལ་ སོགས་པས་དགོད་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 由依賴共同善根之故，說"一切將近住"，即說"舍利子，甚深經"等。"其餘諸者亦"者，即不具足六波羅蜜多者。 如前以"何以故"引出疑問，說"舍利子"等。"具無所緣"者，即極具足補特伽羅無我。"具空性"者，即顯示法無我。 應執持如前所說功德，如說："摧伏魔力等，功德有十四種。" 此為《般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論·宣說受持利益品》第十。 功德之後，為顯示何者應當舍離，以及修習諸加行之障礙過失為何，故問"世尊，善男子"等。"幾許"者，即"多少"之義。 答覆說"須菩提，能作障礙"等。然不知魔業有幾許多，故問"世尊，能作障礙"等。"何等方式"者，即以何等數量決定性質而多有生起。 從顯示四十六種過失中，首先說難得者，說"須菩提，善男子"等。"久遠勝解"者，即長時間後生起對般若之了知。 顯示勝解太快者，說"須菩提，彼勝解"等。由極速生起，故未確定前後邊際，將生不堅固之了知，故將散亂，將從般若波羅蜜多退失。 為顯示身之習氣，說"須菩提，彼等疲倦"等。其中身體變化而疲倦。以"哈哈"等而笑。

།རང་གི་ལུས་ཀྱིས་སམ་དེ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་ལ་བཞད་གད་བྱེད་པས་སྟེག་ཅིང་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།ཆགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཕན་ཚུན་བཞད་གད་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེར་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་ བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།ཁ་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏིང་ མི་རྙེད་རོ་མི་མྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རབ་འབྱོར་བདག་གོང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ནི་ཁོ་བོའི་མ་དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མང་པོ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྤངས་ཤིང་ བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་དག་གིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བློ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲོས་ཆུང་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡལ་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ལས་ཉམས་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་རིགས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་བློ་ཆུང་བ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བཀའ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་སྨད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཀག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྨད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དུལ་བར་ བྱའོ།།ཞི་བར་བྱའོ།

我來為您直譯這段藏文： 以自身或與之相關而對他人發笑而戲弄。 為顯示心之習氣，說"須菩提，心散亂"等。"具足互相識別"者，即具足貪著事物之識的互相緣取。 顯示非理所生之誦經等，說"須菩提，互相戲笑"等。"若書寫"者，僅為譬喻而已，亦當攝受誦經等。 顯示背離之因緣執取，說"須菩提，我"等。由非聞思智慧境界之故，依次配為"不得底、不嘗味"。 "須菩提，我前生"者，即我將以如許多不信心，于如許劫輪迴以作瑜伽故，將執取輪迴。 此中以"何以故"引出"有何因"之疑問，說"須菩提"等。 顯示于因執著退失，說"須菩提，複次"等。"能成辦"者，即能生起。"捨棄"者，應說以加行及意樂二者。"智慧淺薄"者，即智慧微小。"如實了知根本"者，因是證悟真實法之主要因緣故。"枝"者，即聲聞乘等。 顯示退失殊勝品味，說"須菩提，譬如"等。以"何以故"引出"此中無理"之疑問，說"彼等智慧淺薄"等。 以"何以故"引出"雖是佛語，云何誹謗聲聞乘等之修行"之疑問，說"須菩提，菩薩摩訶薩"等。義為由行所遮故誹謗。應調伏，應寂靜。

།མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཀག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེས་རློམ་སེམས་སུ་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲེགས་པར་མི་བྱའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ཉམས་པ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའོ།།གླང་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་ལ་སོགས་པས་རྙེད་པའོ། །སྣང་བ་ག་ལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་གནས་སུའོ། །བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་དཔྱད་པའོ། །དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ལས་གླང་པོ་ཆེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་དཔྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ ཆེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ནང་དུ་ཡང་དག་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དབེན་པའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་པར་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་བསལ་ཏེ། མར་མེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་བཟློག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྲོ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ ཚོད་ཀྱིས་མགུ་བའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་འཆིང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་སྙེད་པ་དག་གི་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： "應入涅槃"這三個詞，應當依次理解為加行道、見道和修道。 遮止聲聞之修行而為菩薩修行之義而說"須菩提，然而"等。 "彼亦不應生起傲慢"者，即不應以為一切眾生之利益及一切善根所作而生起驕慢。 為顯示退失最上乘而說"須菩提，譬如"等。 "得大象"者，即以觸等而得。"明處"者，即光明之處。"觀察"者，即詳細審查。"非也"者，義為由從象跡不能取象之色相形狀故非如是。 為顯示退失所為義，說"須菩提，譬如有求寶之人"等。"不觀察"者，為不了知量故。"非也"者，由退失大海中求寶之所為故非智者。 "內攝"者，即身等寂靜。"於此生中"等者，即于現在生中不造後有之因，令心離煩惱，如燈般欲入涅槃。 以"何以故"引出"云何能遮止趣入一切損害處之生"之疑問，說"須菩提，菩薩摩訶薩"等。 "正入大乘"者，即由入大乘故，為利眾生而披甲者，雖有後有，由方便善巧力故無有損害，是為其義。 "少欲"者，即以彼量而滿足。 以"何以故"引出"利養恭敬既是束縛，如是幾許"之疑問，說"彼等勝士"等。

།འདི་སྐད་དུ་ཡང་། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་ན། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བས་ ན་སྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འཆིང་བ་ཡིན་གྱི།ཡང་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་མགུ་བར་བྱས་ནས། པདྨ་དང་འདྲ་བར་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཉེས་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ འབྲེལ་པ་ཉམས་པ་བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་ཡང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་སྟོན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཤིང་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་བཟོ་མཁན་ནོ། །ཤིང་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།དེའི་གན་ན་གནས་པའི་སློབ་མའོ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཚད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་གི་དབུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་གསེར་ལས་བྱས་པ། ངོས་རེ་རེ་ལ་ཆུར་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་ཚད་ལ་དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཡོད་ པའི་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་དབུས་ན།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངོས་རེ་རེ་ཞིང་ཆུར་དཔག་ཚད་གཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ཚད་ལས་དཔངས་སུ་ཇི་ལྟར་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའོ། །བྱེད་པར་འདོད། སྒྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་རིང་ཞིག་ན་དང་མྱུར་ བར་བྱ་བའི་དབྱེ་བས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནི་ཅི་རིགས་པར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་ཚད་ཉིད་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི་ཚད་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ན་མེད་པ་ཉམས་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཁ་དོག་ནི་སེར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དབྱིབས་ནི་རིང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མཚན་ལ་སོགས་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་མའོ་། །བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་མ་ནུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་བློ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 此中又說：若以我執執著，則因煩惱增長而利養恭敬成為束縛。然當以佈施等令他人歡喜，如蓮花般于彼無著而轉為調御，爾時利益世間，全無過失。此為第一品。 為顯示因果關係退失而說"須菩提，復有補特伽羅"等。 為明顯顯示此義而說"須菩提，譬如"等。"木匠"者，即木工。"木匠弟子"者，即依止於彼之弟子。 "勝殿之量"者，即須彌山王頂中央有名為善見之黃金所成城，其每邊長二千五百由旬，高二又半由旬，其城中央有帝釋勝殿，每邊長二百五十由旬，高度隨其莊嚴，此即勝殿。 "欲作"、"欲成"二詞，是以久遠與速疾之差別而說。 "非也"者，義為日月宮殿各自量為五十由旬及五十一由旬，而勝殿量大於彼，故非顯示因果不相順。 為顯示無處退失而說"須菩提，譬如有人"等。其中"色"者，即黃等。"形"者，即長等。"威光"者，即相好圓滿。"神通"者，即空行等。"相"者，即不共事相。"不能了知差別"者，由僅緣色等相似而心迷亂故。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ན་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཙལ་བར་མི་བྱའི་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་ཀྱང་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པའི་དཔེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡུལ་རྣམས་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤོབས་པ་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།བྲིས་པར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡི་གེར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །མེད་པའོ་ཞེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡི་གེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མངོན་པར་ ཆགས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།ཡི་གེ་མེད་པའོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ་།དེ་ལ་ཡུལ་ནི་ཉམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲོང་ནི་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ནི་བཟོའི་བྱེ་བྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་གནས་སོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་ཚོང་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྗོངས་ནི་རིགས་བཞི་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ། །ཡུལ་ འཁོར་ནི་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ།།རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་གཅན་ནི་འཕྲང་བཙས་ཀྱི་གནས་སོ། །བི་ཤི་ཁ་ནི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤི་བི་ཀ་ནི་ཁྱོགས་ ལ་སོགས་པའོ།།མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བའོ། །ལ་གཅན་གྱི་ཆོ་ལོ་ལ་ལྟ་བ་ནི་ལ་གཅན་གྱི་གནས་སུ་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་རྩེ་བ་ལ་བལྟ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའོ།

我來為您直譯這段藏文： 聲聞乘亦為證得如來果位而示現悲心等，故有"云何彼不應求一切種智"之疑。以"何以故"迎之，而說"于其他經中"等。義為因未顯示一切相，故雖說亦不明瞭。 從法身、受用身、化身三身退失，依次以轉輪王、百味飲食、無價寶珠為喻而顯示。 為顯示于諸境生起分別辯才而說"須菩提複次"等。 為顯示四種過失而白"世尊，般若波羅蜜多"等。 "非也"者，意為就真實義而言，智慧如幻故。 "思所書"者，即執著文字。"無耶"者，即執著無實。"于文字中執著般若波羅蜜多"者，即執著文字。"思無文字"者，說明執著無文字。 為顯示緣境等作意而說"須菩提複次般若波羅蜜多"等。其中"境"者，即悅意等。"村"者，即有一戶等處。"城"者，即有十八種工巧之處。"市"者，即多商賈所居之特殊處所。"地"者，即四姓所居之地方。"國"者，即瞻波等大國。"王宮眷屬"者，即有王宮之國土。"示現"者，即本生等。"險道"者，即險要之處。"毗尸佉"者，即資具之差別。"尸毗迦"者，即轎等。"具親怨"者，即離愛憎。"當下作意"者，即恒常所作。"觀險道戲樂"者，即觀看險道處嬉戲等。餘者因易解故未分別。

། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རོ་མྱང་བ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གི་རོ་མྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྙེད་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི ནི་དཔལ་གྱི་དར་དཔྱངས་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་སྙན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རོ་མྱང་བའོ། །ལམ་མ་ཡིན་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མི་བསྐྱེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །འདིས་ནི་རེ་ཞིག་འདི་ལ་འཇུག་པའི་བར་ཆད་རྣམས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་འཇུག་པའི་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཚོགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་བྲལ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའོ།།སྙོམ་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པས་བྲལ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ནི་དོན་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ།།བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པས་སོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་འདིས་ནི། ཉན་པ་པོ་འདུན་པའི་ཡུལ་ལས་སྟོན་པ་པོའི་འདུན་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་ པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ།དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པས་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་དེའི་དོན་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ དང་།ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 為顯示利養、恭敬及偈頌之味著，而說"須菩提複次菩薩"等。關於"利養、恭敬及偈頌之味著"，其中"利養"即獲得珍寶等；"恭敬"即繫掛吉祥綢帶等；"偈頌"即悅耳之語；于彼等生起享受即為"味著"。 為顯示以非道尋求方便善巧，而說"須菩提複次"等。 對於"云何于空性等相應者不生欲求"之疑，以"何以故"迎之，而說"須菩提如是于彼等經中"等。 此為第二個十法。此中已說明入此之障礙。 今當說最初入時離資糧。為此，為顯示離欲樂與懈怠之義，而說"須菩提複次聞法者"等。"具欲樂"者，即圓滿希求。"生懈怠"者，即具懶惰，意為離精進。 為顯示欲樂對境差別之離，而說"須菩提複次聞法者"等。其中"具覺悟"者，即具有殊勝領悟；"具智慧"者，即僅領悟其義；"具正念"者，即具專注。"往他處"者，顯示聽者之慾樂對境異於說者之慾樂對境。 "說首而了知"者，即說"色"等時，因不了知色等蘊故。"非詳說而了知"者，即說"色者是可色性相"等時，因不通達其義故。"不知"者，即說"色有二十種"時，因不通達其義故。 說"須菩提複次說法者"等，因說法者與聽者由欲行佈施及欲往他處，故欲樂對境有差別。

།རྙེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བས་བྲལ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་མ་དད་པའོ། །འགྲེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནོར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོའི་གཏོང་བ་དང་སྨྲ་བར་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཆད་པ་པོའི་སེར་སྣ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་མི་ལེན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོའི་སྦྱིན་པ་དང་འཆད་པ་པོའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལེན་པ་སྟོན་ཏོ། །མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་ པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་ པ་ལ་འཇུག་པས་སོ།།མདོ་སྡེ་དེ་དག་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པའོ། །མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བའོ་། །ཆོས་སྨྲ་བ་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་པ་དང་མ་ཕྲད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཉན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་གོ།།མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཆད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་ པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ།།ཉན་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་འགྲེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 為顯示貪求利養與離少欲之義，而說"須菩提複次說法者貪著資具"等。此序正說明具頭陀功德與不具頭陀功德，如是依次由貪求利養等故不具頭陀功德，由少欲等故具頭陀功德。 為善法與不善法之義，而說"須菩提複次"等。其中由具善法故為信，與此相反則為不信。 此序正說明佈施與慳吝，如是"欲捨棄財物"說明聽者之佈施，"不欲說"說明說者之慳吝。 此中說明佈施與不受，如是如前所說，顯示聽者之佈施與說者因少欲故不受。 為說首及詳說而了知之義，而說"須菩提複次聞法者"等。"欲通達義"者，因為是說首而了知故欲解義。"成為法障"者，即入于捨棄正法。"彼等經典"即無經卷等形式。"不入"者，因為是詳說而了知故不入通達之道。"未得說法者"即未遇說法者。"說不相應"即說"我不當聽"等不相應語。 為顯示通達與不通達經等之法，而說"須菩提複次"等。"欲說"者，即由通達經等之法故欲說。"不欲聽"者，即由不通達彼等經等之法故離欲聞。 此序說明具足與不具足六波羅蜜多之魔業，如是"欲說"者，即由利益眾生之心具足六波羅蜜多。

།ཉན་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དག་དང་ཡི་གེ་འདྲི་འདོད་པ་དང་། ཡི་གེར་འདྲི་མི་འདོད་པ་དག་དང་། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཉན་པ་པོ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་གཉིད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་མི་འདོད་པས་ནི་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཆོས་སྨྲ་བའི་འཆད་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་བཀག་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ དོན་ཉིད་ཆོས་སྨྲ་བ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་གཉིད་ཆེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་གི་འགྲོ་བའི་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མནར་མེད་པའི་ལུས་འབར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་ མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པའོ།།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ངན་སོང་ དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡིད་བདེ་བའི་དོན་ནི། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་བརྟན་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པས་སོ། །མི་རྟག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ དང་ལྡན་པས་སོ།།འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བདེ་འགྲོ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： "不欲聽"者，顯示由依不相應故離佈施等。此為第三個十法。 以聽者為首而說明善巧方便與非善巧方便、獲得陀羅尼與未獲得、欲書寫文字與不欲書寫文字、離欲等希求與未離等，即說"須菩提複次聞法者"等。由聽者昏沉等重故不欲聽者，應知說明具有遮止處等，由說法者欲說故，應知說明具有未遮止處等。 以說法者為首而說明如前所說義，即說"須菩提複次說法者昏沉"等。 為離惡趣業故，而說"須菩提複次書寫般若波羅蜜多"等。如是"苦"者，地獄苦即無間獄身燃燒等，旁生苦即互相吞噬等，餓鬼苦即飢渴等，一切阿修羅苦即遍入輪等怖畏。行苦即一切生等想。此中"當盡苦"之後即"如是聞已為眾生利益故當離惡趣業"為余文。 為善趣行樂義，而說"須菩提複次"等。其中不堅者由斷絕故，無常者由剎那無常故，苦者由具行苦故，變異法者由有變異苦故。如是彼等一切"不堅"等，應知是"一切有為無常"等之解釋。"當生厭離"者，即由希求初果等善趣而行菩提行者離之。

།ཕལ་ཆེར་དང་པོར་ཉན་པ་པོ་དང་ཕྱིས་འཆད་པ་པོ་ལ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡང་དང་པོར་འཆད་པ་པོ་ཕྱིས་ཉན་པ་པོས་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཆགས་པ་དང་ མི་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་ནི།བར་དུ་གཅོད་པའི་གོ་རིམས་མ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་པུ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཉན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲང་བར་འདོད་པ་དང་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་། བསྙེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པའོ། །གོ་སྐབས་ འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་སྦྱིན་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདོད་པ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་པ་ནོར་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པའོ།།སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་དེ་ནི་གང་དང་གང་ན་མུ་གེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མུ་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་དཀོན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སློང་མོ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།།གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་གྲུབ་པའོ། །འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་མེད་པས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པའོ། །སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་འགག་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱོགས་དེར་སྲོག་གི་བར་ཆད་ དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ།བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ། །མུ་གེ་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བརྒྱ་ལ་ནའོ།།བསྙེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་ནི་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཅན་གཟན་ནི་གདོན་གདུག་པ་ཅན་ནོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 大多先對聽者后對說者確定不具足集會後，今又先對說者后對聽者確定不具足貪著，是爲了表明間斷次第不定之義。 其中獨處與喜眾之義，即說"須菩提複次說法比丘樂獨處，聞法者則專注眷屬"等。 隨從欲求與不開機會之義，即說"彼說法者如是說"等。"親近"者即隨從。"不開機會"者，即說當施般若波羅蜜多而不開施予機會。 欲求少許資具與不欲施予之義，即說"彼說法者"等。"不欲施予"者，即聞法者不欲施予財物。 往趣命難與無難處之義，即說"於何處有饑饉、無成就安樂"等。"饑饉"者，即因食物稀少難得乞食。"無成就安樂"中，獲得所欲為成就，無害為安樂，二者皆無故為無成就安樂。"成為命難"者，即令諸根斷絕。"知彼方成命難"，余文為"汝當往無難處"。此為第四個十法。 往趣饑饉處與不往之義，即說"彼說法者對彼等善男子"等。"若"者，即假設。"不親近"者，即不隨行。 往趣盜賊等擾亂處與不往之義，即說"須菩提複次"等。其中"生物"即蝎子等，"野獸"即兇惡鬼魔，"非人"即餓鬼等，"毒蛇"即惡毒之蛇。

།དགོན་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཅན་ནོ། །ཤ་ཟ་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཤ་རློན་པ་ཟ་བའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་བཟློག་པར་བྱའོ་། །ཁྱིམ་ལྟ བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དོན་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་མཛའ་བོའི་ཁྱིམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བདུད་སྡིག་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྒྱུ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཐབས་སུ་སྦྱོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བགེགས་བྱ་བའི་དོན་དུ་འབད་པའོ། །འབད་པ་ཆེར་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་འབད་པར་བགྱིད་ པའོ།།རྒྱུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོས་མ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེར་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མདོ་སྡེ་གཞན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མདོ་སྡེ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཆུང་བ། བློ་ཞན་པ། བློ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།ཡུམ་དང་འདྲ་བའི་མདོ་སྡེ་བསྒྲུབས་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པར་འདིས་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉེས་པ་དྲུག་གོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉུང་ཟད་ཅིག་བསྟན་ནས། གཞན་དག་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགྲ་མང་བའི་དཔེས་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རིན་ཆེ་བའི་སླད་དུ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 曠野即可怖處。食肉者即夜叉等食生肉者。"當返回"者，即應回返。 觀家與不悅之義，即說"須菩提複次說法比丘于親友家"等。 攝義即說"須菩提如是惡魔"等。 問魔分裂之因即"世尊以何因緣"等。 "如是如是方便加行"者，即以前說諸相之外的方便努力作障礙。"大精進"者，即于大乘分別作精進。 為顯示因故說"須菩提諸佛世尊"等。 為成就偽裝故說"須菩提複次惡魔現比丘相而來"等。"屬於經部"者，即與其他經相順故。"攝入經中"者，即于自經中顯現義理決定等故。 "智慧小、智慧弱、智慧劣"者，依次說為不知遍計等三性。因成就似般若經而生疑故，令入疑惑。為顯示此義故說"已去"。 顯示非如境生喜者，即說"須菩提複次"等。"現證真實際"者，即由此定於彼生喜故，得聲聞涅槃。如是有六過。 略說魔業相已，為攝余故，說"須菩提如是般若波羅蜜多"等。 以寶珠有多敵喻確定前說故，白言"世尊如是"等。 疑問何故有多敵，以"何以故"迎之，白言"謂難得而貴重故"等。

།ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བརྩོན་པ་ཆེར་མཛད་པ་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་བདེ་བར་རེག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེ་བར་གནས་པའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མི་འདོད་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདིས་ནི་བདག་ཅག་བསྐྱེད དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པ་དང་། རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྲུང་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྦས་པ་ལས་སྦེད་པ་དང་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་བྱི་དོར་བྱས་པས་ ལེགས་པར་བཅོས་པ་ལས་འཆོས་པའོ།།ཉམ་ཐག་པ་ནི་ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་འདྲོག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བའོ། །དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་བཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བཟུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་ཐོགས་སུ་འོག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་། བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཚུལ་གྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ཆེར་མཛད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： "善說"者，即說"須菩提如是"等。 雖有諸多障礙，然由如來威力得之，即說"須菩提如是魔過"等。 疑問何故觀察如來威力，以"何以故"迎之，說"於此惡魔"等。 此為般若波羅蜜多釋論《現觀莊嚴論光明》魔業品第十一。 為以喻明諸如來大精進故，說"須菩提譬如"等。 "住于不樂觸"者，即住于不樂。"不悅意"者，即心不欲求。 如前以"何以故"迎疑，說"此生我等"等。 其中有些以示現飲食等而善執持，餘者亦執持，以守護于盜賊等故善藏而藏，以清潔身垢等故善治而治。 "困苦"者，即雷擊等。"疫疾"者，即一切流行病。"不欲生"者，即不悅意事物生起。 以喻所示義，即說"須菩提如是如來"等。 如來應知即住於此世界，因後文將說"於他世界"等。 "不為障礙"者，如前所說四十六過之理不為障礙，如是作大精進，與前文相連。 如是亦說："過失具四十，及六當了知。"

།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་བླང་བ་དང་དོར་བའི་སྒོ་ ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་གྱི་འོག་ཏུ།སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་བཟུང་བས་ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ལས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཟུང་བས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ ཅན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་གིས་མཚོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །ཤེས་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་མཚོན་བྱ་ཡང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་ བས་ཐ་དད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྐྱེད་པར་མཛད་པས་ན་ཡུམ་མོ། །ཡང་དག་པར་གསོ་བ་མཛད་པས་ན་སྐྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅིག་ཅར་ཁྱབ་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་མཐའ་ཡས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་གནོད་དོ། །འདི་ལྟར་ ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་རོ།།འདི་ལ་སྙིང་པོ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒོལ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རིགས་ཅུང་ ཟད་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡིན་གྱི་།གཞན་དག་དང་འབྲེལ་པས་ཡུལ་ནོན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་དག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དབང་གིས་རང་གི་རང་བཞིན་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ཅེས་ཏེ།དེ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་རང་བཞིན་སྤང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 依次應當從取捨功德與過失的角度修習加行，因爲了知相為先導故，於過失之後。 由執取能成就加行諸相，應說具有了知、差別、作用本性及業用成就之自性。 如是亦說："由何表為相，所知亦三種，了知及差別與作用，何等本性為所表。" 其中，首先由三種一切智性分別差別中，從一切智性門中，宣說如來生起智，即說"須菩提如來"等。 疑為此非合理，以"何以故"迎之，說"此即如來"等。 其中，因能生故為佛母，因能正養育故為生者，因能正生故為一切智性之顯示者。於一切世間顯示者，即因以空性等理證入故。 此中有部分自宗者說：若一智遍及一切所知輪之世俗，爾時由決定諸法唯爾許而承許無邊則有過失。如是，若決定無異於入一智之法，豈不成有邊際耶？ 此無實義。若首先依無分別而諍，爾時一切無關，如是凡所經驗之少許實法，一切智心僅由其存在性而決定，故說彼能遍及，非由與他關聯而遍境。由一智決定彼等，非由此令無邊自性衰損，說一智所決定者，僅此亦不能捨諸法之自性。

།ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་བཀྲམ་པ་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ མང་པོ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཅན་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་འདོར་བ་མ་ཡིན་ལ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་ ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་འཛིན་ཏོ།།ཕྱོགས་དང་མཚམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་པ་ཡང་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་ནི་མ་ཡིན་ པས་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར།འདི་སྙམ་དུ་མ་ལུས་པར་ཁས་ལེན་པ་མཐའ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་མ་ལུས་པ་འཛིན་པ་དེར་ངེས་པར་མཐའ་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འདི་ལྟར་དངོས་ པོ་ཅི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་བཞིན་པ་ཉིད་ནམ་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་མ་ལུས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མ་ལུས་པར་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་ པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ དེས་རིག་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ ཉིད་ཀྱིས།སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ། ཡུལ་གནོན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 當展現斑駁等色時，一智慧同時決定藍黃等多種事物之具體者，既不捨棄其多性，亦非相互隨行，然而僅如其所有而為智所決定，非由其他自性。 如是，有情世間與器世間亦如其所有而經驗，即如是為一切智心所執持。 由於方隅間有情等世間住于無邊，故執為無邊，非住于有邊，故何來有邊之過？ 若念："承許無餘豈不成有邊？"此非有，何處有'若執無餘則必定執有邊'之關聯？ 如是，于諸所有事物中，無有一法為一切智智所不知而經驗者。然一切智智了知時，由其生滅故無一捨棄，此即是執無餘之義。 此為彼等一智所遍，否則彼等無餘之言說亦不應承許，因將成有邊故。是故此全不應理。 所說"由決定無異於入一智之法故，豈不成有邊"亦非正確。 于說無相智之宗，諸法非入于智體，然僅由其存在性而為彼所知。 諸法亦非由智決定之本性而承許無邊，則何以智性令彼等成有邊？ 然由境界安立無邊故，器世間為無邊，有情世間亦由數無邊故。 若由所取非有而成無邊所緣等，則無有成所取性之相違。

། གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དངོས་པོ་མཐའ་མེད་པ་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟར་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་ཞིག་མཐའ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་མཐའ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ།འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་འཐད་དེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་འདི་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལས་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་འདོད་དེ་དེའི་ཡུལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་འམ་སེར་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདོད་དོ།།རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི།སེར་པོའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་མེད་པས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་དེ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་མི་འདོད་པ་ཇི་ཞིག་སྒྲུབས་། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐབས་སུ་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 若問："若不執為有邊，如何成為一切智？"正因為此，即因為不執為有邊，故成一切智。否則，若對無邊諸法執為有邊，則成錯亂。 如是，有者執為有，無者執為無，此即名為一切智。有情世間與器世間之邊際亦非有，因此，了知無有邊際者即知其為無，一切智智了知無邊即見為有，如何不是一切智？ 若念："于無相智宗，執持境不應理，因其全無差別故，由彼不應有差別分析故。因此，無相宗不應安立，因其一切方面皆有過失。"此說非善。一切智智不許差別分析，因其境為一切法故。 如是，不許彼為藍之了知或黃之了知。于無相宗，凡夫知識各別決定境之執持，由於一切無差別故，有無差別分析之過失。如是，無有"此是經驗藍而非黃"之決定，故證成一切凡夫亦成一切智。 於一切智則正是所許，于彼有何不許可證？因此，於一切智時，由瑜伽力生起無相時實無相違。

།བླང་བ་དང་དོར་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ན་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྣང་བ་འགལ་བར་འགྱུར་བའམ་ མི་འགལ་ན་ཡང་དེ་གཞན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའམ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་སྣང་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པར་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་ན།གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྣང་བ་མི་འགལ་ཞིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡང་སྣང་ བ་དང་།ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ཆར་ཕྱེ་བས། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན།དེ་ལྟར་དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩད་དུ་མི་རུང་བར་ བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྒོལ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་དེ་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་ པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པར་སྐྱེ་བ་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་གཅིག་དངོས་པོ་དུ་མ་ཉེ་བར་འཛིན་པར་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་དོན་དམ་ པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི།དེའི་ཚེ་གཅིག་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འགལ་བ་ཡིན་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར།ཉེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

我來為您直譯這段藏文： 若問："分別取捨諸法后將不能遍知？"非也。若諸無邊法同時顯現時，取捨諸法顯現是相違或不相違；即使不相違，與其他同時顯現時，取捨諸法之本性是否衰損；若本性不衰損，是否不能分別顯現；即使分別顯現，若無後得清凈世間分別智作決斷，這一切皆可說。 由於種種眾生顯現與取捨諸法顯現不相違，且自性不衰損而分別顯現，以及後來由一切種智智力所生之清凈世間分別智作決斷，故以此分別，如何不能遍知？ 如是，已說于無相智宗不應詰難。若於有相智宗詰難，亦無相違。如是，如無邊諸法與無邊行相相應之自性所經驗，如是一切智心生起執持無量法之行相時亦無相違，因為一智執持多法生起不相違故。 若謂："一中多相唯相違。"非也，因諸行相非真實故。若一之行相是勝義，爾時一成種種則相違，然諸行相唯非真實，此乃所許。 若謂："若如是，具迷亂智故，一切智成迷亂。"非也，因如實遍知故，唯無過失。

།གལ་ཏེ་མི་བདེན་པ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་གྱི་གང་གི་ཚེ་མི་བདེན་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ལ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དོན་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་ པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ན་དོན་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འཛིན་པའི་ཐབས་སུ་རིགས་པ་དོར་ནས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ།རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པ་ལ་དོན་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པ་དེས་ན་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་དོན་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མཐའ་ ཡས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་བྱ་བཞིན་དུ་སེམས་གཅིག་པོ་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བདག་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་འཇོག་པ་དེ་ཉིད་དུ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལ་ཚད་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཇི་ཞེ་ན་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་མཐའ་དག་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོས་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 若執非真為真時則成迷亂，然于非真之行相了知為非真時，如何成迷亂？于異於對境之智中安住執持行相時，對境上立見等言說，如何非迷亂？非也，因了知真實方便故。 若捨棄執持之正理方便，以其他非主要方便執持時則成迷亂。然于有相智宗，除行相體驗外，于智中無其他執持對境之作用，故以了知執持對境差別之作用，如何成執持對境之迷亂？ 是故，由智生起執持無邊法之行相故，如所知，彼一心亦遍及無邊諸法。以何自性安立於智自性之法，即以其後生決定執持之心亦遍說。 一切智心中非安住有量相應之法。若問："云何？"唯安住一切所經驗之有，因一切于生起一切智智之所緣法無礙力故，意識之境亦是一切故。

།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཉུང་ཟད་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་དག་པ་འཛིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པ་ ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར།གང་གིས་མཐའ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་སྣང་བཞིན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དག་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་པར་སྐྱེས་སུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གལ་ཏེ་སྣང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྗེས་ཐོབ་པ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་།དེ་རྣམ་པར་གཅད་པས་ཀྱང་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཉམས་ པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལ་སྣང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ཡིན་སྟེ་། ཐམས་ཅད་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་མི་སྣང་བ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཁྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།གང་དག་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པར་རྒོལ་བའི་གོ་སྐབས་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་གང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བཤད་ཀྱི་རང་གི་རང་ཉིད་ཡུལ་ཅན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པས།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། བསྟན་བཅོས་ལས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ ཤེས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 是故，因一切智心不生起執持少許法之行相，且后得清凈執持決定執持之智亦不遍斷盡境之究竟安住性故。 如何能遍斷"唯此為有邊際"？縱使生起如是決定執持"除現前外別無他法"，然亦不致成有邊際。如是，若現前諸法是有邊際，於一切智無分別心顯現時，則彼時後得決定執持心於諸法遮遣無邊性，以彼遮遣亦將損壞無邊性。 然因於一切智心中，現前諸法唯顯現為無邊，以一切皆無礙力故。除此之外不顯現者唯是有邊，即彼亦為決定執持心所遮遣故，極為明顯，此乃為成立汝諸法無邊性之因。 對於承許"瑜伽行者一切智雖無所緣，然如夢中見真，於法不欺為量"者，則成延伸諍論有邊之機會。 若作是念："瑜伽行者智若無漏，論中說為共相境，非自相境。如是共相境識如何能了知諸法自性？"異類差別之自相為無差別行相智之因，故論中說為共相。是故，彼執持之瑜伽智以修習力生起明顯顯現，為自相境故，云何有"共相境如何能執持自相"之相違過失。

།ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་པར་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་དོན་དུ་མ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ གང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་འགལ་བ་དང་གང་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ན་འགལ་བ་ཡིན་ན།འདི་རྣམས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའམ། ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་རྣམས་ ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ།།འགལ་བ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཙང་བ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་སྦྲུལ་དང་རྨ་བྱ་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ལྟ་ བུའོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བར་མི་འགལ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལམ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ ཏུ་མ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཡིན་གྱི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་དེས་ཕན་གདགས་ པར་བྱ་བ་འམ།དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞི་དབེན་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་བུམ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །སྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 若問："如何由一識執持相互矛盾之法？"當如是說：縱使某些事物相互矛盾，然于識中並不相違，因觀見不相順之多義亦為一識同時執持故。 如是，凡相互舍離而住之性相者，成一則相違，又若不共住則為相違。然此等於一識顯現，不致成一或成同分，是故此等於一識顯現無有相違。 雖是相違而見於一識顯現，如相互舍離而住之性相清凈與不共住之蛇與孔雀，為眼識同時執持。 若作是念："若相違法於一識顯現亦不相違，則何故有情相續中不生一識同時領受樂與苦或貪與嗔？"應知樂等非同時領受，乃因無因故不生，非由相違故不安住樂等。 又如何執持過去未來法，如前已說。了知直接間接所作利益或作利益自性之現在時，即是了知過去未來，如了知空地即是了知無瓶。 如是則非推理，以世尊無有能相故，及具一切差別之現在已成現量故，彼二亦成現量。極為廣說已足。 顯明能生性者，如"須菩提，如來應供"等所說。如是以一切智效能生性顯示一切智性，亦是證悟一切智性。 為顯示世間智，世尊說"若此"等。

།མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་རྒྱུན་མི་རྟག་པ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་དག་ཏུ་ ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་།རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དམ་བཅས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དྲི་བར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་བཏབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།།སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།

我來為您直譯這段藏文： "不壞、極不壞"者，是指依次不為剎那無常與相續無常所壞之義。 若疑："以諸法實性，何以不成彼等？"為遣此疑，故說"何故不壞極不壞"，而答"須菩提，空性"等。究竟而言，蘊等無有自性，故為空性等，無實法自性者不存在剎那與相續無常，然於世俗諦中彼等是有，此為所密意。 為顯示知一切有情心行，故說"須菩提，複次"等。 為確定所立義而作問，故說"須菩提，如何如來"等。 答曰："以諸有情無自性故"等。以諸有情如幻性故，以無量有情等理而遍知。 攝義者，即說"須菩提，如是"等。 以此理遍知彼等心行，故說"須菩提，複次"等。"以無有情故"者，謂有情非有，勝義中不可得，故以法界理遍知諸有情無量等行。

།སེམས་བསྡུས་པ་མཁྱེན་པ་ནི། རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང་ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བསྡུས་པའི་སེམས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་ཟད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡང་མེད་པས་ན་མ་ཟད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་དག་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཏེ། དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་ལ་དོན་ དམ་པར་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཟད་པ་དང་རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བས་ན། རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་མི་སྲིད་པས་མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་ མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་སེམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སེམས་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པར་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་སྣང་བས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་དེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །འགག་ པ་མེད་པ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའོ། །གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་འཇིག་ པ་མི་འཐད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 知攝心者，說"須菩提，複次如來於諸攝心"等。"有攝儘性及盡亦不盡性"者，以緣彼而入法性故，彼攝心於世俗諦為盡，即知為壞滅性；于勝義諦則盡與壞滅亦無，故不盡，即如實遍知無壞滅等清凈。 為顯示知散亂心故，說"須菩提，複次如來於諸散亂心"等。"從法性"者，謂從法界無生性，由不作意彼故，於世俗諦趣入外境之心為散亂，于勝義諦則無相，離自性及剎那無常性故不盡，離相續無常故極不盡，不可能趣向外境故不散亂，如是如實遍知。 為顯示知心不盡相，故說"須菩提，複次無量無數有情之心無量不盡"等。心若如虛空無量不盡，則一切有情之心無量不盡，現於自三昧鏡面故如實了知。 "如來加持"者，謂以大悲加持彼心乃至輪迴盡際。"無滅、無生、無住"者，隨應作三相無故。是故以不具有法相自性故無所依。以不可量故無量。如法界不應壞滅故不盡。

།སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སྙོན་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་སྙོན་རྨོངས་ཤིང་ ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཡིན་པའོ།།བརྡར་བཏགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཀུན་ནས་སྙོན་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བ་སྟེ།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་སེམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཚད་མས་བརྟགས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། གཉེན་ པོ་སྐྱེས་པ་ལས་སླར་མི་བཟློག་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་གློ་བུར་བ་བསལ་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས་དེའི་ཐབས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་གཅིག་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞི་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་མི་འོས་པ་གཞི་མེད་པ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་གཟུང་བ་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་མི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སེམས་རྒོད་པ་འམ་རྒོད་པར་དོགས་པ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པས།ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་སེམས་ཞུམ་པ་འམ། ཞུམ་དུ་དོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ རྒྱུ་མཚན་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བའོ། །ཡང་ན་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

為顯示知有貪等心，說"諸雜染心"等。"非由雜染而成雜染"者，以僅有迷亂故。于勝義諦中，非由煩惱、業、生等相之諸雜染而成雜染，且無煩惱，然由顛倒力故成雜染及損害。 "無假立"者，謂入決定。為顯示知離貪等心，說"諸非雜染心"等。"自性光明"者，謂于凡夫位中，雖由迷亂因所生故，如是不清凈心若以正量觀察自性，則趣入了悟無生等性之自性，以具對治生起故不復退轉，且能斷除貪等客塵，故唯是自性光明清凈之自性。 如是總說有貪等心及離貪等心已，為次第顯示其方便故，說心住等一類及心攝持等二類。"住無所依"者，謂不應住而住于無所依，即于等持味著等貪等之因中，住著執著。 "須菩提，彼等心無所執持亦不應攝持"者，于掉舉或疑慮掉舉之心，作意厭離事為止因；于沉沒或疑慮沉沒之心，作意歡喜事為舉因；于得平等心，任運作意為舍因。如是以是離貪等因故，心當攝持。或由應執持故非所執持，亦非應數數攝持。

།སེམས་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་ ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ དང་བཅས་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་མེད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་ངང་གིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པར་འཇུག་པས་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་འདི་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རིགས་པས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བསལ་ བར་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ནི། རབ་འབྱོར་སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྟེ།ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རྩེ་བཅིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤངས་པས། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དབེན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ལ་ སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱིས་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།

總的以異門顯示彼等心識，即次第說"諸有漏心"等一類及"諸無漏心"等二類。 "須菩提，彼等心無自性如無"者，諸有漏心以對治分生起而應遮除故無自性，較之更似無。"須菩提，彼等心趣向無事"者，諸無漏心是見修所斷煩惱無之究竟。故由自然入清凈相續故任運成就。 複次，彼等之六種差別以"有貪"等類宣說。關於"心有貪"等，此心有貪即是凡夫對境貪著之自性，非是心之真實性。自明之自性以理成如幻，以能除與否故，此等依次為動與不動之自性故。 如是聖者以修對治而心之真實性為無漏自性者，非有貪，以是對治分之體性故。故於不凈位中世俗有貪心，即"須菩提，心之離係爲何"等。心之離系即離貪位，非是凡夫有貪即貪著位，以彼二體性相異故。如是以離貪寂靜等斷，以離貪心之真實性為何者，以了悟離性故非是心有貪性。故於離位中心離貪。 如是瞋恚俱等類，余文亦隨此而釋。

།སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི། སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་ སེམས་དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་མི་ལྡན་པ།ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སེམས་དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་མི་འབྲི་མི་འཕེལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་མི་འབྲི་ཞིང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མི་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བས་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྲལ་བ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མཁྱེན་པ་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེས་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་འོང་བ་མེད་པ། འགྲོ་བ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་བཀག་པས་འདས་པའི་དུས་དེ་ནས་འོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དེ་དག་ནི་འོང་ བ་མེད་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་འཐད་པས་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་མཉམ་ པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་དེ་དག་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ གྱིས་རབ་ཏུ་སྣང་བས་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཚད་མ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཚད་མ་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟེན་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ ཚད་མེད་པའོ།།སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་མཁྱེན་པས་སྟོན་པས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགྲེས་གཉིས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以遮入門說示廣大心智，分為二類："非廣大心"等。 "須菩提，彼等心不具等起，通達無等起"者，以真實中無生故，因緣關係空性故不具等起。以離生起故，不繫屬欲等界故，彼等心通達無等起。如是以不得故非廣大。 "須菩提，彼等心不減不增"等者，以無壞故不減，以無生故不增。由此于某處無離故無離，如是以是法界體性故名廣大心。 以遮入門二類說示大心智："非大心"等。"須菩提，彼等心無來無去無住"者，以遮有果故離從過去時來故，彼等心無來。以一切種不壞故，于未來時去亦不應理故無去。于現在時亦離一多體性故無住。如是非成大。 "須菩提，彼等心以平等性平等，即自性平等"者，以真實中是無生體性故，以與無事我等平等性故，彼等心以平等性平等。于勝義諦中，以得一切功德相而顯現故以幻體性平等。如是成大。 說示無量心智："諸無量心"等。"無所依"者，彼等無各別決定所依故無量。 以智說示可示心，如前說二類："諸可示心"等。

།རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ དུ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ན་མཉམ་པར་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་རང་བཞིན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུར་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པས། དོན་གྱིས་དབེན་ པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་གསུམ་པོ་འམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།སྣང་བར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་བལྟར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ལྡོག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་བརྒྱད་གསུངས་པ་ནི་སེམས་དེ་དག་ནི་མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་སྟེ།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མེད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཀུན་ཏུ་ བརྟགས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སེམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང་།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་གཉིས་ སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མས་འཐད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡང་ དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བླ་ན་ཡོད་ཅིང་དམན་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་སེམས།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དེ་བདག་མེད་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

"須菩提，彼等心與心之體性平等而示"者，以如幻自性正知故平等而示。是一切智所緣相同之體性，以善不善習氣所積故是心體性。如是是可示。 "須菩提，無相"等者，以真實中離現在自性故，以是無相故。以與過去未來自性次第不應理為果因關係故，以離義故，非肉等三眼或一切五眼境故，是不顯現無可見心。如是不可示。 為顯所說智以有礙等如何遮遣故，說"有礙心"等八類："彼等心於無中遍計"等。以無即非生等方式遍計增益之心是空，無自性，世俗中是所緣所轉，是所緣他力。如是以違量故有礙。 "須菩提，彼等心無二"等者，以離生不生故成無二。真實中無生而世俗中生故，無生遍生。如是以量成立故無礙。 "須菩提，有上心正"等者，以我等執著故有上而得劣位之心，正如其性即善通達無我者，於此無慢，無近緣見身等。是故如是彼於世俗有上。

།རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ གནས་སྐབས་སུ་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སེམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་ མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དག་ནི་མི་མཉམ་པ་ཡིན་པས།མི་མཉམ་པའི་གཟུང་བ་དང་མཉམ་པ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པས་སེམས་མཉམ་ པར་གཞག་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉེས་པའི་མི་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཡིན་ལ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་པ་ལས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་ཕྱིར་བཅོས་པས་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ནམ་ མཁའ་དང་མཚུངས་སོ།།རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །མེད་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཆིང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གྲོལ་བ་མེད་པས་ན། སེམས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་དུས་གསུམ་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ དམིགས་པ་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས་ད་ནི་སེམས་བལྟར་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བལྟར་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་[(]བལྟར་[,]ལྟར་[)]་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་སེམས་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པའི་བལྟར་མེད་པའོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱར་མེད་པའོ།

"須菩提，彼等心連極微塵許"等者，以心之自性勝義中不緣極微塵許實物故，是故如同凡夫位與成佛位相似，以自性清凈體性故，以離一切色等相故無戲論。如是真實中是無上心。 "須菩提，彼等心不平等與平等"等者，生等過失是不平等故，與不平等所取平等。以彼能取性故趣入外境之心是散亂故，以心未等持故，未專一。如是心未等持。 "須菩提，彼等心平等與平等"等者，一切過失不平等不應理故平等是法界，與彼俱無生等相同故平等。從散亂中對治故等持。如是等持心真實中是無有體性故，等同虛空。 "須菩提，彼等心自性解脫"等者，以離隨理生故，彼等心自性解脫。以無所成自性故，無體性自性。是故無前行繫縛之解脫故，心未解脫。 "心"等者，以心離一多體性故無三時心故，如來不緣，是故自性離二障故解脫。 顯示分別已，今為顯示心不可見故說"心不可見"等。"須菩提，以無故彼心不可見"者，遍計心以相空性故無故不可見。"未生即無知"者，依他以無因故未生故，不可了知。

།ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་གྲུབ པའི་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ།རེ་རེ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་འམ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། བལྟར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྡུས་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱི་ཞབས་སུ་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་ པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི།ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞན་ལ་སེམས་མི་འཕྲོ་བ་ནི་བཙུམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱེ་བ་ དང་བཙུམས་པའོ།།སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་སོང་བ་འབྱུང་བ་ནི། ནུབ་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དམ་ཅི་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བས་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པའི་ཕྱེ་བ་ལ་རྟོག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིག་པས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཙུམས་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །གནས་སྐབས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་སྔ་མ་ལྟར་དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་འབྱུང་ཡང་འབྱུང་ལ་མི་འབྱུང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉི་གར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉི་ག་གདགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "完全無成故不可取"者，圓成實心以無有體性故是圓成實，故不可取。應知各各以慧眼等三，或以佛眼法眼等五眼皆不顯現故，是不可見等。 "須菩提，如是般若波羅蜜多"等所說是攝義語，于攝心智等次第末尾，亦應各各遍作配合。 顯示動心等智者，"開合等"等者，其中由成就門于自境心散動者，此中是開。由遮止門於他境心不散動是合，如是即開與合。 "其他有情與補特伽羅"者，說世間與出世間二種差別。"住於色"等由成就與遮止門，一切有情依色等五蘊而生之義。 即顯示彼者，說"如是去者死後"等，死時之後如是去者生起，以滅沒方式住故，有耶否？以旁問方式，數論等執著色等所屬之開。 如是由我遍無隨行故壞滅而不生者，是斷見者執著合。 由一位與異位故，如前次第，如是去者死後亦生亦不生者，是尼犍子等二俱分別。 由一性與異性理不可說故，非生非不生者，是補特伽羅論者依二假立之分別。 此等分別真實中以未生故，于非真實世俗有我自性之如來，不得住于任何方式。

།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ན། མི་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས། ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་བཞག་སྟེ་ལུང་བསྟན་པའི་དྲི་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བཤད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཞན་ལ་སྟོན་ཅིང་འདོགས་པ་མཁྱེན་པ་སྟོན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འདོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཕུང་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ་ཞེས་མིང་དུ་མཛད་ཅིང་གྲངས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་དེ་བས་ན། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་གཞན་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པར་ཟད་དོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 如是顯示空性時，對於不調伏眾生，置於他方而安立為授記垢染。如是于常我等亦應了知。 于彼眷屬圓滿中，依如前所說我見差別相應所化近前眾生之意樂，而作顯示差別。 顯示真如相智者，說"須菩提，複次如是如來"等。"如是須菩提，如來如實了知色之真如"者，意為"緣起性空即是汝所許"如是所說，由遍知色等真如相故，開等亦遍知為真如之義。 顯示正等覺智中證悟真如彼於他顯示及施設智者，說"須菩提，如是如來於真如中施設為如來真如"等。 "施設為真如"者，是將一切法隨行之真如安立為一理，此說真如施設智。 說真如者，即"須菩提，蘊之真如"等。 一切法豈非差別？云何真如無差別？起此疑惑故說"何以故"而迎，說"須菩提，如來"等。由世尊於五蘊即是世間之處說為名數故，世間以常等相為差別者實無有他，僅依所化近住智而說法差別而已。 為顯示彼故說"須菩提，是故"等。

།དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་གཅིག་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི དངོས་པོ་དང་སྔོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ སུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ།འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་ཏོ། །མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་ཏོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཟིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་ པ་སྟོན་ཏོ།།སུ་ཞིག་འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མོས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་མོས་སོ་ཞེས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་ པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་བརྗོད་དོ།།མི་ཟད་པ་ལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མི་ཟད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞི་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 此真如是離一與有無諸多者，即于勝義中為無生自性故，超越有法故，非一亦非異故，以空性理此真如於一切法是一，離瓶布等諸有及先無等相之諸無，是在加行道中。 如是于見道、修道、殊勝道及究竟道中，依次由無盡故、無變故、無二故、不可二故，此真如是一，應如是配釋。 "依此般若波羅蜜多，現證此真如而成正等覺"，此顯示證悟真如智。 "於此世間正示世間"者，即于執著事物之世間，顯示世間如幻。 "了知真如"、"了知無倒真如"、"了知非他真如"三句，依次說為見遍計所執、依他起及圓成實性如幻。 "由現證真如故名如來"，此顯示最勝了知真如智。 "誰當於此生信"者，即非定性等任誰皆不生信，唯殊勝補特伽羅方能生信，故說"不退轉"等。 "現證正等覺已宣說"，此說真實顯示真如智。 "于無盡顯示為無盡"者，如說"若諸如來出世、若諸如來不出世，諸法法性恒住"，于無盡真如顯示為無盡，以證悟真如等智為一基而如是顯示。 是故以智相攝一切智者，成為十六種。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །མི་བཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་ དང་།།ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས། །གཞན་ལ་བསྟན་པ་ ཞེས་བྱ་འདི།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གང་གིས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་ པ་མེད་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་ནི་རང་གི་སྒྲས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས།གང་དུ་ཡང་ཐོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་དོན་ནི། ལྷའི་བུ་དག་མཚན་ཉིད་ འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསྐྱོད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།

以下是完整的直譯： 如是所說： 如來之出現， 世間無壞性， 眾生心行相， 彼攝及回觀， 不可壞之相， 有貪等廣大， 成大及無量， 識不可顯示， 心不可見智， 動搖等所說， 復有彼等智， 即真如之識， 牟尼證真如， 為他所顯示， 此攝一切智， 境中智之相。 其後為顯示道智故，說"爾時天帝釋等"。 "世尊，於此如何安立相"者，即問于道智境中以何種相顯示智相。 "空"等中，空性、無相、無愿、無生、無滅、無煩惱、無清凈、無事，此八智以自名而說。"涅槃"者是自性智。"法界"者是無依智。"真如"者是虛空相智，如是安立為三智。 "此非合理"之疑慮，何故？以"天子等"而答。由此等智相於勝義中為無生自性故，於何處亦無障礙。是故如前所說之自性，此為文義。 法性無亂智義，說"天子，此等相"等。"不可動"者，即不可擾亂。如是對"何故"之思維，說"天人阿修羅等"。 "唯此等相"者，即無亂如幻法性之自性。

།འདུ་མི་བྱེད་པ་ཤེས་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ལག་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་ པ་བསྟན་པ་ནི།ལྷའི་བུ་དག་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདུས་ མ་བགྱིས་པ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པའི་དོན་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་གནས་ པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།ཇི་ལྟར་འདི་དག་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ སྟོན་པའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་མེད་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ ཀྱིས་ནི།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 無為智義，說"此等相非任何人手所安立"，意為諸法即是無為故。 顯示無分別智，說"天子，若有如是說"等。 "由是有為故，如何非安立"之疑慮，以"何故"而答，白言"世尊，虛空"等。"無為"者，即非從因緣所生之義。 差別智義，說"爾時世尊說欲界"等。由如來所顯示故，對"先前如何安住"之疑慮，以"何故"而答，說"如何彼等安住"等。"以空性等自性差別"者為余文。 顯示無相智，白言"世尊，此等甚深相"等。"無著智"者，即離一切執著，謂勝義中於圓滿位般若波羅蜜多是諸如來無相智。 即彼，白言"為無著智"等。于極圓滿位中，為無著智故所修般若波羅蜜多，一切種中唯是如來境界，此即正示世間。此即如前所說道智十六種智現證世間真實而示世間。 如是所說： 空性及無相， 遠離諸愿求， 無生無滅等， 法性無擾亂， 無為無分別， 差別及無相， 以道智境中， 許為智之相。 其後為顯示一切相智門中智相義，說"須菩提，云何"等。

།དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ ཡོངས་སུ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དོན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་བཞུགས་པའོ།།བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི།རི་མོར་མཛད་དོ་བསྙེན་བཀུར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཛིན་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེ་བ་ ཉིད་དུ་དགོངས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྗེས་སུ་སྐྱོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བསྔགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་མཐོང་བ་པོ་དང་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མེད་པས་ན་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉེ་ བར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས་མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 依止圓滿佛法而住之智的開示，說"依止安住此般若波羅蜜多"等。"不住"者，即無執著故。"安住"者，即現證所證義而安住于現法樂住。 顯示恭敬、尊重、承事、供養智，說"恭敬法"等。"供養"之義，說修行與究竟位之差別，即"承事、恭敬"。 總說后顯示殊勝義，說"須菩提，此般若波羅蜜多"等。對"何故特別執持"之疑慮，以"何故"而答，說"須菩提，從此般若波羅蜜多"等。其中"知恩"者，為報恩故。"感恩"者，視小恩為大恩故。"乘"者，即大乘。"修行"者，即見道等諸道。"攝受護持"者，即依次宣說彼等之讚歎故。 顯示無作智，說"須菩提，複次如來"等。其中由無作者因故無作，由無壞滅因故無變異，由離有為自性故無為。 顯示遍行智，說"須菩提，依般若波羅蜜多"等。"如是於一切法智得入"者，即由通達無作等而生智。 若諸法實無生，云何有所見、能見、見？如是請問："世尊，若時"等。其中由意識無遍計故無能知者，由離眼等識所緣故無能見者。

།རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པས།མི་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་པོ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་ མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ། མེད་ པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས།འཇིག་རྟེན་མེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མཛད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་འམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ གསུམ་ལས་དགོངས་ནས།འཕགས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་ལ་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འགོག་པར་མཁྱེན་པའོ།

以下是完整的直譯： 說此隨說非如理，即"如何"等。由一切法無實有生故空，取執關係不成立故不住，因此無能知者、無能見者，此為語義。 依般若波羅蜜多通達如是真實法已，勝義中見無世間可見，世俗中唯如所顯現而已，此為密意。 顯示無所見義，說"不見色"等。不見色等即是勝義中見世間，此為語義。 即是"世尊，如何"等請問。"不生緣色之識"者，即無色等體驗即是見世間。如說"有即見為有，無即見為無"，即不見世間無即是見。 為顯示余智，說"須菩提，云何"等。"如是世間空"者，說世間空性之識。"如是說世間"者，知說世間為空性。"如是令知世間"者，知顯示世間為空性。"如是見世間"者，知令見世間為空性。 此三智依次為攝受、成熟、解脫所化之義，或依三種一切智，就三種聖者而言，依次為入一分、入所為、入現證，如聖解脫軍所說。 "如是世間不可思議"者，知不可思議。"如是世間寂靜"者，知為寂靜。"如是世間遠離"者，知世間滅。

།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་ དང་།།བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང་། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་མཛད། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་ འགོག་པ་ལ།།རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་གླེང་བསླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ ཏེ།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །བགྱི་བ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཉམ་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས།།ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བགྱི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། མཉམ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་དང་། གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བགྱི་བ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ཞེས བྱ་བས་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།འདི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་གཞུང་ཉིད་ལས་སྟོན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 應知"如是世間清凈"等，亦說滅除想。 一切相智所攝者，應知即是如前所說十六種智相。 如是亦說： "依彼自法住， 恭敬及尊重， 上師與歡喜， 供養無所作， 遍入智所有， 顯示未見義， 世間空性相， 說知令現證， 示不思議寂， 滅除世間想， 於一切智理， 說為智之相。" 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴光明釋》第十二品《顯示世間品》。 為應了知總體性智相遍斷諸差別，于智相后應總說差別相，故說"爾時，具壽須菩提白世尊言"等。"嗚呼"者為確認。"大所作"者，以不可思議、無等等差別所差別之苦等諦境之法、隨知、忍差別相之自性十六剎那，為成就如來等義而住，此為語義。 如是亦說： "以不思等別， 入差別諦境， 十六剎那中， 說為差別相。" 若問何為不可思議等差別，即"所作不可思議"等請問。首先以"不可思議、無等、不可量、無數"等差別，依次說明苦諦四剎那所攝差別相。"所作無等等"者，為此等一切之差別。此等解釋于經文中自顯。

།རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་འདི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དབྱེ་བས་སྦྱར་རོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདིའི་འོག་མ་བྱ་བ་མཉམ་པ་མེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པས་བསམ་པ་དང་གཞལ་བར་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །སེམས་ནི་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།སེམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་སམ་དེས་སྐྱེད་པ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མཉམ་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་བར་རོ།།གཞལ་དུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའོ། །གྲངས་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའོ། །ལྷག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པས་མི་ མཉམ་པ་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་[(]འབྱུར་[,]འབྱུང་[)]བར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་གསུངས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོམ་ཉིར་འགྱུར་བས་། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། རེ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་སྔར་བཤད་པའི་དགོངས་པས་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 為顯示此隨說不合理，故說"須菩提，云何"等。其中"如來性"等四句，古代諸師解釋為以鏡智等四智分別配合。 由能生如來性等，故為不可思議所作，如是亦應配合下文無等所作等。 若疑何故心及心所等行相不能思量測度，以"何故"迎之，說"於此"等，即于佛性等。心者，意識也。思者，意業或由此所生身語業。心所者，即慧等。不行者，謂以所緣之體性不行，意為離一切顛倒故。 "平等"者，謂以智確定自性。"不可量"者，因不能測量故。"無數"者，因不能以一等數目計數故。"何況過上"者，既無等，于不等亦豈能更勝。是故自性與不等等同相應，故世尊智慧是與不等等同。此說明如來性等一切皆以不可思議等差別分別而說。 由執著文字故，唯了知如來性等具有不可思議等殊勝差別，而於色等生疑，故聖者須菩提請問"世尊，云何"等。思為理趣相同，故說："須菩提，如是如是。須菩提，色亦不可思議"等。 如前，對"何故"之思維，首先以前說之密意顯示不可思議及無等，說"須菩提，色之法性"等。

།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ ཀྱང་གཞལ་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཡོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་ཚད་མ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་ མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ།མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ ཀྱང་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་དང་ལྷག་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །སླར་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དཔེས་བཤད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བསྟན་པས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣང་བའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་ བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་ སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྱེད་པ་མ་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།

以下是完整的直譯： "須菩提，色亦不可量"等說明不可量性。對"有量度時如何是不可量"之疑慮，思維"何故"時，說"須菩提，色之量不可知"等。無量等在勝義中，以無生故一切法無量，因無量度故不可知，此為其義。 "色亦"等說明無數性。"超越計數"者，以如幻故，不攝於一等數目中。 為明顯不可思議等性，為顯示與不等等同，故說"須菩提，色亦與不等等同"等。"與虛空等故"者，以無等無上，與虛空相同故與不等等同。 複次總說者，說"須菩提，于意云何"等。"非也"者，意為勝義中無實事故。以喻說明義者，說"須菩提，正是如此"等。"以此法門"者，以虛空為喻故。"如來法"者，以不可思議等性完全了知如來一切法故。攝義者，說"以此法門"等。 明顯彼義者，說"須菩提，此等如來法"等。"成爲了知"者，如幻顯現義，於世俗中顯示為不可思議等。攝義者，說"須菩提，是故"等。 無漏法之教示具足因緣而非無果，故說"世尊"等。"無取而從諸漏心得解脫"者，謂由未生煩惱習氣種子，心從諸煩惱得解脫。

།ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་འཆད་པའི་སྐྱོན་དང་ བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་མེད་ཅིང་།ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་པས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་ཆོས་ལ་ངེས་ པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་འམ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་ཙམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པ་འམ་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་འབྱུང་བ་ན་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བ་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། རི་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གང་གཉེན་པོའི་ཆོས་དང་ཉེ་བ་ན་འབྲི་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་པས་ཤིན་ཏུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་སྟེ་།དཔེར་ན་གསེར་གྱི་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་ཡང་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དོན་དུ་གྱུར་པ་ན་འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་རྒྱུན་འཆད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའོ།།ཡུམ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཆེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་འམ། གླང་པོའི་རྒྱལ་པོའི་སྣའི་ཆུས་ དབང་བསྐུར་བའོ།

以下是完整的直譯： "于諸法中法眼離塵無垢清凈"者，謂于所知境中，遠離詮釋過失之法眼，于苦諦等中，法智忍等無塵，由生起離法智等垢故清凈。 "得無生法忍"者，即于"一切法無生"之法決定觀察忍，或得苦諦法智忍。 "彼等"者，謂約二萬菩薩。有人說：此佛種無始，或每一佛出世時，無數眾生入般涅槃，然而輪迴無盡故無邊際，如虛空，雖有山等諸多遮障，然虛空無有窮盡。 其他人說：若近對治法時，顯為減損之法，則對治分極增時，當有極減之理，如金垢等。輪迴亦是，當得無我相對治分時為減損法，以此自性因之力，輪迴相續斷絕。 為顯示攝一切聖者補特伽羅之差別，集諦第一剎那所攝，故說"世尊，般若波羅蜜甚深"等。 對"與般若佛性等無關係，云何以大事而住"之疑慮問"何故"，故說"須菩提，此"等。"具一切智性"者，謂一切種智與般若波羅蜜極相關聯。 以喻顯示般若與一切果相關，故說"須菩提，譬如"等。"頂受灌頂"者，謂以十八大種姓灌頂，或以象王鼻水灌頂。

།ཡུལ་གྱི་མི་ལ་མཐུ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཉམས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་ཡུལ་གྱི་མི་ལ་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་རྣམས་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ཞིང་ཁུར་བོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པར རྟོགས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སླར་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འམ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི།འདི་ནི་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའོ། །བདག་ནི་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་བརྗོད་པ་དང་ བཅས་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འཐད་པས།ཤེས་པ་བདེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་མེད་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་ འབྱོར་པ་ལམ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ན་ནགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་འདྲ་བར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་འཛིན་པས་ཆོས་དེ་ ལྟ་བུ་ནི་བདག་གིས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་གནས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་དམིགས་པ་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整的直譯： "獲得國民的威力與精進"者，謂無有失國之畏懼而獲得國民的威力，具有能調伏彼等及饒益之能力故獲得精進。 "事業"者，謂所作事。"關係"者，謂與大臣相應。於此，由無身語諸事業，故依次精進微弱而捨棄重擔。 對"不應通達無執著無貪著"之疑慮，故請問"世尊，云何"等。為顯示答案而重問，故說"須菩提，于意云何"等。"執著或貪著"者，依次為所取能取分別執著之義。 "世尊，不也"者，此中攝義為：以聖者補特伽羅無分別智住于見道等時，不行於"此是所取即果，我是能取者"如是方式之分別，因為如是智慧是一切分別之對治故。 否則，有言說之識不應能體驗如實之事物，由智慧離實故道不生，則如聞思位般無斷煩惱，將不能獲得阿羅漢果。 是故，瑜伽師超越道時，如離於林等一性執著等分別，當生離所取能取增益分別之心。由彼亦不執實相故，謂"我未見如是法"。 即此隨順者，謂"須菩提，如是"等。 對有所緣眾生之悲憫，謂"世尊，新入大乘"等請問，故意為不應對彼等宣說。

།སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ།རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་རིགས་ཉིད་ཡིན་ལ། རིགས་གཉིས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ གཉིས་པར་ན།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟབ་ཅིང་བརྟའ་དཀའ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་སྔར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ བྱེད་པའོ།།བཟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པའོ། །སྲེད་དེ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞིའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞིས་ཕྱེ་བའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ དང་ཉེ་བར་སེམས་པའི་བགྱིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། བར་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ། །ཉུང་བ་མེད་པ་དང་མང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཚང་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་མེད་པས་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐ་མལ་པའི་གཟིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་རྐང་གིས་སོང་ནས་དེ་ཕན་ཆད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 顯示殊勝士夫所應了知之特徵由第二剎那攝者，謂"世尊，然而"等請問。 其中"因圓滿及長時積集善根"者，依次為自性住種姓及修習種姓，深信甚深法。為顯示此二種姓由如來加持增長故，第二句說"于昔諸佛已作供養"。 其中"甚深難解難證"三句，應知即是遍計等三性不可得。 顯示不共特徵由第三剎那攝者，謂"世尊，若"等請問。"隨信行地"者，謂于抉擇分位之前資糧位中，以無所得方式行佈施等。"忍"者，謂法抉擇忍。"欲求"者，謂聞位中以加行及正行分別。"思量度量"者，謂思位中以加行及正行分別。"觀察思惟"者，謂修位中，如前所說。 顯示神通極速特徵由第四剎那攝者，謂"作是請已"等。說"中間"者，攝受菩薩等。"般涅槃"者，即如來。 顯示無少無多特徵由第一滅剎那攝者，謂"爾時欲界諸天子"等。"大波羅蜜多"者，由無不圓滿及圓滿性故具大威力。 "往不遠處即不現"者，謂至世尊尋常所見境界之間以足而行，其後以神通而去之義。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དྲག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ པའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ་། ཐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་ པའི་བྱ་བ་འགོག་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་འགོང་མི་ཞུམ་རྣམ་པར་མི་ཞུམ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་མི་རྨོངས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སོམ་ཉི་མི་ཟ་ཞེས་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་སྨྲ་བ་འདོར་ བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདི་དག་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་ཐོགས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གར་ཆུད་པར་བྱས་པས་སོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་ཐོས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་ཤིང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བའོ། །རྗེས་སུ་ འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཡུམ་གྱི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་ནེམ་ནུར་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་སྔོན་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་ཉུང་ཟད་གཅིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའོ།

以下是完整的直譯： 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴論光明》第十三不可思議品。 顯示極速修證特徵由第二剎那攝者，謂"世尊，菩薩摩訶薩"等請問。"僅聞之時"者，謂聞已即刻。其中由遮止聞思修作用，依次為不退、不怯、不畏、不住。由離無知、疑惑、邪知故，應說詞義為不迷、不疑、不惑。 "極為歡喜"者，由具希求故。"意不退轉"者，謂不生悔心。"隨行"者，謂不捨法師故。說"隨從"者，由不離棄法師故。 以喻顯示此等，謂"須菩提，譬如"等。"繫於身"者，謂置於心中。"置於經卷"者，謂聞經卷。 顯示正成就特徵由第三剎那攝者，謂"世尊"等請問。"具此等功德"者，謂于般若波羅蜜多信解而不怯等。"有否"者，謂婉轉而問。 從隨順門答，謂"須菩提，菩薩摩訶薩"等。 從違逆門亦說，謂"複次須菩提"等。 若疑此非合理，問"何以故"，答"如是"等。此說：由離般若習氣故成為懈怠等，是故非昔時具有請問等性質。 為明此義，說"須菩提，複次"等。"暫時"者，謂與少許時日相連。

།སྟོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །འཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི བ་པོ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་པར་མི་ནུས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཉི་མ་གཅིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེས་འགའ་ནི་འདུན་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་ཉུང་ཟད་གཅིག་བསླབས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་ པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཞིང་གཡེངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །ཞུམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ཡང་ངོ་། །བློ་རྒོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ ཆོས་དམིགས་པ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་རས་བལ་གྱི་འདའ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རས་བལ་བཀལ་བའི་ཕྱིར་སྨལ་བ་ནི་རས་བལ་གྱི་འདའ་བ་སྟེ། དེ་དང་བསྟན་པར་མི་གནས་པར་ཆོས་མཐུན་ཞིང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ འགྱུར་བའོ།།གཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འམ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་ འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་དང་ནང་གི་གནོད་པ་མེད་པས་བདེ་བར་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་མ་རྨས་མ་སྨད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་དོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇིག་ཅིང་ཉམས་པར་ འགྱུར་རོ།།དད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །བཟོད་པ་ཡོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དུའོ། །འདུན་པ་ནི་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །བག་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་ དགེ་བ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་དང་མི་བསྟེན་པ་ལའོ།།མོས་པ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཛིན་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བའོ།

以下是完整的直譯： "失去"者，謂由違緣力而退失。"奪取"者，謂因問者眾多而不能作答。 如是對"何以故"之思維，說"須菩提，此如是"等。意為果隨因而行，此乃法性。 意指如前非於一切時皆作請問，故隨即說"如一日"等。有些註釋認為"隨順意樂"者，謂由少許時日學習之力，僅成彼等希求，因果必隨順故。 "由此散亂"者，謂退失信心。"怯弱"者，縱有信心亦然。"心散亂"者，因未得決定所緣法故。 即說"如棉絮飄散"，謂如梳理棉絮為棉絮飄散，由與不住法相順相似故而如是。 應說于病等時或修習等時，依次不攝受、不隨入、不教示。 顯示所緣特徵由第四剎那攝者，說"須菩提，譬如"等。由無內外損害故，說"安樂"與"彼岸"二詞。即說"無損無毀"。"中途"者，謂于中間毀壞退失。 關於"有信"等，其中"有信"者，謂確信為有。"有忍"者，謂無生法忍。"貪著"者，謂執取。"意樂"者，謂欲作。"精進"者，謂于善法歡喜。"正知"者，謂于善不善依次修習與不修習。"勝解"者，謂唯定執持。"增上意樂"者，謂心趨向利他等。

། གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་ པ་ཉིད་དུའོ།།དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །མགུ་བ་ནི་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བས་མོས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ནི་དམ་བཅས་པའི་ཁུར་མི་འདོར་བའོ། །འཇུ་བ་དང་ མི་འཇུ་བའི་དཔེས་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་བྱེད་པ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་།གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པ་ནི་འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་དེ་ཁྱེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འདེགས་ནའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང་མ་བཏང་ བ་དག་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དང་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ ཚགས་མ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛག་པའི་གནས་སུ་ཤིང་ཤུན་ལ་སོགས་པས་མ་བཙངས་པས་སོ།།མ་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རུལ་བ་མ་བསལ་བའོ། །ཁལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁལ་ལྕི་བས་ནོན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་འདོད་པའོ། །ཕ་རོལ་དུ་མ་རྒལ་བར་དེའི་རྫས་ཀྱང་གཞན་ དུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐམ་སར་མ་ཕྱིན་པར་རྫས་རྣམས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའོ།།ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །བར་མ་དོར་ཆུད་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ངེས་པ་མེད་པར་མ་འོངས་ པར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： "佈施"者，謂施予一切事物及其果報。"恭敬"者，謂於一切恭敬。"歡喜"者，謂心悅。"欣悅"者，謂歡喜之差別。"凈信"者，謂見具功德而生勝解之差別。"極喜"者，謂于能成辦處生希求。"不捨精進"者，謂不捨誓願重擔。 以消化不消化之喻者，為明示有障礙與無障礙之作為，乃一切種智之違品與對治之事。 顯示所依差別之道第一剎那所攝者，說"須菩提，譬如"等。 對"此非正理"之疑慮，以"何以故"迎之，以事物法性而答，故說"如瓶"等。"載水"者，謂舉水。 如是對"何以故"之思維，如前說"如是瓶"等。"以般若波羅蜜多及方便善巧"者，意為以空性及大悲。 瓶有孔與無孔，為顯示修法之所依與非所依之體性。 顯示因聚差別第二剎那所攝者，說"須菩提，譬如愚慧本性之人"等。"未作濾眼"者，謂漏水處未以樹皮等塞住。"未修治"者，謂未除腐木。"負重"者，謂欲入重負壓制之中。"未到彼岸其物亦變異"者，謂未至干處而財物損失。"遍損失"者，謂未得而全失。"中途損失"者，謂中間退失而退失佛地。 對"如何安住于無定未來"之疑慮，以"何以故"迎之，推度僅與因無不具相關之理，故說"須菩提，此如是"等。

།གྲུ་མིག་ཚགས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་སྨོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་རྙིངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྒན་པའོ། །ན་ཚོད་དུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒས་ཤིང་ངོ་། །ལེགས་ པར་སྨྲས་པ་དང་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ན་འཁོགས་པའོ།།ནད་དེས་བཅོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཅོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྒན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་མ་ བཟུང་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་མཐར་ལྟུང་བ་དང་མི་ལྟུང་བ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་དཔེའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ ལ་ལུས་དང་ངག་དང་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྙེན་པར་བྱ་བསྟེན་པར་བྱ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དང་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་ པ་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའོ།།གཟུགས་སུ་མ་བསྙེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་སོ་སོར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ནི་མི་བསྙེམས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་བསྒྲེ་བར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 提及船窗已濾與未濾者，為令知修行圓滿與不圓滿之義。 顯示遍攝差別第三剎那所攝者，說"須菩提，譬如有一士夫"等。其中，因身體衰老故為老者。因年齡已至故為衰老。因離善說惡說故為耄耋。"為病所敗"者，謂被摧毀。 如是對"何以故"之思維，說"此如是"等。顯示老人被攝受與未被攝受之喻者，為明示以般若波羅蜜多及方便善巧攝受與未攝受，隨應墮入輪迴與涅槃之邊際與否。 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴論光明》第十四品，名為"譬喻品"。 顯示無味著差別者，顯示道之第四剎那所攝者，說"世尊，菩薩"等。其中，因以身語眷屬等供養而令歡喜故，依次配為"應親近、應依止、應承事"。"應修瑜伽"者，謂以不緣佈施物、佈施、受者等之方式精進修行。"勿執著色"者，意為勿以執著方式取色。 如是對"何以故"之思維，說"善男子，一切智性"等。一切智性以真實無生為體性故，不應以任何方式觀察。"如是配合"者，謂將"悉迴向無上正等菩提"乃至"一切智性無所執著"等經文，配于持戒波羅蜜多等四者。

།མཐར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་བདག་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་གསལ་བས་ཕྱིའི་དོན་ལ་བཞག་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ བཤད་པས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་སྦྱར་རོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་དབྱེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དཔྱད་དོ། །མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་དུ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན་ནས་ཡང་ དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་ཏེ།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་ པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་བསྡུས་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང་། །བསྒྲུབ་དང་ ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་།།དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་ པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་མ་འོངས་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སྙིང་བརྩེ་བ་ལས་འབྱུང་བར་གྱུར་པས། འཇིག་ རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "漸次"者，即先以明確了知我等之決定而安立於外境，其後以遍計、依他、圓成實三自性之說明，配合了知三界唯心。 其後以真實義之作用能與不能、正確與錯誤之分別，觀察世俗諦二種。未經觀察僅令人愉悅者，顯示依於前前之因，住于真實世俗，如所見者皆如幻化士夫般行於佈施等，勝義中修無生，如是以此次第，當令入般若波羅蜜多。 如是，彼等即顯示十六種差別相，由此而入聲聞等道與菩薩等道智等差別道之差別。是故，離如上所說差別者，因以執著等生起相易於了知故未說。 如是亦云： "不可思議及無等， 超越度量與數計， 聖者攝集諸智者， 當知不共之智性。 速知無減無增益， 修行及與正成就， 所緣及與諸所依， 一切遍攝無味著。 差別自性有十六， 由此勝過余道故， 是名為差別之道。" 若問差別相所遮諸事之作用為何？當說作用相。其中顯示利益安樂之作用者，說"世尊，諸菩薩摩諸薩"等。"如是"者，意為無缺生起佛性之因。其中為成辦未來與現世安樂故，說"為利益、為安樂"二語。此二者亦從悲心而生，故說"以悲愍世間故趣入"。 為說救護等作用故略示者，說"當爲世間救護"等。

།དེ་ལ་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པ་བཤད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འབད་པར་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་བྱུང་བའོ། །རྒ་བ་ནི་རྙིངས་པར་གྱུར་པའོ། །ན་བ་ནི་བདེ་བར་མི་གནས་པའོ། །འཆི་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རིས་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་ཡིད་ཀྱི སྡུག་བསྔལ་ལོ།།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ནི་སྡུག་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མི་བདེ་བ་མྱོང་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་སོ་། །འཁྲུག་པ་ནི་ཁུར་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུ་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ དོན་གྱིས་སོ།།གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པའི་ དོན་གྱིས་སོ།།སྦྱོར་བ་མེད་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་མ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པས་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ནི་ཤེས་པས་མཐོང་བའོ། །དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་ བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བས། རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 其中解說救護作用者，說"須菩提，云何"等。"勤作精進"者，當配合加行精進與無厭精進之次第。"當救護"者，因安立於無異熟法性故。 顯示救護作用者，說"須菩提，云何"等。其中，生者即未生而生。老者即衰朽。病者即不安樂住。死者即捨棄前業所引同類。憂者即意之苦。悲嘆者即伴隨憶念可愛功德而嘆。苦者即身受不樂。憂惱者如前所說乃心受。惱亂者即喧囂等。"救護"者，以永久利益成辦之義。 顯示依止作用者，說"須菩提，云何為世間依止"等。"為無所作故"者，為色等無生故。"為依止"者，以遠離苦之義。 為明無所作義者，說"世尊，云何為無所作"等。"以智見"者，於此處以現前所說義為智見。 顯示助伴作用者，說"須菩提，云何"等。"須菩提，色之彼岸即非色"者，以至究竟之義，色之彼岸無生無實，彼於世俗非為色。勝義中即彼岸，如空性般色亦如是，因此"除法界外無有如是法"故，說"須菩提，彼岸如是色亦然"。"豈非現證正等覺"者，以今亦是空性自性故，如同佛果位般了知一切法。

།དེ་བས་ན་མདོ་འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མང་པོས་ལན་མང་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་ཤིང་མངོན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་མོད་ ལ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་ལེ་ལོས་མི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དཔུང་གཉེན་ དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བསྟན་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་སྐྱོབ་པ་པོར་འགྱུར་བའོ།།གླིང་དུ་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་དབུས་ན་གནས་ པའི་སྐམ་སའི་ཆའོ།།སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་རྒྱུའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་དབུས་ན་གནས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའོ། །རབ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་འདིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ་།།འདི་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔས་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

以下是完整的直譯： 因此，認為精進於此經無義。存在迷亂自性分別時，如何是現證正等覺的疑惑，為何有此疑問？以此迎接而說"世尊，於此"等。分別亦是無生自性故，色等彼岸無有分別，此為語義。"一切法皆現證正等覺"者，"如實"為余語。又於世俗中，為遣除無始時來之增益故，精進於此經典有果，如是密意。 為顯示世俗中有證悟故，說"若如是於一切法"等。以多方便數數修習而決定思惟且不現前，此為最極難行，非能速成。"不退怯"者，于圓滿佈施等波羅蜜亦不以懈怠而不修行。"此等法"者，即自性般涅槃等相。"為助伴"者，以法教顯示輪涅平等近修之義而為救護者。 顯示為洲渚作用者，說"須菩提，云何"等。"水所環繞"者，即水中所處陸地分。"前際后際永斷"中，前際為因，后際為果，為此二所斷而住于中，如幻自性。"須菩提，以此永斷"者，因真實中無生故。"此為寂靜"等五語，依次說明加行、見、修、無學、殊勝道等道諦。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་གླིང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆུས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་སྐམ་ས་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོས་ ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཏེ་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བའི་བྱེད་པ་ཡང་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཟད་པ་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པའི་ནང་དུ་འདུ་བས་ན་གླིང་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ བྱས་པ་ནི།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་ཤེས་པ་ཟད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཉིད་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་དེས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ཀུན་ ནས་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་མུན་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་།ནང་ནས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པའི་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་མི་ཤེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་ཞིག་བྱེད་པས་ཤེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྣང་བར་ བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་བྱེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བར་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་གསུམ་གྱི་དོན་འདྲི་བར་མཛད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ བྱེད་པ་རེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་རྟེན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།

以下是完整的直譯： "成為世間洲渚"者，如水所斷之陸地相應，前際后際永斷，通達一切法而盡貪離欲，顯示滅盡涅槃，以自他義通達所依自性而成為修行所依處。 關於"須菩提，云何"等，光明作用亦與具光寶洲相應，無明黑暗盡滅包含于貪等盡滅中，而光明作用另作一類者，因智慧光明滅盡無知為主故，應當如是觀察。 關於"無明蛋殼"等，無明即是蛋殼，顯現所取能取等諸相而為其所覆蓋，外為無知所具眾生為暗所壓，內為無明習氣種子所壓諸者之一切無知黑暗皆予遣除，即是遣除外內無知之關聯。 若問以何作用？說"以慧作光明"，即以智慧作光明之義。顯示引導作用者，說"須菩提，云何"等。"當爲引導"者，以顯示色等一切法自性無生無滅之法故，成為調御者，以成辦他義攝受故為引導。 問及宣說任運成就等三種作用之義者，即"須菩提，云何"等。"成為世間依止"者，以三種作用近修而成為依止。其中，以遍智分位顯示法故，以任運成就趣入而作有情利益故成為依止，為顯示任運成就作用故，說"須菩提，於此"等。"依止虛空"者，即具盡虛空之體性。

།འདི་དག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འོང་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྗེས་སུ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ནས་མ་འོངས་པས་ན་འོང་བ་མེད་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་ན་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ན་མ་བྱས་པའོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །གནས་ པར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་མི་འཐད་པས་ན་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ།།དུས་གསུམ་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ། ཡང་དག་པར་མི་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་ནམ་ མཁའ་དང་འདྲའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །འོང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་ལྟར་མེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། །རབ་ འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བས་ན་མཚན་མ་མེད་པའོ་།།དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །རྟེན་དེ་ལས་མི་འདའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དེ་མི་འདོར་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་བཞིན་པའི་འགྲེས་ཀྱི་ཐ་མར་འབྲེལ་བར་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ མཐར་ཐུག་པའི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 為顯示此等故說"如虛空無來"等。其中，僅隨無即是虛空，從過去時未來故無來。離於未來時中去故無去。無作因故非所作。離壞因故無變異。住所作行不合理故非所造作。三時中離自性故，依次為不住、真實不住、無變異。由此故無生無滅。攝義即如虛空。 說"無分別"者，因與虛空相等故無分別。若疑"無來"等不合理，以"何以故"迎之，說"須菩提，色之空性"等。空性即無生自性。雖然彼空性中無去來，然於色等云何無有之疑，以"何以故"迎之，說"須菩提，一切法依止空性"等。一切法為無生自性故，是空性等自性。其中因如幻故空性。離一切相故無相。超越所求境故無愿。如虛空自性明凈故無所造作。"不離彼依"者，即不捨彼自性。 是故，應與正說"菩薩摩訶薩現證無上正等正覺后成為世間依止"之末尾相連。應知遍智分位利益等乃至任運成就趣入究竟之一切作用，即是顯示涅槃之義。以道智分位顯示法故，如其乘決定出離不現證故，為近修故成為依止。

།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ བས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྟེན་ཅན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་འགོག་པས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་བའི་ རྟེན་ཅན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་ཅན་དང་།དབྱུང་དུ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་འོང་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། མི་གཡོ་བའི་རྟེན་ཅན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཚིག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགྲེས་ཀྱི་མཐར་སྦྱར་རོ། །རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་བཤད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་དུ་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་དག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་ མཛད་པ་སྟེ།།འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པས། སྒྲུབ་པ་པོའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་སུ་དག་གིས་འཚལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 顯示三乘決定出離之果不現證者，說"須菩提，一切法無生"等。其中，離遍計苦故依止無生。離分別苦故依止無生。離法性苦故依止無事。無遍計集故，唯如夢各別顯現而有故依止夢。以違量故，如無我般無分別集故依止我。法性生如幻故，非永斷故依止無邊。 以遮遍計等三種事故，依次說依止寂靜、依止涅槃、依止不可出。如是遍計等三種為道自性故，說依止無來、依止無去、依止不動。 此中亦如下文所說，如前詞于末尾相連。解說依止作用者，說"須菩提，一切法"等。色之依止即法性本性色等自性。"成為世間依止"者，以一切種智分位顯示一切法故，菩薩成為世間所宜。如是，應了知所說作用相為十一自性。 如是亦說： "利益與安樂護， 人之諸依處， 住處友軍島， 所謂遍引導， 任運成三乘， 果不現證等， 最後依止業， 此為作用相。" 以顯示作用相諸差別之自性故，修行者之義即問"世尊，誰能通達此甚深般若波羅蜜多？"

།རང་ བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིས་འདུལ་བས་ན་འདུལ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་དབེན་པ་ཡིན་པས་ན། དབེན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རྟགས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་ ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་།གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ ལམ་ཉེ་བར་དགོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟེན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱ་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྲངས་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ལས་འདས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བའོ་ཞེས་དཀའ་བའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ།།གོ་ཆའི་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བྱ་བ་ནི་ཡང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 顯示自性者，說"須菩提，菩薩摩訶薩"等。為說自性相之義而問者，即"世尊"等所問。答覆者，說"須菩提，菩薩"等。 "從調伏所生具寂靜自性"者，此能調伏故為調伏，即法界。從彼所生，離違品故，凡具寂靜自性者即如是稱。如是，以此語即由貪等寂靜自性故，諸煩惱具寂靜自性。以貪等相身等習氣具寂靜自性故，煩惱相具寂靜自性。以貪等相非理作意具寂靜自性故，煩惱相具寂靜自性。以貪與無貪、嗔與無嗔、癡與無癡具寂靜自性故，違品與對治具寂靜自性。說此四種自性皆依一切種智，為安立增上勝解者之修道故而顯示。 顯示彼依止者，即"世尊，菩薩"等。"如是依止"者，即依止一切種智。顯示善說者，說"須菩提，如是"等。顯示難行自性者，問"世尊，無量有情"等。"須菩提，如是"者，以一切法超越邊際故非有，故無所繫屬，令一切有情般涅槃，以著難行鎧故為難行。 欲明鎧之自性者，說"複次須菩提，菩薩"等。其中，離現在色等執著故，不繫屬色等。以背離未來所求故，亦不為色等義相系屬。

།འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་འབྲེལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ བསྟན་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རེ་བར་མི་བྱ་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་བར་གྱིས་རེ་བ་མི་བྱའོ། །དོན་འདི་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུམ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་ པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ན། གནས་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་གོ་སྐབས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་པའོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བ་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་འོན་ཀྱང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལྷག་པར་མོས་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། འདིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བསྒོམ་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་པོ་དང་སྒོམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ བསུ་ནས།བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ།ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པའོ།

以下是完整的直譯： "此非合理"之疑慮，為何有此疑慮？以"須菩提"等言而說。"與一切法無系屬"者，意為若不觀察，于勝義中本性悅意故。 顯示一向決定自性者，問"世尊，菩薩"等。"如是披大鎧甲"者，具一向決定自性。其中，菩薩因已正入故，不應希求聲聞地與獨覺地，乃至佛地亦不應以顯著欲求而希求。 問此義如何得者，說"須菩提，汝見何義"等。以般若波羅蜜多是一切所緣對治故之密意而作答者，說"須菩提，菩薩"等。其中，因緣不具足故非處即不可能，果不生故無機會且無餘地。以墮入聲聞等地非處且無機會故，顯示以無執著方式一向修習。 說所為自性者，說"然由何"等。"應希求佛地"者，意為以一切法如幻增上勝解，此顯示所為修習無錯亂性。 顯示無所緣自性者，問"世尊，甚深般若波羅蜜多"等。"彼非任何人所修"者，因修所、能修者、修習皆不可得故。即彼即"彼"等所問。如前以"何以故"迎疑，問"世尊"等。"無有任何法圓成故"者，即作者、業、作用等相。 若爾，云何修習？問"世尊，譬如"等。"修習虛空"者，即于勝義中如幻而修。

།བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་ པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྡུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བསྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་སློབ་པས། མ་ ཆགས་པ་བསྒོམ་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པའོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པའོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། ། མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་དང་གཞན་གྱིས་བགྲོས་པ་དག་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡེ་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་པོར་སྨྲ་བ་གང ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲ་བའོ།།གསང་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བགྲོས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་དད་པའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ གཞུང་ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ།མོས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་བཤད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཛིན་པའི་རྣམ་པས་སོ།

以下是完整的直譯： 以一切相智等差別而說彼修習者，說"如是，此般若波羅蜜多修習"等。其中，以一切相智攝集一切現證無生故，不修一切法。以道相智於一切道無執著而學故，修無著。以一切智攝集無餘事物故，修無邊。以一切相現證成為殊勝道自性故，修無事。以頂現證是究竟道相故，修無所取。 顯示無執著自性者，"須菩提，如是如是"。以"如是如是"為前導，說"須菩提，是故"等。"是故"者，即下說因由之義。因由即說"須菩提，如是菩薩摩訶薩"等。"如是"之聲，表"何以故"之義。 "不生執著"者，即不執為實有。"不執著他說及他議"者，部派比丘明說"此非佛說"，是為他說。密說為他議，即不應聽彼等。"不隨他信"者，因自得確信故，不為他所引。"了知"者，為通達經等故。"勝解"者，為緣義故。 如是對"何以故"之思慮，說"須菩提，如是"等。意為若於他生不生習氣，則不能無畏等。無畏等者，即說修習道相智諸相。 顯示所緣自性者，問"世尊，何等菩薩摩訶薩"等。"以何相"者，即以執取相。

།བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བརྟགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་གཞོལ་བའོ། །འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ངེས་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལ་གཞོལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་མོ། །འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ངེས་པར་ཡང་དག་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་ཅི་ རིགས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་།ཚད་མ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་རྒྱུད་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དུ་ན་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ དངོས་པོར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །མངོན་པར་ རྟོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་ མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ།།ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལམ་ཆུང་ངུའོ།

以下是完整的直譯： 所謂"觀察"者，即是確定觀察。"趣向一切智"者，即心相續趣向三種一切智之究竟。此說修習三種一切智。 善巧于觀察決定智自性相續差別者，即問"世尊，云何"等。于加行、正行、結行諸位，修習一切法如幻之自性心相續為先導，觀察趣向一切智之心相續差別。 如是所說"須菩提，趣向虛空"等三句。"此是觀察"者，即如前所說相續確實觀察之義。 對"此非合理"之疑慮，以"何以故"迎之，說"須菩提，一切智"等。以其真實中超越能量所量故，隨應一切智不可量、無能量，是故以如幻修習決定相續，是為正確觀察之義。若不爾，則由所量等存在而執為實有，此為語義。 為明此義，說"須菩提，不可量"等。其中，"獲得"者，即凡夫戒等自性資糧道。"現證"者，即資糧圓滿之順抉擇分自性加行道。"通達"者，即法界周遍別觀相之見道。"道"者，即緣世間禪定無色之世間修道。"道果"者，即苦諦等智性之出世間修道。"智"者，即斷大煩惱之大等之小小等自性小道。

།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་འབྲིང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལམ་ཆེན་པོའོ།།འཇིག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་འབྲིང་གི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །འགྲིབ་པ་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་ལས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ།།འགོག་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ལྷག་མའི་ཡིན་ཏེ་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྒོམ་པ་ནི་མི་ཤིགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་སྟེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། ། ཡུལ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའོ། །ཕྱོགས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སུས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར ཡིན་ན།དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡང་། གྲགས་པ་ཙམ་གང་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་ཏེ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱིན་པའི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 識者，即斷中煩惱之大等之小等相之中道。生者，即出小煩惱之大等之大小等自性之大道。滅者，即修道中斷煩惱之中方便加行道。起者，即斷煩惱獲得解脫之真實無間道。減者，即離煩惱現前智之解脫道。 滅者，有謂是煩惱余相，即加行、無間、解脫自性之殊勝道。他人則說，殊勝道即成就殊勝功德之滅。修者，即摧毀一切不壞障之金剛喻定。離修者，即究竟道，為盡智與無生智。 境者，即境之總相。方者，即境之差別。"任誰不能現證菩提"者，即以色等分別不能。此即說"非由色"等。 若爾，豈非說"所緣一切法，彼亦善等耶"等？對此疑慮，以"何以故"迎之，說"須菩提，色性"等。以瑜伽師世俗中了知色等如幻性即是證菩提之義。如說："唯是名言非如實，了知其義依果故。" 關於"佈施波羅蜜性"等，其中佈施、持戒、忍辱三波羅蜜及精進、禪定波羅蜜一分為福德資糧。智慧資糧即般若波羅蜜及精進、禪定波羅蜜一分。此等一切因同如幻性故即是一切智。

།བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་ ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ནི་དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཟབ་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་ པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང་།བལྟ་དཀའ་བ་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གདུལ་བྱ་གཟུང་ དུ་མི་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ཡང་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྩོན་པ་ཆུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བར་མཛད་དེ། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་གཞོལ་བར་མ་མཛད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚངས་པས་ གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གསུང་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཟབ་པ་འདི་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་། མ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ ཀྱིས་ན་ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་བོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །འཇིག་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་འདི་ཟབ་པོ།།འདི་སྐད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ངས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ངོ་མཚར་ཏོ། །འབྲས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ།

以下是完整的直譯： 因帝釋等通達正法而生殊勝信心，故先頂禮世尊足，顯示勝母之偉大，故說"爾時諸天之主帝釋"等。其中，深者，因色等為真如自性故。于聞思修位皆如幻故，依次難測、難見、難悟。 "見此義已"中"亦"字，不僅是所化難攝等，且見此甚深法之義。"少勤"者，即專注于少事，不專注說法，然由梵天勸請，大悲轉法輪之意。 以善說隨順而說"天子，如是"等。攝義即說"天子，嗚呼"等。何為此等甚深？即說"于中誰亦"等。顯示與一切世間相違自性，即說"以虛空深故"等。 未觀察時因獨一悅意故，以虛空深故此法深。真實中因如幻自性故，以我深故此法深。無生故一切法無來故此法深。離滅故一切法無去故此法深。 此說：以了知因果諸法如夢為先，證盡智無生智自性之法，我現證而說。明顯所說自性即"世尊希有"等啟白。因殊勝故希有，果超勝故稀有，一切世間顛倒故與一切世間相違。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ལྷའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ཐོགས་ པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པའི་ རང་བཞིན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་སོ།།གཞི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གནས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་དོ།།གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདྲ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒོལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཟླ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་སྐྱེས་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་མ་མཆིས་ཏེ་རྟེན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།ལམ་ཐམས་ཅད་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་མ་མཆིས་པ་ནི་ལམ་མེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་གནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ ལྔ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཉན་ཐོས་འདི་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ ལགས་པས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ།

以下是完整的直譯： 顯示彼義即"世尊"等啟白。"此法"者，即具般若波羅蜜多自性。此為般若波羅蜜多釋現觀莊嚴光明之天品第十五。 顯示無礙自性即說"爾時世尊"等。"此法"者，以圓滿通達三種一切智性故，於色等一切法中智慧自性無礙故，顯示此法于任何處無礙。 顯示無基自性即"嗚呼世尊，如虛空"等啟白。"以一切處不可得故"者，由智與所知平等性故，一切所依不可得義故，無礙相即不可勝相。"以無二故"者，因是獨一故，無等相即無比相。"以無諍故"者，超越一切違品故，無對相即無違品相。"以無成就故"者，因無生故無處即無依自性。"以一切生無生故"者，因天等一切趣無有自性故，無生即無生。"以一切道不可得故"者，以一切道不可得故，無道即無道。 為顯示加行、見、修、差別、無學道中無處，說"無礙相"等五句。 顯示無去自性即"世尊，世尊聲聞"等啟白。此如來隨順聲聞是後生故，如同如來隨後而生。

།ཉན་ཐོས་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ཡང་། ཡང་དག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པར་མི་རུང་བར་སྟོན་པ་ནི།ལྷའི་བུ་དག་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ སུ་སོང་བར་གྱུར་ཅིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་འདས་མ་ཐག་པར་སྨྲས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འཐོབ་ཀྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ན་ནས་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་ པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 雖為聲聞，如何能如同如來般隨順而生的疑問，以"何故"迎之，而啟白"世尊，此如是"等。雖然一切法非為證悟之境，然因顯示真實空性，故如同如來般隨順而生，此為語義。 顯示不應隨順事物法性而生，即說"諸天子，若有如是言"等。"因無生故"者，即于真實中因無生故無生。如來聲聞長老須菩提隨順彼性而行，隨順彼自性而行。 "真如"者，如世親論師所說："如來體性唯是真如。"云何？即說"如同如來"等。"如是長老須菩提"者，因隨順前述如來真如故，故因無生而隨順而生，應與前文相連。如是下文亦應了知。 若由修習力得如來性，而非由事物法，云何隨生？說"長老須菩提"等。"從最初"者，即從最初始之義。 對此非合理之疑問，以"何故"迎之，說"如來真如"等。"彼即一切法真如"者，意為實體所許色等共同法性即是無生。如是，由如來與一切法真如互不可分故，顯示如來真如即是一切境相。

།དེ་བས་ ན་དེ་ཉིད་རབ་འབྱོར་གྱི་ཡང་ཡིན་པ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་ ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མི་འཐད་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དེ་ལ་ལྷག་པའི་ངང་མ་ཚང་བའི་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ འདྲ་བ་ཡིན་ན།འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་ག་ལ་ཤེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ བསུ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱ་བ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་ བྱར་མེད་པས་གཉིས་མ་ཡིན་ཞིང་།གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པས་གང་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། འབྲེལ་པ་མེད་པས་གང་གི་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 因此，彼即是須菩提所具，故說"如來真如何者"等。"故隨如來而生"者，即以具足真如之方式隨生。 若如是，則真如將成實有耶？故說"彼真如亦"等。"非真如"者，因於無境不應有遮，意為真如於世俗中亦如幻相等。 "隨如來生"者，"隨"字為作業語，說"如來"者，意欲表明與彼相關。若於真實中為法性自性，云何隨生？故說"如來"等。"住"者，即於世俗中以相續法性。 若如是，則長老須菩提將具有變異等耶？故說"如同如來真如"等。于彼無增無減之變異，無有變異。離自他分別故無分別，無有分別。 若須菩提真如與如來真如相同，何來無變異等自性？故說"如同如來真如"等。對此云何可知之疑問，以"何故"迎之，說"如來真如何者"等。 "此為一"者，即無差別，因不見能分別之業、作者及作用故，無二亦無可二，非二亦無二之真如，此以義理差別而說。 由遍離基故於任何處非真如，無因故不從任何處生，無關聯故不屬於任何。有關聯等即成實有故非真如，是故說"何故"等。

།དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་སོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁོ་ན་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱང་བ་མེད་ པ་སྨྲ་བ་ན་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པར་མི་འགྱུར།འདི་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེད་པའོ། །བརྗོད་མ་ཐག་པ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བསྐལ་ པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྐལ་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའོ།།བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཚད་མས་འཐད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མི་དམིགས་ པས་ཐ་མི་དད་པ་དང་།རབ་ཏུ་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ། བྱེད་པའི་ཚིག་དང་པོ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： "如是長老須菩提"者，由如來與一切法之真如如是為一體性故，以為如來真如所攝故，須菩提真如即是無變異等自性。是故隨順無為真如而生，此為語義。 由一切法如是方式隨生故，須菩提有何殊勝？雖此為實，然唯應顯示彼爭論所依，否則，說聽者無厭時，豈不成狂？ 為明此義，故說"無為真如何者"等。"彼永不離真如"者，意為一切時中唯是真如。 總結即說"如同如來真如一切"等。"一切"者，即一切時。"顯現"者，即分別、生起。 此前所說二者"非遠離"，遠離即不瞭解、不見。意為非遠離之瞭解即見。 "不見能分別故"者，以量成立一體性故，于真如不見能分別之量故，無差別且非遠離。 如來真如為一切法真如之自性，而須菩提真如非如是，則此二真如雲何無差別？故說"如同如來真如"等。"非他"者為語助詞，用於第一作用語。此說如同一切法真如與如來真如非異，何者？即為彼自性，如是須菩提真如亦為彼自性。

།འདི་ནི་གང་གི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ལས་དངོས་པོ་གང་ཡང་གང་དུ་ཡང་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བས་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་མེད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་དག་གཅིག་ པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འཐད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་དེ་ ལ་དུས་གསུམ་པར་བཏགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ ཏུ་མ་ཟད་དེ།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以下是完整的直譯： "此非任何之真如"者，意為一切義皆為真如之語義。須菩提真如即是一切法真如，如是配釋。 "隨順非他真如"者，由隨順自性之真如故，此真如於一切法中隨順。 若為真如自性，云何說隨順？故說"此中某"等。世俗中如是假立，勝義中則如幻性故，此中無有任何事物隨行相等。 一切法真如為三時，如來真如以自性光明故離生，若非如是，云何彼等為一？ 故說"如同如來真如非過去"等。以無前生為因之滅故非過去，離後起之生故非未來，不應得有性故非現在。 如是"一切法真如亦"者，意為成立如幻性之量於一切處相等故。 或者，縱使世俗中以事物差別分三時，然如來與一切法真如無差別性，故說"以如來真如亦"等。 不僅自性真如，云何？須菩提彼以如來真如亦隨順真如故。以如來真如隨順過去等真如，過去等真如亦隨順如來真如，意為于解脫中無有差別。

།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་སྤྱིར་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བས་འགྲེས་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ནི་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ག་ལ་རུང་ཞེས་ འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནུས་པའི་དངོས་ པོའི་ཡུལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའི།གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་བུ་དོན་གྱི་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་དོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྱར་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་འམ་། རིགས་མཐུན་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམ་པར་འཛིན་ཅིང་མ་འབྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བར་ མཚམས་ཡོད་པའམ།ཡང་ན་བར་མཚམས་མེད་པར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གཅིག་དང་གཞན་ལྷན་ཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འབྱར་བ་དེའི་ཚེ། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་ འགྱུར་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཞན་དག་དང་འབྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་བའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲེས་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་ཤར་ དང་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 應知過去等各別與總攝之分類成四種差別。總結即所說"如是長老須菩提真如"等。 若有人作是念：菩薩與如來之位既為差別體性，云何真如與一切法為無差別體性？ 故說"世尊為菩薩時"等。此即真如者，以恒時為一體性故，此真如應理，因離暫時垢染而現證故。 若非一與多之自性者，則非勝義自性，如幻等體性。自他所說諸事物亦非一多自性者，此為能遍不可得故，與如來幻相等之語義。 此因相亦非不成，以有分別者之趣入必具義利故，應于勝義觀察有功能事物境，否則求義利者觀察無義事物則無任何義利，故應許能作義利之事物。 彼復以互相遮除體性故，應觀察為所知體性抑或能知體性。 其中若如初分，爾時微塵互相粘著為自性，或以多同類之功能執持而不粘著方式環繞有間隙，或無間隙環繞，此為三分。 其中若如初分，若一與他同時以一分粘著，爾時應成有支分故，則失一性，以微塵自性以他他與余相粘著故。若以自體一切粘著分，則當東方微塵與他微塵同時以一切自體和合時，余亦與東方和合。

།དེ་བས་ན་འདྲེས་པ་ནི་དངོས་པོ་གཉི་ག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་ནུབ་ཀྱི་དང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པས་ན་འདྲེས་བཞིན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནུབ་ཀྱི་ཡང་ཤར་དང་འདྲེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤར་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་དེའི་ འདྲེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའོ།།དེ་བས་ན་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་རུང་བས་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་དང་རེག་པར་མི་ འདོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་བུ་ག་ནི་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་ནི་རེག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྣང་བས་གནོན་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དམ། མུན་པས་གནས་སུ་མ་བྱས་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་རིགས་དང་ལྡན་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདས་མ་ཐག་པའི་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གང་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བལྟས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་ལ་བལྟས་སམ།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་གོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བལྟས་པར་ཁས་ བླངས་པས་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པུ་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ བཞིན་མེད་ན་བལྟས་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因此，和合依賴於二事，以一入於一之體性故，任何微塵皆非一性。如是東方微塵與西方以一切自體和合故，捨棄自性而於一切方面得西方體性，故彼和合者即不存在。 如是西方亦與東方和合故舍棄自性，於一切方面成為東方事物，故無彼和合所依。因此，於一時中相互舍離而住之相之成立與遮止不應理，云何為一體性？ 若如第二週遍分，縱使不許與同類接觸，然間隙為明暗體性故，應許與異類明暗微塵接觸。離為光明所遮之暗，或離為暗所不住之明，皆非具理，以彼二生起唯依處等相互離故。如是亦成前說過失。 若亦不許與異類接觸，爾時處於中間之微塵，以何自性觀一微塵而住，即以彼觀余微塵耶？抑或以他耶？應作二種觀察。 其中若如初分，爾時若觀一微塵體性者即為一分，如住于彼微塵東方之微塵。周遍諸微塵皆為觀一微塵之自性，此為自性因相。以許以彼自性觀察故非成立。以于同品有故亦非相違。若住于異處，則不成唯觀所欲微塵之自性，以微塵無餘自性故，無自性則觀察不應理故，因相非不定。

།དེའི་ཕྱིར་སྐོར་བར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསྐོར་ནས་གནས་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ནར་བསགས་པ་མེད་པས་ན་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཞན་དང་གཞན་ལ་བལྟས་པས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བར་མཚམས་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འབྱར་བའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཏེ་དེའི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་མཚམས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ འབྱར་བ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དེ་ཉིད་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་འབྱར་བ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་ འདོད་ཅེ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་དག་མེད་པར་ཚིག་འདི་དོན་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་ངེས་པར་བཟུང་བ་དེ་ནི་ཁོ་ནར་དེ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་རིགས་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བས་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་ཕ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་མ་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།གང་ལ་ལྟོས་ ཏེ་ཕ་རོལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ནམ་ཡང་ཚུ་རོལ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དག་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དག་ཇི་ལྟར་མ་འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར། འདི་ ལྟར་ཕ་རོལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ནི་ཚུ་རོལ་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཚུ་རོལ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་མ་འཆོལ་བར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཐ་དད་ པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因此，周遍諸微塵將成一分，故無周遍而住，實無積聚，以離所成立義之作用故，許彼微塵與自性為一亦不應理。 若如第二分，則以異異自性觀異異故，將成有分，故離一微塵性極為明顯，以異事之相為異自性故。 第三無間隙分亦攝於相合分中，以是彼之異名故。于離間隙處者，除相互相合外無餘方式。雖以異語言說彼義，亦不成異，以成極過故。 若謂微塵不相合即說為方分，許多鄰近微塵所環繞者，彼不應理，以無此岸彼岸分故，此語不住于有義。依他而定執他之自性者，于彼實非真實，如此岸彼岸等分別。若謂以此理則實義非有分，不然，此岸彼岸亦如外境論者所說，以依待分別如父子等無混亂故，應許為真實自性。 依何為彼岸者，依彼永非此岸。若不爾，此岸彼岸非勝義，則住于稱為此岸彼岸之邊者，云何住于無混亂性？如是，異於所許彼岸者，即說為所許此岸之此岸性。若彼亦是假立，則彼等成一，如是依彼者亦不住無混亂，以分別安立之差別即為作用支分故。

།ཇི་སྟེ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྟག་ པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྟག་པ་ཉིད་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྲིད་པར་འབྱུང་བ་ཅན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་དེ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རྣལ་ འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ན།དེ་ལ་ཡང་ཅི་རྣམ་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བརྟགས་ན་གཅིག་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་དེ་མི་འཐད་ པས་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་གཅིག་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡིན།འོན་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་ བར་རྣམ་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བའོ་།།དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཅིག་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་སྔ་མ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནར་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཐ་ དད་པར་གནས་པས་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 若由經驗力故境存在，以及未經驗之義極為隱蔽故，並由等無間緣力生起各別決定果故，不能觀察彼為異體故，自成之自性即是無二智一體，勝義中離能取所取，若無因則成常等過失，若是常則不應理作用等故，故與自因相關而生，生已即滅。 然由無礙有情執著諸事之習氣圓滿所生諸相於彼顯現。若瑜伽行派許識體性諸事，于彼諸相是否為真實？抑或如影像等假立為一悅意？此為分別。 若如初者，則多真實相不應理，故如相之體性，將成多識，豈有一性？若由同時經驗故定為一識，爾時由與一識無別故，如識自體，諸相成一性難以遮止。 若謂如是而已，則不然。如是，若一相顯現動等差別時，余相亦與前相無別體性故，當如彼相，則與經驗種種相違。是故諸相定為一之種種性，以具足一多互違法住故，勝義中相與識異住，故無二之立宗將壞。

།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་ བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིས་མཐུན་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རིས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེའི་ཚེ་འདི་ཉེས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་དབུས་མར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་ བསྐོར་བར་འདོད་ན་དེ་རང་བཞིན་གང་གིས་གཅིག་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་གཞན་ལ་ཡང་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་བརྟག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་གནས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་གཞན་ན་གནས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་ཡོད་པ་མི་འཐད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་ ཅེས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་དང་འདྲ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཤར་དང་ནུབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་དབུས་ན་གནས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་ དེའི་ཉེས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་ཕྱོགས་རྒྱས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡུལ་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་རྒྱས་པར་སྐྱེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་བརྟགས་ ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཁྱབ་པར་སྐྱ་བར་སྣང་བ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་རྟོག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་རྒྱས་པར་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གང་ཞིག་བདེན་པར་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བདེན་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།

以下是完整的直譯： 若如樂等一般，由青等諸相是經驗自性故，於一不許種種性，則不成如前所說過失，如是了知后，多同類識亦如異類識般同時生起。 爾時此為他過，如是，若許中間識如極微般周遍，彼以何自性趣向一者，是否亦以彼趣向他？抑或以他趣向？應當觀察。 若如"以彼"之方，則無周遍而住，余方所住不如實。故不應理有東西等方分，不顯現青等形相佈設。 若如"以他"之方，事物差別即自性差別相故，豈有一性？如極微觀察所生過失同樣墮落。 識非色法故無由方所成之東西，如何如極微般識住于中？雖此為真，然此為彼之他過，即凡顯現方位廣大諸相，雖非住于境上，然應觀察如彼般境廣大而生。 若不爾者，雖觀察多識生起，如是遍境生起顯現成顛倒故，爾時多識生起分別成無義。除顯現方位廣大住立青等外，更無真實青等他法可經驗。彼若虛妄，何有他真實？此為過失。

།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་པ་ འདི་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའང་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ལ།གཞན་ནི་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མིང་ཙམ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་འདབ་ཆགས་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་ དོ།།མིང་ཙམ་འཇུག་པའི་སྒོར་བྱས་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་འདབ་ཆགས་པས་བྱས་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་བྱེད་ལ་ཡང་མིང་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ཀྱང་ཚུལ་ མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཤེས་བྱར་གཏོགས་པའི་ཉེས་པ་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་གཏོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངེས་ པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཅིག་ཅར་སྐྱེའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་སྐྱེ་བ་ན་རང་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བས་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལོ།།འོན་ཏེ་ནོར་བུ་གཟིར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་གང་གིས་གཅིག་པ་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཏོགས་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་ མ་དང་གཅིག་པ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན།མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是，極微是色法而識非色法，此中所說彼即過失者，云何？此過不存在，如是，青等雖無所顯，有謂其為極微自性，他說是理性，僅是名稱差別而已，于相鄰而住之境相義中無差別。 非以僅名稱趣入門而立過失相等，然由相鄰境所成過失相等，雖有僅名稱差別，云何過失不相等？ 若如是，識與所知二者，不許屬所知之不相順諸過失存於識中，爾時亦當說：多識同時生起時，瓶、氆氌等境分別念不成次第生起所屬。由決定經驗門中諸分別念生起故，不能說無分別識同時生起。 是故，此等分別念生起時，非不自證故，應成同時決定經驗，故分別念次第生起不成經驗，違背現量。 若許如摩尼寶顯現般，由一識取種種性，此非真實。如是，凡是種種者即非一，如諸相續中所有諸識。此識亦是種種，此乃自性相違所緣。由緣種種性故，因非不成。由存在於同品故，亦非相違。 複次，由何種種性明顯一性，種種與一性云何相違？當說：除多自性外，無他可說為種種。多與一若無互相遮遣自性，由是無故，以互相舍離而住相為相違，故相違不成。

།འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་དཀའོ་།།གཞན་དུ་ན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་མིང་དེ་ལ་ནི་བརྩད་དུ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནོར་བུ་གཟིར་སྣང་བ་ནི་རེ་ཞིག་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ན་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པས་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་མི་འཐད་དེ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདི་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ན་གནས་པར་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཕན་ཚུན་བཟློག་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདི་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 若二相違之性成為一體，則一切眾生將成一實，因此，同時生滅等過失難以遮止。若不爾，一者僅是名稱而已，于彼名稱無可爭辯，故因非不定。 如摩尼寶顯現，且不應說是已成就，若彼為一性，則不遍及多性，故不應顯現為多性等，因為檢擇推究相等故。 若謂于青等顯現之境與時異處之事物，現量識不能了知差別，因二者皆非顯現故，故不執此異於彼。于境時相等處所顯現者亦非，因無分別現量不執此異於彼故。 是故，所取能取及諸所取境互不執為差別，故說種種性無二一體性于現量顯現者，此亦已由此答覆，因一性與種種性相違故。 若謂由成就與安樂一性故，種種亦是一性，此不應理，因由互相違背之理，此一性相違故。此與成就、安樂一性亦非現量所能了知。

།ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་མི་འཛིན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྟགས་ན་འདི་ནི་འདི་ལས་ཐ་མི་ དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཐ་དད་མེད་པར་མི་འཛིན་པས་གཉིས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྟག་།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བར་འདོད་ན། དེ ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་ལ་བསྙོན།འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་འདི་དག་འདིར་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤེལ་རྡོ་དག་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུ་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཐུ་ལས། འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པར་སྔགས་ལ་སོགས་པས་མིག་བསླད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ བཞིན་དུ་རྣམ་པ་རྣམས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་མི་བདེན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱིས་པའི་བར་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་འདིར་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད།ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གང་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 若同時顯現之成就與安樂無別一性，則亦顯現異於自性，云何不顯現差別？若謂雖有差別顯現亦不執取，而觀為無二，則何故不觀為無差別，如是說"此與彼無別"之理？ 若執取離於差別與無差別之事物自體，則云何顯現為青等種種？若許顯現為種種，此即世間所說顯現差別，云何誹謗差別？ 若此等明顯行相唯是真實自性，則此一切相違。然彼識如凈水晶，唯一而成青等行相差別，于如是行相亦由無始時來顛倒習氣成熟力故，如被咒術等迷惑眼目之人見土塊等為象馬等般顯現諸行相。 是故勝義中承許識唯一自性無有相違，因為虛妄故。若謂汝所說過失是為成立諸行相不真實，我等亦已承許，此非然。如是乃至嬰兒亦極明瞭領受青等行相自性之體驗是虛妄，而異於明顯顯現行相之無二識未曾體驗者是真實，於此更有何善說？ 于極明顯顯現有何不應理？若謂勝義中無故，所說某法于某處無之自性，彼非能知，如於苦中樂等自性。青等行相於識中亦非真實有，此乃相違能別之所量。由行相決定虛妄故非不成，由於同品存在故非相違。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱིར་དོན་དམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་བསྒྲུབས་ན་དེའི་ཚེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་བཟློག་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་བཟློག་ པ་ལ་ཐེ་ཙོམ་ཟ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ནི་སྤྱི་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་འདི་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རིག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་གཙོ་བོ་དང་ཕལ་པའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ནི་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་མེད་པ་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཙོ་བོའི་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་སྔོན་པོ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕལ་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་འདི་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཕལ་པའི་རིག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྟའི་རྭ་དང་ འདྲ་བར་མེད་པ་ལ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཕལ་པའི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟའི་རྭ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་འདོད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དངོས་དང་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཕན་ ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་རིག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྡོག་པས།དེས་ཁྱབ་པའི་རིག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་རིག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྨིག་ རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་རིག་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནང་ན་མེད་ལ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ། ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 若於此成立勝義中無有能知之過失時，則不應說：由於無有能損害所立法之相違能立法之量，故於相違品中因之相違有何不成疑惑？ 因為此中唯是總相所立，於此亦無不定性。如是，能知有二：主要與次要。其中主要者，即非無情之自性，彼亦是唯識不共自性所成之法，云何成為無之行相？如是，凡非識之自性者，則無主要能知，如虛空蓮花。所許無之青等行相亦非識之自性，此乃遍攝相違之所量。 次要者亦不可能，如是，說自行相顯現之識生起即為次要能知，彼于如馬角般離一切功能之無中不應理。無之相即離一切功能之相故。如是，凡無功能者非次要能知，如馬角。所許無之青等行相亦無功能，此乃遍攝相違之所量。由行相虛妄故因非不成，由於同品存在故非相違。 是故如是以實有與假立互相排除而住之相，遍攝能知故，由遍攝者之相違，所遍之能知亦必相違，故"由無故"此因於能知無有趣入機會，非不定性。 若謂于陽焰等雖無水等行相亦有能知故不定耶？非也。若於彼中水等行相內無外亦無時，則極無者云何能知？此詰難相等。

།འབྲེལ་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་ པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་ བྱུང་བ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རིག་ཀྱང་ངེས་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་འདིར་རྒྱུ་བརྗོད དགོས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་སྣང་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནར་མ་རིག་པས་མི་བདེན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་པས་དེ་དག་སྣང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་ལེན་ན་དེའི་ཚེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་སོ།

以下是完整的直譯： 亦不應說由關聯力而得體驗，如是，諸行相非是識之體性，因將成與識同等存在之過失故。若思維行相之體性是識之所有，則彼時將成如行相般無有識之過失。 識亦不生行相，因於無自性中不可能有所生故。行相亦不生識，因諸行相虛妄故離作用功能故。除彼體性與從彼所生外，亦無有關聯。 是故，若某與某無關聯，則雖能知亦定非能知，如識體效能知石女子。所許無之諸行相亦與識俱無彼體性及從彼所生相之二種關聯，此乃遍攝不可得。由已成立無關聯故非不成，由於同品存在故非相違。由一切皆成能知之過失故因亦非不定。 是故，汝所遍計與識同時生起之行相，若無因性則由無所待故，云何成為有時性？此中應說因。如汝許由虛妄故世俗中顯現能知所知，如是我等亦許于無行相真實性之識，以無明於彼無關聯故，不真實於世俗中顯現為異性，凡有此等思維亦由此而遮。 依我等見，世俗中識即是所知自性，由許關聯故彼等顯現無違。若為避此過失而許有因，則彼時由所取能取行相是緣起故，非遍計故將成依他起性，如是依他起不異緣起故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ ན་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན་བརྗོད་པ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ ཕྱི་མར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཞིང་རྣམ་པར་བརྫུན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ན་བའི་རྣམ་པས་བསྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་ པའི་དམིགས་པ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བསྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིག་བཞིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་ངེས་པ་ཞེས་ བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཚེ་དག་ནང་ན་མེད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པ་དེའི་ཚེ།གང་གིས་གཉིས་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བསླུས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འཁྲུལ་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་སྒྲས་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སམ་ཡང་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྲང་།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་མྱོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཆན་གྱི་ འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 若雖如是，然而思維何能成為勝義有？說如是：所謂識之存在亦不異於從緣所生之體性。是故，緣起及無則不生之勝義有難以遮遣，由彼亦有前後故，將成無同時了知之過失，且所許行相虛妄亦將壞失。 若不許如前所說之行相，彼時由成所緣所知性故，無行相之識將成一切有情恒時能知。若思維雖是了知，然由病行相所生顛倒力故，非成此岸見者所緣相故，由彼定解體驗之所緣具足故，于彼無有所緣，如剎那性。然此非理。 如是，若內或外由體驗行相所生顛倒力故，正知之識亦成不定者，當內外皆無時，由何體驗無二亦成不定，為何體驗將成欺誑？若許如是顯示虛妄行相者即是顛倒體性，故無行相亦由顛倒力而能知。 彼亦非理。如是，顛倒聲所說為生顛倒習氣因之識位，或者從如是行相習氣所生顛倒識之果性。其中初分，由因與諸行相無關聯故，由彼力而體驗彼等非理，因成太過故。說有從彼所生關聯亦非理，如前將成依他起性過失故。

།འོན་ཏེ་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མཉམ་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་ དཀའ་བས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།འདི་སྙམ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ ཡིན་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ ལྟ་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྒྱུག་གོ།།འདི་ལྟར་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱེད་ཁས་ལེན་ཏམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཉིད་ནི་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བག་ ཆགས་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ནུས་པ་ཡང་རྒྱུའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མ་རིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ ན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འོན་ཏེ་དེར་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་ན་ནུས་པ་དུ་མ་ཐ་མི་དད་པས་ནུས་པའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བར་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 若是第二分，于彼若諸行相有關聯，則成彼自性之相，非從彼所生之相。因與彼同時體驗故，且同時者不應成因果之相故。是故，由與彼顛倒自性無別故，難以遮遣成依他起性之過失，此乃如是。 若思維由無能取所取行相顛倒故，于睡眠等位中，自證自性一者將成真實。此非理，因意識雖緣法界，然不僅執持心所故，由遍斷聚集故，是種種自性故。 若定解離能取所取事，具相應之識蘊自性，如是亦現行種種性。如是，于彼汝許有顛倒習氣耶？抑或非有？二種分別。若是初者，彼時顛倒行相執著習氣即是了知，彼習氣亦說為功能。功能亦成因識自性。 是故，由從前前無明自性因識，生後後顛倒執著果，由無明力如是顯現應理故，種種性必定生起。亦不應說非由等無間緣決定，因如前所說識即是等無間緣故，此乃如是。 若謂彼處具習氣自性諸功能各異，非理。真實中由諸功能無別故，如功能體性，將成同時有多識過失，于彼過失已說。

།ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པས་ནུས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ འདྲ་བར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འབད་པ་མེད་པར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བ་བཟློག་དུ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་ པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འཇུག་གོ།།དེ་ལ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ རིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ནི་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པར་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མཚོན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟོགས་པ་པོ་རྨོངས་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་དེའི་དམིགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་འམ་ནང་ན་ཡང་མེད་ན། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་བརྗོད་དགོས་སོ། །མི་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། སྣང་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 或者如是，由與一識無別故，功能如識自性般成一性，難以遮遣，如何成等無間緣之差別？ 若如第二分許為非是，爾時無法遮遣一切有情無需努力解脫等過失。 若謂凡夫一切識皆不具青等行相而轉，于彼無有一性失壞過失，因非種種自性故。彼青等自性了知安立，乃是彼體驗自性故，非成青等自性故。如是，行相唯是所緣執取差別，非彼自性。 複次，顯現如外境青等相，非由彼識行相，然由青等了知識體驗之愚癡了知者，若思維青等非如是外境自性，此亦錯誤。如是，若與青等全無關聯，爾時如何成青等了知？由何安立異於彼自性？于無動搖識中，無有其他所緣執取差別，因成太過故。 然由了知彼識自性生起似有作用故，說彼為其所緣執取差別，于彼過失已說。若謂青等一切種皆無，非理。如是，若內外皆無青等，應說何以無分別心極為明顯體驗？亦不能說唯不顯現，因彼顯現為一切所共同成就體驗故。 所謂由愚癡自性如是決定，顯現明瞭亦不應理為分別境。

།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན། དེ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ་གང་ གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པས་ལྷག་པར་ཞེན་པར་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་ རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ནི་གཞན་དབང་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་དང་འདི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་། འོ་ན་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྐབས་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གལ་ཏེ། མ་དག་པའི་སྐབས་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ལས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྫུན་པ་ལས་བདེན་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ནུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་བརྫུན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དང བྲལ་བས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་སྲིད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཡང་སྲིད་པ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཀྱང་རྣམ་པ་རྣམས་བཟློག་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། དེར་དེ་རྣམས་ཅི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་དུ་མ་འབྲེལ་པ་གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 若思維雖如是然為分別決定，此不善。因為若一切識唯無行相而體驗，爾時從彼所生分別亦應由青等行相各別決定而增上執著，因無關聯故。 若謂此乃迷亂自性，於此已說應成他力故，如何與迷亂有關聯。是故，由無關聯，青等非有不應理為分別境之體驗故，此非合理。 若非如是，則未清凈位中所有種種顯現識唯是虛妄，于清凈位中離迷亂故唯一無二自性。 答曰：若未清凈位中離迷亂成唯一無二自性，爾時應說清凈位中真實自性體性從何而生？虛妄生真實體性亦不可得，因彼無功能故。若有功能，彼又如何成虛妄？若如是行相亦是虛妄，則餘者如何成真實？是故此唯無因，然不應理，因成常有等過失故。 亦不應說離迷亂，若清凈位中一切行相可滅，爾時此亦可能，然因雖迷亂滅而諸行相不可滅，因彼等如前所說無關聯故。如牛馬無關聯，一滅不定令他滅，因成太過故。

།འོན་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་གྱུར་ཏོ་། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་ གཉེན་པོའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལས་འགའ་ཞིག་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་རྒྱུའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ པས་དོན་དམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།དེ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་གཅིག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགའ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ་དུ་མ་ནི་གཅིག་བསགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁ་ཅིག་གི་ཁྱབ་པ་ནི་མངོན་ སུམ་གྱི་ཁྱབ་པ་བཟུང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པས་ན།རང་གི་ཚད་མ་ཅི་ལྟ་བས་ན་ངེས་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འཛིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་།ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་དེར་འབྲལ་བ་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་འཇུག་པར་ནུས་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 然若有人認為無二離戲論之識與自性成就即為一者，此亦不應理。若是自性成就，則不依賴各別決定所依之遍執，故如是存在皆不可轉，因此違背共許等。 若思維由對治剎那前前之力所生故，由各別決定因而成彼自性，此乃因之法性，此非極為妙善。以如前所說之證成已證一切無實，故勝義因果體性不應理，此乃過失。 是故，于諸事物觀察時，離一性自性任何體性皆不成就，爾時如何成多？因多即一聚之自性故。是故因不成立非有。 若一切顯現離一多體性即是無實，則現前顯現，因彼境為事物故。若以比量取，豈非因無窮故無所悟？云何因成立耶？ 非也。如前所說比量證成等體性為一多所遍，已經證成。彼等之中某些比量之遍攝為現量遍攝所攝之比量所取，故由自量如何決定及取有法，何來無窮？因於同品存在故亦非相違。 如是，若如前所說因證所立顛倒，趣入真實事物時，爾時以彼自性及從彼所生觀察分別不能安立，以離真實有體性如幻等其他體性，如何能趣入彼？因成違背事物法性故。

།དེས་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་ལ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་། ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཆོས་གཉི་ག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དཔེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན ཉིད་དུ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་གིས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་འདོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བར་མཚོན་པ་ནི་མེད་དེ་དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པ་དག་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་ཀྱང་གང་གིས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན།བརྗོད་པ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཅད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕན་ཚུན སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་གཞན་དགག་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་དང་ དུ་མ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པའི་གོ་ སྐབས་ག་ལ་ཡོད།གལ་ཏེ་འདིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因此，于極為共許之喻上存在之因不定。云何為相違？若謂於我等二法俱隨系之喻不成，因許幻等為識之自性即是實有故。因此成不定因。 此非也。如是，凡執為實體性之一切識，皆由如前所說比量證成顯示為無實。故若謂由量所破之幻等亦成就為識之自性故喻不成立，諸事物非由自意樂力而成如是體性，是故此乃過失。 若思維雖于同品存在已成，云何能定因於異品之離，而不成有疑過之因？ 所說，若無遮遣自性之遮遣，彼即相互舍離而住之相，如由遮遣事物則無遮遣無事，若無則無。一性與多性之遮遣亦唯是無遮遣相互自性則無，故為相互舍離而住之相。 若為相互舍離而住之相者，以成立一者即無遮遣他者則無故，令知無餘蘊，如事物與無事物。一與多亦為相互舍離而住之相，故無第三蘊故，體性為一多所攝，是故由所立之返于因之離已成，云何有如前所說過失之處？ 若謂此中立宗義之一分故，因豈非不成？以一多為體性差別之自性故，由彼返所立能立二者亦唯無別。故若所立不成，以與彼無別自性故，因亦不成。

།འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་གྲུབ་ཀྱང་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པས་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྨོངས་པ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ན།དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་གང་གི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ལྡོག་པས་ཤིང་ལོག་པས་ཤ་པ་ལྡོག་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡིན། ཁྱབ་པར་ བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གཉིས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་མ་ཡིན་ལ།རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པ་ མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་མི་སླུ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དམ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ རྣམ་པར་འཇོག་ན་དེ་ཡང་གང་གིས་གཞག་པར་བྱ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 若謂若因已成，爾時諸事物之無自性亦成，以離一性與多性之兔角等，誰亦不許為事物之自性故。 此非真實。如是，且因如何成立，已廣說訖。雖彼已成，若以無自性成立之理為所立者，然由於事物執著難斷故，于真實中遍一切事物之無自性未生定解等，為于愚者成立一切事物無自性之名言應理故，立宗義之一分非因，如說所緣相未得見則無，故不應詰難。 若執為于愚者且為名言義故，應成立無自性者，于彼亦說：若時由遍於自性之一多二者返，如由樹返遮巴拉樹般，由真實性自性返故所立，爾時因於立宗義之一分耶？所遍與能遍返之語，遮遣差別自性二者非異門，若非異門體性，則非立宗義之一分，故此過失。 勝義一詞豈非無義？如是，不欺誑之理為勝義，說具三相因所生智為勝義聲時，彼亦是世俗體性故，云何是勝義性？若由彼力安立諸事物無自性者，彼復由何安立？由彼自安立亦不應理，以于自體作用相違故。由余量亦不然，以成無窮過故。

།འོན་ཏེ་བློ་དེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པར་བྱས་ནས་ རྣམ་པར་འཇོག་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བློས་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ ལས་ཡིན་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱིའི་ཚུལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། བློ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ན་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་བརྩད་དུ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་ཏུ་ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པས་དབེན་པར་གྱུར་པའི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བུམ་པས་དབེན་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དུ་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན དེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པས་ན་བུམ་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་དོ།

以下是完整的直譯： 若謂除彼智一者外而安立，如是則不能成立一切境無我耶？ 此雖善，然由與離一切戲論之勝義相順故，如前所說之智即是勝義。無自性亦由彼故，且於自體作用亦不相違，以總相理安立一切法無事故，彼智自性亦攝於總相中故。如從有等因生一切法無常性智時，不除自體，如是則無可詰難。 離真實生等增益故，未觀察時唯一悅意之事物自性，豈非以無自性聲說耶？彼事物自性是現量故，彼體性之無自性亦唯是現量，如見無瓶之處時，了知彼體性之無瓶性。 若不爾，則失成就與安樂無別性，由彼亦事物不成無自性，以不繫屬無自性故。亦非從彼所生相之系屬，以彼不應是無事之果故。是故凡夫未能現證彼，故為現量所違。如是由所緣相不可得，如瓶，無自性是無之名言所依故唯是無，故為比量所違。

། རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་གནག་རྫི་མོ་ཡན་ཆད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡང་བཟློག་པར་དཀའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་དབེན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད ལ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པས་བཟུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་།སྐད་ཅིག་མ་དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་ གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་བའི་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་དངོས་པོར་གྲགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙོན་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ས་བོན་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་མི་རིགས་པས་ན་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་འཁྲུལ་པ་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རེ་ ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་དག་ནི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བརྫུན་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ། རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་འདི་ཉིད་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་པ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྤུངས་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 若謂如月非兔有者，從牧牛女以上眾生皆無領悟無自性，故難以遮止世間共稱所違耶？ 此非真實。如是，諸事物離增益相即說為無自性，彼雖為事物自性所執所取，然如剎那，由迷亂增益真實生相所障之自性故，凡夫不能決定。由未生決定故，無現量故，非現量所違。 如是雖是所取，然不堪施設名言故，如同未取，此非所緣相，是故非比量所違。以勝義簡別故，不誹謗諸共稱事物故，亦無共稱所違，如是此即是也。 不應說無種子之迷亂不應理故，其增益相云何？以真妄迷亂有何系屬？且非彼體性，以真妄相違故。亦非從彼所生，以虛妄非果故。是故此之所依唯是前世俗故無相違，彼因之因亦唯是前世俗，如是因相續無始故，無有無所依之迷亂。 若問如何各別決定？答：事物如真實體性，世俗自性亦即是此，謂依止他世俗因而作各別決定之世俗果。 若問云何是世俗？答：能作義用之事物，以不堪觀察推究故，名為世俗。

།འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་སུ་གནས་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ མེད་པར་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ནི་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དམ་བཅས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་མ་མོ་ གཤམ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་ ཡིན་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་སྨྲས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ལུང་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཡང་མི་བརྟག་གོ། །འོན་ཏེ་ དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་མེད་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐས་བཞག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་ བ་སྤངས་ནས།བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་བར་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ཆོས་ཅན་ནམ་དཔེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ གཅིག་ལ་གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是真實與非真實遍及一切事物，彼等亦互相遠離而住之相故，遮遣真實體性時，以勢力安住于另一邊。是故此自性為一切事物自身所作，無過失。 若無因則所欲義不成，為證一切法無實故，攝受因者即承許彼有，而立一切法無自性者即承許無，以互相違故，如同自立己為石女，乃與自語相違。如是以對自身作用相違故，因非彼自身之無實性，亦非他者，將成無窮過失耶？ 非也，以無自性亦從彼生，且對自身作用亦不相違等語，已作答故。如是雖無自性，然於世俗中安立業果關係故，無違教證，故亦不應思為相違。 若謂說無實者，以一切義皆無故，難免所依不成等過失耶？此非真實。如是一切比量與所比量言說，皆捨棄互違宗派所立法之差別，依止凡夫共稱之有法而轉，與彼相關之因與喻亦如是成立。 若不爾，若依宗派之因或有法或喻，爾時以一宗派共稱差別所限定之有法，以成諍論所依故，於他不成。

།དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ ལ་དེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས།དུ་བ་དང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་བས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་སྣང་བཞིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའི་གླགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཅན་ སྣང་བཞིན་པ་ཉིད་ལ་འགོག་པར་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གླགས་མི་ཐོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་འདི་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ།།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་བཀག་ན་གང་ཞིག་སྣང་བས་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ལུས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དོན་ དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཟླ་བ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་མོད། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་དག་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པ་ དེས་ན་སྣང་བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ཡུལ་ནི་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འཐད་དེ་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དུ་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བ་དེས་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་ལོག་ཀྱང་སྣང་བ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཁས་བླང་བར་ མི་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 如是，由特殊有法不成故，成為所依不成之因，如是自性不成者，其有法亦不成故，從煙與有等，不能了知火與無常性等，故所立能立言說一切斷絕。 由離非識等自性之唯識等某些已成故，是故此乃如是。若作是念：某者依現前有法而遮遣增益相為能立者，于彼不得所依不成等過失機會，然汝于現前有法自身作遮遣，是故於汝如何不得所依不成等機會耶？ 非如是。如是以勝義為差別，於此現前有法遮遣增益真實有之自性為所立，非遮遣有法自身體性故不相同。若謂遮遣勝義自性，則現前有法之自性更余何有？此亦非真實。以勝義自性之現相非遍攝彼若滅則滅者，以虛妄二月與空發等亦現故。 若謂：雖二月等為外境自性虛妄，然以識之自性彼等為勝義故，現相應理。此亦不能說。以彼等現為種種自性及境住故。一識不應種種，以一性壞失故。多識生起亦先已遮故。亦非住于境，以非有形故。 是故二月等雖非勝義，然如是現相雖離勝義自性，現相本身無相違故，不應許為真實事物。

།དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་ཡུལ་མེད་པའི་དགག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ། །མཐའ་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་གོས་པ་དེས་ན་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་བཀག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གཞན་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པ་ཅན་ནན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འབྲེལ་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་མམ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མེད་ན་དེའི་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྐྱེས་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་གང་ལས་བརྗོད་པར་བྱ།འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་དག་ལ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་རིགས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 不應承認無實物，因為這是以實物否定為特徵。如果實物不成立，則無對境的否定是不存在的，因為若無所否定則否定不能成立，所以以此為前提的那個也不成立。我們不會被執著一邊的實物與無實物之過失所染，因為它們是相互排除的自性，所以說若無一方的否定則另一方具有能成立法性的必然成立，這種說法是不相干的，因為在勝義中實物的本性是不可否定的。 如此，當實物與無實物的自性都不存在時，通過現量或比量，知與所知也是相互關聯的，因此，以此為對境的分別念在一切方面都不是真實的，這是已經成立的。即使實物與無實物的自性不存在，也不應認為從無始以來的習氣所生的、以此為對境的分別念會像兔角等分別念那樣產生。 雖然與外在實物沒有關聯，但是因為是從與彼不異的習氣顯現而生，所以與前識有從彼所生的特徵之關聯。同樣，對於同時生起的、與彼不異的識，也有彼之本性的關聯。因此，對住于分別念中的影像可以作某些建立與否定的言說。 因此，如前所述，若無從習氣所生的識，則因為遠離其影像，分別念不生起，那麼怎能說是對實物與無實物的自性無有的分別念呢？由此可知，有人說具有分別的量所成立的義是真實，而其他的是虛妄，這種執著是不合理的，否則具有分別性就會遭到破壞。

།དེ་བས་ན་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་སྤང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཡང་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ ནི་ཤེས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ན།མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པར་འཐད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟོག་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པས་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ།མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ནོར་བུ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཚད་མར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་སླར་ཇི་ལྟར་ འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མ་རིག་པ་ནི་རིག་པས་ཟད་པར་བྱེད་ལ་རིག་པ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ ན་དེ་ལས་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ན་མ་རིག་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་།ཅི་སྲིད་དུ་མ་རིག་པ་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་གྲོལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཚད་མས་མི་གནོད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 因此，對真假的執著是難以斷除的，那麼如何能斷除一切顛倒？對此的回答是：執著是與識不異的自性，因此當識不存在時，執著又怎麼能合理存在呢？ 因此，如是實物與無實物的分別遍及一切分別念，若無能遍則所遍也不存在，所以在勝義中遠離實物與無實物的執取，如同未經觀察時令人愉悅的芭蕉樹幹，內外都無實質的一切諸法。 以如是方式，當以般若慧眼決定通達八種現觀（一切相智等）的修習力圓滿時，如同某些人對寶石、白銀等的認識一樣，由於完全斷除錯亂相，成為自性量時，能如實執取真實義，因此從如幻的無二智自身清凈體驗的世俗因中必定生起，由於斷除一切顛倒，具大悲與般若自性的智慧光明雖是世俗，但依緣起法性生起時不會再生分別種子。 然而有人說："無明為明所盡，而明即是如實了知義。若按你們所說如來智也是世俗，則因其是無明的自性，當無明生起時，無明如何能轉？只要未斷無明，又怎能解脫？"這種說法也是不相干的。這是因為，無明是對常等遍計法的瞭解，與此相反的、不為量所違的法的瞭解即是明。因此，彼等安立的非顛倒因相是極為著名的。

།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྡོག་པ་ན་གང་གིས་དེ་མ་སྤངས་པ་ཐལ་བར་མི་འཐད་པར་གྱུར་པ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རིག་པ་ཉིད་ག་ལས་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། མིག་བཙུམས་པ་ དང་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་འམ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡང་བ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཁོ་ན་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་ མཆོག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་པར་བཟུང་སྟེ།དེས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གེགས་བྱེད་པས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བའི་ནམ་ མཁའ་ལ་ཉི་མའི་འོད་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་གོ།།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་པ་དེ་ནི་གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་གོ་ཤེས་བྱ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར།དེ་ བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་དམ་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 因此，雖是世俗，但因生起相違之法，隨順如實義理，當顛倒轉時，不合理成為未斷除之過失，其因相的明覺又從何而來？所以這就是原因。因此，如是欲見勝義自性最勝真實，而非如閉眼、盲人等因緣不具足或不作意而不見。 因此，由於未斷除實物等顛倒習氣，如同從無想等持等出定一樣，由實物等顛倒習氣所生的煩惱障和所知障生起，故瑜伽師成為未解脫。又因為唯有如前所說的真實智慧獲得解脫，若成太過則非其他方式，所以應持前說為最勝真實見。 由此現證見無我，與一切過失相違，當成就時，因與彼相違故能斷除一切煩惱和障礙。因此，如同無遮蔽云等障礙的虛空中的陽光一樣，瑜伽師的現量智慧光明無礙趣入一切離生等分別的緣起事物真實性。 如是，識的自性是顯明事物自體，彼因有障礙故，雖事物近在，亦不能顯明；若無障礙，則由獲得不可思議力的殊勝，豈不唯一顯明一切事物？因此，由如實遍知世俗與勝義理趣的一切事物，故獲得一切相智。因此，此即是斷除一切障礙和證悟一切相智之最勝道路。

།སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལ་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་ཙམ་ཉིད་དང་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བརྗོད དོ།།གང་དག་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལྟད་མོ་བ་སྒྱུ་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་དག་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་མི་འགལ་ལོ། །དེ་བས་ན་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཞག་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པར་གུས་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྒོམ་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་སྲིད པ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སེམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་དང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་ན་བསྒོམ་པ་དོན མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་འདི་མིང་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པ། དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱིས་མགུ་བ་ཡིན་ན་དེར་མིང་གི་རྣམ་པ་གོམས་པ་ལས་ བརྗོད་པ་འཕེལ་བར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར།ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྡུད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

我來為您翻譯這段藏文： 凡夫與瑜伽師的差別是這樣的：如同幻師對幻術，他們如實了知僅是名言而非真實，因此對諸事物不執著為真實，所以稱他們為瑜伽師。如同愚童觀眾執著幻術一樣，對事物也顛倒執著，故稱他們為愚童，因此一切無違。 因此，通過教證和理證，遍知如幻無二心之真實性，具有精進于證悟真實之智者們，以聞思所生智安立無二如幻心之勝義世俗自性后，以恭敬、相續不斷、長時間特殊修習的方式，修習緣起法性之一切種智等八現觀次第的瑜伽自在者們，獲得離一切分別、隨順盡生死際的緣起法性如幻唯識相續。此即是對治之主要。 最初安立為如幻並有言說，是隨順彼而非成為對治。如是，以修習補特伽羅無我等外境之理，也不能安立事物自性於心中，因為事物是由無分別心所證知，而彼又無始以來即無，若有則修習成無義。 因此，于彼處對方僅隨順名言分別影像真實性而專注，依止隨順，為增上執實者所歡喜，則于彼處由熟習名相，言說如何不增長？若謂內在不動自性漸次攝集分別，如是則於他處亦同，極為廣說已足。

།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་དང་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཅིག་གི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་ བ་དྲུག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཡོ་བ་དང་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མོས་པ་ དང་།ང་རྒྱལ་ཅན་དང་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དང་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་དཔངས་མཐོ་བར་སྒྲོགས་པའོ། །ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཏེ། འགུལ་བ་ནས་ ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དབུས་མཐོ་ན་མཐའ་དམའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །འདི་ཉིད་བཟློག་པ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་བྱང་ཕྱོགས་དམའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ།།འདི་ཉིད་བཟློག་པ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是，為顯示一切方面皆悅意之真如，故說由法性力而生相。即所謂"當顯示如來真如之時"等。 "六種變化和十八大瑞相"是以差別行為的單數語。其中六種變化是：就器世間而言，依大地顯現造作與未造作之力，依次為震動和升高。就有情世間而言，有四類有情：行不善者、信仰諸天者、具慢者、具智者，依次為說話、上行、下行、高聲喊叫。 十八大瑞相也是此六種變化的小、中、大差別，從"震動"到"普遍轟鳴"等詞義所顯示。或者說，"中央高則邊緣低"為第一，與此相反為第二，如是"東方高則西方低"為第三，與此相反為第四，如是"南方高則北方低"為第五，與此相反為第六，如是成為六種。十八大瑞相也應如是了知。 總結即所說"如是長老須菩提"等。"隨如來生"即如是隨一切種智相而生。顯示無生體性即所說"複次長老須菩提不隨色生"等。如是，若問為何，以"如是由何"等言迎疑，易解。"如是"即由如幻性隨道智相而生，故說"隨如來生"等。顯示真如無所緣體性即所白"世尊，如是"等。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དག་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚོགས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། ལྷག་པར་མོས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་གཏོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྒྱུ་གང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྐབས་སུ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ རྒྱུའོ།།རྐྱེན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པའི་དོན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདབ་ཆགས་བྱ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཤོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ན་འདབ་ཆགས་སོ། །མི་ལ་ཡང་མཛའ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པས་འདབ་ཆགས་ སུ་གྱུར་པ་སྲིད་པས་བྱ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའི་སྒྲ་ཡོད་པས་འདབ་ཆགས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རྫས་ལྕི་བ་སྟེང་གི་ ཕྱོགས་མཐོན་པོ་ནས་ལྷུང་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ལགས་ཏེ་གང་གིས་དེའི་ལུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由一切種智相之體性無所緣故，此真如是甚深行。 宣說善說隨述即"舍利子，是如是"等。 世尊說法非無果，即所說"當顯示此真如時"等。 關於"由昔所凈修者"，有人說：由資糧等福慧二資圓滿積集、昔所凈修成就者，于如幻法修得忍，即獲得勝解。其他人說：由法界周遍所攝，獲得無生法忍。 以何因緣入大乘者于小乘處，即所白"世尊，此諸菩薩"等。其中因是取因，緣是俱生緣。 所說離般若方便善巧為因即"舍利子，此諸菩薩"等。 為總結義故說"舍利子，如是菩薩"等。 為明顯故示例即說"舍利子，譬如"等。 "有翼鳥"者，因有二翼故名有翼。人亦有親友等方，可成有翼，故說"鳥"。于吉祥等有鳥聲，故說"有翼"。 "此非是"等言似不合理，若問何故，以迎疑，重物從高處墜落，由事物法性決定故，即所白"世尊，如是由其身亦"等。 說明喻義即"舍利子，是如是"等。

།ལྟུང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།འདིས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་ པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་།།མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚོན་ཆ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་མཚན་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་མ་རྟོགས་པས་མི་ཤེས་མི མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་བསྟན་པས་ན་འདི་སྐད་དུ། མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འདིར་ཐར་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： "墮落"者，即使具足佈施等，由離般若波羅蜜多及方便善巧之修持，將墮聲聞地。此說明彼二者于涅槃為主要。 如是，應持唯十六種相為自性之相。 如是說： 煩惱相及標誌， 違品與對治等， 遠離及艱難定， 所為及無所緣， 遮止執著相， 所緣之所謂， 違品無障礙， 無基無行無生， 如是真如不可得， 自性十六為體性， 如同兵器所表徵， 是為第四之相也。 唯具解脫分善根者，能生如前所說修持之遍知，為顯解脫分故說"複次舍利子，菩薩過去"等。 "彼以相之方式"者，即一向執著之修持。"思維"者，即現前。"執取"者，即決定。由世間及出世間智未證悟故，配合為"不知不見"。 "欲迴向"者，由思唯空性即是無上正等正覺而回向。如前以"何以故"迎疑，說"舍利子，若"等。 由是解脫分顯示處，故示對治，此說：以無相緣智相，于佈施等佛法于自相續生起圓滿成就之般若波羅蜜多善巧，及方便之相，於此一切相現觀中許為解脫分。此中解脫為離系差別，于其分有益故為解脫分，即為入教之因聞思自性。 是故說由離般若方便善巧而墮二邊。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསོལ་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དད་པ་དང་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།དགེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་དང་། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་དོན་མེད་པས་ན་དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐར་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་ རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།།ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དད་པ་ལ་སོགས་འབྲིང་གིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是亦云： 無相佈施等， 善巧于正修， 於此一切相， 許為解脫分。 為明善巧，故問"世尊所說義"等。"所說"者，即"應知將住于聲聞地或獨覺地"此義若如我所知，則于具足極多福德資糧等，亦將疑惑大菩提之證得。 若問如何能得？故白"世尊，是故"等。 "當修般若波羅蜜多，當勤方便善巧"者，般若波羅蜜多即遍知一切法一切相。方便善巧即于佛等境之信解、佈施等、欲善等念，及業作者所作無緣三摩地。 是故，由無根義故非根性，信、精進、念、定、慧自性解脫分善根五種應當成辦，如是當說。 如是亦云： 緣佛等信解， 佈施等行境精進， 圓滿意樂念， 無分別等持， 于諸法一切， 智慧五種相。 以善說故說隨喜："舍利子，如是"等。 雖然如是，非由一切信等能得無上菩提，故白"世尊，此般若波羅蜜多甚深"等。由信等中品不能得故為難生，由彼等小品不能證故為極難生。如是說隨喜："天子，如是"等。 "慧劣"等者，由離一切法遍知故為慧劣，由於佈施等境無精進故為精進劣。

།རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་མོས་པ་དམན་པའོ།།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་མེད་པས་ན་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་ན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་འབྲིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་བླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བས་བསུ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།སྤང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ སུའོ།།འཚལ་བ་དང་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སླ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由離一切無分別三摩地故為信解劣，由無緣佛等信故為不善巧方便，由離利益事等念故依止惡友。 此中意為：由大信等易證正等菩提，彼等小品難證，以此勢力，中品者證獨覺菩提，小品者證聲聞菩提，此義含蘊當顯。 如是亦云： "利根易證正菩提， 鈍根難證如是許。" 依勝義諦遮除難生性，故白"世尊如是說"等。"如是"者，遮除義，即"非"之詞。 若問："何故生疑，謂全無少許可證悟者？"迎此而白"世尊"等。"由空故"者，義為由無生故無可證悟之法。 為明此義，故白"世尊，如是"等。"為斷故"者，為以無間道斷諸煩惱故。"現證菩提及當證菩提"者，為解脫道位。"了知及當了知"者，為殊勝道。"由此理趣"者，即由作者、業、作用無所得故。 由空性故全無易證菩提，故說"須菩提，由無生故"等。其中由無因故為無生，由無果故為不真實。是故由非世間及出世間智境故，如其次第，由不證故及未成就故。

།འདི་སྐད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་སླ་བར་འགྱུར། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ལྷག་ པར་མོས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་སླ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་དེས་ན་དེ་འབྱུང་དཀའ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ལྡོག་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ནམ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་འམ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར། ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲི་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་བསམས་ནས་དྲིས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདུན་ལ་སྤྱིར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གཟུགས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是說，諸法由無生性故非智境界。云何易得無上正等菩提？若問如何，則答：如是瑜伽師雖於此法深信，然於世俗中如幻人所作，修集福慧資糧而證悟，故難得。 為顯此義而說"具壽須菩提，由此空性之理趣"等。 複次，以"何故"迎疑，而說"具壽須菩提，虛空"等。"不作是念當證菩提"者，由是空性故，具虛空自性之菩薩，無有"我當證得菩提"如是加行，故難得。 為遮於世俗中亦極易證菩提故，說"具壽須菩提，若"等。"若成不退轉"者，由有所欲故不退轉。 以退轉門顯已，復以隨順門顯示，說"具壽須菩提"等。為說不可能退轉故云何難得，故說"具壽舍利子復何"等。若退，為色等法相，為異於彼，為真如相法，為異於彼而退？於一切處皆問"何"字。由思法性而問故，義為"非如是"。 總說于歡喜等七地不可能退已，復以能證、所證法之差別，說于不動等三地，即"具壽舍利子，複次色于無上正等菩提當證不"等。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ལས་གང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཏེ་གང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་སྤོང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེན་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་དང་བརྟགས་ པར་ཡང་རྣམ་པར་གནས་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་སླ་བ་ཉིད་བཀག་པ་ན། གལ་ཏེ་ དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་སྟེ་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ཡང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལྡོག་གོ་ཞེས་ འདོད་དོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 關於佛地普光，說"具壽舍利子，于意云何"等。"何為退轉法"者，由無退轉之因故，于彼空性法中，以一切種不執著之理而住，何法能從中退轉，即無有也。"彼法復何"者，即無有也。"何"字，表遮遣義。 總結而說"具壽舍利子，如是"等。"于真實性及安住性一切法不可得"者，有說：勝義諦中真實性及觀察時安住性皆不可得。他人則說：由離能知所知自性之真如，故依次為真實性及安住性。 遮世俗諦依止易得性已，若於勝義中修行時，則非當機所需，故說"法性"等。所說法性之相，即諸法無生之相，如是則全無退轉，然於世俗中則有退轉。 若謂於世俗中亦無者，不僅與現量等相違，且與自許相違，為顯此義故說"複次具壽須菩提"等。

།རྣམ་པར་གཞག་པ་ ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་དཔའ་སྟེ་སེམས་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སས་བསྡུས་ པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པས་ན། དེའི་ཐེག་པ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ་གསུམ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཀ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་མེད་པར་རྒོལ་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚིག་གིས་ལན་འདེབས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ནི་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།རེ་ཞིག་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།སླར་དྲིས་པས་ལན་འདེབས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་ འབྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： "將無有安立"者，當說一切法無生時，菩提自性之菩薩，即唯一心性即是所趣之乘，故為菩薩乘。此即如來子所攝之佛乘，因此，于因位時不應有聲聞乘等三乘，故彼三乘菩薩之安立將不復存在。然此三者乃如來所說，若如具壽須菩提所說，則三種種姓之安立將不復存在，唯有一乘，如是則與自許相違。 若一切法雖無生，然有菩提故，已許有任一菩薩，云何說三種菩薩皆無安立？為此而說"具壽舍利子，云何"等。謂彼諍論三乘補特伽羅不存在之具壽上座須菩提，豈不許有一菩薩耶？ 雖已知曉，然為令其作答故說此等。若如具壽須菩提所說，則此三者之安立將不復存在，唯有一乘。且應問具壽上座須菩提。 即問此義，故說"須菩提，汝復云何"等。再問已答，故說"具壽舍利子，云何"等。"真如之真如"者，即無生於真實中亦非有。 分別"非彼"者，故說"真如亦"等。"三種"者，即聲聞乘等之種類。由語具遮遣果故，說彼唯一所緣，故說"具壽舍利子"等。

།གཅིག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་ངོ་། །རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་པ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དཀྱུས་མའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་།དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཁྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩོད་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་ཞར་ལ་འོངས་པའི་དོན་ཉིད་ཐར་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ དབྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་དད་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་གང་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་སླའོ།།ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ པའི་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་མཉམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ ད་ལྟར་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： "一者"即是大乘自性之相。由理相同故，說"非彼"。為遣除所依故，說"具壽舍利子，汝豈"等。"非彼"之義已說。 總攝正文之義，故說"具壽舍利子，如是"等。"何故作是念"者，于瑜伽行者世俗諦中有無上菩提故，以彼力故，勝義中實無菩薩性。是故，何故汝等作是念："此是聲聞乘者"等？然不應生如是心，此為其義。 由諍論相續展轉而來之義，即解脫分相應之證悟，故說"舍利子，如是菩薩摩訶薩"等。"諸善分別"者，即決定證悟時。"于彼無差別"者，以不見三種菩薩差別故。"無差異"者，以證悟真如一性故。"無分別"者，以如前所說之相與差別不能各別建立故。 由具小、中、大解脫分故，"不偏"等三語依次配合。為顯示不違法性之義，故說"須菩提，如是"等。由菩提差別眾多，故請問"世尊，以何菩提"等，易解。 生起解脫分歡喜者之抉擇分義，故請問"世尊，菩薩摩訶薩"等。略說"應住平等"之廣釋，故說"一切眾生"等。心平等者，以無貪著故。無不平等心者，以無嗔恚故。"以慈心"者，即以成辦現前義之心，謂以成辦現前義之心。

།ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ་མ་འོངས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །བྱམས་པ་དང་ཕན་པའི་སེམས་དག་གི་དོན་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྤུན་ཟླ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། གྲོགས་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བར་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་དང་བྱམས་པ་དང་ཕན་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཕ་དང་། མ་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། མཛའ་བོ་ དང་།གྲོགས་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་དྲོད་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དྲོ་བ་རྣམས་ ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས་། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་ སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པས།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ན་རྩེ་ མོར་གཏོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： "以利益心"者，即未來，以成辦未來義之心。慈心與利益心之義，即以善心與摧伏我慢心所說。 以無嗔心者，即以離嗔心。彼即是以無害心。以無惱害心者，即離生怖畏故。"於一切眾生作父想"等易解。 然由此近喻，當知亦應作兄弟、姊妹、親友、伴侶、親屬、姻親之想。其中父母等二二合說為五種。 "我應住為一切眾生怙主"者，顯示此義：以平等、慈愛、利益、無嗔、無惱害等五種心，及以父、母、兄弟、姊妹、子、女、親友、伴侶、親屬、姻親等心行相，緣一切眾生時，獲得暖位正覺善根，故名一切眾生之怙主。 如是亦說："暖位所緣境，贊為諸有情，于彼平等等，說有十種相。" 依頂位而說"自身亦"等。此說：自身住于離諸罪惡及修行佈施等，如是勸導他人離惡，勸導趣入善行，稱讚隨喜，以此等所緣，則生頂位所攝。 如是亦說："自身離諸惡，住施等令他，安立及稱讚，隨順即成頂。"

།བཟོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ ནས་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ དང་།འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། །རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ ཤེས་པ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་ སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་མཉམ་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དེ་དག་གི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་ཐོ་ འཚམས་པ་མེད་པ་ལས་སོ།།འབྲིང་ནི་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་མ་ལ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འབྲིང་ནི་ཕན་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་ཕར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་ པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྩེ་མོར་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་སྦྱོར་བས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འབྲིང་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་འཇོག་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་དག་ པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ལས་སོ།།ཆེན་པོ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྒོམ་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་འཇུག་པར་བྱེད་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཞན་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 依忍位而說"如是從諦至菩薩無過入"等。如同頂位階段中所說依自他的所緣及行相差別，如是以四諦苦等，及初果等、極喜等地，自身遍知且勸導他人等行相所緣，則生忍位。 如是亦說："如是忍亦是，依自他知諦。" 依勝法位而說"住于成熟眾生"等行相所緣，則成勝法，此即所說。如是亦說："勝法如是以，成熟眾生等，當知。" 此等順抉擇分亦由小、中、大差別，各分三種。 其中暖位所攝小品，由平等慈心於此生中對他無惱害故。中品由利益等三心於後世對他有利益心故。大品由父想等發心於此世後世欲成辦他人所愿故。 頂位所攝小品，由自他修習離惡，欲令他人離苦因故。中品由自他安立於佈施等，欲令他人正修安樂因故。大品由自他趣入修習二種緣起，依欲除他人顛倒苦樂而說。 小中大忍，依次由"如是從諦至菩薩無過入"，依欲令他人決定趣入聖道、初果等及佛果而說。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་རྟེན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། ཇི་ལྟར་བཟོད་ཆེན་སྐད་ཅིག་མ། །གཅིག་ཡིན་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་།ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འདིར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟེན་པའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་ལ་ནི་རབ་དང་རབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་པའི ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞིང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི་བསྒོམ་པ་གནས་སྐབས་གོང་ནས་ གོང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ དོ།།འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ནས། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ སྙད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： 雖然如此，大忍被認為是多個剎那。勝法的小中大品，依次為：為令他人無差別成熟於三乘故，為令特別決定趣入菩薩道故，為欲依止一切圓滿之最極究竟故，以"成熟眾生"、"無障礙法"、"正法住"等詞句而說。 《阿毗達磨俱舍論》說："如大忍一剎那，如是即勝法。"此是就自利而說，此處則就利他而說小中大品差別，因為于利他精進中有勝、最勝等階段故。因此彼此無有相違。 若問：為何于每一現觀中說順抉擇分等？答：由說相、道及一切基差別修習次第，於一切相智等三種現觀中，以世間順抉擇分為先導而證得出世間見修道，于遍知一切相等三種現觀中，由修習階位漸次殊勝差別，於一切方面由殊勝道所攝之無漏智小中大次第生起。 其中"無障礙法"即菩薩執著等。"正法住"即成佛。有人說：由自住于成熟眾生等，以勸導他人等行相所緣而生法，故為遮止頓生，以順抉擇分等名言而說。 此為《般若波羅蜜多論現觀莊嚴論光明》真如品第十六。

། །།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། གཞན་ ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ལྡོག་སོགས་བརྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བརྗོད པས་འདི།།ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །རྟགས་ནི་རང་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མཁོ་བར་གཏོགས་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ དང་མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའོ།།རྟགས་ནི་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་དགའ་བས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་ཚིག་འདི་དག་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་བཤད་ པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལགས་པར་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་མ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་ངེས་པར་བྱ་བ་ ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

我來為您直譯這段藏文： 對於不退轉菩薩僧眾，如前所說的順抉擇分、見道等亦復生起，故當說不退轉菩薩僧眾。彼等住于順抉擇分道，如是住于忍智所攝見道，復有住于具因修道，成為三種階位。 如是說道："從順抉擇分，乃至見修道，諸菩薩安住，是為不退眾。" 其中，應知以從色等退轉及無疑等二十種行相，住于順抉擇分者的不退轉相。如是說道："觀察色等退轉等，說此二十種行相，住順抉擇分位者，是為不退轉之相。" 由是真如體性故，首先宣說從色等退轉，即"世尊，不退轉菩薩摩訶薩"等所問。其中行相即對治分所攝諸法。標誌即自身所具征相。相即彼受用所需。 或者，行相是身體喜悅特徵，即毛豎、淚流等。標誌是語言特徵，即歡喜祈請等。相是修行特徵，即聽聞、受持、讀誦、供養等。或者，此等詞句是前前之解釋。 "世尊，我當如何了知是不退轉菩薩摩訶薩"此問即請問不共證相。答覆即"須菩提，凡是凡夫地"等所說。 所謂"真如地"者，由一切地如幻故，以"此等一切"等而說。"無分別離分別"者，以理教定解，非余可能，故依次配合。

།དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཡིན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན་ གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བསམ་པ་དང་མཉན་པའི་དུས་སུ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ་།དངོས་པོ་འཛིན་པར་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཐོད་ཐོད་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་ ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ན།ཕ་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟའོ་། །གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་ རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོར་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་བསམ་པས་མགུ་བར་བྱེད་ པས་གདོང་དུ་མི་ལྟ་བའོ་།།ལྷ་གཞན་ལ་མི་རྟེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བདག་གིར་མི་བྱེད་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཟད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་ དང་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མི་ཐོས་པ་དང་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཟུང་ངོ་། །བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་ པར་གསུངས་པས་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་རྐུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་གྱི་རྫས་གནས་ལས་སྤོ་བའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ ལ་མངོན་པར་བགྲོད་པའོ།

我來為您直譯這段藏文： "從彼中"者，即從眷屬之壇城中。"此即如是"者，即以從色等退轉故此即如是。于聽聞時思維並勝解"唯此是真實，其餘是愚癡"。不示執著事物，不作無義言說，以顯示如幻義故，說具義之語，非無義。 精進修習法性時，不觀察他人所作與未作之事。"應當執持"者，應以比量決定執持，如說："從因聚生果，所有諸比量，不待於他義，說彼為自性。" 以獲得信解故滅盡疑惑，即"須菩提複次"等所說。"不看面"者，以了知所知真實等可能之意樂滿足故不看面。"不依止他天"者，即不執著為救護等體性。 以愿成就故滅盡八無暇，即"須菩提複次"等所說。"不生惡趣"者，明說不生地獄、餓鬼、畜生。此為近顯，當知亦不生邪見、不聞佛法、邊地。"亦不受持女身"者，由說遮止女身，應以義理了知不成為根不具、愚癡、啞者。 "復"字意為不生長壽天中。以具悲心故令自他趣入善法之義，即"須菩提複次"等所說。其中殺生即斷他命。不與取即以盜竊方式移動他人財物。欲邪行即于非支分等處行淫。

།འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ནི། ལ་ལ་ཤིང་ཤུན་བུ་རམ་བཅས། །གཞན་དག་སྦྲང་རྩི་ལས་བྱས་པ། །ཕྱེར་བཏགས་ཕབས་ཆུར་སྦྱར་བ་གསུམ། །མཁས་པས་ཆང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བུ་རམ་སྐྱུ་རུ་ད་ཏ་ཀི། །ཆུར་སྦྱར་བཅོས་ ཆང་ཡིན་ཤེས་བྱ།།ཟོས་དང་འཐུངས་པས་མྱོས་གྱུར་གང་། །དེ་ནི་མྱོས་གྱུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་དཀར་པོའི་ཆོས། །ཀུན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ཕྱིར། །བག་མེད་གནས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། །ཞར་ལས་ཀྱང་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ སྨྲ་བའི་ཚིག་གོ།།ཕྲ་མ་ཟེར་བ་ནི་གཞན་འབྱེད་པའི་ཚིག་གོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་མི་སྙན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་དོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་རྫས་རྣམས་ལ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་རེ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་ སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་ལའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་སེམས་ ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་འབྱེད་དོ།།བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ།།སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སོམ་ཉི་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལམ་གཞན་འདོད་ཅིང་ མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནེམ་ནུར་རོ།།ལམ་དྲང་པོ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྲོ་བ་མེད་པས་རིགས་ཀྱི་ཆོས་གསོ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་གསོར་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ རྨོངས་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་དེ་ཕན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པས་མ་འོངས་པ་ན་ཕན་པར་སྨྲ་བས་ན་ཕན་པའི་ ཚིག་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚིག་ཚད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་རན་པར་སྨྲ་བའོ།

我來為您直譯這段藏文： 谷酒和調製酒等放逸處： "有些用樹皮及糖蜜， 其他則是用蜜所制， 磨粉加入酵水三種， 智者應知此即為酒。 糖蜜、庵摩羅、達他基， 和水調製應知為酒。 食用飲用而醉者， 即說彼為醉。 此等三者為白法， 一切之違品故， 說為放逸處， 此亦附帶而來。" 妄語即說不實之語。離間語即挑撥他人之語。粗語即說不悅耳之語。綺語即一切從煩惱所生之語。貪心即對他人財物不當生起希求。害心即對眾生瞋恚。邪見即無見。 "一切"者，即以咒語加持等。"於一切"者，即于無餘眾生境。"一切種"者，即以小等差別。"一切"者，於此心亦不生不分別。 以自他交換故，於一切眾生境迴向佈施等義，即"須菩提複次"等所說。"任何法"者，即經等。"通達"者，即執為己有。"佈施"者，即給予具果。 以正法證悟故於甚深法不生疑惑之義，即"須菩提複次"等所說。其中欲求他道且無究竟故為猶豫。違背正道即疑惑。無種種善增長故非種姓法療治，故為疑惑無治。以一切種離證悟故為愚癡。 以入于利他故具慈愛身語意業之義，即"彼具利益語"等所說。其中以具慈愛身業故，未來當說利益語故具利益語。如是以具勝語業故說適量語故為說適量語。

།བྱམས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣར་སྙན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འཇམ་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦྱོར་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་།གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པའི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་དོན་ནི་བག་ལ་ཉལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པས་བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པས་བསྡུས་པ་ནི མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི། དེ་འོང་ངམ་འགྲོ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འོང་བའོ། །འགྲོ་བ་ ནི་ཕར་འགྲོ་བའོ།།སེམས་འཁྲུལ་པས་འགྲོ་བའམ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཐོགས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བདེ་ བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐང་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་ས་ལས་མི་འདེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཅིག་ལེགས་པར་མ་གཞག་པར་རྐང་པ་གཉིས་པ་མི་འདེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་ས་ལ་མི་འཇོག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ས་ཕྱོགས་སྤང་བའི་དོན་དུའོ།།ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཟོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཉུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ནད་ཉུང་བའོ། །སྐྱོན་ཉུང་བར་འགྱུར་བ་ ནི་གཞན་གྱི་འཚེ་བ་ཉུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་དྲོ་བར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ གིས་ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ནི་སྲིན་བུའི་རིགས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： 以慈心遍及故，由心所發起故，能令悅耳等，故成為柔和語。 以圓滿加行故，不與五蓋——欲貪、害心、睡眠、昏沉、掉舉、惡作、疑等相伴之義，近顯而說："將成少昏沉睡眠"。 以修習對治故，摧破一切無明等隨眠之義，即說"將無隨眠"。其中無有無明見漏所攝隨眠，而非欲漏有漏所攝，因菩薩是故意受生故。 以恒時等持故，具足正念正知之義，即說"彼來或去時"等。其中來者，即面前而來。去者，即往彼而去。非由心亂而去來，因具正知故。近住正念，因具正念故。為斷除行儀過失之義故不遲緩，即非極慢。 "安詳"者，因精進證悟寂靜自性故。"不隨意舉足離地"者，因未善安第一足不舉第二足故。"不隨意置足於地"者，為避有生命之地故。 以行為謹慎故，衣等受用清凈之義，即"複次須菩提"等。少有損害者，即少病。少有過失者，即少受他害。如是，彼等即成為暖位階段十一種行相。 以善根超勝一切世間故，身不生八萬蟲類之義，即說"其他眾生身"等。"一切"者，即乃至微細方式。"一切"者，即諸蟲類。"一切種"者，即以色等行相。

།ཐམས་ཅད་ནི་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་གྲངས་སུ་བགྲང་ བར་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་དོན་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ནི་ལུས་ལ་མཚན་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་ཉིད་དོ།།ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་ཡོངས་ སུ་དག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་བྱ་བ་ཉུང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་ལ་ཡོངས་སུ་སྦེད་པ་མེད་པས་ན་སེམས་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ སྟོན་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་སྒྱུ་མེད་པའོ།།ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སེམས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོན་པོ་མེད་པའོ། །གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བས་སོ། །རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྙེད་པ་ནི་རྫས་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གྲགས་པའོ། ། ལྷུར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཞོལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་འཕྱིང་པ་པ་ཉིད་དང་། བསོད་ནམས་པ་ཉིད་དང་། སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཉིད་དང་། དགོན་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་ཉིད་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཅོག་པུ་པ་ཉིད་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི སེམས་མི་བསྐྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 一切即不生八萬種蟲類數量。如是，若問何故，以"須菩提，如是"等來迎疑而說。以善根清凈故，心無諂曲之義，即說"如何如何"等。 其中身遍清凈者，即以相好等莊嚴身故。語遍清凈者，即具梵音等自性。此二者，說為心遍清凈之果。正因如此，以其為主故，為分別心遍清凈之義，即說"世尊"等。 其中因於利養等無所顧故心少事務。因不隱藏真實過失故心無動搖。因離顯示非真實功德故心無誑。因如實而說故心無諂曲。因離慳吝等故心無歪曲。"何為"者，即趣向大乘故。 以不顧利養恭敬等故，受持十二頭陀功德之義，即說"須菩提複次"等。其中利養者，即得物。恭敬者，即受尊重。偈頌者，即名聲。"不專注"者，即不趣入彼。 其中十二頭陀功德即是：所謂糞掃衣、三衣、毳衣、乞食、一座食、不后食、阿蘭若、樹下、露地、常坐、隨處、塚間住。 以成就佈施等殊勝故，于彼等波羅蜜違品慳吝等不生心之義，即說"非多嫉妒慳吝"。

།ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་ བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་བཤད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་།བསྐྱོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན་བློ་བརྟན་པའོ། །ཕྲ་བའི་དོན་མཐོང་བས་ན་བློ་ཟབ་པའོ། །སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ ཅན་གྱི་ཁམས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འདོད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིར་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཟུང་བ་ཡོངས་སུ་འདོར་བས་སོ། །སོ་སོར་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་ནི་འདྲེན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བླངས་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་རྩེ་མོར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པའི་ དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ལ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་དད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།འདི་དག་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཀྲིར་མི་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོགས་པའོ། །སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།མཐའ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལའོ། །སྡུག་ བསྔལ་མཐར་ཕྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།

我來為您直譯這段藏文： 因為是近似表示，故執持一切波羅蜜多之違品。因為法界正攝一切故，爲了解證不違法性之般若波羅蜜瑜伽之義，即說"說深法時"等。因不能動搖故心堅固。因見微細義故心甚深。"修習"者，即正修習。 以攝受有情界故，為利他愿入地獄之義，即說"須菩提複次"等。"應懺悔"者，即捨棄所受持之菩提心故。"應各別斷"者，即為后不復生故。心不亂者，因無間斷故。不動者，因不捨所受持故。如是，彼等即成為六種頂位之狀態。 爲了解證可信悟法性不為他所引之義，即說"須菩提複次"等。"示於法性"等四句，因證悟苦等諦如幻故而如是說。"不隨他信而行"者，即因現證法性故非依他信解。 為以喻明示此等故，即說"須菩提譬如"等。因不可引故不可奪。因無退轉故為不退轉法。因住一邊故定趣一切智性。廣說此等即說"趣向圓滿菩提"等。 以善巧佛陀方便智故，爲了解證示現似道之魔為魔之義，即說"須菩提複次"等。"此菩薩行"者，即般若波羅蜜多等行。"於此"者，即於此。"苦盡"者，余謂"于修四聖諦"。

།ཀྱེ་མ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀྱེ་མ་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་དུས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མངོན་པར་གྲུབ་པར་མི་ འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་བཟུང་བར་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་བདུད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྟོགས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བཟོད་པར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་ ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གོ།།གཞན་ལས་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བདུད་ལས་ཐོས་པ་ནའོ། །སེམས་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་ སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་དེའི་སེམས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 關於"嗚呼母親"等，意為：嗚呼母親苦啊，當你的蘊體因離法性證悟故，后時不能圓滿成就時，為何還思以願力等為眾生利益而受持其他蘊體？ 了知此為魔示現似道后即退轉。如是，此成為屬於忍位之二種狀態。 爲了證成以三輪清凈於一切行為中得佛隨喜之義，即說"若菩薩摩訶薩從他"等。"相關語"者，即"此非佛說"等語。"從他聞已"者，即從他魔聞時。結語為"心不離法性"。 應當依次配合"于加行、正行、結行位中不退失、不退轉、心不變異"。"如是行"者，結語為"以佛隨許之行而行"。為攝要故說"若彼菩薩摩訶薩"等。 如是，此成為屬於法勝位之一種狀態。所說諸相，即表示住于抉擇分位之菩薩摩訶薩不退轉于無上正等正覺。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་ དང་།།ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱང་བ་ནི། ། ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། ། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན ཉིད་ནི།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཟོད་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ། །བཅུ་དྲུག་རྣམས་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་བསྐྱེད་པས་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། ། སྔོན་མ་བྱུང་བ་མི་བྱེད་པས་མི་བསྐྱེད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྟོགས་ལ།ཆོས་དེ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་བསྐྱེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བཟོད་ པ་ཐོབ་པའོ།

如是亦說： "遠離色等法， 疑惑懈怠盡， 自住于善法， 令他安立彼， 依他施等行， 于深義無疑， 慈身等五種， 障礙不相隨， 摧滅諸隨眠， 具足念正知， 衣等皆清凈， 身無諸蟲生， 心無有諂曲， 受取無慳等， 如法而行走， 為眾尋地獄， 不為他所引， 于示他道魔， 了知彼為魔， 行佛所喜行， 以此二十相， 暖頂及與忍， 住于諸法勝， 不退大菩提。" 住于抉擇分后，不退轉之特徵之後，住于見道之不退轉特徵者，應以苦法智忍等十六剎那來說明。 如是亦說： "忍智諸剎那， 十六見道中， 菩薩不退轉， 應知是其相。" 其中，為顯示由遠離色等法之證悟而成苦法智忍，故說"復有瑜伽"等。由不于安住生殊勝故不造作，由不作前未有故不生起。如前，若問何故，則迎疑說"如是"等。由自相空故者，即由體性空之法性空等法證悟不可得故，無過失菩薩入于證悟苦法智忍並證悟之，彼法亦不可得，因其不造作亦不生起故，此為結語。獲得無生法忍者，即獲得如前所說之忍。

།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སུའམ། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གསུམ་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྟན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་ཅིང་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པས་སོ། ། སེམས་མི་གཡོ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་སྦྱར་བ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་མ་ཉམས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་སེམས་ལྡོག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པའམ། མི་འཇུག་པར་ འགྱུར་བ་ལས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འདིར་ལྡོག་པ་དང་།འཇུག་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དག་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་ གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་བསམ་གཏན་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ བསམ་གཏན་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་ཡང་བྱེད་དོ།།དེ་དེའི་ཡན་ལག་སྤངས་པས་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའོ།

由宣說無上菩提心本身而成就苦法智，故說"須菩提復有"等。為顯示見道、修道及殊勝道中，或加行等階位中皆為無，故說"一切智性如虛空"此三句。 "如是應知"等，即于聞思修諸階位中應當修習。其中，心之宣說乃無障礙且具實義。心不動搖乃由現證法性本身而現證。不可奪取乃非他者境界，應當配合正受持、加行及所為而不失壞之義。 由從聲聞緣覺乘心退轉而成苦隨知忍，故說"彼從聲聞緣覺地退轉，而趣入一切智性"。 其中，從將入而退，或從不入而入，此處僅是退轉與趣入而已。因彼等不作真實義故。如是，于第三剎那中，由與隨知相應故，可能墮入聲聞等地，因彼已得三界對治故。是故說明從彼退轉之相。 由擇法力而圓滿盡除禪定等支分，成就苦隨知，故說"若彼等欲"等。此中，禪定是指漸次住定九等譬喻。為現法樂住故而現證，故住于禪定而不現證其果，亦令禪定熟練。由斷彼支分而證隨知，為知成為色無色界對治故而緣取，故雖入諸禪定，由隨順自性事物執取，亦不因禪定力而生。

།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པས། དེ་སླར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་ བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་བསྐྱེད་ པས་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེད་ཆེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྙན་པའི་དབྱེ་བས་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མིང་ལ་སོགས་པ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་མི་ འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཐུས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གནས་པའོ་། །འདོད་པ་ རྣམས་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་འམ།མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལྷག་པར་ཆེར་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་སྐྱོ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འགག་པའི་འཇིགས་པ་མཐོང་བས་སྐྲག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པས་རིངས་ཐབས་སུ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མ་འོངས་པ་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་དང་།ད་ལྟར་གྱི་ལ་མི་བརྐམ་པ་ཉིད་དང་། འདས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིན་པོ་དང་སྤེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆོས་འབའ་ཞིག་གིས་འཚོ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 于苦隨知階位中，菩薩不應獲得離貪，故覆住于欲界諸法，應當如是配釋。 為斷除不善之身心故，是集法智忍，故說"須菩提復有"等。由斷除見所斷分別故，生起身心輕安，于名等不作執著。由內外自性悅音差別，故說聲與偈頌二者。 由證悟自相空性法故，即使未得名等亦無不悅，故心不亂。由如幻修習方便善巧力，無執著而受用欲塵故，是為集法智，故說"若在家"等。家即執著處所。于已得諸欲無執著貪著，或於未得諸欲無強烈希求追求。由證知如幻涅槃法故，生厭離想。 為以喻明此等故，說"須菩提，譬如"等。由見命根等滅盡之怖畏而生驚懼想。由具怖畏故，說"急速"。 關於"不希求"等，有謂：于未來不希求，于現在不貪著，於過去不執著。他人則說應用於加行等。 由生起歡喜安樂故，具喜性及樂性，不希求彼而住於家，如前配釋。 由見境過患故，恒時梵行，是為集隨知忍，故說"彼等若在家"等。"平等不平等"即指借貸交易方式。"唯以法活命"即由成就明處故。

། གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཞི་གནས་ ཀྱིས་བརླན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྟོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་བུ་ དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅུ་དྲུག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་མཆོག་ཏུ་ཕལ་དུ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་མིང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་འདའ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དང་བསྙེན་ པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ།།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་དག་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པའི་ སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་སོ།།ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་གཟས་ཟིན་པའི་ཚེ་བཏུས་པའི་བིང་ག་ར་ཛ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩིའོ། །སྔགས་ཀྱི་རིགས་དང་རྩི་ཉིད་ནི་རིག་པའོ། །སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། རྩི་ནི་རྫས་མང་པོ་བསྡུས་པ་ལས་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའིའོ། །སྨན་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལྷ་ཕོ་དང་འབྲེལ་པའོ། །རྩི་ནི་ནད་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པའོ། །རིག་པ་ལྷ་མོ་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྨན་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་ནད་སེལ བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།རྩོད་པ་དང་རྒོལ་བར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་འཐབ་རྩོད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： "不害他人"者，由心相續被止觀浸潤故，不作損惱。如是，以"何以故"迎疑，而說"如是"等。 關於"大士"等，有謂是讚歎語。他人則說："聖者"等十六語，應依次配于獲得見道十六剎那。 由聖者法爾活命資具清凈故，是為集隨知，故說"須菩提復有"等。"夜叉金剛手"者，是某最勝夜叉之名號。由身語意不被降伏故，依次配于"難調、難越、難近"等語。 "具丈夫根"者，由具密處隱藏相故。 關於"攝伏女人咒術種類"等，有謂：咒術種類即聖度母等咒語形式。藥物即月蝕日蝕時採集的頻伽拉惹等。咒術種類與藥物即明咒。藥等之聲攝咒等。 他人則說：咒術種類是出世間，藥物是眾多物質調配之相，明咒是世間，藥是單一成分。 又有說：咒術種類是與男尊相關，藥物是治已生病，明咒是與女尊相關，藥是治突發病。 "不成諍論爭辯性"者，由無身語斗諍故。

།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་ འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་སྨོས་པས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།གཞན་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་ནས་ཤར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ རྟོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི།དེ་དག་ནི་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏམ་སྨྲས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཤེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་གསལ་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་གཏམ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གནས། ། བརྗོད་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི། དམག་གི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དམག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། འདིས་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་མང་པོ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས། ཆོས་གང་ཡང་ཉུང་ངུ་འམ་མང་པོ་ ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ཕྱོགས་གསད་པར་བྱ་བ་དང་གསོད་པ་པོ་གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི།འཐབ་མོའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་གི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དབང་པོའི་གྲོང་འགོག་པ་ནི་དང་པོའོ།

以下是完整的直譯： 由住于空性故，對蘊處界諸法遮止安住于系屬及隨系屬，是為滅諦法智忍，故說"須菩提復有"等。聖解脫軍說："言系屬及隨系屬者，是說于苦集二諦及滅道二諦，依次應知前後系屬及隨系屬之義。" 他人則說：最初執著蘊等為系屬，後續執著為隨系屬。 由斷除違品故，于障礙證悟之諸法遮止言說系屬及隨系屬安住，是為滅諦法智，故說"彼等樂雜語言"等。由說言說即是于苦集智時已明瞭實物分別故，顯示滅智是唯言說分別之對治分。 依如是情況而說："此等一切唯名，安住唯想，無有所詮。" 由遍知分別過患故，對成為菩提資糧之佈施及隨系屬安住遮止，是為滅諦隨知忍，故說"軍隊言說"等。 其中軍隊即菩提法資糧，此顯于滅智階位亦具多種正修。如是，有謂：如《二萬五千頌》所說："彼住于自性空故，于諸法不見少分或多分。" 由應斷所取能取故，于違品對治分所殺及能殺交戰言說系屬及隨系屬安住遮止，是為滅諦隨知，故說"鬥爭言說"等。于如是階位，自身由自滅盡成四種，即：根城滅為第一。

།དེ་བཞིན་དུ་དབང་ པོའི་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འགོག་པ་ནི་གཉིས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་འགོག་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་གྲོང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ འགོག་པ་སྟེ་བཞི་པ་ནི་བདག་གི་གཏོམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཁོ་ན་ལ་བདག་གི་དང་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ནི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།དེ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ན་དབང་པོ་དང་རྟེན་དང་ཡུལ་གྱི་འགོག་པ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་ དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས་དབང་པོའི་རྟེན་པས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།། རིགས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་ལའང་འདིར། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་རྟེན་འགོག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཡོད་པས་དབང་པོའི་ཡུལ་འགོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་འགོག་པ་ཡང་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ ནི།ཆོས་དང་འགལ་བའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་འགལ་བའི་གཏམ་བཀག་པས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འཐབ་མོ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་རྩོམ་པའོ། མཚང་ འབྲུ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱས་པའི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའོ།།རྩོད་པ་དང་གྲོལ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་འདོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་དག་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤང་བ་ དང་བླང་བར་བཤད་པས་མི་འབྱེད་པ་བརྗོད་པ་སྨྲ་བའོ།།ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མཛའ་བར་འདོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ཆོས་སྨྲ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是，諸根所依大種及所造色之城滅為第二。如是，諸根境之城邑滅為第三，即所說"城"等。地方等是城之分類。 我執滅為第四，即所說"我之言說"等。唯我與我所關聯所分別之義，即所說"大臣"等。 當知此等四種滅盡，一一皆具三界。其中，欲界及色界有諸根、所依及境之滅，此極為周知。無色界亦有舍、命、意三根故有諸根滅。無色界亦有舍、命、意三根故有諸根所依滅。如說："于同類及命中，心相續為所依。"故有諸根所依滅。由有意境法故，有諸根境滅。我執遍一切處故，其滅亦極應理。 由證知佈施等差別，對慳吝、破戒等系屬及隨系屬安住遮止，是為法智忍，故說"違法言說"等。由遮止違法言說故是無間道，故顯示忍為離煩惱之因。 鬥爭是身語造作。誹謗是身語意所作不如法。諍論及解脫已說。求法是隨順善法故。修行法及果法是有為無為故，依次說應斷應取，說不分別者為言說者。欲得殊勝處故為欲親近者。由說聲聞等不共法故為說法者。由得生自在故為生彼者。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བཟོད་ པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་བར་གྱུར་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ ཆོས་ཤེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེད་སོམ་ཉི་མི་བྱེད་ཡང་དག་པར་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཤེས་པ་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་བྱ་བའོ། །གནོན་པ་ནི་དུས་ཅུང་ཞིག་བཟློག་པའོ། །བསྐྱོད་པ་འམ་བསྒུལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གནས་ནས་སྤོ་བའམ་དེ་ཉིད་དུ་མི་བརྟན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་འདིས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འཕོས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ བརྗེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པས་ནི་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པས་སྦྱོར་བ་མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་གསུམ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གནས་ པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཚེ་འཕོས་ན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རང་གི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྟོགས་པས་སོ།

以下是完整的直譯： 為明如前所說之忍，故說"複次須菩提"等。"善巧"即熟練。"多分"即眾多。 由一切法皆三解脫門體性故，于所證法微塵許亦不可得故，于道之法智，即說"須菩提，複次不退轉"等。由證一切法如幻故，於法微塵許亦離所緣故，不作是念："我是退轉耶？非不退轉耶？"于加行等位中不生疑惑、不懷疑、不正怯弱。此即連詞。由無疑等故，顯示即是解脫道，或為得離系之因。 即以譬喻為先而明顯之，故說"須菩提，譬如"等。由了知魔業等故，顯示得離系之作用。 複次以譬喻廣說，故說"須菩提，譬如有人"等。"除遣"即令一切種無。"鎮伏"即暫時遮止。"動搖或移轉"即從自處遷移或令彼不安住，此為詞義。 由天及世間不能遮止故，顯示出過天及世間而無過失趣入故，于道之法智是三界對治。"命終時"即轉生他世時。由不生聲聞等心故，顯示由余乘無出離故是一向加行。 由得信解故，於三種一切智性自體之自三處決定安住故，是道隨知忍，故說"彼命終時作是念：我"等。"自地"即於三種一切智性。如是，由"何以故"迎疑，說"此如是"等。"心"即由證得五神通故。

།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཉིད་མངོན་སུམ་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་རོ།།ཀྱེ་མ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐའ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གཉི་ག་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པའི་བདག་ཡོངས་སུ་ གཏོང་བར་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།དགའ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །གུས་པ་ནི་གཅེས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་ནི་བདག་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། ། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། ། ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་པའི་། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "智慧"即現證諸諦圓滿菩提故。"此如是，非他"者，即世尊所說"菩薩不現證阿羅漢果"，此即如是，非他義。"彼作是觀察思惟"者，即以現量與比量決定。"佛所加持"即佛身。"嗚呼此必定"者，即"嗚呼此決定"以迎疑，故說"此如是"等。 為一向依止之一切種智等法義而捨命故，是道隨知，故說"須菩提複次"等。其中"舍我"即捨身。"捨命"即舍心。他人認為說二者，是爲了解知各別與總攝之舍我義。"歡喜"即慈愛。"恭敬"即珍重。"此等亦是我"此句顯示得離系正法攝持與同分。 為廣說如前所說智，故說"須菩提複次"等。如是，以"何以故"迎疑，說"如是"等。應知是具不可思議方便善巧菩薩之相。 如是亦說： "色等想轉退， 心堅離下乘， 背離諸禪定， 支分悉窮盡， 身心輕安性， 善巧行欲樂， 恒時梵行性， 活命極清凈， 蘊等諸障礙， 資糧諸根等， 戰勝慳等中， 加行隨加行， 各別遮住處， 法塵不可得， 決定於自地， 安住於三地， 為法而捨命， 如是十六剎， 智者住見道， 不退轉之相。"

།ཇི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་མ རྣམས་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དགོས་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་ དང་འབྲེལ་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྐབས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་ སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མུ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ན་མི་འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 云何瑜伽師相續中唯自證知之諸剎那，為他人生信之相耶？答：以正覺忍智諸剎那者，于無執著所取能取相中，以世間后得心所攝，轉退色等諸想等，為他所證境，能生自隨順果。瑜伽師言說，除調伏有情之需要外，一切唯與證悟相順故。是故此等為相。 《般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論》不退轉行相、標誌與征相品第十七。 為顯示與見道相連之修道位不退轉相，故作品段引導，說"爾時世尊"等。"具大功德聚"者，以得如前所說忍故，離見所斷煩惱故。"具無量功德"者，以得如前所說智故，見所斷煩惱不復生故。"具無邊功德"者，以其後得證一切種智現證智故。"希有"者，具不共法故。以善說故，說"須菩提如是如是"隨順語。以不合理故，以"何以故"迎疑，說"須菩提菩薩"等。以行相無邊故為無邊。以一切處非境故為無際。以一切世間不能奪故為不可奪。

།དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དཀྱུས་མའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གནས་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ལ་གནས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཟབ་མོ་ཟབ་མོ་ཞེས་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ།།ཡང་འདིའི་ཟབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུང་ བར་བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པའོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ།།རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་མ་སྐྱེས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །མ་ འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་འགོག་པའོ།།མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྒྱུ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ།།ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 如是成立關聯后，正文內容即"世尊"等所白。以世尊開示行相等故，即是"請世尊開示住修道不退轉之相甚深義"之語義。 "義"者，謂住處，即菩薩住於何等修道，從四念住乃至十八不共佛法圓滿，應知以現證無餘因圓滿門而說相續性之義。 重複說"甚深甚深"者，為令知是應當反覆修習之道之義。 依"不取差別則不生差別智"之理，修道差別即說"須菩提汝"等。"甚深"者，即修道甚深之語義。"欲知"者，即欲證解。 若問此中何為甚深？說"須菩提所謂甚深"等。此說以事為主而具甚深之語義。其中，離能取故空性，無所取故無相。以離所取能取之無二智所證，勝義無事故無愿。以離生等三相故，或以任運而入故無造作。以無因故無生起。以離結生相續故不生。以離見道違品故無事。以離修道違品故離貪。以具未來不生苦之法性故滅。以無相、寂靜、安住故涅槃。以現法中不流轉苦之果性故，說為"解脫"。如是，有謂應以空性等義差別而說。應知此等一切言詞以遮遣差別顯示法界自性。

།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་ གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟུར་གྱིས་དྲི་བ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བཤད་པས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་བཏགས་ན་ཉམས་ དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྤོང་བའི་མཐའ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་དང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་བསྒྲུབ་པ་གཟུང་ངོ་།།ཐབས་ཞིབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་བཟློག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་ལ་འཇུག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཟློག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་མོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ པའི་ལམ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

以下是完整的直譯： 為顯示空性等甚深亦離增益、損減二邊故，以旁問問道："世尊"等所白。"世尊"之後"何"字為余文。為示答故，說"須菩提此"等。如是迎遣"何以故"之疑，說"須菩提色"等。問"此何故"者，說"須菩提色如何甚深"等。答則說"須菩提如真如般色甚深"等。 即如空性甚深，如是真實中無生之色等亦甚深之語義。此亦遮遣"真如中無色等"之增益邊。"如色真如般色甚深"者，如說："緣起即是彼，汝許為空性。"義為色等真如即是世俗中色等，若不安立則不應理。此亦遮除"色等異於真如"之損減邊。 攝義即說"須菩提於何處無色"等。"乃至"之語，當取遮除執著及成立無執著。"以細方便"者，謂以無畏方式。"遠離色亦示涅槃"者，謂以真如中遮色等故，為除趣入色等義而遠離，于彼修習空性故亦說涅槃。 其中總義為此：于空性等無色等，彼非異於空性等，如是依次離增益、損減二邊者，即是空性等甚深性。如是無空性等，以具空性等甚深故，修道甚深。

།ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཅིག་ཅར་དོན་གཉིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །འཇལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།།ངེས་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡུལ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་ད་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ།།བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་ པའི་ལམ་ཉིད་ལ།།ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ ན།རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་ཞུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཉིན་གཅིག་ཙམ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ན།དེ་ཉི་མ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།

以下是完整的直譯： "稀有"者，因一時同說二義故為希奇。如是亦說： "修道甚深故， 甚深空性等， 彼深即解脫， 增益損減邊。" 如是顯示殊勝已，說具殊勝之修道即"須菩提般若波羅蜜多"等。"思惟"者，以聞慧性。"度量"者，以思慧性。"決定觀察"者，以修慧性。或者依次配以三摩地加行、正行、后得智慧。 又問修道所緣為何，說"我"等。其中，我于般若波羅蜜多中就順抉擇分而言，應如所思而住。如是，我于般若波羅蜜多中就見道而言，應如今說而學。我于般若波羅蜜多中就修道而言，應如所示而修，應如是說。如是亦說： "抉擇支與見， 道及修道上， 數數思量度， 決觀即修道。" 是故就四抉擇分及見修二道而言，說"如是修行"、"如是思惟"、"如是了知"、"如是加行"、"如是精進"、"如是勤修"等六語。 此修道所緣云何？因是相續故，前為後後之所緣，故無過失。 問修道利益義者，說"彼菩薩摩訶薩"等。謂若有菩薩于菩薩等修習，縱一日於此修道正加行者，彼於一日能生幾許福德？

།ལན་བཏབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དམན་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཆ་ཤས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་སྦྱར་རོ།།བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་ན་རྗེས་སུ་དགའ་བའོ། །དུས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་ཤོག་[(]ཤིག་[,]ཅིག་[)]ཅེས་དུས་བཏབ་པའོ། །དབང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལ་ལ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། ཐོག་མ་དང་བར་དང་། ཐ་མར་བདག་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དགའ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྩེ་བར་བྱ་ཞིང་ཞེས་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན འཇུག་པས།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གྲངས་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མི་སྐྱེད་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་། འདོར་བ་དང་མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕན་ཡོན་རྣམ་ པ་གསུམ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སློབ་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ དུ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉིན་གཅིག་ལ་ལས་དེ་ཙམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

以下是完整的直譯： 答義者，說"須菩提，如是"等。"貪行"者，因於劣境亦增上生貪故。"分別行"者，因貪分別眾多故。"端正美麗女人"者，依次配以身體總相及支分美故。"悅意可觀"者，見之生喜。"相約"者，謂約定"汝來某處"。"無力"者，有說是未得，余說是未見。 以于初中后自身所欲之喜悅及隨順事當圓滿之心，如其次第應如是觀察，如是歡喜，如是遊戲。於一切處，隨欲而行，故配以"如是當觀察"。"爾許"者，即貪行者分別之數量之義。"背離"者，為對治故。"出離"者，令未生不生，斷輪迴相續。 如是由攝無量善根，于無量劫背離輪迴，具足舍離及出離自性之三種功德，為令知修道之作用而顯示。 "於此般若波羅蜜多"等，就順抉擇分而言，如所安立而住；就見道而言，如所說而學；就小中大修道而言，如所近示、如所示、如所決示而了知、思惟、修習。 總攝者，說"須菩提，如是菩薩"等。"一日作爾許業"之後，補"乃至無量劫相續生舍離"。

། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ལྟའོ་། །རྩ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དགུར ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བས་ན། ལམ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་སྤོང་བར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རམ་ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་ཆེན་པོ་དང་པོ་བསལ་ནས་ཕྲ་མོ་ཕྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་ཆུང་ངུས་འཇོམས་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་འཇོམས་པ་བཞིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ནག་པོ་ ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་བརྟས་པར་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ བསགས་པའི་ནད་རྣམས་དུར་བྱིད་ཞོ་གཉིས་ཀྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲོན་མ་ཆུང་ངུས་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དོན་གཞན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་བསྟན་པས་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བསོད་ནམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གསུངས་པས་ནི།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལས་སོ། ། ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 今當觀修之分類。根本有三種：小、中、大。彼等各自又分小、中、大，則成九種。如對治分九，應知所對治品亦分九種。 其中以小之小對治大之大分別，乃至以大道對治小之小分別，應知。因初時大道不生，或已生大道者不可能有大煩惱故。 譬如先除衣服大垢，后凈微塵；如是大暗為小明所破，小暗為大明所破。白法具力，黑法羸弱，故聖道一小剎那亦能從根本拔除無始輪迴中相續增長之大煩惱。 世親論師亦說：如二兩吐根除長期積聚之病，如小剎那燈破大黑暗。 由此，以顯示余義門中功德漸次增上而說對治分類及福德勝伏。顯示所對治分類時，說"菩薩煩惱即是分別"之理，為說大之大分別故，說"菩薩離般若波羅蜜多"等。 小道之小義，說"此更殊勝"等。"較彼"者，較佈施。"殊勝"者，由攝無數、不可量、無量福德故極為殊勝。 顯示大分別之中，說"須菩提"等。"施設、安立"者，即賜予、令長久住之義。

།ལམ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེས་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་ཡང་སྐྲག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ ཡིན་ནོ།།ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ། །ལམ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བས་གཏོད་པར་བྱེད་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འོག་ནས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ཉིད་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ། །ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ། །ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ སོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་ སུ་བསྔོ་བའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་པའོ།།ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་ ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 小道之中義，說"某大菩薩摩訶薩"等。"極多"者，即無數等之自性。 大分別之小義，說"複次須菩提"等。"中"字攝不退轉等。由於對微小罪過亦生畏懼，故圓滿行持戒律。 大道之小義，說"菩薩摩訶薩"等。"由彼作意"者，即由修習般若波羅蜜多。 說中分別之大，說"複次須菩提"等。精進發起。 中道之義，說"複次須菩提"等。"若迴向"者，即以有所緣見而作迴向。因此下文般若波羅蜜多中說。 以法施為先，有所緣迴向，此較下文所說迴向，成為中分別之小。 中道之大義，說"複次須菩提"等。"般若波羅蜜多中說"者，較下文所說迴向，成為中分別之小。 中道之大義，須菩提以一切法無所緣之理。"是故"者，較以有所緣加行作迴向。 顯示小分別之大，說"複次須菩提"等。"內正安住而不作瑜伽"者，即迴向時後不住于般若波羅蜜多之等持。 大道之小義，說"複次須菩提"等。"內正安住而不作瑜伽"者，即反覆作意。 即彼明顯，說"若內正安住作瑜伽"等。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་ འདུས་བྱས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་ན་བསོད་ནམས་ ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་དང་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་གསོག་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་གསོབ་ཉིད་དོ།།རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྟོན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ལ་གྲངས་དང་ གཞལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལའོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 顯示小分別之中，說"世尊，當世尊說'所作意'等"。當所作意是心之造作，故為顛倒分別時，由隨順分別種子故，于迴向時如何能生極多福德？ 答曰：由了知言說分別亦如幻故，即是無顛倒趣入，故於世俗能生極多福德。 大道之中義，說"須菩提"等。"彼亦"者，即從作意所生福德蘊。"今"者，是修道第八品階位，非前者。其中所作意由顛倒所生故，以內空、外空、內外空唯現為空。 以空性、大空、勝義空之力成虛。以有為空、無為空、畢竟空、無始終空、無棄捨空成虛。以自性空等九種為無實性。 有說："唯現為空"等四句，依次配合鎧甲、趣入、資糧、出離四種修行。 顯示小分別之小，說"複次須菩提菩薩"等。"如是如是"者，即以內空等諸相。"菩薩摩訶薩"者，余為后得智所攝數量可測等之了悟。"如是一切法"者，即如幻。 大道之大義，說"複次須菩提菩薩摩訶薩"等。由離一切分別種子，生不可量無數福德。"不可量"者，此亦表無量性。 問何義差別，即"世尊，不可量"等之請問。

།ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཅི་ཞིག་ལགས་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ལ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་ པ་དེ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཚད་མ་མེད་པའོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིས་ནི་འདུས་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །གང་བགྲང་བས་ཟད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དེ་ལ་གྲངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གྲངས་ཀྱིས་མཐར་གཏུགས་པར་མི་ནུས་ པ་དེ་ནི་གྲངས་མེད་པའོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིས་ནི་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཚིག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟླས་ནས་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན ཀྱང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་གིས་དབྱེ་བས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པ་དགུ་ལ་འམ། ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ས་དགུ་དག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པའི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "有何差別"者，即何為譬喻，何為共相之義。"有何別異"者，即何為自性相，何為自相之義。 共相義，說"須菩提，不可量"等。"於何不行量度"者，由不能成為現量境及比量所量故，于福德境，現量與比量二量不行，即是不可量，無有量度。有說此即了知有為性及遍滿性。 "不能數窮盡"者，彼福德無有數量，不能以數量究竟，即是無數。有說此即了知其平等性。 自性相義，說"世尊，由何色亦"等。"由何"者，為語助詞，故義為"從何"。"不可量"者，即譬喻無數等。"分類"者，即分別。 由善說故而隨言複述，即"須菩提，如是說"等。如是複誦后開示，說"須菩提，由何分類"等。"由何"者，即以法界自性本體故。 雖為勝義空性相，由分別與對治分類，于無艱難定及殊勝禪定等九種，或由大方便善巧等力，于欲界等九地中，如前所說九種相續生起，應知是修道。 如是亦說："彼由相續故，小中大諸品，以小小等分，許為九種相。"

།རྣམ་པ་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འབྲས་བུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཐ་དད་པ་ཅན་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་མང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཚིག་གི་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ ནི་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས།ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དོན་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་སྟོན་ པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 就每一種而言，宣說果位差別義的福德果無數、不可量、無量生起，故因的差別亦非眾多，云何說修道有九種？具此意樂而問"世尊，所謂不可量"等。 答曰說"須菩提，不可量"等，意謂修道諸相是三解脫門自性。了知第九相為究竟故是增語，而問"世尊，何"等。"由余法"者，謂初等一切余法豈非增語耶？ 對此言答，說"須菩提，于意云何"等。"一切法"者，即初等諸相。"空性"者，由於一切道理相同故，如來說此等一切相為三解脫門體性。 顯示一切相是空性增語已，說分類義："須菩提，若是空即是無盡"等。"空性即是不可量"中"即"字表示無數等。 由於無數、不可量等能詮語詞，就差別而言，是於一義安立種種自性，故勝義中如前所說相之修道不可分別，故說"須菩提，是故"等。"此等"者，即無數等。 所緣大悲自性法界等流所示法體性彼等，世俗中如前所說開示，如來意許為顯示凡夫眾生生大果，故說"須菩提，彼等是言說"等。"彼等"者，即無數等。

།བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སྐྱིད་པས་ ན་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བས་། །རྒྱུ་མཐུན་དེ་དག་ཐུབ་པ་བཞེད། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ བ་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུའིའོ།།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ལོ། །བར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་དག་ལ་དབྱེ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའིའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲལ་བ་དང་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་ས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིས་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་།ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཐོབ་པ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་བས་ན་དགོས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་མི་འདོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 所說"宣說顯現成就教法"者，由此教法顯現成就而安樂，故教法顯現成就即是法身，于言說世俗中解說此義，如是安立文句。 如是亦說： "無數等諸教， 勝義中不可， 世俗由悲憫， 能仁許等流。" 由是如來悲心等流所示故，說此一切應成所緣，即"世尊如來應供"等。"一切法"者，即初等九相。"法性"者，即涅槃之理。言"乃至"者，即攝不可量等。"不可說"者，由於文字與義理無可分別故。"所說"者，即前剛說之義。"一切法亦如是"者，即色等。 由善說故，隨說"如是"等已，如前"何以故"迎疑，說"須菩提"等。"一切法空性"者，舍離所知性等其他差別而說空性，故一切法唯是空性，不可言說，此是其義。 由無自性故，不可說為一異，勝義中欲求法性自性道之事，於一切相無可成立差別故。 問"豈非違品與對治品，如其次第不應離生耶"，即"世尊，何"等。如實說者，即"須菩提，非如是"。 若爾則修所謂道之大地大大等九種分別品皆無所斷，小小等九種道相亦無所得，故成無用，以此意樂成立不欲，而問"世尊，若"等。

།བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ མོད་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསགས་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསོལ་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་ དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས། འོན་ཀྱང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའམ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་པོ་ཞེས་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའོ།།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་ ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབང་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ལམ་འདི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་བྲལ་བ་དང་།སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "不可說義"者，即修道。由是其作用故，佈施等亦無增減，此即"于佈施波羅蜜多亦"等之問。 若想"如是又有何過"，即問"世尊，若"等。"云何"者，即否定，謂"非"之詞。為讚歎義而問"世尊，圓滿波羅蜜多"等。 如是亦說： "不可說事物， 損減與增長， 所謂修道者， 何損復何得。" 說勝義中無所成立不欲，即"須菩提，如是"等。世俗中如何是無上正等正覺，如是修道義之作用，為顯此義，說"然須菩提，菩薩摩訶薩"等。 "不作是念"者，即不以緣事物方式生起"佈施波羅蜜多增長或減少"如是之心。"如無上正等正覺而回向"者，即如何無可成立差別之無上正等正覺，僅由其力于所化眾生顯現殊勝隨順福慧之發心門中迴向，由能增長福德故，世俗中成辦所欲義，如是而作迴向，此是其義。 如是由修而離暫時垢染故，現證此道如幻相，雖無可成立差別，然如世俗中違品與對治品之離生次第作用，如是應當安立。如是亦說："如菩提如是，此能成所欲。"

།དོན་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་ལྔ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ་།།འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་འམ་ འགྲིབ་པ་མེད་ལ་བྱང་ཆུབ་དང་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གམ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ ལམ་གྱི་ནུས་པ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གྲགས་པ་དང་ངོ་། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ རྣམ་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་གནས་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ཏེ།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྣང་བའི་སེམས་ བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་པར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་སེམས་རེ་རེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་མཐའ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་འམ།ཕྱི་མ་རེ་རེ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是完整的直譯： 為廣說此義故，說"須菩提，複次"等五段。 問菩提相為何，即"世尊，所說無上正等正覺是何"等。 "此即真如"者，意為即是真如自性。如是亦說： "菩提真如相， 彼亦許彼相。" "須菩提，真如無增減，菩提與道亦如是，以是其自性故"，此為余文。如是因果二者或果因二者互隨自性故，因果關係將顛倒而說。 複次，為顯世俗中道之力而說"若菩薩"等。"具如是作意"者，即與修道相應。"相續不斷多住"者，以加行位與后位差別說二種，以正行位即是其自性故，不應說為住。"如是"者，即以如是方式。 總結即說"須菩提，如是菩薩"等。"不可說義"者，即修道。 此為般若波羅蜜多釋，現觀莊嚴光明論第十八品，名為空性品。 為遣"於世俗中亦不應由發起殊勝顯現心而作用"之疑，故問"世尊，復"等。前後各各心中不顯現成辦佛菩提一切種智等一切義故，初發心或后各各不能令菩薩現證菩提，此是其義。

།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསོལ་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འགྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་ ཕྱི་མ་དག་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇོག་པ་དང་སྐྱེ་བས་ན་ཕན་ཚུན་འགྲེལ་པ་མེད་པས་ན་འཕྲད་པ་མེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་སོགས་པར་མི་ འགྱུར་བ་ཉིད་དེ།དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འབྲུ་མར་གྱི་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོན་མའོ། །དང་པོ་ཕོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་ཕྲད་པས་སོ། །སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མེ་ལྕེ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།མེ་ལྕེ་དང་སྙིང་པོ་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་གྱིས་འོངས་པ་དག་དུས་མཉམ་དུ་ཕྲད་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྲེག་པར་ བྱ་བ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པས།མེ་ལྕེ་དང་པོ་ཕོག་པས་སྙིང་པོ་དེ་ཚིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལྕེ་དང་པོ་བྱུང་བ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་སྙིང་པོ་དེ་མི་འཚིག་ཅེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འོན་ཀྱང་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མས་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་ཚུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་ལྕེ་སླད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 由說"諸有情是各別識相續"故，為顯示"以多剎那顯現為成辦所欲義之法之心而現證菩提"此說亦為合理，故問"世尊，前發心"等。 "不相遇"者，前後依次無相隨，由住與生故互無關聯，故無相遇。"如何"者，由無關聯故，未生顯現殊勝義之心故，諸善根不得積集，是故不能現證無上正等正覺，此為所思。 為對前說非所許之後說以極成喻理而答，故說"于意云何"等。"麻油燈"者，即燈。"初觸"者，即與第一剎那相遇。由各別無力故，答"不如是"。 為明此義，故問"世尊，初焰"等。初焰與芯相遇第一剎那，由自因相續次第而來，同時相遇而生，無差別故，無第二剎那，因果相之所燒與能燒性不應理故，初焰觸時彼芯未燒。 若謂唯後燈剎那燒，答"若不依初焰生，彼芯亦不燒"。然依初燈剎那，后焰燒芯，以無前剎那則后剎那不可能故。 后剎那之理亦如是，故說"世尊，后焰"等。

།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མེ་ལྕེ་ དང་སྙིང་པོ་དག་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ཕོག་པས་སྙིང་པོ དེ་ཚིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མེ་ལྕེ་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལྕེ་སླད་མ་ཕོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འོན་ཀྱང་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ལྕེ་དང་པོས་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་སྲེག་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོ་འདུས་པ་མེད་པ་ན་གཉི་གའི་ནུས་པ་དོན་གྱི་ཁས་བླངས་པ། དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་འདྲི་བར་མཛད་པས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅི་སྙིང་པོ་དེ་ཚིག་གམ་ཞེས་བྱའོ་། །ཁས་བླངས་པའི་དོན་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་ཙམ་གྱི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས།ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྒྲོན་མ་དང་སྡོང་བུའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས། མ་སྤྱད་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མར་མེ་དང་[(]སྡང་[,]སྡོང་[)]བུའི་སྐད་ཅིག་[(]དུ་[,]ཏུ་[)]གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པར་ཞིག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དང་པོ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་ལས་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདས་མ་ ཐག་པའི་དོན་ནི་དེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ།

以下是完整的直譯： 殊勝之焰與芯生起第二剎那亦應成常有等過失，若無前剎那，即使世俗諦中亦無生起故，離因果相能燒所燒相故，后焰觸時彼芯未燒。 若謂初焰剎那即燒，答"若不觸后焰"等。然依後燈剎那，初焰燒芯，以無後剎那則前剎那不能燒故。 各別未和合時，二者力用義之承許，為顯明顯義故復問："須菩提，于意云何，彼芯燒耶？"由承許義不能異故，答："世尊，燒。" 若前後后剎那依次同時無相隨，由壞與未生故互無和合，然當彼緣性唯爾之自性緣起法性故，生為和合殊勝之燈與莖初剎那相依，若不經歷則獨自悅意故，由因果關係力之殊勝力用成就故，殊勝第二等剎那燈與莖剎那時，雖無因而壞，由有因果相所燒能燒事故，由前後剎那芯得燒，此為其義。 剛過義於此處義配合而說："須菩提，如是"等，易解。

།དང་པོ་དང་ཕྱི་མའི་གྱུར་པ་དག་རེ་རེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ན་འོ་ན་ཅིག་ཅར་བདག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་ བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་དག་གིས་འཚང་རྒྱ་བའོ་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དག་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མར་མེའི་ཚུལ་གྱིས་ ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས།དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉི་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མར་མེའི་དཔེ་ཁོ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མུན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། ། མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ནི།རབ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་ མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 若前後轉變各自不能現前圓滿成佛，則同時我當現前證菩提耶？答："以彼等發心亦非"。 多個心剎那同時生起者亦不能現前圓滿成佛，以有情皆為各別識相續故不可能，此為密意。 若謂則由他者成佛，答："由異於彼等發心者亦不現前圓滿成佛"。即如所說心之外其他心亦不能現前圓滿成佛，以不可能故。 若謂一切種皆不可能成菩提，答："菩薩摩訶薩"等。前後轉變剎那於一境作利益，示現專注，以燈喻故，如前依初識少分顯現成就菩提義，由彼所顯義生起殊勝義顯現后識故，以二發心菩薩于無上正等正覺現前圓滿成佛，此為語義。 如所說唯以燈喻亦當了知八種甚深法性。如是亦云："非由前心得菩提，非由後心破愚闇，以燈喻理趣，八種甚深法性。" 旁述已畢，今為顯示修道位菩薩不退轉相故，當顯示八種甚深何境有，首先顯示生甚深："須菩提，世尊，以初發心亦"等，說世俗諦中以二剎那證菩提之承許亦不應理，謂："須菩提，于意云何"等。

།གང་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་སེམས་གང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མར་གནས་ཏེ་འགགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སླར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་ནི་སླར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཡང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིགས་ཀྱི། ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འགག་པ་ཟབ་པའི་དོན་ ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།སེམས་གང་འབྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འགག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འགོག་ པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འགག་གམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ ཞེས་བྱའོ་།།དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ན་དེ་འགགས་པས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཅི་ཞིག་འགག་ཅེས་བྱ་བའི་བསམས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཅི་མ་འོངས་པ་འགག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།སེམས་གང་མ་བྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པ་ ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།སེམས་གང་ཞིག་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འགགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 由何以二剎那證菩提，彼前剎那住而滅之心，於世俗中復于第二剎那生起耶？無相續而滅者不可能復生。 "世尊，非如是。"以無因不生果故，於後剎那作用亦由相續而假立初剎那作用故，應以二剎那證菩提。即於世俗中初剎那作用亦非主要，此為語義。 由此亦說非由前後剎那，不依彼等亦不生殊勝義，此即生甚深。 滅甚深義謂："須菩提，于意云何？所生心是滅法耶？"由彼所生即過去，謂有法已滅之義。 就勝義而言，以滅為自性故，答"是滅法"。滅即空性，此法有彼故為滅法，謂具如是性之義。 問彼于第二剎那滅耶，謂："須菩提，于意云何？是滅法者當滅耶？"以是彼自性故，生已即已滅，復何所滅？思此故答："世尊，非如是。" 問未來具滅法耶，謂："須菩提，于意云何？未生心當成滅法耶？"答"非也"，以壞滅是事物還滅自性故，未生非是滅法。 問彼於他剎那有滅耶，謂："須菩提，于意云何？非滅法者當滅耶？"答"非也"，以無初剎那故，離第二剎那滅故，不於他剎那滅。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་མི་འབྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ གཞན་དོན་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།ཡོད་པའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་མེད་པས་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མེད་ལ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ ན།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་དུས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་འགག་པ་བསལ་བས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནི་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགག་པར་མི་ འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགག་པ་ལ་འགག་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་ བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གསུམ་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ན་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་ན་ནི་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ ཨ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་སམ་ཅི་ཞེས་པའོ།

以下是完整的直譯： 若如是，則現在生者當滅耶？"須菩提，于意云何？不生未滅法者當滅耶？"現在生者無需餘生故為不生法，存在時無壞滅故為未滅法。 答"非如是"，謂離一多自性故。 若如是，則無中當滅耶？"須菩提，于意云何？自性體性即滅性之法當滅耶？"謂無事之名法，其自性體性已滅，離色等體性之法性當滅耶？ 答"非如是"，以剛過去即遮三時事物滅，以非有故，無事性不當滅。 若謂如幻當滅耶？"須菩提，于意云何？諸法法性當滅耶？" "世尊，非如是。"法性未觀察時唯一悅意故為虛妄體性，故勝義中不當滅。然生事物自性成如幻性一切世俗中滅，名為甚深滅。 如是性甚深義謂："須菩提，于意云何？如是性如其所是而住耶？"菩薩者為余文。以具無分別智境故，答："世尊，如是性如其所是而住。" 若三世菩薩如是性而住，則常成如是性耶？"須菩提，于意云何？若如是性如其所是而住，豈非常住耶？"謂從喉發阿字故無常非常住，然為常住如是性耶？

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་འབྱུང་བས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ སྐད་ཅིག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།འོ་ན་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པས་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སེམས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞིའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།འོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སེམས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།སེམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དོན་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་སེམས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ལས་གཞན་ན་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་ པའི།།གང་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྤྱོད་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ དེ་ལྟར་སྤྱོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གང་དུ་ཡང་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "緣起者，即是汝許空。"如是所說，世俗事物義為剎那體性故，答"非如是"。 若謂是義之體性故定非甚深耶？"須菩提，于意云何？如是性豈非甚深耶？" "世尊，甚深。"謂雖了知色等事物義，然不能現證與彼無別，故如是性甚深難解。 所知甚深義謂："須菩提，于意云何？如是性有心否？" 以如是性無基體性故，答"非如是"。 若謂如是性與心無別耶？"須菩提，于意云何？如是性有心否？" 以如是性無基體性故，答"非如是"。 若謂如是性與心無別耶？"須菩提，于意云何？彼是如是性否？" 答"非如是"，以世俗、勝義互相舍離故。心即是如是性。 若謂義中心異於如是性耶？"須菩提，于意云何？異如是性有心否？" 以"除法界外，無有諸法故"之意，答"非如是"。以是如是性體性故，勝義中未見如是性及未見者，許為智甚深。 行甚深義謂："須菩提，于意云何？誰如是行耶？"如是者，謂如是性自性。 答"世尊，如是行者於一切皆不行。" 為明此義，迎疑問"何以故"而答"如是"等。

།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ། དེ་དག་དེ་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རིམ་པ་བཞིན་མི་འཇུག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བར་ འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ ཡུལ་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བཀག་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་དེས་མཚན་མ་དེ་རྣམ་པར་མ་བཤིག་གམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་མ་བཤིག་གམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་སྤངས་ཤིང་མ་དོར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་གསལ་བའོ་། །མཚན་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤོང་བའི་འབད་པ་མེད་པས་མཚན་མ་སྤངས་པ་མེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མཚན་མ་སྤོང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྙམ་དུ་མི་སྦྱོར་མི་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤངས་ནས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཅི་ལྟར་གཅིག་ཅིག་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的直譯： 如是說，由於住于如是性者，于彼等差別修行之諸行，彼等於真實中無因果，故次第不入而不行，是故無所行。 因此，法爾一切皆行，此即名為行甚深。 無二甚深義謂："須菩提，菩薩摩訶薩何者"等所說。"於何行"者，謂隨住何境。 "行於勝義"者，謂無相行無二故，行於法界即成無二甚深，此為密意。 為明此義："須菩提，于意云何？菩薩摩訶薩行於勝義者，彼行於相耶？" 答"非如是"者，謂遮除有相無相之想，故不行於執著有無之相。 方便善巧甚深義謂："須菩提，于意云何？彼豈不破除彼相耶？" "破除"之義謂是否斷除捨棄之義。 答"非如是"者，謂以一切法不可得力故不明顯。以相非有故。 若如是者，則離相耶？"須菩提，于意云何？菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時，當破除諸相耶？" 無斷除功用故無斷相，謂"世尊"等所答。義謂菩薩行菩薩行時，不作是念：我於今生當如何得斷相，菩薩不如是加行精進。 若舍此者有何過失？答"若"等。 云何是一邊斷與未斷？答"世尊，如是"等。

།འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན།དོན་དམ་པར་སྤང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་སྤངས་པ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་ འགལ་བའི་དོན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་བརྒྱད་རྟོགས་པ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེ་ བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་།།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་དེ་གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཕན་ཆད་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་འདྲི་བ་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་ འཕེལ་ཞིང་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་འཕེལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་མོས་བསྟེན་པར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་གི་ཚེ་དེ་གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལས་གལ་ཏེ་ཉིན་མོར་གྱུར་པའི་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་རྨིས་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཡང་རྣམ པར་འཕེལ་བ་ཞིག་ན་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་མི་འཕེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།

以下是完整的直譯： 如是說，世俗諦中色等如幻之相，即其本性及其相即因，彼亦了知，而勝義諦中以無生故，于無相法界亦當熟習，如是則勝義中斷而世俗中未斷，此即名為方便善巧甚深。 因此，以獲得不可思議解脫門故，由成就相違義故，通達生等八種甚深，以趣入隨順言說故，如十六剎那，住于修道故，應知是不退轉相。 如是說： 生及滅， 如是性及所知， 智及行與無二， 方便善巧甚深。 由顯示不退轉相故說學地菩薩僧，其後由斷染凈分別故，通達二者平等性故成無學，此後無所學故。 是故為明顯示無學僧相故，當說輪涅平等性，故說"具壽須菩提，菩薩摩訶薩何者"等。"何"字義為問，謂般若波羅蜜多增長近增長耶之語義。 說唯不增者，謂"若晝"等。此中輪迴及無分別智，依次以夢與晝為喻而說。 意趣應如是了知：就斷除違品對治分別而言，當二者平等性通達時，若晝分修習增長，則夢中所攝亦當增長，然如晝不增長，于夢中亦復如是。

།འདི་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་སྤྱོད་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་ན་ནི།དེའི་ཚེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ དང་ཉིན་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཅན།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་མི་དགེ་ བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་སྐྱེས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་ བར་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉིན་པར་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དོན་དམ་པར་སོགས་པ་འམ་ཉེ་བར་སོགས་ པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་སེམས་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ཉམས། །དེས་ན་རྨི་དང་འབྲས་མི་ཚུགས་། །ཞེས་བྱ་བས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།ལས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་རྫོགས་པར་བྱས་པའམ། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ ཉེ་བར་བཅོམ་པས་ཨ་ལ་ལ་བསད་དོ།།ལེགས་པར་བསད་དོ། །ཤིན་ཏུ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པས་ངས་བསད་དོ་ཞེས་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 為明顯此等，故以"何故"引生疑問而說"夢與晝"等。若由晝行增長般若波羅蜜多，爾時由串習力，于夢中亦當增廣，然實不爾。 以輪迴及清凈諸法唯是顯現自性如夢故，夢與晝性之輪迴涅槃，不能由違品對治分別而差別分別故，夢與晝無分別而平等，此為世尊所說之義。 如是亦說： "諸法如夢故， 不分別有寂。" 若一切法如夢，則如夢時狀態，于醒時亦應無十不善等，此說由"具壽須菩提，若有生"等。"何"字表斷除義，故為無之義。"等"字義為自性近增故。"近增"者，具有生果功能故。 如是以如夢故，由無加行等故，于晝亦應無善不善業，此為所思。 說勝義中無增等及近增者，謂"如何世尊"等。世俗中許業果相屬故，"夢心為睡損，故夢果不成"，由此喻不成立，此說由"具壽舍利子，彼即彼人"等。"彼業"者，謂夢中所生。 為明此故說"舍利子，如何"等。其中由加行等圓滿，或由身語意近壞故說"啊啦啦殺"、"善殺"、"極殺"等，及於一切處緣自作故說"我殺"，應以義差別而說。

།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་སྐད་ཅིག་ མ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དང་།གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང་། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སུས་ཀྱང་སུ་ཡང་བསད་པ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་སུའི་ནོར་བླངས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་ན་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་ འགལ་བའི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ལས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ།མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྲོག་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་། རྨི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ལ་ལ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱས་པས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ན། ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་ འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ།།དེ་བས་ན་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ ལ།དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འོན་ཀྱང་གཉིད་ནི་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བླ་ལྷག་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་གསལ་བ་དང་འཆོལ་བར་རྟོགས་པས་རྨི་ལམ་དུ་ནི་དམན་པ་ཡིན་ལ། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གཉིད་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་ བྲལ་བས་ཞིང་མ་ཕོག་འཆོལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དེ། བསླབ་པ་བྱིན་པ་དང་འདྲ་བར་སྡོམ་པ་ དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་པ་བཅས་པའི་དབང་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་རྣམས་གསོས་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སད་ པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཟད་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་མཛད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མཛད་པའོ།།དེའི་ཡང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མཛད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

以下是完整的直譯： 如同外境實在論者宗派中以剎那性無因而滅，且從所成論中亦說："從業生種種世間"故，勝義中無有誰殺誰，亦無有誰取誰財等，如是承許時，與相續趣入相違之事物生起，由於對殺等增上執著門中，具有非如理作意等，如同不善等，安立殺生等。 如是于夢中所積集，于醒時善不善位中，由"殺某"等分別，以加行等位增上執著廣大而圓滿時，于外境實在論者宗派中亦如夢中位，故喻不成立。 是故依中觀宗義，于未睡時位中，對如夢諸事物，由執著彼隨順等義有等，未斷一切顛倒縛者，安立為善等。 然而，睡眠是心迷亂因過勝故，由不明顯及錯亂了知，于夢中是劣，于未睡位中離睡眠等迷亂因，由無染污錯亂顯現故，果是勝。 由許于夢等位中亦有業果故，不說非比丘等有過，如給學處般，律儀及非律儀是依世尊制學處而安立故。 若由分別力令諸業復活，爾時雖是對治分，由分別隨行故，于如來亦應有，此說由"具壽須菩提，若"等。 "分別即生儘想"者，謂作"我輪迴蘊已盡"等想。"彼業"者，謂斷煩惱所作意事業。

།རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་བསགས་པས་ན་སོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉེ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ལས་ཉེ་བར་སོགས་པ་ ལ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ་སེམས་པའོ།།གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངའི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་ པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པར་གཞན་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་སེམས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅེ་ན།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་ པ་མེད་པར་ལས་དང་སེམས་པ་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ། དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་ཅན། ། དེ་དེ་མིན་དངོས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བློ་ལ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། བློ་ལ་ལ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དམིགས་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར རོ།།གཞན་དག་ན་རེ། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 由積集自體故為"等"，以能生果故成近積，由此復有近積業之果差別，故如來應成未圓滿，此為所思。 為所化眾生故，于如來安立"我生已盡"等分別，實非如是。 為令此義入文，故迎疑問"何以故"而說"如來離一切尋思分別"等。 尋思者，是色等自相共相性無分別及有分別所緣處，于彼等分別即緣彼。離彼者，謂因通達無分別法性故斷除，此為語義。 若問：于所緣無近緣時，何故不行他人意業及思？故說"具壽舍利子，如是無所緣"等。 此是緣起法性之法性：由於無所緣不生業及思，此為法性，故唯有所緣方得生起。 為明此等故說"具壽舍利子，如是無所緣"等。 其中，如說："彼彼非自性，從彼彼非事因所生"，有些心以緣染污而執取染污，有些心以緣清凈而執取清凈。 "思"者，有謂是心；他說由說"思即意業"故，說為業之異名。 總結即說"舍利子，是故"等。

།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར་ལ།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དབེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མཚན་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ གཏོགས་པའི་མཚན་མ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ནར་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་མཚན་མར་བྱས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ།།སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་བཞིན་དུ་ཡང་སྐྱེ་བོ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་ པ་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་དོགས་པར་བྱེད་ན་མཐའ་ཡས་པས་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པ་སུ་ཞིག་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ནི་ཅི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་དྲིས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་བོས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 由過去未來無體故不成所緣體性，現在義亦因不能為具相等智所取故，一切皆是所緣空性，則有所緣心如何生起？故說"具壽須菩提，若時"等。 "遠離"者，即由離所緣事故為空性。世俗中緣非真實分別而生起，故說"具壽舍利子，作相"等。雖由色等所屬不共相故，實為無相，然如所見作相增益，此為其義。 "中間亦"者，攝"識緣名色"等。"依世間言說"者，是就世俗而言。"眾生"後續說"說"者為余文。 雖已顯示夢中亦有業果關係，然就有所緣眾生而迎疑問，故說"具壽須菩提，若時菩薩"等。 若於已答之義復生疑問則無窮盡，誰能安心作答？以此意故，說"具壽舍利子，菩薩摩訶薩慈氏"等。 "此義"者，問夢中迴向是否稱為彼施迴向。 "身證"者，不還果得滅盡定因入阿羅漢道故為證得，如是聖慈氏因入正等覺故稱身證。 以須菩提語呼聖慈氏而說者，即"爾時具壽舍利子"等。

།གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྟན་ཟིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་དོགས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་ལན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་བྱུང་བའི་དུས་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་།དྲི་བ་འདིའི་ལན་བཏབ་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དྲི་བ་འདི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་ པའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་ལན་ལྡོན་པར་འདོད་ནས་བརྗོད་པ་ནི།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལན་མི་ལྡོན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་ལན་ལྡོན་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐུ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་ཆོས་གང་ལན་ལྡོན་པ་དང་།ཆོས་གང་ལ་ལན་བླན་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་གང་གིས་ལན་བླན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་པ་ཆོས་འདི་དག་གང་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་གིས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཆོས་འདི་དག་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལན་འདེབས་པ་པོའི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཚིག་ གིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 對已為各別所化機宣說之義，雖再三生疑復再三作答，然唯利益具緣者故，僅於一佛出世之時，不能令一切斷除顛倒。 此問題答覆之時即已顯示：因未來將有其他諸佛出世故，此問題非圓滿，若為圓滿則無所作，未來佛出世亦將無義。具此意樂欲作答故，說"具壽須菩提，若作是言"等。 就有為而作分別者，說"具壽須菩提，何為慈氏之名"等。 其中首先說空性不能答者，即"彼色空性"等。"彼不能答"者，因非實有故無力。 說色等亦不能者，即"具壽須菩提，何法"等，以作者、業、作用不可得差別，說"何法能答，於何法答，以何法答"。 "何法受記"者，是以自身為境而說。 說一切法不應為所緣者，即"具壽慈氏，此諸法雲何"等。此說：若如是諸法所說，汝如是現證色等諸法，則彼時以能答者體性分別義為所緣故，一切法如何成無所緣？ 說如是無所得者，即"具壽舍利子，此等如言說"等。加行等位中配"不知"等。 若問云何？則為"然而"等。

།འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་རེག་ཏུ་མེད་པ་དང་།ཚིག་གིས་སྨྲར་མེད་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་བསམ་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་ འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པས་རྟོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་སོ།།དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཨེ་མའོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཟབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཚུངས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཟད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ཆོས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་སྟེ་ཉེ་བར་དམིགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པའི་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱི་ཚུལ་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ལས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་དྲིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་ བཤད་པར་ཟད་།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་ཚེ་འདིའི་དེ་བསྟན་པའི་དགོས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་སྤྱོད་པ་ན་མི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ན་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་དེ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ།

以下是完整的直譯： 如是說：由一切法如幻性故無自性，于證悟位中無分別念流轉故，如身不可觸、語不可說、意不可思，一切法即如是體性，以無所緣自性無分別智現證，因若隨逐分別則有顛倒而無證悟。 于彼之後，從證悟后時，於世俗中作言說施設。 說無分別智證悟非聲聞境界者，即"奇哉菩薩"等。 說聲聞有如是證悟者，即"舍利子，汝何故"等。由唯無分別智證悟相等故，此是"智慧甚深"不應發心之語義。 為顯示相等義而說者，即"舍利子，汝具何法"等。 于證得阿羅漢位時，以無分別智證悟，其義為：彼盡無生智相之法，汝何故能如實隨見，即為所緣耶？ 因是顛倒故，以違背證悟故，答"非如是"。 說菩薩等於證悟時亦如是者，即"舍利子，如是"等。 如是則對無業等諸問之答，應知即如所說。如是亦說："無業等諍難，答唯如所說。" 為攝輪迴涅槃平等義，依此生中顯示彼之必要而說"彼行時，人"等。 因於無所緣行得力故，作是瑜伽："我不當現證菩提，若異此則定當現證菩提。"

།གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ནི་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་པོ་སྟོན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ཉེ་བར་ བསྒྲུབ་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མ་དག་པ་སྡོང་དུམ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དག་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེར་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཅིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེས་སེམས་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནས། ཐམས་ཅད་ནི་དེ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རེ་རེའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་རོ། །མེད པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སོ།།ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་མཚན་མ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ།།འདི་དག་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ནི་དེས་སེམས་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་དང་། ཁྲོ་བ་དང་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་དགྲར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 以二者平等修習，則于自佛土成佛。因此，其後顯示有情世間與器世間差別之二種清凈佛土者，即說"複次舍利子"等。 其中，對治有情世間不凈之飢渴等，成就天界受用等清凈，如是對治器世間不凈之樹樁荊棘等，成就如掌平等等清凈，依次即是二種佛土清凈，此為略說。 如是亦說："如是有情世間，及器世間不凈，于彼成就清凈，即是佛土清凈。" 廣經中如何所說易解。今當略說其少分：如是"何以故"引生疑問后，說"如是彼為一切有情利益，普皆舍施"等。 為明顯此等而說"彼應如是發心"等。 其中"一切處"者，謂從色相形狀事物自性，"一切"者，謂彼類差別所分諸事。"一切種"者，謂彼一一類之種類差別。"一切時"者，謂隨所有相。"成無"者，謂離自性。"不知"者，謂無彼所作相。 如是"何以故"引生疑問后，說"於一切所有普皆舍施之善根生起歡喜"等。 廣說此等即說"彼如是發心"等。 "害心、忿怒、嗔恚"中，害心謂嗔恨有情，忿怒謂于有情非有情起惱害心，嗔恚謂隨逐怨敵。 "如是作"者，謂生起殊勝心故。"如是行"者，謂以行持圓滿故。

།འབད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །ཆུས་དགོན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆུ་མེད་པར་གྱུར་པ སྟེ་དེའི་འཇིག་པ་ཡོད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དྲི་ཞིམ་མངར་དང་བསིལ་བ་དང་། ། འཐུངས་ན་ལྟོ་དང་མགྲིན་པ་ལ། །མི་གནོད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཆུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡན་ ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ།།ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སྐྱིད་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་ བྱར་རུང་བས་སོ།།འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ཙམ་གྱི་དུས་རིང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དང་པོའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པས་སྔོན་མེད་པའི་མཐའ་མ་སྟེ་མུར་ཐུག་པའི་འཚང་རྒྱ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནའོ་། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བས་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིགས་པ་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཅན་གཟན་གདུག་པ་ལ་སོགས པ་ནི་འཇིགས་པའོ།།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་བཟད་པའོ། །ཉམས་སུ་བླངས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལ་ནི་སུ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ནས་འཁོར་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་སྟེ། གོམས་པའི་སྦྱོར་བས་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་ལྟས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའོ།།དབུའི་གཙུག་ཏུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་འོད་ཟེར་ནུབ་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： "精進"者，謂作殊勝精進故。"成為無水荒地"者，謂成無水，即有其毀壞。 如是"何以故"引生疑問后，說"菩薩"等。 "香甜且清涼，飲之於腹喉，無害八功德，所謂之水"，因得此水故，將獲得具八功德之水。 以小中大差別而遇安樂、快樂及一切樂者，謂以得見道故。"將生起"者，謂堪能受用故。"生活資具"者，謂飲食等，因是存活之因故。"久遠"者，謂長久時。 如前"何以故"引生疑問后，說"此心剎那量"等。因為此心剎那于勝義中未生，世俗中具如是長時，彼因離初因故無始，故前際無邊際，是證悟之位且為空性自性故，如是即是無邊際故，是為"久遠"。 意為于現前圓滿成佛不應恐懼等，亦不應生起艱難想。 "可怖畏"中，外在兇猛野獸等為可怖，內在性質之疾病等為畏。 因不能實修，故想"如所說清凈佛土，無人能入"，而說"爾時於此會"等。"於此處"者，謂于已說清凈佛土，因以串習加行能成故。 為顯示以其圓滿意樂力而生授記徵兆，故說"爾時世尊"等。 "隱沒于頂髻"者，謂當如來授記時，光芒隱沒于頂髻處，此乃法爾。

མཚན་མ་མཐོང་བས་འཕགས་མ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་བསམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་ པར་སྐྱེས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མང་དུ་མཐོང་བས་འོད་ཟེར་འབྱིན་པར་མཛད་པའི་དགོས་པ་ཞུས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུང་བསྟན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་ དག་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐབས་ལས་སྔར་གྱི་ཡང་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་[(]དར་སྐྱ་[,]དེར་སྐྱེ་[)]་ བས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་འདམ་ལས་ རྒལ་བའོ།།རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་སོན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡང་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། ཡང་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ ཀུན་དགའ་བོ་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་བསམ་པ་ལས་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ ངོ་མཚར་བ་མ་ཐོས་པས་སྔོན་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞུས་པ་ནི།སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་ལམ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་བགྱིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཕྱིན་པར་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 見到瑞相，聖者恒河天女生起殊勝意樂而作供養，故說"世尊方作微笑"等。 因見多種關聯，故請問放光之意義，即說"具壽阿難"等。 顯示自性者，說"阿難，姊妹恒河"等。 "將現前圓滿證悟正等覺"者，有人說，此示由授記令眷屬成為信根，確信得如是清凈佛土。 于現前圓滿證悟之前亦作授記者，即"阿難，此恒河天女"等。 表明唯諸授記皆令驚歎，故說"爾時具壽阿難作是念"等。 因善說故，說"阿難，如是"等。 其中，離煩惱障故為"度泥"。住于加行道頂位故為"近圓滿菩提"。 對聲聞僧眾亦作授記者，說"複次阿難"等。 如是"何以故"引生疑問后，說"阿難，于彼等"，因積集福德意樂而圓滿誓願故，說"阿難，爾時彼時"等。 總結者，說"複次阿難"等。 因未聞極為稀有故請問往昔因緣者，即"此姊妹恒河天女"等。 顯示自性者，說"阿難，此姊妹恒河天女"等。 顯示此一切授記相皆隨順誓願者，說"世尊，希有"等。 其中"已作圓滿"者，因得見道故。"已作究竟"者，因修道為證悟體性故。

།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྣང་བར་མཛད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་དག་བྱ་དགོས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིའི་ཡུལ་བསྟན་པར བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་། །ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།འདི་སྐད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་ཐབས་མཁས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་ལན་དུ་ཐབས་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ།།བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་དེ་བར་སྐབས་དེར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཆེད་དུ་ བསམས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།ཟག་པ་ཟད་པར་ཏེ་འདོད་པའི་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 如是顯示隨順者，說"彼如是"等。 《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明·姊妹恒河天女品》第十九。 清凈佛土之成就者，由方便善巧圓滿資糧后，隨各自緣分而於自佛土中應作佛事，故當說方便善巧。 為顯示此境故請問，即"世尊，菩薩摩訶薩"等所問。 回答之義，說"須菩提，於此"等。 "法性中無法性自性"者，意為觀察：如於法性空性中不真實見有法性即空性之自性，如是應觀察于空性中不真實見有空性自性。 此說若空性等如幻，則為方便善巧之境。 又問"云何雖修習亦非證悟"者，即"世尊所說"等。 對此回答顯示方便善巧之修行者，說"須菩提，如是"等。"具一切最勝"者，即佈施等無不圓滿。 關於"我當攝受般若波羅蜜多"等，意為以方便善巧攝受般若波羅蜜多，而不現證空性，以此意樂非究竟地持心於空性三昧中，于其間由佛母威力不退失菩提分法，因為是為利有情而特意攝受生死，故斷盡漏即斷除欲漏與有漏，因緣空性三昧故，于彼漏盡亦當熟習。 為明此義而說"當菩薩"等。

།གོམས་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ལ་གསུངས་སོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པའི་དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་བ་ལས་རེ་ཞིག་[(]གགས་[,]གེགས་[)]བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་རྒོལ་བས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔའ་བ་དང་གཟུགས་ དང་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དཔའ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དགུ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གཞུང་དང་དོན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་གཞུངས་པའོ། །བྱེད་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་ནུས་པའོ། །དྲིས་པའི་ལན་ འདེབས་པ་ལ་མཁས་པས་ན་ལན་ལྡོན་ནུས་པའོ།།རེངས་ཤིང་ཞུམ་པ་ཉིད་མེད་པས་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དམ་བཅས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དུས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ ཤེས་པ་དང་གནས་པའོ།།གཙོ་ཆེར་འཕོང་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཕོང་སྐྱེན་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །མཚོན་ཆ་མང་བ་དང་སྲ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་དུ་མཚོན་ཆ་མང་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་མཚོན་ཆ་སྲ་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ འགྱུར་བ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།།རི་མོའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟོའི་གནས་སོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྒྲོལ་ནུས་པའོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་པ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ལས་དགྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་པས་སེམས་དང་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་ རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྡིགས་མོར་རུང་བ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ཅེས་སྨོས་སོ་།།འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཉེ་ཞོ་མེད་པར་བསྒྲལ་བའོ། །ལུས་བདེ་བར་གནས་པས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་བདེ་ལེགས་སུ་བསྒྲལ་བའོ། །རྫས་གཅིག་ ལ་མངོན་པར་འདོད་པས་དགྲ་བོར་འབྲེལ་པས་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ།།མཛའ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་མི་མཛའ་བའོ།

以下是完整的直譯： 若問"雖已修習，為何認為不應現證"這一疑問，為答此故說"如是顯示善根"等。 "不現證真實際"者，意為以一切行相熟修而觀察，由了知現證與非現證時之修行力，雖住于彼三昧中亦不取證空性。 其中方便有十種，首先對治障礙法而超越違緣法之方便義，說"須菩提，譬如"等。 其中，因具勇猛、形貌及小中大功德，故依次配合"極為勇猛"等九語。 因具持文義之能力故心性正直。因行為明晰故善能言說。因善於答問故能善應對。因無怯弱畏縮故辯才圓滿。因能成辦所立誓願故修行圓滿。爲了知時等應舍應取，故知時、知處、知位。因主要善巧射術故達射術巔峰。為對治眾多兵器及堅固兵器，故依次能擋眾多兵器及能擋堅固兵器。身等變化為技藝。繪畫等為工巧明處。"具念"等易解。因能至究竟故能度。由具某些因緣，敵人等來臨時生起心語身之變化，故依次說"大怖畏、威猛、毛豎"。因離一切活命故寂靜，是為無依度。因身安住故圓滿，是為善度。因對一物生貪而結怨故為對手。因墮入非友方故為非友。

།སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ན་ཤིན་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པའོ། །བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པས་ན་མཛངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བས་མ་སྣད་མ་སྨས་པར་ཞེས་པའོ། །དཔེ་ཉིད་བསྟན་ནས་དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་།བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱོར་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས། མི་གནས་པར་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་མི་རྟེན་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བློས་མི་རྟེན་ཅིང་ལུས་ཀྱིས་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་གནས་པར་གནས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་ སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཀྱུས་མའི་དོན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དཀའ་བར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 因具慈悲故極為和善。因具善知識故為智者。如是迎疑問"此何故"而答"世尊，如是"等。因離身心處所損害故說"無損無傷"。 顯示譬喻后，所喻之義說"須菩提，如是"等。其中，對諸有情具足與樂相會、離苦、不離樂、利益之心願及眷屬三昧，依次即是住于慈、悲、喜、舍。 如是迎疑問"此何故"而說"如是"等。為明此義，說"須菩提，若時"等。"極度超越魔方"者，顯示超越障礙法之方便。總攝者，說"須菩提，若時"等。 由修一切法平等性，顯示善巧安住無住方便而說："須菩提，譬如飛鳥"等。其中"亦不依止不安住"者，因虛空無所有故，心不依止、身不安住。雖然如此，卻住于彼處，此顯示無住而住之方便。所喻之義說"須菩提，如是菩薩"。 為顯示由愿成就而隨順往昔願力之方便而說："須菩提，譬如射箭教師"等。"乃至所愿未成"者，顯示隨順願力所引發之方便。正文之義配合菩薩者，說"如是須菩提"等。由修道與勝道，依次為成熟與極成熟。總攝者，說"須菩提，是故"等。 由極為熟習一切難行，顯示不共方便者，說"世尊，菩薩"等。

།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་ཟློས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན ནོ།།ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མངོན་སུམ་ དུ་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བསམ་པའི་མཐུས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པས་མ་ཆགས་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་ནི་དམིགས་པས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་གིས་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཐབས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་ སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པས་མི་དམིགས་པའི་ཐབས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་མ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཏེ།སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 由善說故，隨順重述者，說"須菩提，是如是"等。 于聞、思、修等，依次配合"行於空性"等。 如是迎疑問"此何故"而說"如是"等。 建立此義者，說"若時菩薩摩訶薩如是"等。 如前迎疑問"此何故"而說："如是，彼即是方便善巧"等。 從"彼於一切有情"等至"不現證"之間，顯示不共方便，謂由不捨一切有情之意願力故不證實際。 顯示由一切法無所緣故無執著方便者，說"須菩提，複次菩薩"等。"有情想"者，由於實事執著故。"不退失"者，因有由耽著味而退失之可能，以不退失慈等一切善法之語，表示無耽著味之方便。 如是迎疑問"此何故"而說"由方便善巧攝持"等。 為顯示以空性解脫門無所緣方便之義而說："須菩提，複次菩薩摩訶薩作是念：此諸有情長時行於法想所緣"等。 "等持于空性解脫門三昧"者，由圓滿修習空性解脫門三昧故，明顯顯示無所緣方便。 顯示由相無所緣故無相方便之義者，說"須菩提，複次菩薩摩訶薩作是念：此諸有情長時相想"等。

།མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྟོགས་པས་ མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྨོན་ལམ་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡུན་རིང་མོར་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་ཡང་དེ་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས པའི་དོན་ནི།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ ལ།རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཉིད་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟོང་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དྲི་བ་མངོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་བརྗོད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ལ་དྲི་བ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལན་མི་ལྡོན། རབ་ཏུ་མི་འབྱེད་ལུང་མི་འབོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་དྲིས་ཀྱང་ལུང་མི་སྟོན་[(]ལེན་[,]ལན་[)]མི་ལྡོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཐབས་མཁས་པའོ།

以下是完整的直譯： "等持于無相解脫門三昧"者，由圓滿修習無相解脫門三昧而證悟故，顯示無相方便。 為顯示由愿無所緣故無愿方便之義者，說"須菩提，複次菩薩摩訶薩作是念：此諸有情長時常想"等。 "于無愿解脫門三昧"者，由圓滿修習無愿解脫門三昧故，顯示無愿方便。 雖空性等與聲聞等共同，然為顯示彼方便殊勝之義，說"須菩提，若諸菩薩摩訶薩"等。 于彼，由違背空性等三解脫門故，說"行於所緣"等三種。"總想"等，即如其次第解說此義。 "空性耶"等是第七格結尾。此說由具悲心等故，如是菩薩具足智慧法者，墮于空性等，此非其處。 以顯問引導宣說不退轉法，對不退轉相義之問者，說"須菩提，菩薩摩訶薩欲現證無上正等正覺"等。 從反面顯示者，說"若"等。 如是迎疑問"此何故"而說"不退轉"等。其中不共法者，即不捨一切有情。 為生聞思修自性智故，依次第不答、不分別、不授記，以"雖問不知亦不答"等，如其次第配合。 "何地"者，即方便善巧。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ནི་གཏོང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ལན་ལྡོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་པ་དག་གིས་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཐབས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཕྲོགས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་ཅན་འདི་ ནི།།དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་ཤེས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་། །མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མཚན་མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོར་བཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།

以下是完整的直譯： 為從隨順門顯示故，以旁敲側擊而問："世尊，菩薩"等。 如是作答者，說"須菩提，以何因緣"等。 "如是知"者，即了知應學習方便善巧及不捨一切有情。 "如是答"者，即對他人所問，以契合不退轉之了悟而授記與不授記，由決定把握為不退轉與非不退轉，而顯示不退轉之相的方便。 為顯示於一切境智之無量境善巧方便義，說"世尊，是故"等。 "不奪"者，由彼等菩薩不被奪故，顯示方便境無量性。 是故如是具足境及加行之方便善巧，即應了知為所說十種。 如是亦說： "此具境及行， 超越諸怨敵， 如實不知力， 及不共相性， 無著無所緣， 相愿皆盡除， 彼相及無量， 方便善巧十。" 複次，三種一切智性與現證一切相智有何差別？有人說：三種一切智性是以如前所說相而決定各別相境，現證一切相智則是具足一切相之所緣。 其他人說：三種一切智性是就實相而安立，現證一切相智則是就加行而言。 有人解釋：現證一切相智是由對治與所對治分別而區分，三種一切智性因本性寂靜相故非如是。

། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་རྫོགས་སོ་།། །།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་གིས་འདི་མཚོན་པར་འགྱུར་བ་འདིའི་རྟགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་ པར་བལྟ་བའི་རྟགས་དང་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དུ།ཡང་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་བསྒོམ་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ གང་ཡིན་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་འདོད་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྔོན་མེད་པ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་འདོད་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་བྲལ་བ་འདོད་པ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི། འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་ ཕྲག་དུ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཞི་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དྲུག་པ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་རྨི་ལམ་ནང་ན་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ངན་སོང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་བཏབ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》中現證一切相智品已圓滿。 獲得現證一切相智者，是至證悟之極，故說此為頂現觀。 其中，首先應說能表徵此之標相。因此，為顯示由於極為串習，即使在夢中亦觀一切法如夢等之第一標相，說"複次須菩提，若菩薩大菩薩于夢中亦"等。 此說：菩薩瑜伽如是方便智慧所攝持，修習至頂，于夢中亦作此瑜伽及觀想，如是現前不作，是隨眾生界而趣入。 第二，不生聲聞等地欲求之標相義，說"須菩提，複次菩薩"等。其中，欲求獲得先前未得者為欲；欲求不離已得者為功德發心。 第三，見如來等標相義，說"與數百千眾"等。 第四，見佛神變標相義，說"自身升于虛空"等。 第五，如夢標相義，說"于夢中亦不驚不怖"等。 第六，憶念于自佛土斷除惡趣之標相義，說"于夢中見地獄眾生時"等。 問"惡趣清凈相"為何，說"須菩提，其中菩薩"等。 答覆說"須菩提，若菩薩"等。

།བདུན་པ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི། རྨི་ལམ་ ན་གྲོང་ཁྱེར་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་པ་ ནི་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་མ་ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ལྟར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་མེས་ཚིག་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་མ་གྲུབ་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་བསྡུས་པ་ལས་སོ། །བརྒྱད་པ་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་མི་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ལྡོག་ པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ནི་རང་ཉིད་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བབས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས།དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་མཁྱེན་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། ཐབས་མཁས་པ་ལ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སོང་བ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ རྟགས་བརྒྱད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དེའི་གམ་ན་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ པ་ཤིན་ཏུ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཕྲལ་དུ་ཞུགས་པའོ།

以下是完整的直譯： 第七，以隨順方式顯示城市等火災完全息滅之加持成就標相義，說"于夢中見城市燃燒時"等。以小中大差別而應斷除，故依次配以"愿息滅"、"愿無有"、"愿清涼"。 以違逆方式亦說"若未息滅"等。 以二者確定而說"須菩提，若彼火燒"等。"業將成熟"者，即謂誹謗正法于現法中感受，與隨順業之諦實加持未成就故，體驗不悅等。"從彼"者，即從其他生中所攝。 第八，以違逆方式顯示夜叉等非人消除之諦語成就標相義，說"須菩提，複次若諸相"等。其中，"所執"者，謂自身入故；"所降"者，謂以力勢于身等生變化故。 以現證一切相智等五種現觀，通達一切事義故，依次配以"不知"等五語皆無。 以隨順方式亦說"須菩提，複次若菩薩大菩薩"等。 《般若波羅蜜多現觀莊嚴光明論》方便善巧品第二十圓滿。 若為魔加持所去，則此非第八標相，故說"須菩提，複次其中"等。 如是，預設"何以故"之疑問后，說"于彼菩薩"等。 "入道未久"者，謂剛入頂現觀。

།ཤིན་ཏུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྙས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྔན་ཅན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟིང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་སྨྲ་ཞིང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྱ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པའི ཕྱིར་རོ།།ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ང་རྒྱལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་ཉེ་བར་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་དང་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ང་རྒྱལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་བའམ། མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །མཚུངས་པ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེ་བའམ་ཆེ་བ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་པ་མི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཆེ་བ་བས་བདག་ཆེའོ་ སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ།།རྟོགས་པ་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་སེམས་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ང་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ།

以下是完整的直譯： "極具威力"者，因其自性即為偉大故。"極具威嚴"者，因能圓滿果故。 "輕蔑"者，因不恭敬故。"譏諷"者，因作為笑柄故。"誹謗"者，因過分言說故。"嘲弄"者，因貶低故。"責難"者，因說不如法語故。 "生起我慢，生起真實我慢"者，因生起我慢及特別成就故。 對於大我慢、過慢、增上慢，如是分為二種，依次配以"將增長我慢、將增長真實我慢、將顯示我慢、將近顯示我慢、將廣大我慢、將近廣大我慢"等六語。 "將生起我慢"者，因生起顛倒我慢故。 其中，"我慢"等，即不如己者認為己大，或與相等者認為相等而心生傲慢，是為我慢。較相等者認為己大，或與大者相等，是為大我慢。較大者認為己大，是為過慢。于未證得而認為已證得，是為增上慢。實無功德而認為己具功德，是為顛倒我慢。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རང་འབྱུང་གི ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱང་རིང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཆོས་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མི་བསྙེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཞར་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་ལས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མིང་བརྗོད་པས་སོ། །མིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྟོན་པས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གྲོང་ལས་རྒྱང་གྲགས་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་གནས་པས་ན་དགོན་པའོ། །བསོད་སྙོམས་ལེན་པར་དམ་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ བསོད་སྙོམས་པའོ།།སྲང་བར་གྱི་རས་ཀྱི་དུམ་བུ་ལས་གོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ། །འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའི་ཟས་མ་ལུས་པར་བླངས་ནས་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་ནས་ཇི་ལྟར་དགའ་བར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་སྟན་གཅིག་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བཏིང་བའི་སྟན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉལ་བས་ན་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །སྣམ་སྦྱར་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གོས་གསུམ་ཙམ་ཞིག་འཆང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་གོས་གསུམ་པའོ། །དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དུར་ཁྲོད་པའོ། །ཤིང་དྲུང་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཚན་མོ་འདུག་པས་གནས་པས་ན ཅོག་པུ་པའོ།།སྟེང་གཡོགས་མེད་པར་གནས་པས་ན་བླ་གབ་མེད་པའོ། །བལ་གྱི་གོས་ལ་སོགས་པ་འཆང་བས་ན་ཕྱིང་པ་པའོ། །ལྷག་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པས་ན་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཉུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བས་ན་ཆོག་ཤེས་པའོ། །ལྟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ།

以下是完整的直譯： "令一切智性遠離"等，是說：以我慢將使具三種一切智性的一切智性遠離。以增上我慢、過慢及增上慢，將依次使無上佛智遍知現證、自生智慧頂現證、無上一切智智漸次現證遠離。以顛倒我慢，將使以一剎那現證無上圓滿菩提為先導的法身現證遠離。 "不親近"等三語，應依次配合為：為生起聞等智故，或為遍知遍計、依他、圓成實自性故。 附帶說明魔業差別中小魔業義，即"複次，須菩提"等所說。"說名"者，即說其名。"加持名"者，即說母等名。 如是迎疑問"何以故"，說"汝名為此"等。 其中，因住于離村一俱盧舍處，故為阿蘭若。因立誓乞食，故為乞食者。因以街市碎布為衣，故為糞掃衣者。因取盡飯等食而受用，故為不后食者。因坐一座隨意受用，故為一座食者。因隨所敷具等臥，故為隨處坐者。因僅持三衣等法衣，故為三衣者。因住尸陀林，故為冢間住者。樹下住者亦同。因夜坐而住，故為常坐者。因住無覆處，故為露地者。因持毛衣等，故為毳衣者。因無過度欲求，故為少欲者。因以少許知足，故為知足者。因無過失，故為遠離者。

།འདོད་ པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྐང་པ་དང་བྲལ་བའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་འབྲིང་གི་དོན་ནི་དེ་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ དོགས་པ་བསུ་ནས།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་རེས་འགའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ལྟར་ཡང་འདིར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། རབ་འབྱོར་ཡང་ངས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས པ་བསུ་ནས།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིང་ལུང་བསྟན་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ སུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས་ལ།རྗེས་སུ་བརྟགས་ཤིང་རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བསམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་གཉིས་མི་ མཚུངས་ཤིང་མི་མཉམ་མོ་ཞེས་བརྟགས་ནས།ངེས་པར་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་དང་། རབ་འབྱོར་ངས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མིང་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ བརྙས་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི།ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཡུན་རིང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྦྱངས་ཤིང་དུལ་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་པ་བཤགས་པས་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པར་བྱས་ཤིང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོས་རྣམ་པར་སྨོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོས་བྱང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར བའོ།།རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་ཚ་བས་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ།

以下是完整的直譯： 因少欲故，故為離足者。如前，迎疑問"何以故"，說"如是"等。 中等魔業義，即說"於此，魔波旬如是說"等。如是迎疑問"何以故"，說"如是，汝有如是功德"等。 大魔業義，即說"須菩提，彼魔波旬有時"等。如前，迎疑問"何以故"，說"如是，汝有不退轉"等。 若是真實，云何為魔業？對此疑問，說"須菩提，我說不退轉"等。如是迎疑問"何以故"，說"不退轉"等。 主要說明以授記佛位名號成為魔業義，即說"須菩提，複次"等。於此，應依次配合加行等位中"隨行、隨觀察、隨思維"等。有些說是以聞等智慧。"觀察二者"，即觀察其所思與魔所示二者不同不等，當決定思維。 如是，若是真實，云何為魔業？對此疑問，說"須菩提，我說不退轉"等。如是以說名輕蔑諸菩薩令菩提難得，即說"又若長時極長時"等。 "調伏清凈已"者，即懺悔罪業使自身無垢且無我慢之義。明此即說"若彼依止善知識"等。 於此，以呵責對治而成誹謗，以行為對治而得清凈，以自他慚愧而成損害。

། སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་འཆགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་ འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རློམ་སེམས་ཀྱི་ལྟུང་བའི་གནས་ནི་གཞན་ལ་བརྙས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་པས་ན། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་ལྕི་བ་ཡིན་གྱི་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་གང་དག་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉེ་བ་ན་འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོས་གཏན་ཟད་པར་སྲིད་པ་ཟིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གཡའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་རློམ་སེམས་ཀྱི་ལྟུང་བའི་གནས་ནི་མ་ལུས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་དང་།མདོ་སྡེ་མང་པོ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་མྱོང་བར་གསུངས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པར་གསུངས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མ་བསྒོམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱའོ། །རློམ་སེམས་ ཀྱི་ལྟུང་བའི་གནས་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཞི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསོད་པ་དང་། རྐུ་བ་དང་། འཁྲིག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་མིང་ཅན་ལྟུང་བའི་གཙོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ། །དགེ་ སློང་གི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པས་ན་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པའོ།།དགེ་སྦྱོང་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་བསྙེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་ན་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་ པའི་ལྟུང་བ་འདི་ནི་ཆོས་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྔ་པོ་དེ་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཆེས་ལྕི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་སྙེད་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 以恢復力故而各別懺悔。因長時方能獲得故而難得。如是迎疑問"何以故"，說"須菩提，菩薩摩訶薩"等。 由於傲慢墮罪之處是由輕蔑他人所引起，故雖難得菩提程度如是沉重，然非全無之義。如是，若對治分近則為衰減之法，為具力對治所能永盡，如金垢等。正法障等一切亦如前所說之法，以此理則傲慢墮罪之處當無餘盡。 又所說"諸業縱經百劫"等，應知是指無修對治分時，若非如此，則違理且違諸經。所說決定感受亦由此說明。所說不定者，即使未修對治分，亦當定知是由果報間斷性故。 以喻明示傲慢墮罪處之重，即說"須菩提，譬如"等。四根本罪即殺、盜、淫、妄語名之重罪。因失比丘戒故非比丘，因無沙門性故非沙門，因離近事體性故非釋子。於他生中亦非具證悟根器故，此傲慢發心之罪為重法。 為說明極重故說"譬如"等。"較彼五者"即指較噁心出如來血等。"更重"者，因與慢相應發心數量相等之地獄住期當受故。

།དེ་ལྟར་མིང་སྟོན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ནས་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཆུང་ངུར་གྱུར་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ནགས་འདབས་ནི་ནགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱིས་འགྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཇི་ཙམ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་གཏོགས་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་འབྲིང་གི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབེན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས ལ་མཁས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།རྟེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཛིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དབེན་པ་དང་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་དང་ཞེན་པ་དང་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་བསྟོད་པས་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབེན་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པར་འདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབེན་པ་དེས་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབེན་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །བདུད་ ཀྱི་ལས་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདྲེས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་བའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཉིད་དུ་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅོས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཉེ་བར་འཇོམས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲེད་པའོ། །རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྐུན་པའོ་།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་ན་སློབ་དཔོན་མེད་པའོ། །གཞན་ དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའོ།།དགུ་པ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི། ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 如是示現說名之魔業后，說明以寂靜功德令魔業變小之義，即說"須菩提，複次魔波旬"等。其中林邊即林之差別。因後悔故，除三摩地外身語意業中等之義，即說"須菩提，複次"等。所謂此寂靜，即具般若波羅蜜多與方便善巧自性。 "依止"等，即以小中大執著差別，于寂靜處、阿蘭若等，依次為依止、耽著、貪著，由此讚歎自身而生慢心。如前迎疑問"何以故"，說"須菩提"等。"以此寂靜"即以阿蘭若住等寂靜，住于彼者不見菩薩寂靜方便善巧等。 魔業廣大之義，即說"如是魔波旬來"等。"雜住"者，因具聲聞等作意故。"遍雜住"者，因住于大乘之外故。因非其他菩薩所應觸故為菩薩旃陀羅。因壞自他菩提心故為菩薩誹謗者。因僅以言詞自稱為菩薩故為菩薩影像。因離菩薩法故為偽菩薩。因毀壞菩薩僧故為菩薩賊。因受用不應受用故為菩薩盜。 如是迎疑問"何以故"，說"如是人"等。因具不善法故為不凈法者。因離善知識故為無師。因說異故不具聖法。第九以自神通降伏他人依止善知識相之義，即說"複次須菩提"等。

། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས།བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །། རྟགས་དགུ་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟོན་པའོ།།རྟོགས་པའི་ལམ་དང་དང་པོ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ལམ་མོ། །སྣང་བ་ལྷག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མཆེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྣང་བའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་ པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྒྲོན་མའོ།།བར་ཆད་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་འོད་དོ། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ལ་ནི་སྐྱོབ་པའོ། །དེའི་ཚེ་བསམ་པ་ དང་སྦྱོར་བ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་ལ་གནས་པས་ན་གཉིས་པ་ལ་ནི་སྐྱབས་སོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ལ་ནི་གནས་སོ། །འཕགས་པའི་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གཞི་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་བཞི་པ་ལ་ནི་དཔུང་གཉེན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་ ལས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་ལ་ནི་གླིང་ངོ་།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགུ་པ་ལ་ནི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གནས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅུ་པ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།མི་འདའ་བའི་རྒྱུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཁྱིམ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་དང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་གཉེན་པོར་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གོ།།ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པས་གྲངས་དྲུག་ཏུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 此乃《般若波羅蜜多論現觀莊嚴光明》中第二十一品"魔業品"。 顯示第九相者，即說"爾時，世尊"等。其中"六波羅蜜多為師"者，于果位時為六波羅蜜多之師。因示現證道與最初正道故，于得光明位時為道。因為增上光明體性故，于光明增長位時為光明。因入無所取所執真如一分故，于遍滿真如一分位時為燈。因生無障礙真如智故，于無間三摩地位時為光。因遮止一切損惱故，于初地為救護。 因彼時意樂加行有意義故住于基位，故於第二地為歸依。因為無過失歡喜之基故，于第三地為住處。因住于趣向聖者殊勝之基故，于第四地為助伴。因永斷三界故，于第五地為洲渚。因具般若波羅蜜多體性故，于第九地為住于證悟。因殊勝行智慧波羅蜜多故，于第十地為住于證得無上正等正覺，此為義之差別。 對治不離因受用與貪著家之對治，依次為佈施與持戒波羅蜜多。對治輪迴眾生邪行所生苦及長時修習善法之厭倦，依次為忍辱與精進波羅蜜多。對治虛耗因散亂與惡慧之對治，依次為禪定與般若波羅蜜多。如是由違品與對治安立而立為六數。

།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་གྲུབ་ལ་མི་གཡེང་བ་གང་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་གྲངས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱ་བ་བྱེད་དེ་འགོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རུང་བར་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་སེམས་གཡེང་བ་རྣམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་གྲངས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟ་ བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པར་རབ་འབྱོར་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བརྒྱད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལ་སློབ་པར་འདོད་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདྲེན་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོར་བསྐྱེད་པའོ། །ཕྱིས་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་མ་མའོ།

以下是完整的直譯： 如是，散亂因一波羅蜜多成就，依止於不散亂，如實證悟法性真如，故能圓滿成就諸佛法。如是，安立為圓滿成就一切佛法之基礎數目。 如是，佈施波羅蜜多利益諸眾生，持戒波羅蜜多不作損害，忍辱波羅蜜多忍受加害，精進波羅蜜多為作事業，由此令眾生堪能成熟，禪定波羅蜜多則為令散亂心入于等持，般若波羅蜜多則為令等持者得解脫故而教誡令成熟。如是，當知此數目之安立亦隨順眾產生熟。 如是，為遣"何以故"之疑問，說"須菩提，般若波羅蜜多"等。為明善知識之義，說"須菩提，過去時"等。如前，為遣"何以故"之疑問，說"須菩提，波羅蜜多"等。"所有佛法"者，為以一切相智等八種現觀之次第分別故，說"佛智"等八種詞。總結者，說"須菩提，是故"等。 第十，於一切相中學習般若波羅蜜多之相義，說"須菩提，欲學此六波羅蜜多"等。如是，為遣"何以故"之疑問，說"此般若波羅蜜多"等。因為能得見道、修道、殊勝道及無學道，故依次說"引導"等四詞。初時生起故為父，后時令增長故為母。

།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དབེན་པ་དང་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་ དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་དབེན་པ་དང་སྟོང་པར་བཤད་པའི་དོན་ཏོ། །སླར་དྲིས་པས་ལན་བཏབ་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པར་འགྱུར་ཞིང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་སྣང་ཞིང་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ཞེས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཙམ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 如前，為遣"何以故"之疑問，說"若離般若波羅蜜多"等。第十一，於一切無執著相之義，說"世尊"等。"無貪著相"者，即無執著之體性。由於重視文句，故說"世尊，以何無貪著相"等。由於道理相同故，說"須菩提，如是"等。如是，為遣"何以故"之疑問，說"須菩提，一切法"等。有人解釋說，由其離因果體性故，依次為遠離及空性。 若是空性則無有染污及清凈，此疑問說"世尊，若"等。"若法無所得"者，意為因是空性故。"此說之義"者，即染污等不應有故而說遠離及空性之義。為答覆再次詢問故，說"須菩提，于意云何"等。"了知染污及清凈"者，此說雖一切法是空性，然於世俗中業果相續存在故，如何執著則成染污，如何無執著則顯現及了知清凈。 第十二，近於佛菩提之相義，說"世尊，若菩薩大菩薩如是行"等。如是，為遣"何以故"之疑問，說"世尊，佛性"等。以鏡智等四智差別，說"佛性"等四句。如是隨說者，即"須菩提，如是"等。頂現觀之相僅應知此等。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པར་སྦྱོར་བའི རྟགས།།རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དང་པོར་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་བསོད་ནམས་པས་ལྷག་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འཛམ་བུའི་གླིང་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱང་འདིར་གཟུང་སྟེ།སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དེ་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདི་ དག་ཉིད་ག་ལས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བསུ་ནས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ།མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་ཟླ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གསད་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསད་པར་འོས་པ་ལྟ་བུར་རོ། །དལ་བ་ཆུད་གཟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མི་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ དུ་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ།།སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གང་ཞིག་འདི་དག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོས་ཡུམ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是亦說： "于夢中亦見， 一切諸法等， 如夢般觀照， 頂位修行相， 共有十二種。" 如是，若問以相所表之增長有幾種？首先，示現超勝贍部洲等眾生供養如來等福德之增長，說"須菩提，若於贍部洲"等。言贍部洲者僅是舉例而已，此處亦應攝受三千大千世界眾生，因二萬五千頌中如是說故。如是，為遣"何以故"之疑問，說"須菩提，如是如是"等。"成為佈施處"者，即成為福田。為遣"此等從何而來"之疑問"何以故"，說"如是"等。"除外"者，即捨棄。 如前，為遣"何以故"之疑問，說"如來"等。"無與倫比之士"等三句，是因通達現量、比量及教量之義故。他人則說是以三量開示故。以其他方式示現超勝福德蘊，說"須菩提，云何"等。"如應被殺者"即如應當被殺般。"虛度閑暇"者，即以造罪而失壞人身等事。"施主"者，即直接佈施者。"佈施主人等"者，即令正行佈施者。"清凈"者，即令具足真實果報之意。"以此作意"者，即以欲為眾生示道等體性。如是，為遣"何以故"之疑問，說"所應了知此等"等。"彼即"者，即以大方便善巧緣般若之彼即是利益眾生之作意。

།ཇི་ལྟར་འདི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ།།ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་པ་ལ་གནས་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ཆ་ལ་ཡོངས་སུ་བྱང་བའོ། །དེ་འམ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ དེ་འམ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །ལ་ལ་ནི་གླེགས་བམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་འམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པར་གྱུར་པ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།གསུམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ཞུ་བར་བྱེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

"如何是此"者，即以慈等自性之作意。"將盡"者，即將超越。 第二，特殊般若波羅蜜多作意自性之增長義，說"須菩提，譬如住于寶珠知識"等。因通曉寶珠觀察論故，故稱住于其知識。"以知寶珠種類"者，即于兵器善巧。"乃至得彼或得彼外餘者"中，"彼或彼"者，即般若波羅蜜多。"餘者"即獲得三昧王經等法性。有謂就經函而言"彼或余"。 以是空性故，不應為不離，如是請問"世尊，如是"等。答以"須菩提，若"等。如是，為遣"何以故"之疑問，說"須菩提"等。此說：由於般若波羅蜜多是空性，于真實中離增減，是故一切法皆空，如是于緣慮作意亦增上勝解為空性時，因是無顛倒性故，即是不離般若波羅蜜多作意。 第三，為特勝獲得無生法忍自性之增長義而請問"世尊，若"等。答以"須菩提，複次菩薩"等。

།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གང་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་བཀག་པ་སྟེ་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་པ་ལ་ དོན་དམ་པར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་བཀག་པ་དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སོགས་པར་བྱེད་པ་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འཕེལ་བ་ དང་འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ རྣམ་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་དམ་ པར་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་མི་འཐད་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམས་པས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འཇིགས་པའི་ལམ་འདི་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ལམ་མོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།

"為菩提而如實修行"者，此說：由於般若波羅蜜多遮止增減，如是于菩薩勝義中亦遮止增減，是故以如幻修習，於世俗中圓滿福德智慧資糧，並於無上正等正覺現前圓滿成佛。若非如是而有增減，則唯是顛倒，故不應爾。 即於此處是真實性，如說"須菩提，若如是所說"等。"應知彼菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多"，此說是以為拋出某真實法之意樂而請問"世尊，何為般若波羅蜜多"等。 "世尊，若爾云何"等者，意為：若世尊以遮遣如是所說相而說"一切處皆非"，則前所說"應知彼行般若波羅蜜多"者，以何種方式而行？ "於世俗中如是說"者，即說"須菩提，復何"等。"隨見耶"者，意為"于真實中"。 總結說"須菩提，如是"等。由一切法無所緣故，如是于勝義中不應有行，於世俗中則以修習如幻而行，故於無生法得殊勝勝解。 "修此無畏道"者，即離一切近緣怖畏之無怖道。"如是行"等三語，由生聞性等智故，為生彼智而說。"無上佛智"等四語，是以如鏡智等差別而說。

།བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་དྲི་བར་མཛད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མེ་སེམས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་རང་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །།ལྔ་པ་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་ཡང་དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཟབ་པོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ།།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་སློབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྡོམ་ པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་།དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ གཞན་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྷད་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་དོ།།བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

第四、關於菩提所證及能證之法無所緣相的增長義，即"世尊，一切法"等之請問。 以再次詢問而於世俗中授記，即說"須菩提，汝"等。如是迎疑問"何以故"而說"一切法"等。 "為無所思"者，此說頂位現觀般若波羅蜜多是無分別故，菩薩無如是分別，以自假名而說。 《般若波羅蜜多釋現觀莊嚴光明論·善知識品》第二十二品。 第五、關於具殊勝善根自性之增長義，即說"爾時天帝釋"等。由令凡夫驚懼故如虛空甚深故為深。由離因果自性故，依次為遠離性故難見，及為空性故難證。 為生見、修及殊勝道故，依次配為學、修及瑜伽。 有謂：由離戒蘊三種違品法故，說"不壞"等三語；由具彼等隨順法故，說"圓滿"等其餘三語。 他人認為：由身語意無過失故，戒蘊不壞、無瑕、不雜；由聞思修智圓滿故，圓滿、清凈、無雜。 "具足忍"等三語，是以安受苦等三忍差別而說。

།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་རྩོམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་ལ་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དྲུག་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་ གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ འཕེལ་བའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ནོ། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།བདུན་པ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་དང་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ སོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །འདིར་བརྩོན་པར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་སྦྱར་བ་ན་ནི་དངོས་པོ་མ་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་བཤད་པ་འདི་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་ པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདིའི་གཏིང་མི་རྙེད་རོ་མི་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་ན་དགའ་མགུ་ཡིད་རངས་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་རངས་པ་དང་ཡིད་ བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བགེགས་བྱ་བར་ནུས་པས་ཀུན་ཏུ་ཚིམ་པ་སྐྱེས་ཤིང་སེམས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

"發起精進"等四語，是以加行、遍凈、觀察、成就精進之差別而說。 "喜樂禪定"等六語，是因具足不可制、殊勝禪定、初禪、二禪、三禪、四禪之證悟故。 如前，迎疑問"何以故"而說"菩薩摩訶薩"等。 第六、關於遍往一切天眾自性之增長義，即說"此菩薩摩訶薩"等。"我亦"者，即帝釋。"不會出現"者，意指"由如來加持"。 《般若波羅蜜多釋現觀莊嚴光明論·帝釋品》第二十三品。 第七、關於降伏一切魔之自性增長義，即說"爾時世尊"等。"學"等三語，是以加行、無間、解脫道之差別而說。 "為憂苦所刺"者，謂超越自境界而得不悅。"行"者，謂以不等持心。"修瑜伽"者，謂以等持心。"此中未作勤行"者，謂如其他經中所說，此中若配釋則未顯事，故此解釋以聞思性智不能證悟故，依次為"不得其底、不得其味"之義。 由生小、中、大樂故說"歡喜、悅意、適意"。如是由生三種意樂故說"極喜、歡悅、心樂"。 由能于加行等作障礙故，生遍滿、心滿、極喜。 如是迎疑問"何以故"而說"此是無上"等。

།ཞིག་ པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་རང་གི་གནས་སུ་ངག་རྩུབ་པའོ་།།རྩོམ་པ་བྱེད་པ་ནི་འཐད་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལ་སོགས་པར་རྩོད་པས་རྣམ་པར་བྱེད་པའོ། །དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པས་འགྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འཐབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབོད་པས་ན་གཤེ་ཞིང་ངོ་། །ངན་ དུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་མཚང་འདྲུ་བས་ན་སྤྱོ་བར་བྱེད་པའོ།།རྣམ་པར་སྡང་བས་ཉེ་བར་འཇོམས་པས་ན་གནོད་པར་སེམས་ཤིང་ངོ་། །ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་ན་ཞེས་བྱའོ། །གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ན་དེའི་ཚེ་འཐབ་པར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྡིག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་ཀྱི་ཆོད་པ་རྙེད་ཀྱིས་བསྐལ་པའི་ཚད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྡིག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཞུས་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་ པ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།གཉེན་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་ཐེག་པར་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྟུང་བ་རྣམས་སླར་གསོ་བར་བསྟན་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པར་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ ཡིན་ནོ།།གཙོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སོ་སོར་བཤགས་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་བྱས་པ་ལ་བཤགས་པས་འཆགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཕྱིས་སྡོམ་པ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་ པའི་སྡོམ་པ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པའོ།།རྩོད་པ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་རྩོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་པ་རྙེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་བདག་སླར་སྨྲ་ཞིང་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་འདི་ནི་བསྔགས་པ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྙེད་པ་ངན་པ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་རྙེད་པ་ལེགས་པ་མ་རྙེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚིག་དྲག་ཏུ་སྨྲ་བའམ་ཚིག་རྩུབ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ན་མི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པས་ཚིག་དྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བར་བྱེད་པས་ན་རྩུབ་པའོ།

"不會毀壞"等，是指在自處說粗語。 "造作"者，是指認可。"爭論"者，是在王宮等處以諍論而作。"持杖"等者，是以持杖等而鬥爭。"辱罵"者，是為鬥爭而呼喊。"誹謗"者，是以惡語等而必定揭短。"懷害心"者，是以嗔恨而損害。"生嗔恨"者，是令生起忿怒。 "應披甲冑"者，意謂若不捨一切智性，則為除遣由鬥爭等所生之罪，應于如數劫量精進修行發心之數，此為語義。 由罪業極重而請問無有出離之義，即說"世尊，于彼等發心"等。 為顯示由有對治故一切業皆有出離之遍攝義，故說"阿難，聲聞乘補特伽羅"等。 此說：如於聲聞乘等自乘中，顯示僧殘等墮罪可還凈故而說有出離法，如是于大乘者亦說菩薩藏等。 主要從菩薩而明示者，即說"阿難，於此補特伽羅"等。"不各別懺悔"者，謂不以懺悔而凈所作罪。"不后受戒"者，謂不受不作之戒。 "應斷諍論"等三語，是因遠離小、中、大諍論故。 "得惡"者，意謂對他人言語還以言語而鬥爭等，此非讚歎故，是得惡利非得善利，應如是發心，此為語義。 "說粗語或惡語"者，說粗語是生不悅耳，惡語是令不悅意。

།ངན་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་ངག་ཀྱལ་པའི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བདག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁྲུགས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའོ། །ཁྲོ་གཉེར་ནི་དཔྲལ་བར་བསྡུས་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་ལ་མཚུངས་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་མཚུངས་པའོ། །ལམ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་མཚུངས་པའོ། །བསམ་པ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཐེག་པ་མཐུན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱར་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་མངོན་པའི ང་རྒྱལ་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།། །།དགུ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་[(]ཡང་[,]ཀྱང་[)]ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ལ་སོགས་པ་སློབ་པ་ན་སངས་རྒྱས ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟར་ཟད་པ་དང་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་སློབ་པ་ན་གཞན་དག་ལ་སློབ་པར་ བྱེད་ཅེས་འདྲི་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཚིག་བཟླས་ནས་སླར་འདྲི་བའི་སྒོ་ནས་ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟད་པ་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ནི་ཟད་པའོ།

"惡語"等，是以離間語、粗語、綺語之分而說。 如是迎疑問"為何如此"而說"我以增上意樂"等。"擾亂"者，即完全散亂。"皺眉"者，即額頭皺起。 "應住於一切眾生前"者，即以如前所說次第降伏魔業而住於心境。 第八示現如佛平等住于眾生相之增長義，即說"阿難，菩薩摩訶薩"等。其中，"入一乘"者，即甲冑加行相同。"入一道"者，即趣入加行相同。"意樂相應"者，即以資糧加行一致故。"正入相應乘"者，即以出離加行相同故。"於何"者，即于佈施等。"如何"者，即以無所得相應故。 《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明·增上慢品》第二十四品。 第九請問一切種善巧方便學處清凈自性增長義，即說"世尊，復"等。 為顯示學食等即是學佛性，故說"若菩薩"等。即以如是性唯以返體分別而顯示盡、不生等而如是說。 問"如何學他而為他學"，即說"世尊，何故"等。 "善現，若如是說"等，重述其語后以再問方式而答，即說"善現，于意云何"等。 "如是性"者，即一切智性與佛性之義。 如是迎疑問"為何如此"而說"世尊，盡即非盡"等。此中由一切分別盡故，證悟即是盡。

།ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཟད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པས་ཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བསླབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་གང་འདི་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱ་བའི་ རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་གསོད་པ་རྣམས་སོ།།རྔོན་པ་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་རྣམས་སོ། །ཉ་པ་ནི་ཉ་གསོད་པ་རྣམས་སོ། །ཤན་པ་ནི་ཤ་འཚོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ལོང་བ་དང་འོན་པ་ནི་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཞར་བ་ནི་མིག་གཅིག་དང་བྲལ་བའོ། །རྡུམ་པོ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅད་པའོ། །སྒུར་པོ་ནི་རྒྱབ་ཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །[(]འཐིང་[,]འཐེང་[)]པོ་ནི་བྱིན་པ་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞ་བོ་ནི་གྲུ་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་གོང་ཐུང་བའོ། །གྲུམ་པོ་ནི་འཁྱོར་ཞིང་འགྲོ་བའོ། །ལྐུགས་པ་ནི་མོད་ལ་སྨྲ་མི་ནུས པའོ།།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་བླུན་པོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེར་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །དིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཐོགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཐུག་པོར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣ་བ་མི་གསང་བ་ནི་སྒྲ་གསང་ཆེན་པོས་ཐོས་པའོ། །ཡན་ལག་ཉམས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་ པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་ལས་ཆུང་བ་ཉིད་དོ།།ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་པའམ་མ་ཚང་བའོ། །མདོག་མི་སྡུག་པ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་མི་སྡུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་མི་འཐད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

法界離盡故稱不盡，以與其本性相連，盡等自性即是一切智性之意。 "將生否"等，應從"不生"等之反面而知。 為顯示清凈學處之利益，故說"善現，是故"等。 如前迎疑問"為何如此"而說"善現，於此學者"等。 其中，"鳥類"者，即殺鳥者。"獵人"者，即殺鹿等者。"漁夫"者，即殺魚者。"屠夫"者，即賣肉者。"盲聾"者，即離眼耳識者。"獨眼"者，即失一目者。"截肢"者，即手等被截者。"駝背"者，即因背彎曲故。"跛足"者，即小腿不齊者。"瘸子"者，即肘關節以上短者。"蹣跚"者，即搖晃而行者。"啞者"者，即不能立即言說者。 有些經典稱為"愚者"，有人說其義亦同此。"結巴"者，即因言語遲鈍而說話含糊故。"重聽"者，即以大聲方能聽聞者。"肢體殘缺"者，即手足等小於常規者。"肢體不全"者，即肢體多餘或缺少者。"容貌醜陋"者，即諸肢體不悅意者。 如是迎疑問"為何如此"而說"於此菩薩"等。 以自性清凈故力等清凈不應理，即說"世尊，若一切法"等。 世俗了知，即說"善現，如是"等。 如前迎疑問"為何如此"而說"善現，一切法"等。

།འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ བསྒོམ་པ་ལ་མི་ཞུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བ་ཚ་ཅན་ནི་ལན་ཚྭ་མང་བའོ།།གྲམ་ས་ནི་ས་ཕྱོགས་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ལས་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཐོབ་པར་འོས་པ་རྣམས་ནི་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་ པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དཔེའི་དབྱེ་བས་འགྲེས་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅུ་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཐ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་གྱིས་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །བཅུ་གསུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་བཞི་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་། ལྟ་ བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཚངས་པའི་དྲ་བས་ཞུས་པ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།འདིར་གཞུང་མངས་ཀྱི་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།

這樣說：一切法雖本性清凈，然為令具有不了知體性清凈法之眾生，生起如是智慧，以于修習如幻法不怯弱故，於世俗中將獲得力等清凈。 第十、成為佛種性之相的增長義，即說"善現，譬如大地之處"等。咸地即多鹽處。礫地即因地處粗糙。"菩薩少"，此說明于諸佛種性中，堪能獲得頂位現觀增長者甚少。 第十一、獲得佛果之因相增長義，以小中大喻之差別顯示三類，即說"善現，複次譬如眾生類"等。"般若波羅蜜多道"即是獲得如來之因第十一增長之意。 第十二、波羅蜜多違品心不生之自性增長義，即說"善現，複次菩薩"等。其中"荒地"即因善苗不生之義，是貪等煩惱。 第十三、不生執著色等相應之心的自性增長義，即說"善現，如是菩薩"等。其中由遍計、依他、圓成實事執著，依次說將成為"正執取"、"遍執取"、"最勝執取"。以離顛倒故，說"爲了知故當隨行"。 第十四、攝一切波羅蜜多智相增長義，即說"善現，譬如薩迦耶見中"等。六十二見應觀《梵網經》等，此處因文繁恐冗故未寫。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དེ་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བཞི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་རོལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ན་ཉན་ཐོས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་སློབ་པས་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཅུ་དྲུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རང་གི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ད་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཆིང་བ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཛམ་བུ་གླིང་སོགས་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །རྣམ་མང་དུ་ནི་དཔེར་མཛད་ནས། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་བསླབ་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།

如所說增長明顯，即說"善現，譬如人之命根中"等。 第十五、獲得一切圓滿之自性增長義，即說"善現，是故菩薩摩訶薩"等。如是迎疑問"何以故"而說"因是福德之最勝故"。為廣說其義而作問，即說"善現，于意云何"等。如前迎疑問"何以故"而說"善現，菩薩"等。其中因通達見等四道，故說"欲成無上"等四句。因獲得法身、受用身、化身三身，故說"以佛遊戲"等三句。獲得一切圓滿時，恐疑"亦成聲聞"，故問"世尊，豈聲聞之"等。為利他而學故非聲聞，即說"善現，聲聞之圓滿亦"等。 第十六、趨近正等菩提之自性增長義，即說"善現，菩薩摩訶薩今者"等。其中執著即為束縛，即說"又若菩薩作是念"等。"不行"即意為於事近緣是顛倒。無執著即是真如，即說"彼若"等。如是應知所說即是增長。 如是亦說： "猶如閻浮等眾生， 供佛善業等諸多， 廣作譬喻而宣說， 十六增長之自性。" 《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》修學品第二十五。

། །།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་རྣམ་པར་སྤེལ་བའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་སོན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པས་དེ་ངེས་པར་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེད་པར་གྱུར་པའོ། །མི་མཉམ་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མཉམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་དོན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་འཚལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་སྐད ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་རང་བྱུང་གི་ཆོས་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟུང་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་ བ་ནི་གང་དག་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་བརྒལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

如是通過增長而成為增長頂現觀自性，為顯示究竟相之決定義而讚歎，即說"以菩薩摩訶薩之行亦"等。 "彼等應當希求"此句，顯示頂現觀難得。以生起殊勝信心而呵責慾望，為決定顯示此義，即說"諸菩薩乘補特伽羅"等。 "被載"即被引導。因無不平等過失，彼岸平等即涅槃，意為佛性。 有些認為，因圓滿成就自利、他利、二利圓滿，故依次稱為"彼等之所求、所思、所持"。 其他論師解釋說，因圓滿成就三種一切智性，故如是稱呼。 "彼等佛法"是能詮語。"具一切智性之法、自生法"即"不奪法"，是以三種一切智性差別而說，即一切相智等三種一切智性。 因此，如是宣說三種一切智性無上法圓滿。 又為顯示不捨有情利益之決定，即說"世尊，我"等。 "具大悲"者，即于如是證悟階位中，為斷除墮入涅槃，以現前大悲故，以趣入利益有情等發心，故具大悲。 如是迎疑問"何以故"而說"若有發如是心"等。 以見道、修道、殊勝道、無學道證悟差別，依次說"我已度"等四句。

།འདི་སྐད་ཅེས་ཡང་དག་པའི་ ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སེམས བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །བསྟན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་ བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་བསོད་ནམས་ ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།།ཐེག་པ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། དཔྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་རིགས་པར་སྔར་བཤད་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པས་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ སའོ།།སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་འཆད་དོ། །སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟོན་པས་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་དོན་གསུངས་ པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྲང་གྲངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་གི་ཚད་ཀྱིས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲང་ཚད་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཚད་གཞལ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གླིང་བཞི་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་ པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ནི་གཟུང་དུ་རུང་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཚད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如是以善巧方便之力，于無分別位中，以現前大悲等之體性而不捨棄有情利益之相，一切相智等如前所說三種一切智性之法，發心等前述諸法圓滿無上即是決定，如是宣說。 如是亦云： "三種遍智諸法之， 圓滿無上不捨離， 有情利益永不棄， 此即名為所宣說。" 如是顯示決定事相即是心遍住，為顯示此義而請問："世尊，菩薩"等，即"彼等隨喜者將生幾許福德"相連。 "初入乘者、入行者、不退轉者、一生所繫"，有些說此是以前述見道修道二道，顯示四種分別對治之四種證悟而說四種。 其他論師認為是以相、增長、穩固、心遍住自性證悟差別而說。 其中初入乘者是勝解行地。入行者是住歡喜地等七地。不退轉者是住不動地等三地。一生所繫是第十地，其他論師如是解釋。 顯示心遍住所問之答："憍尸迦，須彌山王"等。 "稱量"即稱重之量。此說具量之事，瑜伽師能稱量"量為如是"，以此方式，四大洲乃至三千大千世界之量可得，然隨喜福德之量非如是，以義方便說明福德超越限量之自性三昧相即是心遍住。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་ དག་དང་།།སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ལ་བརྟེན་ པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བདུད་ཀྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོད་པར་བརྗོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཚིག་ གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་ བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཉེས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

如是亦云： "四大洲與千， 二千三千界， 以此為譬喻， 宣說多福德， 三昧遍稱揚。" 應知彼等相等，依次為頂現觀中暖等四種順抉擇分之自性。 順抉擇分之後為見道，彼時應說所取能取四種分別之對治，故首先顯示依一切初入之分的第一所取分別，即"世尊，若諸有情"等。 "魔所加持、魔之眷屬、從魔界死沒"，此是以小中大三種誹謗差別而說三語。 如是迎疑而問："何以故"，答曰："世尊，由此發心等成就"等。 從遮遣門顯示已，復從隨順門顯示彼分別，即"世尊，諸菩薩摩訶薩"等所問。意謂諸菩薩以如幻觀修，遠離二相及無二相之想，應入如是發心及隨喜等。 以善說故隨順宣說："憍尸迦，如是"等。 顯示依遮遣分之第二所取分別："憍尸迦，若善男子"等。 "不生不悅"者，意為由遠離所斷事之所取分別力故。 如是以無顛倒故讚歎："世尊，如是"等所問。

།འདི་སྐད་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་དང་འདོར་བའི་རྣམ་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དག་ནི་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ནི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་དག་ནི་མི་མཐུན པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ་། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གཉིས་བསྟན་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ འབྲས་བུ་བཀུར་སྟིར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གཞག་པ་དང་པོ་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བཞེད་པས་མི་མཚུངས་སོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་འདུན་ པ་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

此說應當依次以取捨之相，了知入、出、無所得及無所得自性諸分。入與出分所依之所取分別，因無關實事而起，故為顛倒顯現，非如實境性。將說明之境分別為九種相，因成障礙故，應知彼等如煩惱般為違品。 如是亦云： "于入及出時， 所取諸分別， 各具九自性， 當知非如境。" 如是已說二種所取分別后，當說二種能取分別。首先顯示凡夫補特伽羅實有所依之第一能取分別，即"如是具隨喜發心"等。 如是迎疑而問："何以故"，答曰："如是善男子"等。 意為：由於凡夫執著實有我，以分別心執著而隨喜善行，故說獲得供養等果報，而非說得佛果等。 若問：凡夫豈不亦知諸法無我，故第一能取分別安立不周遍耶？答：彼等是增上勝解作意，此處是勝義諦作意，故不相同。 顯示聖者補特伽羅假有所依之第二能取分別，即"世尊，由生欲樂"等所問。

།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་ སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཙོར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུང་ ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངའ་སྟེ་དགེ་སློང་དག་ངས་མཚན་མོ་འདས་ན་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་སྲོག་ཆགས་ཅེ་སྤྱང་གི་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འདི་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྫས་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཟུང་བའི་དོན་དག་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་དེ བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གང་གི་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་ འགྱུར་བ་ནི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོར་དེ་དག་དགུ་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་ མེད།།དེ་དག་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་སྟོན་པས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ།

我將為您直譯這段藏文： 此說"將證得圓滿正等菩提"，是指聖者們以執著"我是假有能取者"之分別念而隨喜，令發心增長，主要是爲了生起無上正等菩提。 因不違法性，故說隨說："憍尸迦，以如來威力"等。 以小、中、大差別而隨喜，故說三句。 若問：聖者不是也有如是說："諸比丘，我于夜過，晨時聞野幹出聲"，又說："我于爾時為獸王獅子'無損支'者"，故此第二能取分別不周遍耶？答：聖者如是說是世俗諦，非勝義諦，故非真實。 此說：于凡夫與聖者補特伽羅，依次有實有補特伽羅與假有補特伽羅為所依之二種能取分別。當彼等境事所取義不如是實有時，則無任何能取。故彼等離能取自性，因顛倒顯現，非如實境性。將說明之境分別為九種，因成障礙故為違品。 如是亦云： "由凡聖差別， 有情實假有， 許為能取分， 各具九自性。 若所取義非如是， 彼等何為能取耶？ 如是彼等即成為， 離能取性之體相。" 若問：以境差別，第一所取分別如何成九種？為顯示趣入分別義，故請問："世尊，心如幻"等。"如何"即以何種方式。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སླར་ དྲིས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ ཡོད་མ་ཡིན།།རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་མ་མཆིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་འམ་སྤོང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དོན་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྡུད་པས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས ན་རྗེས་སུ་སྣང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་བས་སྟོང་ཉིད་ལྟ་ཀུན་ཡང་། །ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་ གསུངས།།གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我為您直譯這段藏文： 實際上，心如幻既非以某種方式現前圓滿成佛，亦非幻化本身，也非其他法。為此通過反問而說："須菩提，于意云何"等。 "諸法極為遠離"者，謂諸法以自性空故，因無生故不可知為有，且依"于無境之中，遮止之運用不善，若依分別念，唯是世俗非真實"之理，亦不應成無。 如前，若問："何以故？"為迎疑問而白言："世尊，無有諸法"等。 因一切法皆遠離，故無因果事，故白言："諸法極為遠離"等。 "令得或令斷"者，即生起或滅壞之義。 為廣說此義，故白言："世尊，如何"等。 為總結說明實相中無所證與能證，故白言："世尊，若時"等。 因善說故隨順開示，故說："須菩提，善哉善哉"等。 然而，就世俗諦而言，從極清凈因生清凈果，故說："須菩提，以是因緣"等，意為因果如幻故無顛倒。 說"于遠離亦不應執著"，即"須菩提，若菩薩"等。 依"佛說空性見，能出離一切，若執著空性，說彼不可度"之理，執著遠離亦是顛倒自性，非般若波羅蜜多。 若問：若如是者，了知此已如何現前圓滿成佛？答："須菩提，如是菩薩"等。意為如是不加觀察，唯一安樂故為世俗自性。

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་མོད་ཀྱི་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།བཀའ་སྩལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་མི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སུ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་མི་མངའ་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་སྟོན་ཏོ།

我為您直譯這段藏文： 因此，就勝義而言所說的是"須菩提，依般若波羅蜜多"等。 就世俗攝要而言，說"菩薩摩訶薩無上正等正覺"等。 "所說義"者，即"雖不現前圓滿成佛而現前圓滿成佛"。 如是隨順宣說即"須菩提，如是如是"等。 "作難行"者，意為依世俗諦。 因此，就勝義諦而言，白言："世尊，云何"等。 "所說"者，即"此是難行"。 如是，若問："何以故？"為迎疑問而白言："世尊，如是"等。 于顯示無作者、業、作用時不怯等，以自性離分別故，以正趣入故，白言修行佛母："世尊，若於如是所說"等。 第二分別之義，白言："世尊，譬如"等。 "以無分別故"，此說遣除種性分別。 第三分別之義，白言："世尊，譬如幻化人"等。 "作是念：我近無上正等正覺"，此遣除正成就分別。 第四分別之義，說："世尊，譬如影像"等。以影像喻顯示遣除所緣分別。 第五分別之義，白言："世尊，譬如如來於何人"等。 "如來已斷一切覺知與分別"，此以如來無愛憎之喻，顯示菩薩亦應遣除對治與所治品之分別。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དྲུག་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་དམིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྤྲུལ་ པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེ་འདིས་ཀྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གི་ཚོགས་དེ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་དབེན་པས་དབེན་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དུ། ས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་།སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ རྟོགས་པ་དང་།དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པས་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ དགོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་ནི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文： 第六分別之義，白言："世尊，如何如來"等。"斷一切覺知與分別"者，顯示不緣自覺分別。 第七分別之義，白言："世尊，譬如如來應供"等。以如來化身之喻，顯示無與化身相關之作者分別。 第八分別之義，白言："世尊，譬如彼化身"等。此喻亦顯示遠離作用分別。 第九分別之義，白言："世尊，譬如巧木匠"等。"彼木聚無分別"者，遣除具果分別。 此說以離而不覺離之方式，由趣入不動地等而定於佛種性，由了知如幻而正成就見等道，由唯是影像而不錯亂知所緣，由見功德過失為先導而應取應舍故有對治與所治品，由遍一切等故有自覺，由卑劣不殊勝故遠離聲聞等地，由隨順意樂故以化身作有情利益，由善巧真實方便力而安立一切眾生於涅槃，由果無過故，應趣入一切應取性。如是所說，第一所取分別九種趣入分位所依，是諸菩薩于頂現觀見道加行位應斷，故由顯示其對治分位而以遮遣門顯示。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་པ་དང་། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་།།རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ལས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།། །།ལྡོག་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ པའོ།།ཤེས་རབ་དང་ནི་ཐབས་དག་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་གཙོ་བོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ནི་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་ནི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ན་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་བརྗོད་ པ་ནི།གང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི། ལྷའི་བུ་རྣམས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文： 如是亦云： "自性及正理， 道之真實成， 智慧所緣無錯亂， 違品與對治， 自證及作用， 從彼所作果， 趣入分位所依之， 分別許為九。" 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》之"如幻品"第二十六品。 第二遮遣所依之所取分別云何為九種？其中宣說第一分別之義："具壽善現啊"等。由智慧與方便不墮輪迴與涅槃故，為一切分別之主，故行般若波羅蜜多者即行根本精要。此遮遣由覺受卑劣之分別。 然于彼亦不應執著為精要，如雲："具壽舍利子啊"等。精要由空性無所執故非精要。 第二分別之義云："若於無上正等"等。具善知識等攝持而行般若波羅蜜多者應受禮敬。此遮遣無攝持之分別。 第三分別之義云："若於此甚深般若波羅蜜多而行"等。"不現證法性"者，此顯示由了知修行差別而無不圓滿修行之分別。 第四分別之義，即"爾時具壽善現"等所說。"不現證"者，謂菩薩不現證真實邊際此非難行，以得自在故。是故遣除由他緣而行之分別。 第五分別之義，即"諸天子當"等所說。

།སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པས་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པས་ན་ཆེད་ དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ལྷའི་བུ་གང་དག་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ནམ་ མཁའ་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་བགོས་པས་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཤེས་པས་སོ། །འདིས་ནི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པས་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྫས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ལྷའི་བུ་དག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་དུ་ བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我為您直譯這段藏文： "應當調伏諸有情"者，雖然一切法如幻，為調伏諸有情故行不退轉之加行，無有以其他乘而行，為趣入證悟無上菩提故。由退失為一切種智所作故，顯示遣除為所作等分別。 第六分別之義："諸天子，若作是念應調伏有情"等。如是迎疑而說："諸天子，何以故？以虛空空故"等。 "為諸有情披甲冑"者，為調伏等同虛空之一切有情界故披甲冑，顯示非區域性道之作用故，以義顯示遠離區域性作用之分別。 第七分別之義，即"與虛空俱"等所說。由了知諸有情許為如虛空故。此顯示無有證悟差別之分別。 第八分別之義，即"菩薩摩訶薩"等所說。由為諸有情義利披甲冑故，以證悟為先導故，顯示遠離住與行不知之分別。 第九分別之義，即"彼等有情亦極無所緣"等所說。如是迎疑："何以故"而說"以有情空故"等。色等於勝義中無實可緣故，應知如幻。"乃至"者，攝十二處等。如來等所證諸法亦是空性。 總攝云："諸天子，如是應觀一切法皆空"。 于如是顯示無所緣時，說應無怯弱而行："諸天子，若如是宣說一切法皆空時"等。

།སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིགས་པ་པོ་དང་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་པར་ལེན་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པའི་སླད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། སྐྲག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། དེ་བས་ན་ གཙོར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་།དེ་ལྟར་ན་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ དམན་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མ་ཚང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། ཉི་ཚེ་བའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་།མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文： "何因不生怖畏"者，即"須菩提，何以故"等。 無所緣怖畏者、怖畏及所怖畏之請問，即"世尊，為空故"等所請。 總攝即"世尊，以此因"等所請。 此說：由是空性故，無有怖畏者、怖畏及所怖畏，故無怯弱，因此行持以出離為主之般若波羅蜜多。如是顯示遣除隨行分別。 此說：由墮入輪迴或涅槃任一故證悟下劣，由離善知識及方便善巧故無攝受，由非一切所知障對治故道不圓滿，由依賴如來等教誡故隨他緣而行，由不趣入一切有情最勝等故退失所為，由是煩惱障對治故區域性道之作用，由有所緣故見種種初果等，由未斷一切無明隨眠故不知住與行，由攝持一切大乘故一切種智是一切涅槃之後行，由有過失故非所取，故第二所取分別即聲聞緣覺相續中所取之所斷分，以顯示其對治分位，是菩薩見道心心所趣入時應斷，從遮遣門而顯示。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ དང་ནི།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། ། ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞུམ་པར འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ་འཛིན་པ་དང་གཏང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་ འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྒྱལ་བའི་ ཡུམ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མཐུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བས་དགོངས་པས་རྟོག་པར་མཛད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པའོ། །དགོངས་པར་མཛད་པ ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我為您直譯這段藏文： 如是說： 墮入有寂故， 證悟下劣及， 無有攝受及， 道相不圓滿， 隨他緣而行， 所為退失及， 區域性及種種， 迷惑住與行， 所謂隨後行， 此九分別性， 依止遮遣分， 生於聲聞等心。 第一能取分別即補特伽羅實有凡夫所依，云何為九種耶？第一分別之義，即"世尊，于諸法無有怯弱"等所請，謂無有執取捨離之分別故。為明此義，故請問"何以故"等。 第二分別之義，即"須菩提，然若"等所請。"如是行即行般若波羅蜜多"者，謂于顯示一切法無所緣中，如是無怯弱等所行，由無作意分別故，是正行勝母，此為語義。 第三分別之義，即說"如是行之菩薩摩訶薩"等。"于如是行者頂禮"者，謂由離三界繫縛分別故，得大威力而頂禮。 第四分別之義，即說"須菩提，于無量無數世界"等。"佛眼觀見"者，謂由離住分別故，以欲生殊勝義之意趣而觀察。利益者，謂由圓滿事業故攝受。作意者，謂為決定具緣之自性故。 由如來作利益故讚歎，即說"須菩提，若有菩薩"等。如前引疑問"何以故"，即說"須菩提，三千大千"等。

།འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཉིས་པོ་གཞན་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ངས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དབྱེ་བས་དེ་སྐད་སྨོས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་[(]ཆད་[,]ཆེད་[)]དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དེ་བས་ན་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།

廣說此義即說"須菩提，三千"等。 第五分別之義，即說"須菩提，菩薩摩訶薩具法"等。"不捨一切有情"者，此遮遣無事執著分別。"觀一切法空"者，此遣除有事執著分別。 第六分別之義，即說"須菩提，菩薩摩訶薩若具其他二法"等。"如所說而行"者，謂為圓滿"我當永斷法事分別"之所說義故。即是佛之密意。 第七分別之義，即說"須菩提，如是行"等。"謂以此般若波羅蜜多住"者，意趣謂此住能斷除貪著分別故。為明此義，故說"何以故"等。"即住彼而如是行"者，應知由等持與不等持差別而如是說。 "為無怙有情作怙主"等十一句，應當次第配合從歡喜地乃至佛遍光地之證悟。 攝義即說"諸天子，如是"等。如是引"何以故"之疑問已，說"須菩提"等，謂由菩薩以如所說住而住故，諸佛世尊宣說名號等，並以說法為先而作記別，是故增長歡喜，此為語義。以喻明此，即說"須菩提，譬如"等。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲེ་བར་མཛད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བསྔགས་པར་འོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གྱི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་བརྩོན པས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་གྱི་ཚིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ངེས་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྟོན་པ་ནི་གང་ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་བསྐྱོད་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྒྲི་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་ཏོག་སྨོས་པ་ནི་དེ་དང་ རིགས་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

由於一切菩薩名號無量故不能盡舉，故說"其他諸菩薩摩訶薩"等。若問釋迦牟尼佛剎土中豈無應贊菩薩耶？故說"如是須菩提"等。此說：如為令各自佛土中諸菩薩生歡喜故，精勤宣說他佛剎土中諸菩薩名號等並說法，如是不動佛等亦精勤宣說我佛土中諸菩薩名號等而說法。 第八分別之義，即問"彼等諸佛世尊"等。分別"非也"之答語，即說"須菩提，彼等諸佛世尊"等。"須菩提，然彼等諸佛世尊于不退轉"者，語義謂由離對治分別故，住第八地等者已得決定不退轉。 第九分別之義，即問"世尊，諸佛世尊"等。"有"即說"須菩提，菩薩"等。迎遣"彼等復是何者"之疑問而說者，即說"若現在"等。說"不動"者，因於彼佛土中多生相續清凈故。類推其他，即說"須菩提，若"等。說菩薩寶頂者，應知是為顯示與彼同類諸菩薩。

།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་མི་གཡོ་བ་ལས་ཀྱང་སྔར་ཅི་ཞིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་།ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ དང་།རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པ་འཇུག་པ་ནི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།།ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ ཡིན་ཞེ་ན།རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བར་འགྲོ་བའི་བསམ་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཞི་བའོ་ཞེས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ད་དུང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་ཐོབ་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 由殊勝善知識等攝持力故，較不動地更早，如所欲行無礙分別，由離此故得神通自在之菩薩，住不動佛等佛土者，除不退轉者外，有成為宣說名號等之對境。此說：世俗中如實執取捨，勝義中不作意而不作意，法界與三界相關，以不住空性而住，以於事無執著而於一切執著，以無實有故一切法假立，以了真實無著故有執著為先之貪著，以修平等性對治故有對治，以不了知般若波羅蜜多故於如欲行有礙，以勝義事執著故有執取趣入即我實有性。如是與凡夫相關之執取分別初九相，是菩薩見道加行位應斷，由顯示彼彼對治位而從遮遣門顯示。 如是亦云： "執取與舍離， 作意及三界， 相關並安住， 執著及假立， 貪著與對治， 如欲行損減， 當知為初執。" 第二執取分別假立補特伽羅所依如何為九相耶？初分別義，即說"須菩提，複次菩薩摩訶薩"等。"勝解"者，謂以一切有情最勝性等所為意樂，生起無生或寂滅，如是作意一切法，然于無生法尚未獲得殊勝忍或得不退轉自在之證悟。如是顯示無決定所為分別。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་རབ་ འབྱོར་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྤངས་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ནི་ལམ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རེ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་རང་གི་ལམ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པས་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་དག་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དམིགས་སུ་མེད་པས་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 第二分別義，即說"須菩提，複次彼等佛世尊"等。"彼等已斷聲聞地、獨覺地"者，此說無有決定執取道之分別。"彼等唯期望佛果"者，此亦顯示離自道決定執取分別，否則成顛倒，佛地將成不可得故。 第三分別義，即說"彼等亦于無上正等正覺"等。如前，迎遣"何以故"之疑問，說"須菩提，彼等佛世尊"等。如是"行般若波羅蜜多"者，即由離生滅分別而隨住之義。 第四分別義，即說"須菩提，複次"等。"當住不退轉"者，謂諸菩薩由不愚癡等故廣聞等，于彼等處修習梵行等，彼等亦由離具足不具足分別故，當住不退轉之義。 第五分別義，即說"須菩提，如是聞般若波羅蜜多"等。"何況"者，由於色等無所緣分別故有勝解，如是住于般若波羅蜜多，為成佛因而為諸有情說法，彼當住極不退轉，如前配合。 第六分別義，即說"世尊，若時如是"等。

།རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཚིག་བཟླས་ནས་ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དམིགས་སུ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་མི་སྟོན་ ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་ མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་བསྟན་བཞིན་པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是直譯： "須菩提，如是說"等，重複其語而作答者，即說"須菩提，除如是性"等。一切法皆為法界自性故，除如是性外無有可得其他法，故勝義中實無住于如是性者，然於世俗中由離種姓壞滅分別故而得安住，此為密意。 為顯明勝義，即說"須菩提，且如是性若無所得"等。 第七分別義，即說"須菩提，如是性"等。真實中，非如是性或余法能現證圓滿菩提，然於世俗中由離無所希求分別故，緣于所希求事而現證菩提，如是許也。 第八分別義，即說"須菩提，如是性不說法"。真實中，如是性不說法，然於世俗中由離無因分別故，以有因性而說法，此為密意。 第九分別義，即說"須菩提，所說法亦無所得"。由無緣對治法之分別故，所說法無所得，此為詞義。

།འདི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས པའི་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་།སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ནི་བདག་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པའི་ འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་དང་། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དང་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་ རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་མུ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་མུ་དང་པོ་ནི་ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཞན་དུའོ།།བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་དང་ལྡན་པའོ། །རེ་ཞིག་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཉེན་ པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་དུས་ཀྱི་རིགས་བཞིན་ནོ།།རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའོ།

以下是直譯： 如是所說聲聞等出離性之所為而不出離，以得失利與不利故而執持道與非道，因果世俗自性生滅，無障礙與他相顯現性之一切事物具足與不具足，如鳥住空性之住於色等，以發菩提心等門而壞聲聞等種姓，無有超勝如是性之法故無所欲求，依勝義諦故無因，以極習慳吝法性故，于魔等對治事所緣執著為真實事而取著，此即是我假立性。如是，與聖者相關之第二能取分別九種，是菩薩見道心心所行位應斷，以彼彼對治位顯示而從遮遣門而說。 如是亦云： "如為而不出， 道非道執持， 有滅及生起， 事物具不具， 安住壞種姓， 義求及無因， 于所緣對治， 是余執分別。" 非所取分別之四句：初句為現為六境之所取相分別識，第二為一剎那能取相，第三為彼之他剎那，第四為離彼相之般若波羅蜜多。 "是種性非種性分別耶"者，是與后句相連。且凡是種性分別者即是種性，如對治圓成時之種性。"是種性非種性分別耶"者，是與前句相連。

།རེ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ།།དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་བཅས་པར་བཞེད་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན འགོད་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་གཞན་དག་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་ནི་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་དང་གང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།རང་གིས་སྨྲས་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ རྟོགས་པའོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ པ་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯： 且凡是正成就分別者即是所緣分別，如正通達真實所緣加行。唯是所緣分別而非正成就分別者，如所緣未圓滿。以此類推餘者亦當推知。 如是已說見道違品及對治已，為成就大菩提，今當說見道三因具何，故為顯示見等正道令他立於大菩提之第一因而請問曰："世尊，般若波羅蜜甚深"等。 如前迎疑問"何以故"而白世尊"于如是性"等。一切法雖無生，然不退怯等而欲於世俗證無上菩提者，此即是難行，以示生起勇悅而以顯示見道等令他證菩提。 依勝義則全無難行，此即是"憍尸迦，如是說"等所說。以善說故而讚歎，即是"聖者善現所說"等。"於一切無礙"者，謂於一切無執著。 顯示自說義者，即是"世尊，我從長老善現"等所白。"法及隨法"者，謂證如所說空性之法。所說"善說"者，即"憍尸迦，汝"等。 如是迎疑問"何以故"而說"憍尸迦，長老善現"等。為何如是之疑問，迎疑問"何以故"而說"憍尸迦，長老善現"等。

།འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་པ་སོ་སོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་དགུ་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དབེན་པར་གནས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་གནས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་རྣམ་པས་སོ།།གནས་པ་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་མཇུག་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷའི་བུ་རྣམས་མན་དཱ་ར་བའི་མེ་ཏོག་ཐོགས་ནས་འཁོར་དེར་འདུས་པ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ བས་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཡང་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་གསོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་འགྲིབ་པ་འདི་ནི་མཚོན་དང་ནད་དང་མུ་གེ་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པས་འགྲིབ་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོའོ།།ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པར་གྱུར་ཅིང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲིབ་པར་གྱུར་པ་ན་ཚེ་ལོ་ བཅུ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དབྱེ་བས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 由於見道空性自性見三界欲等各自小中大煩惱斷除，故次第而言，若不見不緣正隨般若波羅蜜，乃至不緣法性，此等九句。由於一切法因果普遍無所緣故，應如其數知一切法住于遠離、一切法住于無所緣。 若如是，則菩薩應唯與聲聞等同而住耶？說"憍尸迦復"等。"較彼等一切住"者，謂除如來住外之諸住。"應住此住"者，即以顯示菩薩住功德而為大菩提故示現見道等於他，此為結語。 此為般若波羅蜜釋現觀莊嚴光明中名為心要品第二十七。 如所說以正示現菩提見道等為證見道故，說具因圓滿諸比丘作供養者，即"爾時天子"等。諸天子持曼陀羅花集於彼眾，應知是以比丘願力得花之因。 為令證解信解轉更增上故亦當發願，即說"復白如是言"等。"爾時世尊"等已說。"二萬劫"者，謂從人壽無量始至十歲減，此由刀疫饑究竟所減為第一劫。從彼十歲復增至八萬歲，如是復減至十歲，如是以增減分別為十八中劫。

།ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་འཕེལ་བའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ དུས་ཇི་སྲིད་ཡིན་པ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོ་འགྲིབ་པའི་དུས་དང་ཕྱི་མ་འཕེལ་བའི་དུས་ཀྱང་དེ་སྲིད་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་བཅུ་དགུས་ནི་སྟོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ནི་ འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ།།བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཞིག་ནས་འདུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅུ་དགུས་ནི་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཆགས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུའི་གྲངས་ཀྱིས་ཆད་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་གིས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགྲིབ་པའི་དུས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད པའི་བར་ཀྱི་བསྐལ་པའི་ཚད་ཀྱི་དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཡིན་པས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་དང་དོན་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོ་སོར་གཏོང་བ་སྟེ་རྒྱུ་གཉིས་པ་བཤད་པའི་ གླེང་བསླང་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སུ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་མི་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྨོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ བདུན་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྨོན་པ་སླུ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་སྨོན་ པས་སླུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གླེང་བསླང་བ་བྱས་ནས་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཏོད་པའོ། །རྗེས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་གཏོད་པར་མཛད་པའོ།

以下是直譯： 從彼十歲復增至八萬歲，此為增長之二十中劫。如是，其他增減時期與第一中劫減時及后增時等長，故皆時等。 如是，以一中劫壞器世間故，以十九空故，二十中劫為世間壞。二十中劫壞已住。如是，以一中劫成器世間故，以十九成故，二十中劫成已住。如是以八十中劫數斷為大劫，此即賢劫等。 星喻劫非如是，以願力及善根力極長故。是故，于減時如所說中劫量時圓滿斷故，說二萬劫。 為菩提因緣義，於他以語義真實等門分別授予般若波羅蜜，說第二因緣之引言，即說"阿難，若諸菩薩摩訶薩"等。如是迎疑問"何以故"而說"如是人等"等。 "不誹謗"等七句，應說依次與一切相智等七現觀不相順故。"愿不虛誑"者，謂于無上菩提境入愿，若以他愿不虛誑，則彼善根不與聲聞緣覺果報之義。 引言已，今說如來相關小付囑義，即說"是故阿難"等。"付"者謂付與，"囑"者謂再付與。

།ཁ་ཅིག་ནི་འཛིན་པའི་དོན་དུ་གཏད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་འཆང་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་གཏད་པ་ཡིན་པས་སྡུད་པ་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཆུད་གསན་པ་ནི་གཞན་དུ་བྱེད་པའོ། །གཏང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པའོ། །བརྗེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའོ། །ཚིག་གི་ཡན་ལག་ནི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །སྐུ་གསུམ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡུམ་སྟེ་བསྐྱེད་པ་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དང་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཕན་པར་སེམས་པ་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་གང་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན ནོ།།ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆེས་མང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ པ་སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་འབྲིང་དང་རྟུལ་པོ་ཤེས་པར་བྱ་ བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མའོ། །དེ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་ལ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ནི་ཡུད་ཙམ་མོ།

以下是直譯： 有些說為執持義故付囑，故聖阿難是佛母結集者。其他認為為持等義故付囑，故結集者是大金剛持。 其中，聽聞即轉他處。舍即一切斷除。忘即不作意。語支即語一分。以得三身故，依次為母、生、出生應知。是故，以正生一切智故為得。 中付囑義即說"阿難，應持此般若波羅蜜"等。大付囑義即說"阿難，今住世存活"等。"彼彼"者，與"作"字相連。"欲利彼"者，謂欲利如來。 與菩薩相關之小付囑義，即說"阿難，若過去世出現"等。中付囑義即說"阿難，若諸菩薩"等。大義即說"阿難，如是此般若波羅蜜"等。 說示較自修般若波羅蜜等更多福德相，得菩提無間第三因，即說"阿難，若汝于聲聞乘補特伽羅"等。 說"剎那、須臾、瞬息"等，依次應知是利根、中根、鈍根補特伽羅義。其中，時際為剎那。又百二十剎那為彼剎那。六十彼剎那為須臾。三十須臾為瞬息。

།ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀུན་མཐར་ཡང་། །མིག་བཙུམས་ཚད་དུ་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་ བའི་ཚུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན་བརྗོད་པ་སྟོན་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་གིས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་དེས་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུམ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོང་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྣང་བ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་མཐོང་བ་དང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དཔེ་སྟོན་པས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའོ། །དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏ་མག་ལམ་དུ་ཡང་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ན་མི་སྣང་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་གྱི་དབང་ནི་མཐོང་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དགོས་པ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་ བར་བསྡུ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： "一切字型之末尾，如閉眼時間住立"，如何能以一剎那說法？答：由說法者菩薩之力，于聽者生起一剎那所示法顯現之智，故於彼說法時立此名言。 如是所說三者，應知是得正等菩提之因。如說："示他菩提及，彼因遍舍及，得彼無障因，多福德相也。" 為顯如所說有因見道于無分別有力，故以見不動如來及不顯現之喻而說"爾時世尊"等。其中，以超越一切魔境故為不動。為一切功德生處故如海。通達甚深法故為甚深。 以喻說明義即說"阿難，如是一切法"等。"于道亦不顯現"等四句，為顯示四種所取能取分別于見道不顯而說。 為決定此義，以"何以故"引出，說"阿難，以虛空無作故"等。如是說：遍計所執一切法非能知，因虛空無作故。如是依他起非能見，因如幻人故不可思議。圓成實亦非能作用，因一切法無實故非能受。 攝義即說"阿難，菩薩大菩薩如是行"等。

།གང་གི་དོན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་དོན་དུ་གླེང་སློང་བ་ གསུངས་པ་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་བསླབ་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐེ་བོང་གཅིག་གིས་བཏེག་སྟེ་སླར་གཞག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་ དུ་བཏེག་ནས་སླར་ཡང་དབབ་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱིར་གླེང་སློང་བར་མཛད་ནས་ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་ཟད་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཚད་མའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཟད་པའོ། །དེ་གཉི་གས་སམ་ལུང་གིས་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ ནི་ཐ་མའོ།།དགོངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯： 若問為何所說見道及因所欲大菩提為何？為說明大菩提之義而作引言說："一切學處之殊勝到彼岸之大菩提"等。如是，以"何以故"迎疑，說"阿難，此學處"等。 "以一拇指舉起復放下"者，即舉起后復下放之意。 "彼等諸佛世尊作是念"等，是就所化眾生顯現而說，諸世尊實無分別遊行。 如是，以"何以故"迎疑，說"般若波羅蜜不可量"等，意為無分別故。 若念佈施等其他學處亦有，為何學習般若波羅蜜？對此說"阿難，過去未來"等。 總說引言后，今為顯示大菩提自性故說"阿難，般若波羅蜜無量"等。"無盡"者，以無盡故，無盡智慧自性之大菩提即是般若波羅蜜。 為說明此義，以"何以故"迎疑，說"以無般若波羅蜜故"，意為無盡故。 廣說此義即說"阿難，若"等。其中，現量自性決定為量。比量悟入離性為盡。以此二者或以教量決定"唯此而已"為邊際。 密意為：如虛空以無實質為自性故不可執為量等，境亦如是。為明此義，說"何以故"等。

།གཞུང་གི་ཚད་བཤད་ པས་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀུན་དགའ་བོ་ངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཚད་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་གི་ཚོགས་སོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་རྟེན་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ། །ཚད་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གདགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཚད་མ་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབེན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞལ་ དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཟད་པའོ།།རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 若問論典說量等之量，說"阿難，我"等。意為真實自性之般若波羅蜜。 若問則量等為誰所有？說"名聚"等。其中，諸法體性之假名為名聚。彼等差別之假名為句聚。此二所依為字聚。與量相關之般若波羅蜜是名等自性，然彼非主要般若波羅蜜，此為其義。 為明此義，說"何以故"等。此說：勝義中如來智慧即是般若波羅蜜，而彼能詮故，以假立方式稱論典體性為般若波羅蜜者非真實。 是故，就真實義而說"阿難，般若波羅蜜非有量"等。 問不說真實義中量之因由，說"世尊，何故"等。 為答此故，說"阿難，以般若波羅蜜無盡故"等。"離故"者，意為以無生故是生智之自性。"于離法"者，意為無實法中空性不可得，以無有法故。 "不可量故"者，以盡與不生故是無生智之自性。 說三世如來以盡與不生智慧分別者，即"阿難，過去世時"等。其中，以剎那無常性故為盡。以相續無常性故為遍盡。 總結即說"阿難，是故"等。

།འདི་སྐད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དྲི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ནི། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ།།གང་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པས་འཐད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ནམ་མཁའི་པད་ མ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་མངོན་པར་ཞེན་ པས་ལ་ལ་ཞིག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་།མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ནས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཟད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསྒོམ་པ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་དུས་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是直譯： 如是說，煩惱障和所知障垢染已生與未生之分別，除法界外別無他法，因為"無有諸法故"。以法界自性如虛空無滅無生故，或因一多自性及因果執行之量等所立實法不存在，如空中蓮花無滅無生故，依次諸垢無盡無生，以盡與不生智慧為自性，通達一切法無顛倒之相，法身般若波羅蜜如實自性即是大菩提。 如是亦說： "盡垢與不生， 智慧名菩提， 無盡無生故， 依次應了知。" 如是顯示真實義時，有些人因極其執著實法，以實法壞滅之想，於盡起儘想之智，以未來實法不生之想，于不生知為不生，故於大菩提自性成邪解之處。為直接顯示此義，故說"爾時具壽須菩提"等。 如是隨順宣說："須菩提，般若波羅蜜"等。 "以虛空無盡故一切法無生"者，意為如虛空無盡故，以諸法無生，具盡與不生智慧自性之大菩提無盡，此為其義。 初業階段由執著所緣而修時，問如何通達如是般若波羅蜜，即"世尊，菩薩"等。 無此過失，因從修行之時即始，一切法如幻，離生滅，修一切法如幻，此即說"須菩提，菩薩摩訶薩以色無盡性"等。

།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་ གནས་སྐབས་ནི་འདིར་མ་རིག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མ་དོད་པའི་བར་དུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དེ་ ནས་ཇི་སྲིད་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རེག་པའོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བདེ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཚོར་བའོ།།ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ལེན་པའོ། །ཡུལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པས་ཡང་སྲིད་ པའི་ལས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་སྲིད་པའོ།།ལས་དེས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་ཇི་སྲིད་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་བར་དུ་བརྒྱད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དུམ་བུ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།མི་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟའོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯： 以其他方式明示即說"須菩提，菩薩摩訶薩無明"等。其中，前世煩惱之階段即此處之無明。如是，福德等階段即行。如是，此生結生剎那之五蘊即識。從結生以後乃至六處未生之間為名色。從此直至根、境、識三者未和合之間為六處。直至未為三受之因遍斷之義之間為觸。淫慾貪之前領受安樂之階段為受。領受境之階段前，于欲妙及淫慾貪普遍行為之階段為愛。領受境之階段為取。為得境之因而奔走積集後有之業為有。彼業于未來結生為生。從此以後直至受階段之間的階段為老死。如是，前後際各二及中間八即是十二緣起支三分。 "無盡"者，無有窮盡，如前。"離二邊"者，以離常斷故。"觀緣起無始無終"者，應觀彼緣起以如幻故，離生滅住。 說"應如是取緣起"者，即"須菩提，如是觀察之菩薩摩訶薩"等。如是作意即是成就於無盡。善巧方便即是行於緣起。顯示此即說"如何菩薩"等。 若謂如是則世俗成斷，故說"須菩提，複次菩薩摩訶薩如是觀察緣起"等。

།རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ ན་རྟག་པའོ།།སྐྱེས་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་བརྟན་པའོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཇུག་པས་ན་ཐེར་ཟུག་པའོ། །གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་དུ་བྱ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས ཤེས་པ་འདི་མི་རུང་ངོ་།།འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་[(]གགས་[,]གེགས་[)]བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པས་འགོག་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒོལ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་ཟད་པ་ཅི་ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ།འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འགོག་ པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ།།མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད་། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པར་འཐད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།

以下是直譯： "無因"者，因為世俗中實有因故。"常"等中，因無生因故為常。因生已無滅故為堅。因不入現明及變化自性故為恒。因離得其他狀態故為無變異法性。 若問："於色等正緣時，如何以無盡相現前？"故說"須菩提，何時"等。謂以不緣一切色等諸法，斷除一切我執法執，顯示見道之作用。 以是如此不見一切法故，若如彼等以事物壞滅之想，於盡作儘想之智，及以事物不生之想，于不生作不生想之智，說為盡智與不生智者，依彼等見，因離盡及不生，此智不應理。如是，依已生未生之次第，以遮止盡生障礙相而無遮止，于勝義中如是性之自性中，汝等於事物邪執諍論者，以見道力，何有所生分別等性之盡，何有未生之不生法可得？然實全無。是故應知盡智與不生智即如前說。 如是亦說："于無遮止自性，以所謂見道，何等分別盡？得何無生相？" 若不爾，承許諸法實有，則世尊斷一切煩惱障及所知障分別，極難合理。

།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ཏེ་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་ནས།དངོས་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ།གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་པ་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ ནས།དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ནོར་བུ་དང་ དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་རྫས་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་སྤང་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ་།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་ལྡོག་པས་ན་གཞན་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་ཁོ་བོས་ངོ་མཚར་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པར་བརྩིས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 如是，因生滅為空故，思維"無我"，捨棄我執，于離彼之體性蘊等緣起生滅法性正緣已。因事物與其識定為同時所緣故，思維"此等唯是心，無外境"，未斷執著具有能取相之心，斷除外境執著。 思維"無所取則無能取"時，亦除遣以能取相為相唯識，確定"唯有無二智真實存在"。彼亦因是緣起故如幻無自性，究竟離一異有無等分別之體性，如是修習。 修習力圓滿時，如某人珠寶白銀等識，斷除一切錯亂相，如幻自性顯現之無分別智，以各別自證何等真實生起，故瑜伽師能斷所知障。 若不爾，如一切時執持虛空僅為無實體性，因執持不可生不可斷之自性故，若剎那法唯識體性與所知相究竟一向實有，則修對治如虛空于彼等全無作用。是故顛倒執著事物不能翻轉，故他人所許世尊斷一切種所知障，又承許諸法實有，此乃相違之義，我視為稀有處。 如是亦說："他許法亦有，復說導師之，所知障盡者，我視為稀有。"

།གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འཐད་པ་དེ་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་འགའ་ཡང་བསལ་བ་དང་གཞག་པ་མ་བྱས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོས་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་ཞིག་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྡོག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ ཟད་མེད།།ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ་། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བདུད་རྣམས་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ནི་ རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།གཙོར་མཐོང་བའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བར་བརྗོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་དཀྱུས་མ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་རེ་རེ་ནས་བསྟན་ནས་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་ནི་གཞུང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེའི་སྤྱད་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

以下是直譯： 由於如是不應從執著事物中解脫，故不作遮遣增益與誹謗體性任何法之除立，於色等緣起世俗真實體性此等，當觀察無自性等體性。如是，如幻化王勝伏他幻化王般，由顛倒還滅而見真實性則得解脫，應當了知。 如是亦說："此中無所遣，亦無少可立，于實性實見，見實得解脫。" 如前所說修習無顛倒真實性，超越一切違品法故，說示諸魔不悅，即說"須菩提，何時"等。如前，迎遣"何以故"之疑，說"菩薩摩訶薩"等。總結即說"須菩提，是故"等。 以見道為大菩提因故，疑問"如何說應行般若波羅蜜多"，以"何以故"迎遣，廣說正見道即"須菩提，菩薩摩訶薩"等。如是各別宣說后，為總攝而說"須菩提，菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多者，一切六波羅蜜多"等。 如前所說"此般若波羅蜜多是六波羅蜜多圓滿之密意"，故行般若波羅蜜多即能圓滿修習六波羅蜜多，此為語義。此中欲略說經義故，應知以表徵佈施等每一波羅蜜多之行亦能圓滿六波羅蜜多之修習。

།དེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་གཤེ་ཞིང་འཁྱལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སློང་མོ་པའི་ཁྲོ་ཞིང་མཚང་འབྲུ་བར་ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་མི་འདོར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ སེམས་མེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སྒྱུ་མའི་བློས་ཉེ་བར་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ནས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རེ་རེའོ། ། ངོ་བོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་ མ་གཅིག་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བསྡུས་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ རེ་རེར་ཡང་།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས་། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 複次，二十五千頌中說："須菩提，於此菩薩行佈施時，以慈心之身業、語業、意業親近諸有情，此即是其持戒波羅蜜多。彼之受施者謾罵戲言等能忍，如是即是忍辱波羅蜜多。彼之乞者發怒誹謗等說時不捨佈施歡喜，即是精進波羅蜜多。彼之佈施迴向一切種智，無聲聞緣覺地散亂心，即是禪定波羅蜜多。彼行佈施時以幻化智安住，不見於誰有益或損，即是般若波羅蜜多。" 如是從持戒乃至修習般若，一一皆攝六波羅蜜多圓滿，應如經中所說而說。 是故說此：六波羅蜜多之佈施等各各別別，其體性互攝一切波羅蜜多，即一剎那苦法忍所攝，以三輪清凈所分別，以三十六相而生起，應知此即頂現觀之見道。 如是亦說："佈施等一一，彼等互攝者，一剎那忍所，攝者此見道。"

།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་ཉིད་སྤངས་པར་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ འདི་ལ་སྤོང་བར་བསྟན་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དག་དང་དེའི་ས་བོན་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་སྤོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅད་པས་རྒྱུ་ཅན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་ས་བཅུ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་གཞན དག་ཏུ་ནི་རེས་འགའ་བའི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ།།སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་དགུར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་བརྙས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡང་ཐོག་མ་ མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་པས་དེ་སྤོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་ན་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་ནས་དེ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是直譯： 如是種類分別念已於先斷除，為何於此至極了悟階位中說為斷除？此無過失。以解深密等經中說："微細秘密隨行及大神通障礙之愚癡及其種子于第十地斷除。"是故如前所說愚癡習氣因完全斷除，則所生能取所取四種分別念如是種類，乃至極了悟之體性，故於第十地相關之頂現觀中必定斷除，于餘地中則為暫時斷除，此乃昔日諸師所說。 為令智慧微劣眾生了解故，以悲憫心將如前所說諸分別念，依境分別各各分為九種。為除利根者輕蔑故，未作極細分別。對治分亦應如是了知。 此中攝義為：如前所說一切能取所取分別念，皆由顛倒所生起，此顛倒亦是無始以來執著事物之相。是故以相違所緣及行相斷除彼等，即以無自性智斷除。若斷除彼，則以彼為根本之能取所取分別念等如何能住？此即是說。 此見道正生起時，以欲界、色界、無色界差別，斷除四種分別念各九種自效能取所取分別念一百零八，由此斷除彼等所攝分別念能生習氣煩惱一百零八，依緣起法性而得。為調伏彼等，應當反覆修習，此即所說："善巧方便一切修習圓滿"等。

།མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དུས་ཕྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལམ་ རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་འདིར་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེངྒེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཏིང་ འཛིན་ལ།།སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ནས་ནི། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན་གོ་སླ་བས་ རྟེན་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུས་བསྡུས་པ་ཡིན་ ལ་དེ་ཡང་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་སོང་སྟེ་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འོངས་པས་དེ་ལྟར་ལུགས་ དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུར་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ།དེ་ལས་ལངས་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་ནས་ཐབས་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པར་མ་ བཞག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ལའོ།།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་གཅིག་པུ་བོར་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་གཉིས་བོར་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུའོ།།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་བརྒྱད་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་ལའོ།

以下是直譯： 獲得見道之瑜伽師，因無煩惱障與所知障之怖畏，故入于名為獅子奮迅三昧中。其後，依緣起道智，以"緣無明故行"等順序，及以"生滅故老死滅"等逆序如實觀察，當知此即是此處之善巧方便。 如是亦說： "入于獅子奮迅定， 從此觀察緣起法， 順序逆序皆思維。" 如是宣說見道后，為令斷除違品等所依之了悟易於通達，為顯示所依修道之義，故說："善現，欲攝一切善巧方便"等。此處一切善巧方便即是修道，彼復為九次第定所攝，亦當知為超越定所攝。 是故如是說：諸菩薩從初禪乃至滅盡定而去，其後從滅盡定乃至初禪而來，如是以順逆二序，於四禪、四無色及滅盡定等九種等至中往返。復入初禪，從彼出已入滅盡定，如是乃至非想非非想處，入滅盡定。從彼出已，緣其後得等至，安立欲界識為中間體性，由善巧方便力而出，現前如是未入定之識，其後入滅盡定。次於未入定中。其後舍一滅盡定，入非想非非想處。次於未入定中。次舍二者，入無所有處。次於未入定中。如是乃至舍八者，入初禪。

།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་བར་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བོར་བས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ འགྲོ་བས་ན་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བས་ཐོད་རྒལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་ བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་ནས།།འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་དབེན་པ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་ དང་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ།།གང་ཡང་། ས་བརྒྱད་རྣམ་གཉིས་འབྲེལ་པ་དང་། །གཅིག་རྒལ་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ནི། ། རིགས་མི་མཐུན་པ་གསུམ་པར་འགྲོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པས་ན་དེ་ལྟར་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་བྱ་རོག་དང་འོ་ཐུག་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ། འཇུག་ཚུལ་འདི་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཁས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྙེད་དུ་འཇུག་ཅིང་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་རྒྱུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉིན་ཞག་འདས་ཀྱི་བར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ལ་ཡང་ཐ་ན་ སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་གོམས་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 次於未入定中，如是舍一等，直至滅盡定，以不同門而行，故名不同行。由於自在於超越等至，故欲攝持一切修道體性之善巧方便之菩薩摩訶薩，應當修習般若波羅蜜多。 如是亦說： "於九等至中， 順逆二門行， 欲界分別識， 安住未定際， 超越而等至， 越一二三四， 五六七及八， 至滅定異行。" 二萬五千頌中，為顯此義而廣說："善現，此中菩薩摩訶薩，遠離欲、遠離不善法，有尋有伺，由遠離生喜樂，成就安住初禪"等，故勿生疑惑。 又說： "八地二相連， 越一往返已， 趣異類第三， 是為超越定。" 若問：如是超越三昧云何？豈與烏鴉與牛乳性相同耶？此入定方式實為不同，以得如是善巧方便之菩薩，于無數俱胝那由他劫中修習，承事無量諸佛，因其因大，故修道最為殊勝，是故無過。 所說"應以憶念如來為先而修習修道"者，即"善現，若時菩薩摩訶薩"等。"乃至一日"者，謂至多一日，乃至僅如彈指頃之義。 為顯示于修道中善巧修習之眾多種種利益，故說"善現，若有所緣"等。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་ པར་བསྒྲུབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པས་སོ།།འགྲོ་བ་དྲིས་པའི་ལན་གྱི་དབྱེ་བས་སླར་ཡང་ཕན་ཡོན་སྟོན་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལའོ།།འགྲོ་བ་གཞན་དུ་དོགས་པར་མི་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །རབ་འབྱོར་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་ནས་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོའི་གཉེན་པོ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་གླེང་སློང་བས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་ བྱས་པ་ཕྱི་མར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： "若證得般若波羅蜜多"者，謂由生起修道。以問眾生之答覆差別，複次宣說利益，即"善現，菩薩摩訶薩為如來所知"等。"於何眾生"者，謂於何等同分中。"勿疑趣入他處"者，然當趣入正等菩提。"善現，若有此等功德及此等利益"者，謂生多福德等功德及如來所知等利益。 此為般若波羅蜜多釋論現觀莊嚴光明之散花品第二十八。 如是說已修道，次當說彼所斷之違品——四種所取能取分別之對治，故以引言說"善現，複次菩薩"等。 其中，初所取分別以境差別有九種。第一分別之義，說"以一切法無著故，當隨知般若波羅蜜多"。為斷法攝分別故，以於一切法無執著而修習修道。如是，后諸分別中亦當知般若波羅蜜多之義即是修道之義。 第二分別之義，說"以一切法不可分故"。為斷廣法分別故，以一切法以法界之理不可分別而為一相故。 第三分別之義，說"以一切法無生故"。為斷無如來教誡分別故，以一切法于真實中無生故。 第四分別之義，說"以一切法無變平等故"。為斷加行道功德無有分別故，以一切法由法界無變異而平等故。

།རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་གི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པ་ལ་ནི་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲར་མེད་པ་ཚིག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རྣམ་ པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 第五分別之義，說"以般若了知一切法無我及無識"。為斷見道功德無有分別故，以般若了知一切法以無我之理而無識故。 第六分別之義，說"以一切法唯以名稱及假名安立而說故"。為斷修道功德無有分別故，以意言說及外言說，一切法唯於世俗中說故。于外言說有諸執著，故說"假名安立"等。 第七分別之義，說"一切法無言說"等。為斷加行道分別故，以一切法如幻故，以聞思及世間、出世間智皆不能說故，依次配為無言說、不可說、無所說、無言詞。 第八分別之義，說"以一切法無量故"。為斷見道分別故，以法界之理，一切法無量故。為顯明此義，說"色無相故"等。 第九分別之義，說"以一切法無相故"。為斷修道分別故，以一切法是空性故無相故。

།འདི་སྐད་དུ་མདོར་བསྡུས་ པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་ཆོས་རྒྱས་པ་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མགོན་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དང་།བྱུང་བ་འགགས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། སྟོང་ པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་དང་།རང་བཞིན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བདག་གིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །དུས་གསུམ་ ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་།།ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་བསྟན་ནས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 如是略說，為利益喜好簡略之眾生故說略法，為悲憫喜好廣說之眾生故說廣法。由不精進于所說義故無佛陀攝受，由已生已滅故無加行道功德，由離真實生因故無見道功德，由無未來故無修道功德。由寂靜等故入涅槃道，由現證空性故入見道，由修無自性體性故入如幻之修道。如是依止趣入分之所取分別初九種，是諸菩薩于修道加行位應斷，以說彼彼對治分而從遮遣門而說。 如是亦云： "略說與廣說及佛， 未得攝受故， 三時功德無， 於三種妙道， 此一所取分別， 行境為加行相。" 如是初說已，當說第二所取分別九種。其中第一分別之義，說"以一切法決定故"。為除遣不生菩提心分別故，以一切法以法界之理而了知故。 第二分別之義，說"以一切法自性清凈故"。為除遣不作意菩提心要義分別故，以遍知一切法自性清凈故。 第三分別之義，說"以一切法無言故"。為除遣作意聲聞乘分別故，以一切法超越言詞之道故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་མེད་པས་སྤོང་བ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྤོང་བ་མཚུངས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འོང་མི་ འགྲོ་མི་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་འོང་མི་འགྲོའོ།།དེ་བས་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ཤིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་སྐྱེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲ་ བར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རང་དང་གཞན་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསྒོམ་པ་མེད་ཅིང་མི་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའོ། །བསྒོམ་པར་ འོས་པ་ཡིན་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁུར་བོར་ཞིང་ཁུར་མི་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ བའི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཁུར་མེད་པ་ན་ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 第四分別之義，說"以一切法無滅故斷除平等"。為除遣作意緣覺乘分別故，以一切法無生故斷除相等而無滅故。 第五分別之義，說"以一切法得涅槃且與真如平等故"。為除遣不作意正等正覺分別故，以了知一切法與真如平等自性涅槃故。 第六分別之義，說"以一切法不來不去不知不生極不生故"。為除遣修習分別故，以無過去未來時故，依次不來不去。故有法不知，現在不生，如法界極不生故。 第七分別之義，說"以不見自他故"。為除遣無修分別故，以不近取自他故。 第八分別之義，說"一切法稱為聖阿羅漢等"。為除遣無修亦無不修分別故，以無生等過失故一切法為聖。以應修故為阿羅漢，以如幻故自性清凈故。 第九分別之義，說"以一切法舍擔且不荷擔故"。為除遣非如實分別故，以無煩惱所知障擔時即為舍擔故。

།འདི་སྐད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡང་མེད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པས་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གིས་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཡིན་བཞེད་དེ།།སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ ལ་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བསྟན་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 如是說，由離善知識等故菩提心不生，由無殊勝緣佛福德故不作意菩提心要，由是聲聞種姓故不作意其乘，由是緣覺種姓故趣向其乘，由離修行般若波羅蜜多故不作意正等正覺，由有所緣故修習，由無所緣故無修習，由無所緣亦無無所緣故非修習亦非無修習，由顛倒執著故非如實，由執著事物等故成為不善，我當遮止。如是依止遮止分之所取分別第二九種，于菩薩修道心心所轉起位應斷，由顯示彼彼對治位而從遮止門而說。 如是說： "第二心與心所法， 所緣境轉起， 心不生及菩提， 心要不作意， 下乘作意及， 圓覺不作意， 修習無修習， 及彼等遮止， 非如實分別， 當知修道中。" 如是顯示二種所取分別已，當說能取分別第一九種。故第一分別之義，說"以一切法無境無方故"。為斷除假立有情分別故，以一切法自性為法界體性故，離共相別相境故。為明此義，迎疑問"何以故"而說"須菩提，色"等。所謂"自性體性"者，以是空性自性體性離共相別相境之體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ སིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ གསུམ་པའི་དོན་ནི་དགའ་བ་མེད་ཅིང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་ དོན་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པའི་སྒྲར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་ སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ བདུན་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་གང་གི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是直譯： 第二分別之義，說"以一切法滅盡極生喜故"。為斷除法執分別故，以一切法滅盡空性及大悲等無量功德心要相應故生喜故。 第三分別之義，說"以無喜亦無離喜故"。為斷除非空分別故，以一切法如幻故，離執著及無執著故。 第四分別之義，說"以無貪亦無離貪故"。為斷除貪著分別故，以一切法為法界體性故，離貪慾及無貪故。為顯此義，迎疑問"何以故"而說"須菩提，色"等。所謂"具真實"者，應視為真實異名之詞。 第五分別之義，說"以自性清凈故"。為斷除擇法分別故，以離貪著及無貪著故，一切法皆無生自性故清凈。 第六分別之義，說"以一切法離貪著無貪著執著故"。為斷除事相分別故，以如幻故離貪著及無貪著故，於一切法無執著故。 第七分別之義，說"佛智"等。為斷除三乘出離分別故，以"除法界外無有諸法"之佛智通達一切法為菩提體性故。 第八分別之義，說"一切法空性"等。為斷除未清凈分別故，以一切法為三解脫門體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞེ་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨན་ལྟ་བུའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་ པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་མ་དག་པ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་ དང་སྟོང་མིན་ཉིད།།ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་ཏེ་། །ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྟན་ནས།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是直譯： 第九分別之義，說"以大慈為先導"等。為斷除行為散亂分別故，以慈心本效能息滅嗔恨等過失，故一切法為藥之體性。 如是說：因實有不成立故假立為有情，因唯是顯現故假立為法，因遍一切故一切種智等法非空，因未斷除一切執著故於法貪著，因通達無自性故擇法，因不作所為故作事，因緣色等故三乘出離，因未正入故未清凈，因緣佈施等修行故行為散亂而執著實有我。如是，依止實有補特伽羅的菩薩們所執持的第一分別九種，于修道加行道位應斷除，以顯示彼彼對治位而從遮遣門而說。 如是亦說："有情假立境，法假立非空，貪著及擇法，事作及三乘，未清凈功德，及於散亂行，執持為第一，應知如是說。" 如是顯示第一執持分別后，應說第二執持分別九種。第一分別之義，說"一切法住于慈"等。為除遣一切種智障所迷惑分別故，以一切法為四梵住體性故。 第二分別之義，說"一切法成梵"等。為除遣道智障所迷惑分別故，以無一切過失因故不生，故一切法為涅槃體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་པས་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔའི་ དོན་ནི་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒུལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རི་རབ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་གཟུགས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་མཐར་ ཐུག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མུ་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།

以下是直譯： 第三分別之義，說"一切法無愿故、無嗔故"等。為除遣一切智障所迷惑分別故，因一切法離希求及嗔恚故。 第四分別之義，說"因海無邊故"。為除遣一切寂靜道所迷惑分別故，因一切法為十力等功德珍寶之因故，以等同大海故為無邊大海故。 第五分別之義，說"因虛空無邊故"。為除遣于真如等相應不相應所迷惑分別故，因一切法等同空性虛空故為無邊虛空故。 第六分別之義，說"因須彌山種種故"。為除遣于不平等所迷惑分別故，因一切不欲降臨皆不能動搖故如須彌山故，一切法以須彌山種種故。 第七分別之義，說"因色無邊故"等。為除遣于苦等諦所迷惑分別故，因色等為法界自性故無有究竟故。 第八分別之義，說"日光"等。為除遣于煩惱自性所迷惑分別故，因一切法自性光明故，如日輪光明生起故，日光輪顯現無邊故。 第九分別之義，說"因一切聲無邊故"。為除遣于無二所迷惑分別故，因一切法唯是名之體性故，一切聲等同無究竟故，因一切聲無故，應了知般若波羅蜜多無邊。

།འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་ རྨོངས་པ་དང་།ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་ དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་ མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་།དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བདག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེའི་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་ རྣམ་འཇོམས་པ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡི་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་ལ། ། མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པར བསྟན་ནས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤངས་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 如是說，不遍知一切相而於一切相智性生障礙之迷惑，不遍知一切道而於道智性生障礙之迷惑，不遍知一切基而於一切智性生障礙之迷惑，不遍知般若波羅蜜多而於一切寂靜道生迷惑，不遍知色等所知真如而於真如等相應不相應生迷惑，不遍知魔等自性而於不平等性生迷惑，如言執著義而於苦等諦生迷惑，不遍知貪等體性而於煩惱自性生迷惑，不遍知所取能取相而於無二生迷惑，於此等假立為有情，及其安立之因唯是顯現境之我執為假有，此即依假立補特伽羅之第二能取分別，修道之心及心所趣入時分之九種所緣，菩薩應斷，以彼彼對治時分顯示而從遮遣門而說。 如是說： "有情假立及其因， 所緣彼能摧滅者， 與修道相聯繫之， 餘九種違品， 如實遍知三智性， 三種障礙復三種， 寂道真如等相應， 及與不相應， 不平等及苦等法， 諸煩惱之自性相， 于無二生迷惑等， 許為最後分別。" 如是已說修道違品及對治后，由斷除彼了知性之四種分別，一切功德圓滿成就，說為"因諸佛法正修無邊故"。

།འདི་སྐད་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ བཞི་པོ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ན་གགས་བྱེད་པ་མེད་པས་དགའ་བས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པས་རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ངོ་བོས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ ཕུན་ཚོགས་ཀུན།།རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཡི་། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་དཔེར་མཛད་ནས།དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མ་ཐག་པ་སྔུན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ་། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 如是說，由修道熟習而損害四種分別之類，此等如同瘟疫之病盡除時，無有障礙而得歡喜解脫氣，如是由大悲他轉，於一切種中善巧生起眾生安樂之圓滿功德，三乘所攝一切如大海之眾流，住于菩薩修道獲得最勝究竟果位者，以一切相現前之相而為莊嚴。如是應知修道即是諸佛法正修無邊之大利益體性。 如是說： "此等瘟疫盡除已， 如久遠得解脫氣， 於一切種眾生之， 安樂成就諸功德， 如眾河流入大海， 以最勝果莊嚴者， 于彼大菩薩之前， 一切種相而依止。" 修道之後為無間道，無間三昧之義，即說"一切有情界"等。如是說，譬如有人將三千大千世界之有情安立於聲聞、獨覺之地及無過菩薩地所生福德，以此為喻，較此更為殊勝眾多福德之一切相智性，即是成佛無間三昧之無間前行，此即名為無間三昧。此即於一切有情界福德智慧資糧最為殊勝，故應以無邊修習般若波羅蜜多。 如是說： "三千眾生聲聞及， 獨覺證悟圓滿與， 菩薩無過地安立， 以彼善業為譬喻， 以眾多福德性故， 佛果無間三昧地， 無間三昧即是彼， 一切種相遍智性。"

།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་འཕངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བར་ཆད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གནས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀླན་ཀའི་རྒོལ་བ་རྣམ་པ་སྣ ཚོགས་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས།ད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་སའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན་འཐད་པ་ལ་ ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པས་སའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།

以下是直譯： 此無間三昧之所緣緣是緣一切法無實。增上緣是念。行相應知以義趣而引為自性寂靜性，若非如是，則不能證無間三昧故。 如是說： "此之所緣無實性， 增上緣者是正念， 行相即是寂靜性。" 因甚深難測，於此處諸未證善巧說法者，相續生起種種諍論過失，今當遣除邪解。初邪解之義，說為地界無邊故。 為遣除有為無為界無實性所緣有法之邪解故，以如幻性為一切功德所依，故如地性，世俗中成一切法所緣，以地界無邊性隨證無間三昧，此為語義。如是於後諸中亦應了知般若波羅蜜多之義即是無間三昧。

།ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ ཅན་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་བཞག་པས་ཆུའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་གསུམ་པ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བཞི་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རླུང་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རླུང་ གི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ལྔ་པ་སྦྱོར་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་མུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ཏེ།མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 由一切處無自性故，為遣除第二所緣自性決定執取有法之邪解故，以一切法自性清凈故，以如水性，如其真實安立為所緣自性，以水界無邊故。 以不緣有無故，為欲遣除第三一切相智慧之邪解故，以一切自性光明故，如火性故，如前為一切相智慧自性故，以火界無邊故。 以是真如自性故，為遣除第四世俗諦與勝義諦二諦之邪解故，以一切法無住而行故，如風故，世俗中定為二諦自性之本性故，以風界無邊故。 以佈施等不可得故，為遣除第五加行之邪解故，以一切法唯假立故，如虛空故，如前定為加行自性故，以虛空界無邊故。 以無所證故，為欲遣除第六佛寶之邪解故，以唯是識性故，一切法與識平等性如其真實是如來自性故，以識無邊故，應隨知般若波羅蜜多，如是所說"水界與火界"等。 第七邪解之義，說為"善不善法"等。以唯是名言假立故，為遣除法寶之邪解故，以真實中無生故，一切法離善不善法積聚故，以世俗中安立法性故，以善不善法積聚無量故。

།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་བཀག་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ལག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་འདུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མུ་མེད་པ་ཐོབ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཉི་གར་རྟོགས་པ་བཀག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯： 第八邪解之義，說為"一切法"等。以遮止緣色等故，為遣除僧寶之邪解故，以一切法是幻性故，如前一切法是僧伽自性故，以一切法積聚無量故。 第九邪解之義，說為"一切法三昧"等。以佈施等不可得故，為欲遣除方便善巧之邪解故，以一切法是法界自性故，一切法與無邊三昧平等性如是有方便善巧故，以得一切法無邊三昧故。 第十邪解之義，說為"一切佛法"等。以遮止了知有無二性故，為遣除如來現證之邪解故，以是真如自性佛法自性故，一切法于瑜伽師世俗中安立如來現證故，以一切佛法無邊故。 第十一邪解之義，說為"以一切法無邊故"。以欲遣除於戲論安立無常等顛倒為常等之邪解故，以法性自性一切法是無邊法性自性故，如前一切法無有安立無常等故，以一切法無邊故。 第十二邪解之義，說為"以空性無邊故"。以不現證修道果故，為遣除于道之邪解故，以如幻故，以一切法空性無邊故，以真實中無所證故，以空性無邊故。

།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་།བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་མེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ པ་བསལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་དོན་ ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་བསྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་མེད་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐའ་ཡས་ན་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར བཞེད་པས་སྐྱེ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་སྣང་བའི་དོན་བསྒྲུབས་པས་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་བཅུ དྲུག་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ཅན་གྱི་གླན་ཀ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་དགོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་བསལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ ངེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

以下是直譯： 第十三和第十四邪解二者之義，說為"以心與心所無邊故"。以無取捨故，為遣除對治與所對治之邪解故，以無明所生顯現之心與心所無邊故，於一切法世俗中無有安立之所對治與對治故，以心與心所無邊故。 第十五邪解之義，說為"以心行無邊故"。以無有法相故，為欲遣除法之相之邪解故，以顯現因相諸事物安住一切法是心行所生相故，如是無有安住之相故，以心行無邊故。 第十六邪解之義，說為"以善不善無量故"。以自相共相不成故，為遣除修行之邪解故，以真實際自性一切法是善不善無所緣之自性故，如前無有修行故，以善不善法不可量故，應如是了知般若波羅蜜多。 雖由境之差別故邪解無邊，然為遣除所化眾生近住之邪解故，以諸眾生不知菩薩方便善巧之諸諍論者邪解互相矛盾顯現之義成立不應理故，以所說疑惑體性之所緣性故，是一切相智所依十六種。 是故於世俗勝義門之詰難，應依次以勝義與世俗門作答，故諸求善菩薩應先以千種方便善巧遣除二諦所依，生起一切種決定已，應證無間三昧，應如是通達。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། ། དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོགས་པ། །རྣམ པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་སྐབས་ལྔ་པའོ།། །།རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ ནི་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་རིམ་པས་བཀོད་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་ན་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་འཁོར་གསུམ་ རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ས་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་རྣམ་པ་དང་འཕགས་ པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་དང་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྟོན་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན པར་རྟོགས་པ་སྟེ་སྐབས་དྲུག་པའོ།

以下是直譯： 如是說道： "諸善辯者次第諍， 所緣正理及彼之， 自性決定執取及， 一切種智之智慧， 勝義諦與世俗諦， 加行及三寶體性， 具方便佛之證悟， 顛倒及與道相合， 對治與所對治等， 相狀以及修行中， 諸論師之邪解者， 一切種智所依止， 共計十六種所許。" 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴論光明》頂現觀分第五品。 獲得頂現觀者，為顯示別相及總相所證義次第安立故是修行，故漸次現觀義為宣說獅子吼故，應了知般若波羅蜜多。 此說以三輪清凈所分別之佈施等六波羅蜜多於一切種圓滿成就十地，及念住等七覺支諸相與八聖道支勝義無念相，三種隨唸佛次第決定順解脫分、見道與修道所顯示，如是隨念善、不善、無記法，如前隨念不退轉聖菩薩僧眾，如是隨念戒、舍、天，以通達一切色等諸法無實體性故，其證悟即是所許漸次行。 如是以顯示無倒義故，等同獅子吼故，一切法宣說獅子吼故，應知是漸次現觀。 如是說道： "佈施乃至智慧間， 佛等念及諸法性， 以無實體性故彼， 許為漸次之所行。" 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴論光明》漸次現觀分第六品。

། །།མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་འཁྲུག་ཅིང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཏེ་།སྤྱིའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་རེ་ཞིག་དང་པོར། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། ། གང་གི་དངོས་གཅིག་དེ་ བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ།།དེ་ཡིན་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མང་པོས་གཅིག་བསྡུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པོ་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ རང་བཞིན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་པོའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཐུབ་པ་ཡི། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུས་རྡོག་པའི་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་ན་བཟོ་བོ་མཁས་པས་མངོན་བཟོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་མཐུས་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་འགུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐུས་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 修習漸次現觀者，為極熟習彼等故，以一剎那證悟彼等，故一剎那現證菩提之義，因一切法無擾亂故，應了知般若波羅蜜多。 於一剎那現證菩提中，不能擾亂及異化故，因無擾亂故，以一切色等諸法無擾亂故，應了知般若波羅蜜多，此為支分義。 總義亦當說：一剎那現證菩提有四種相，首先： "一法即是諸法性， 若見一法真如性， 即見諸法真如性。" 如是不僅是多攝於一，而且佈施等智慧所緣一剎那，遠離執著諸法各別之顛倒自性無漏佈施等，乃至八十隨好之相法攝集，菩薩證悟故，一切非異熟無漏法一剎那相，是為第一一剎那現證菩提。 如是說道： "以佈施等一一法， 攝集一切無漏法， 此證悟是能仁之， 所謂一剎那所證。" 複次，云何緣一無漏智即攝一切無漏？當說：譬如一人以一踏步之方便而動，則以工匠善巧所成之力，令水磨之繩一時俱動。如是以往昔願力所引勢及法界力，唯於一剎那緣一無漏智時，以因果相連之力，令一切同類現前。 如是說道： "如人動水磨繩時， 以一踏步方便動， 一切同時而運轉， 一剎那智亦如是。"

།དེའི་རྫས་ལ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དྲི་མའི་ནག་ནོག་ཐམས་ཅད དང་བྲལ་བས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་པའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས་། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གོམས་པས་ཚོགས་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ནས་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབས་པས་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད། ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་བར་ཆད་མེད་པར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྤང་བ་ལ་གོམས་པ་ངང་དུ་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ རྨི་ལམ་ལ་གཟུང་བ་དང་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ལ་འཛིན་པར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 當菩薩修習對治，遠離一切違品，清凈分成熟，法性位中遠離一切垢染黑點，如秋月光明般一切白法自性生起之時，唯於一剎那獲得異熟位時，了知一切法之智即是般若波羅蜜多。如是于異熟法性位中，一剎那證悟一切無漏法之相，是為第二一剎那現證菩提。 如是說道： "何時一切白法之， 自性般若波羅蜜， 異熟法性位中生， 爾時即一剎那智。" 其後，先前以一切法如夢修習，經驗二資已，于證悟位中，于如夢之五取蘊等一切法中，以修行佈施等六波羅蜜多而住，以決定了知佈施等自性之相，唯於一剎那了知一切法無相，即知染凈諸法皆無相性。如是一切法無相一剎那現證菩提是為第三。 如是說道： "以佈施等諸行故， 一切法住如夢已， 諸法即是無相性， 以一剎那而證知。" 其後，長久無間修習斷除二現已成自然，拔除二現習氣之菩薩，當於夢中不見能取所取之相時，一切法亦是如是法性，以唯一剎那證知一切法真如無二。如是一切法成為無二相一剎那相，是為第四一剎那現證菩提。 如是說道： "如夢及見夢， 不見為二相， 諸法無二性， 一剎那見真。"

།ཁ་ཅིག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་བཞི་བསྟན་ནས།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྟོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། རྨི་ ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཀ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བའི་ངོར་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་ཇི་ཞིག་ལྟར་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་ཡང་ རུང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།། །།རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཤད་པས་སྔ་མ་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་བཤད་དོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 有些人認為，對於一剎那現證菩提，以因果差別而依次顯示四種非異熟和異熟法性位中一剎那現證無漏法之菩提。如是于殊勝證悟時，由自身真實了知諸法一味性故，為證知諸法成為夢之自性義，顯示第三無相現證。于夢位中亦不得能取所取二者真實，為證知無二義故，顯示一剎那證知一切法無二相。如是以相而言，瑜伽師們應當了知一剎那現證菩提之四種相。 其他人則認為，雖然對所化眾生近前以差別分類而顯示為四種，然某些瑜伽師認為應當現證任一種相。如是為第七一剎那現證菩提品。 "由海無邊故，應知般若波羅蜜多無邊"等，為何如是宣說？若有此疑問，則以"為何"迎之，說"須菩提，色與海相等"等。由何法相應而色等與海相等，如是由"海無邊故"等解釋文句，已於前說故不再說。攝義即說"須菩提，如是"等。

། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པར་ བསྒོམས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པས་དེའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་དང་གཡོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱི་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སེམས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་འཇལ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཀྱང་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་གི་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས བླ་ན་མེད་པ་ཕྲིན་ལས་དང་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་དོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་གཉུག་མར གནས་པ་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་མ་བྱས་པའི་དོན་གྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཐོབ་པ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 修習一剎那現證菩提，于第二剎那即是法身現證菩提，其義即所說"須菩提，當菩薩大菩薩"等。當以斷除一切誑詐等作意，依所說次第，於此般若波羅蜜多中，以一切種智隨知一切法如幻性，以道相智行，以一切智入，以現證圓滿證知，以勝解現證思維，以漸次現證度量，以一剎那現證近證，以法身現證菩提修習時，此菩薩於法身自性一切功德、圓滿受用身相之佛土、化身自性之無上佛法事業與所作圓滿，皆不難獲得。此為文義。 總義亦當說：法身現證菩提亦以自性身等差別分四種。其中，初者念住等智慧自性，出世間法界自性故無漏，諸垢為客塵故一切種清凈，獲得自性空相，其本住自性無生性，此由出世間道所得非造作，以無作義如幻識證知一切法所得，是能仁諸佛世尊之自性身。

། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་དབེན་པ་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་།ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། ཞེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 其餘三身於世俗諦顯現，勝義諦中依法性自性隨信解而分別，是為建立佛與菩薩及聲聞等法性，故說："由離與離性，許為無差別"，以此方式，雖與彼無差別，然立為差別，應當了知。如是亦云："能仁自性身，無漏諸法性，所得遍清凈，彼等自性相。"

།དེའི་འོག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་དང་། ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་ བྱ་བ་བཞི་དང་།འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ས་ དང་ཆུ་དང་།མེ་དང་། རླུང་དང་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་དང་། ནང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གིས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དག་ཟིལ་གྱི་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་།ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་རྒྱུད་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐེ་ ཚོམ་སེལ་བར་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་།སྔར་བཤད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་ཐུགས་དང་ ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་།ཚེ་དང་སེམས་དང་ཡོ་བྱད་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་མོས་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བཅུ་དང་། སྔར་བཤད་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྙེངས་པས་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་མི་མངའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།

以下是直譯： 其後從念住等乃至八支聖道之間的菩提分法，如前所說慈等四無量梵住，以及內有色、無色觀外色二種，及以身證具足住妙解脫一種，以及空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處四種，及滅受想一種，如是八解脫，以及色界四禪，無色界四等至，滅盡等至等九等至，以及地、水、火、風、青、黃、赤、白、虛空、識等十遍處，以及內有色無色想者，以小大相觀外色並勝解了知四種，唯內無色想者勝解青、黃、赤、白四種，如是八勝處，以及能斷除他相續煩惱怨敵相續之三摩地即無煩惱，及遠離一切貪著相而無礙斷疑愿成就，于輪迴中住不等持位之愿智，及前說六神通，四無礙解，所依、所緣、意、智清凈等四清凈，以及壽、心、資具、業、生、勝解、愿、神變、智、法等十自在，及前說十力，四無畏，以及如來身語意業清凈，即無有為避免他人了知顛倒行為而生怯弱之心故而覆藏之想，是為三無護。

དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྙེངས་པས་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་མི་མངའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང་གཉི་ག་དག་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་གཉི་གས་དབེན་པ་ཁོ་ནར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་དུས་ལ་མི་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ངོ་བོའི་ས་བོན་སྤངས་པས་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་ བརྒྱད་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་ སྐུར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 如來身語意行為清凈，即無有為避免他人了知顛倒行為而生怯弱之心故而覆藏之想，是為三無護。說法時對於欲聞者與不欲聞者二者，依次對治貪著、嗔恚及遠離二者，唯以具念而住，是為三念住。不失時機利益有情之相，即無忘失法性。斷除煩惱障與所知障隨眠體性種子故而永斷習氣，及對一切眾生具利益之心，即大悲心。十八不共佛法，及一切相智，如是道智等亦如前所說，菩提分等無戲論智體性處所轉變所成一切，有謂為第二法身。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ བས་རྣམ་བརྒྱད་དང་།།ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང་། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་རྣམས་དང་། ། བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན ནོ།།གཞན་དག་ནི། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་།ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁས་བླངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་ དག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་ནས། གང་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་ཟག་པ་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཅིག་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྱུར་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསུང་རབ་ལས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འདོད་ན། རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

以下是直譯： 如是所說： 菩提分及無量， 解脫及次第， 九等至自性， 十遍處自性， 勝處差別分， 廣說有八種， 無煩及愿智， 神通各別證， 一切種清凈四， 十力與十自在， 四無畏， 三無護， 諸念住， 無忘失法性， 永斷諸習氣， 對生大悲心， 唯佛不共法， 所說十八種， 一切種智性， 是名為法身。 其他論師說： "能仁自性身， 無漏諸法性， 所得一切種清凈， 彼等自性為相"。 如是依文字義，承許出世間無漏諸法，自性身即是彼等自性無生性之相。彼即法性身，而說法身者，是不顯自性緣而說。如是解釋已，復有疑問：何等無漏法之自性相為法身？為斷此疑，即入"菩提分及無量"等偈頌。 其他論師言：依彼等見，瑜伽行者世俗諦中顯現殊勝義，由處所轉變而成說法等事業，不二心及心所法必須承許者，如何攝持？ "緣起性空即，是汝所許"之理，所顯法性自性身，即是不二智自性法身。若如是者，以理相同，應成報身及化身亦已顯示，不應別說。若謂由經典所說故，彼等於瑜伽行者世俗諦中顯示，則以此理，不二自性法身亦應如是別說。

། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྐུ་བཞི་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བྱས་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲ་མི་འབྱུང་བས་སྐུ་ནི་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཉེ་བར་བསྟན་ཟིན་པའི་དགོས་པའི་དབང་གིས་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྦྱར་བའི་ངོ་བོར་བྱས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་དང་མཛད་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྐུ་བཞིར་གསུངས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བདག་མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བར་ གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་ པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཞིང་། །གྲོང་སོགས་སུ་དེའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །རྒྱུན་གཅོད་རྒྱལ་བའི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོས་ནས་ཤེས་པ་ ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་ བྲལ་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་དག་པར་བརྙེས་པས་འདྲི་བའི་ལན་འདེབས་ པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བཞེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 有人說，關於四身之說： "自性及圓滿受用， 如是他化及變化， 法身具足事業故， 如是宣說為四種。" 此偈頌中"自性"之後未出現"法身"之詞，故身唯有三種。 其他論師說：因已顯示之必要，及偈頌配合自性、智慧及事業之故而如是說。因此，不違揹他處所說之四身。 若如是者，聲聞等無煩惱三昧與如來無煩惱三昧有何差別？答：聲聞等無煩惱三昧是為斷除見我而生起的人之煩惱。如來之無煩惱三昧則是于城邑等處斷除一切眾生煩惱相續。 如是所說： "聲聞無煩惱， 永斷人煩惱， 城等諸煩惱， 斷續佛無染。" 聲聞等之愿智與如來愿智有何差別？答：如來愿智自然趣入無相，由無執著實法故離於色等貪著，由斷煩惱障及所知障並諸習氣故於一切所知無礙，由住世間際故恒常安住，由獲得正確簡擇故能答一切問，故勝於聲聞等之愿智。 如是所說： "佛陀愿智慧， 任運離貪著， 無礙常安住， 能答諸問難。"

།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན པས་ཁྱད་པར་གཉིས་པོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པ་ན་རྟག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་མཐའ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་མི་མཛད་ཅེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ དང་ཕྲད་པས་སྔོན་སྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་གྱུར་པ་ན་སེམས་ཅན་གང་ལ་དུས་གང་གི་ཚེ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པས་ཡུན་དུ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས དེ་དང་དེར་སྣང་བ་དང་འཚམ་པར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་འབྲས་བུ་སྨིན་ པར་མཛད་པར་མི་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དཔེར་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རུལ་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འབྱུང་ཡང་སྐལ་བ་མེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེར་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་ རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་།།ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཆགས་ སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཟད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་རྣལ་འབྱོར་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ དང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱའོ།

以下是直譯： 由斷除煩惱障和所知障微細習氣的二種愚癡之殊勝，如來相續中所具有的菩提分等一切法，皆具最極殊勝之特徵，故應知此前所說二種差別僅是略舉而已。 若如是者，常住于具大悲自性法身時，為何不恒時利益一切眾生？答：由遇善知識等，先前所種之善根種子緣佛等而得增長，於何眾生何時以說法等事業而得長遠利益時，以往昔願力成就故，世尊于彼彼處顯現相應之利益事業。 是故，雖住具大悲自性法身，猶如如意寶珠般普遍安住，然由自業過失所生因緣不具足者，則不顯現果報成熟，應如是了知。 是故，譬如天王降雨，然于腐敗等不堪為種子者不生，如是雖有諸佛善能圓滿一切眾生心願，然無緣者不得聽聞正法等善果，應當了知。 如是所說： "諸因圓熟已， 于彼彼眾生， 何時作利益， 彼彼處顯現。 天王雖降雨， 劣種不發芽， 諸佛雖出世， 無緣不得善。" 如是依前所說方式，由於一切處顯現而作廣大利益事業故，及相續不斷住世間際而世尊無有窮盡故，依次稱為佛之遍滿性與常住性。 是故，不應認為瑜伽士各別相續所依中剎那剎那生起的智慧體性身是遍滿及常住。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་རྣམ་པར་མཛེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯： 如是所說： "由作廣大事業故， 定說佛陀遍一切， 由彼無有窮盡故， 亦複稱為常住者。" 其後，具足三十二種妙相及八十種隨好莊嚴其身，與住於十地的諸大菩薩共同享受大乘法之喜樂，無有絲毫過失地受用，故此為第三受用圓滿身，應知是佛世尊色身之體性。 如是所說： "三十二種相， 八十隨好體， 為受用大乘， 許為佛受用圓滿身。"

།ཡང་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རུས་སྦལ་བཞིན་དུ་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ ཉིད་དང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། ལྡག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་ པས་ཕྱག་དང་ཞབས་དང་ཕྲག་པར་དང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་མཐོ་བའི་ཕྱིར་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དང་།གསད་པར་བྱ་བ་ལས་ཐར་པར་བྱས་པས་སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཚོ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དང་། དགེ་ བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤངས་པས་ཞབས་འབུར་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྤེལ་བས་སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། རིག་པ་དང་བཟོ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་པས་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་དང་། ནོར་བདོག་པ་སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིར་མ་སྤངས་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་ མཛེས་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་ཅིང་གསང་བའི་ཚིག་བསྲུངས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་དང་། གདིང་བ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཁང་བཟང་ས་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་བྱིན་པས་པགས་པ་འཇམ་པ་ ཉིད་དང་།འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པས་ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་དྲག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པས་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་ཉིད་ དང་།སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་ལེགས་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པས་དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་ཕྲག་པ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ནད་པའི་གཡོག་བྱས་པས་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ནགས་ཚལ་ དང་ཀུན་དགའི་ར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་བཅུག་པས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང་།གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱིན་པས་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ལྗགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱས་པས་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་། ཚིག་འཁྱལ་བ་སྤངས་པས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་།

若問此三十二相為何，即是： 以恭敬迎送上師等故，具足手足輪相； 以堅固受持清凈戒故，足如龜底安住； 以宣說四攝事故，手足指間如鵝王般網鬘相連； 以佈施殊勝飲食等故，手足柔軟具童體； 以佈施殊勝舐食等故，手足肩背七處高起； 以解救將被殺者故，手指纖長； 以利益眾生生計故，足跟寬廣； 以斷除殺生故，身形高大端直； 以不捨棄善法故，足無隆起； 以增長受持善法故，身毛上向； 以恭敬傳授明咒工巧等故，小腿如伊那耶鹿； 以不拒絕求財眾生故，手臂修長莊嚴； 以令一切眾生受持清凈梵行並守護密語故，陰藏隱密； 以佈施殊勝臥具故，金色面板； 以佈施殊勝宮殿等故，面板細滑； 以遠離喧囂等故，一一毛孔右旋； 以如實安置一切尊長眾生故，面間白毫莊嚴； 以不以惡語輕蔑他人故，上身如獅子； 以隨順愛語善語故，雙肩圓滿； 以佈施藥物等故，雙肩豐滿； 以照料病人故，知味中最勝； 以令造作園林精舍等故，如尼拘陀樹身量勻稱； 以殊勝佈施經堂等故，具頂髻相； 以柔和語故，舌相修長； 以令一切世界眾生了知正法故，具梵音； 以斷除綺語故，頰如獅子； 以恭敬一切眾生故，牙齒潔白。

སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད ཀྱིས་ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།བདེན་པའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པས་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤངས་པས་ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་པར་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་ པ་མེད་པར་བལྟས་པས་རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་དང་། །ཕྱག་དང་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་།།ཞབས་འབུར་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲའི་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་ སྐུ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ།།འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཕྲག་པ་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚེམས་མཉམ་ཐགས་ བཟང་དང་།།གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་།འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གི་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་ འགྲུབ།།བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་བརྟན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་བར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 以恭敬一切眾生故具足潔白牙齒，以清凈生計故牙齒齊平，以恒常說真實語故牙齒密集，以斷離離間語故具足四十牙齒，以視一切眾生如獨子故具足紺青眼，以無嗔等心觀照故眼睫如牛王。 如是偈曰： 手足輪相及龜足， 手足指間網鬘連， 手足柔軟具童體， 此身七處皆高起。 指長跟廣身高直， 足無隆起毛上向， 小腿似鹿手臂美， 陰藏隱密最殊勝。 金色面板細滑相， 一一毛孔右旋生， 面間白毫身獅子， 雙肩圓滿且豐滿。 味知最勝身量稱， 頂髻舌長皆端嚴， 梵音獅頰及白齒， 齊平密集數四十。 紺青眼目睫如牛， 此等三十二勝相。 於此諸相各各相， 何因何緣而成就？ 以其因緣圓滿故， 如是諸相悉成就。 恭敬師長等事業， 堅固受持諸凈戒。 修習四攝諸法門， 佈施殊勝諸資具， 救護將死眾生命， 增長善法等諸因。 此等皆為成就相， 如經所說因緣相。

།ཡང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོའི་མདོག་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། རིགས ཀྱི་མཆོག་སྤེལ་བས་སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་།ཚུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་མཐར་གྱིས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། ལུས་ལ་སོགས་ པའི་ལས་དང་འཚོ་བ་རབ་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པ་བཀྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། བགྲོད་དཀའ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བོ་སྒྲོལ་བར་མཛད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།མི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངང་ པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། སྐོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པར་ གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་སེམས་གྱ་གྱུ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡོ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། སྡིག་པའི་ཆོས་དང་མ་འབགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐུའི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྤྱན་རྣམ་པར་དག པ་གཉིས་དང་།ཆོས་གོ་སླ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། ཐུགས་རྟག་ཏུ་མ་ཞུམ་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་།

以下是完整直譯： 複次，何為八十種隨好？即是： 以于諸行離貪故，指甲如銅色； 以於一切眾生具增上利益心故，指甲光潤； 以增長殊勝種姓故，指甲隆起； 以無過失行故，諸指圓滿； 以積集善根故，諸指豐滿； 以次第趣入故，諸指纖細； 以善護身等業及生計故，脈絡不顯； 以解脫煩惱結故，脈絡無結； 以具甚深法智慧故，踝骨不顯； 以度眾生渡諸難處故，足無不平； 以善巧降伏人故，行如獅子； 以善巧降伏龍故，行如象王； 以善巧空中行故，行如鵝王； 以善為人中尊故，行如牛王； 以順右繞道而行故，右旋而行； 以善巧莊嚴故，行相莊嚴； 以恒無諂曲心故，行無傾斜； 以善說功德故，身相婉約； 以不染污惡法故，身如新沐； 以隨順所化眾生說法故，身相稱； 以身等諸行清凈故，身極清凈； 以具大悲心故，身相柔軟； 以意極清凈故，身極清凈； 以調伏法圓滿故，相好圓滿； 以宣說廣大妙功德故，身相廣大端嚴； 以於一切平等故，步履平穩； 以說清凈法故，雙目清凈； 以說易解法故，身相年少； 以心恒無怯弱故，身無萎縮； 以善根超勝故，身相豐滿。

དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་།ཚིག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་།འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་སྦགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་སྐབས་ཕྱེད་པ་ཉིད་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྱིང་བ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟད་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། སློབ་ མ་མཐུན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་།འཁོར་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་ བག་མེད་པ་ཉིད་དང་།ལུས་ལ་སོགས་པ་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། མདངས་ཡོད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་།ཕྱིས་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། བསླབ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་ འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང་།ཚིག་འཇམ་པོས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་འཐད་པ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་།བསྙེངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སྙན་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྡོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་གདུལ་ བར་དཀའ་བ་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང་།ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་དཀར་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ ཕྲ་བ་ཉིད་དང་།

以下是完整直譯： 以善根超勝故，身相豐滿； 以盡諸有故，身極堅實； 以善說緣起差別故，支分肢節分明； 以說語義極清凈故，視無翳清凈； 以令弟子戒行圓滿故，腰圓滿； 以不染輪迴過患故，腰腹分明； 以摧我慢高舉故，腰不低陷； 以遮止法滅故，身相端直； 以證悟甚深法故，臍輪深邃； 以弟子和合深固故，臍右旋； 以眷屬莊嚴故，週身端嚴； 以意清凈故，行為清凈； 以離非時調伏法故，身無黑痣； 以說身等安樂法故，手如棉觸極柔軟； 以得大沙門光澤故，手紋有光澤； 以住甚深法故，手紋深邃； 以後亦說清凈法故，手紋修長； 以廣說諸學處故，面不太長； 以證知一切世間如影像故，唇如頻婆果紅； 以柔語調伏故，舌柔軟； 以具足功德故，舌薄凈； 以調伏法難測凡夫貪著故，舌紅色； 以無諸怯弱故，具雷音聲； 以說悅意等故，語悅耳柔和； 以斷諸有結縛故，牙齒圓滿； 以調伏難化眾生故，牙齒銳利； 以調伏法極白故，牙齒潔白； 以住平等地故，牙齒齊平； 以次第顯示證悟故，牙齒漸細。

མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ ཕྲ་བ་ཉིད་དང་།ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་གཙང་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་གཞོན་ནུ་མ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མགུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་དཀར་གནག་འབྱེས་ཤིང་པད་མའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་ཕྱིས་རྗེས་སུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བས་བརླན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་།ཀུན་ཏུ་སྐྱོན་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་བཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དང་། ལྟ་བས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཕྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཐོག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་།བསྟན་པ་བློ་འཇམ་པོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མ་འཁྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་ བ་ཉིད་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དང་ཞབས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 以次第顯示證悟故，牙齒漸細； 以住最勝智慧故，鼻樑高聳； 以具足清凈眾生故，鼻相清凈； 以法極廣大故，眼目廣大； 以引導眾生故，睫毛濃密； 以令一切少女歡喜故，眼白黑分明如蓮花瓣； 以恒常顧視後方故，眉毛修長； 以善巧柔和調伏法故，眉毛柔軟； 以心相續潤澤善法故，眉毛潤澤； 以遍觀過患故，眉毛齊整； 以最勝遮止損害故，手長廣大； 以戰勝貪等諸敵故，耳相齊等； 以令眾生相續不壞故，耳根不壞； 以見所作皆不變異故，額際分明； 以為一切言說之首故，額際開闊； 以圓滿最勝愿故，頭頂廣大； 以遮止境界貪著故，發如蜂色黑； 以斷見修所斷習氣故，發相濃密； 以柔和智了知教法故，發相柔軟； 以心不為貪等所擾故，發不糾結； 以恒說柔和語故，發不散亂； 以佈列菩提分花故，髮香芬芳； 以一切相莊嚴故，手足飾以吉祥海螺與萬字相。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ ཟངས་མདོག་དང་།།མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སེན་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་ འཁྲིལ་བག་ཆགས།།བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། ། ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་པ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང སྐུ་ལ་ནི།།སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིང་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་ མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ།།རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་།པད་མའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་ རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་།།ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །འཕྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མ་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུ་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ ཤིས་ནི།།གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གང་གིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ པའི་དོན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་བཞི་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་གི་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་ དག་།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 如是說道： 能仁指甲銅色澤， 潤澤高聳諸指甲， 圓滿漸細而莊嚴， 脈絡不顯無節結。 踝骨不顯足平正， 獅子象王與飛禽， 牛王之步右旋行， 優雅正直具威儀。 如經擦拭次第齊， 清凈柔和凈妙身， 相好一切皆圓滿， 身之儀態廣且善。 步伐均勻眼清凈， 極具青春之姿態， 身無怯弱且豐滿， 身相極其莊嚴妙。 支分明顯而分明， 目光清凈無遮蔽， 腰圓適度無凹凸， 端正挺拔臍深邃。 右旋而轉妙莊嚴， 舉止清凈諸身相， 無有黑痣諸瑕疵， 手如棉絮般柔軟。 掌紋光澤且深長， 面容不長恰如宜， 唇如頻婆果鮮紅， 舌相柔軟且纖薄。 紅潤雷音極清亮， 語音柔美齒圓潤， 鋒利潔白且齊平， 漸次纖細鼻高聳。 最極清凈廣大目， 睫毛濃密如蓮瓣， 眉長柔軟且潤澤， 毛髮齊整手長廣。 耳相齊等無缺損， 額際分明開闊大， 頭頂圓滿發似蜂， 濃密柔順無糾結。 不散奪人心魄相， 吉祥海螺與萬字， 莊嚴其身為標飾， 此即佛陀妙相好。 如是所說。其後，應知如來釋迦牟尼等身相，于輪迴期間於一切世界中，平等成辦眾生所欲利益之身，即是由相續不斷而成為諸佛世尊與一切凡夫共同之第四應化身。 如是說道： 以其盡輪迴際間， 利眾種種諸事業， 平等成辦彼身相， 能仁化身恒不斷。 如是所說。

།དེ་ལ་དང་པོར་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གནས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ནས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་དངོས པོ་བཞི་ལ་བཀོད་དེ།ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་མཛད་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་བཀོད་དེ།དེའི་རྗེས་ལ་རང་གི་དོན་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོམས་པ་ལའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལའོ།།དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པ་ལའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལའོ། ། དེ་ནས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དྲུག་པ་ཤེས་པ་དང་ཤེས བྱའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ས་བདུན་པ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །དེ་ནས་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལའོ།།དེ་ནས་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ལའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ས་དགུ་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལའོ།

以下是完整直譯： 首先，對於善趣與非善趣眾生無有執著，具無住相之特徵，行持寂滅眾生之事業后，安立於佈施等四攝事中。以聞所生等智慧，從斷除違品及取捨對治門中令其了知，如幻師般遠離貪著等，以此令諸眾生安立於如實了知利他等相之自性中。其後，于以三輪清凈所顯示之自利六度修習中。其後，于具自他二利相之佛道——即十善業道中。其後，於一切法自性空性之修習中。其後，依佈施波羅蜜多，于第一地證悟遍行法界相之無二法中。其後，為圓滿資糧之因，于第二地等中，安立一切戒等波羅蜜多法之假名智中。如是，漸次依般若波羅蜜多，于第六地無執著于能知所知事相之一切法無所緣中。其後，于第七地中，以方便波羅蜜多力成熟眾生。其後，以力波羅蜜多力，于第八地不共聲聞等之菩薩道中。其後，即于彼地，斷除對一切法之執著中。其後，于第九地中，以愿波羅蜜多力獲得菩提中。

།དེའི་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བཀོད་ནས་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བཀོད་དེ།དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་མཐའ་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་ པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་མེད་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བཀོད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་དེའི་བདག་པོ་ལས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ལས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འབྱུང་བས་ན་མཛད་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡིན་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ ཆུད་པར་བྱའོ།

以下是完整直譯： 其後，以智慧波羅蜜多力，安立於第十地清凈種種佛剎中，復于彼地中，一生所繫之自性正等菩提決定，以及十方世界眾生利益，及於一切世界前往諸佛前等功德中安立。如是次第，即于彼地，安立於殊勝道自性一切菩提引導之法相菩提分，業果相續不失壞，如實了知一切事物，斷除一切顛倒，斷除顛倒無基之智慧，自性清凈相菩薩清凈，遠離一切垢染之清凈因聚，以空性自性了知有為無為無別後，安立於如來地涅槃中。如是，於世俗中，由生起受用圓滿等身等顯現門中作諸利益，故依彼教主所化眾生顯現，此二十七種如法身般恒時顯現乃至輪迴際，故當了知諸事業即是法身所攝。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་ རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་།།སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་ རྒྱས་ཞིང་།།རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་ཚད་མེད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་ བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི།།འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་བསྟན་ བཅོས་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགོངས་པ་རྣམས་ཤུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཞུང་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁ་ཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ གསུངས་པ་ལས་ཕལ་ཆེར་གཞན་དུ་བྱས་ནས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ།ཅི་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་ བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡུམ་འདིའི་སྤྱི་དང་ཡན་ལག་གི་དོན་ལེགས་པར་མ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པས་བཤད་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་མཁྱེན་པར་མཛད་པར་རིགས་པ་ཡིན་པས་འདིར་བདག་གིས་སུན་དབྱུང་བའི་ཉེ་བར་དགོད་པ་མ་བྱས་སོ།ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།

以下是完整直譯： 如是所說： "乃至輪迴所及際， 其業相續無間斷。 安立諸眾入寂業， 及於四攝諸法中， 了知具諸煩惱染， 及證得諸清凈相， 如實利益諸有情， 及證六度波羅蜜， 佛道自性本空性， 二邊寂滅無戲論， 無有能所所緣相， 令諸眾生得成熟， 菩薩道及遮著相， 證得菩提清凈剎， 決定利益諸有情， 無量功德佛所依， 菩提分法諸業用， 不失壞及見諦理， 永斷一切諸顛倒， 無有顛倒之根基， 清凈資糧及了知， 有為無為無差別， 安立涅槃寂滅中， 法身事業二十七， 如是安立諸建立。" 如是，以論典成為量故，以意趣力加行等文句等，隨順現證次第而說論義。是故，有些人捨棄大部分《現觀莊嚴論頌》所說，另作他說，從"須菩提，關於菩薩之般若波羅蜜多"開始，乃至"汝當爲菩薩摩訶薩宣說，令其從般若波羅蜜多中決定出生"等，未能善巧關聯此般若總義及支分義而作解釋者，唯應由諸聖者了知，故此處我不作破斥戲論。 此為《般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論》中"隨覺知品"第二十九。

། །།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བའི་གཏམ གྱི་སྒོ་ནས་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཚོལ་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དམིགས་པ་སྤོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་པར་མངོན་ལ་ད་ལྟར་ནི་ས་བཅུ་ པའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ལུས་ལ་ཆེད་ཆེར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་སྦྱིན་པར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རྙེད་པ་ནི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའོ།།བཀུར་སྟི་ནི་མང་དུ་གཅེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གྲགས་པས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་དང་པོར། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་ པར་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བར་སྣང་ལ་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཡོན་དུ་མ་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་ལོགས་སུའོ། །ཤར་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་མ་ཡིན་པའོ། །ཅི་ ནས་བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བདག་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གནས་པ་བདག་མེད་པ་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ ཅི་ནས་དེ་རྣམས་ལས་མ་གཡོས་པ་དེ་ལྟར་སོང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ།

以下是完整直譯： 爲了通過如前所說八種現觀的自性而證悟般若波羅蜜多，從初業者階段開始，以往昔加行語門而示尋求次第，故說"複次，須菩提"等。 常啼菩薩已正發菩提心，具足佈施等福德資糧，因隨順於聲聞道，以及希求斷除所緣，當時住于資糧地，顯然精進于尋求抉擇分等教授，而今已成就第十地自在。 "不顧身"者，謂愿施捨骨肉等故。"不惜命"者，謂樂於施捨心臟故。"于利養、恭敬及偈頌"中，利養謂圓滿財富，恭敬謂備受尊重，偈頌謂名聲遍及諸方。 如說："初于資糧地，從諸佛法流，為得止觀及廣大智慧故，當得廣大教授。"因未得法流三昧，故聞空中聲。 "不向左顧視"者，謂不向左方。"非向東"等者，謂非向東等方位。 "不從我起，亦不從我見起"等，謂於我等不顯現者，因未證為有故。於色等見道所住無我者，因已證為空故，故說"汝當如是行，不從彼等起"。 "退失"者，謂退轉。

།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གགས་བྱེད་པ་ལུས་ཀྱི་ངལ་དུབ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་འགོག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྒོ་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ལེ་ལོ་དང་།དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་། །ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ ཅིང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཤིག་།དེ་ལྟར་ན་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གདམས་ངག་བྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདུན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འདུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །དེ་ནས བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལས་ལེ་ལོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ལེ་ལོ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་ གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ་དེས་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་བཞིན་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་བྱིང་བ་སྤོང་ལ། སྐྱོ་བའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པས་ནི་རྒོད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་དུས་སུ་ནི་མི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་ཞི་བར་གྱུར་ནས་གང་གི་ཚེ་སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པ་མེད་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ།།དེས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གདམས་ངག་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པས་ན་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་ བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།ཁས་ལེན་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙོམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་བྱེད་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་གོ་སླའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་བསྟན་ནས་ཆོས་ལ་ བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ངུས་སྒྲ་ཐོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 禪定的障礙即身體疲憊等所生之障礙，此等皆以譬喻方式說明：於一切禪定中有懈怠、忘失所緣、沉沒、掉舉、以及不作功用、過分功用等六種過失，其對治即具足八種斷行的禪定般若波羅蜜多，應當憶持並向東方而行。如是則當得聞法。此即所授教誡。 如是，由於對禪定功德生起勝解信心，瑜伽行者將生起欲求。由此，依坐力而發起精進。復由精進力而生起身心輕安。由身心輕安則能對治懈怠。因此，信等四法即是為斷除懈怠。 正念是忘失所緣的對治，因其能令心正住于所緣故。正知是沉沒與掉舉的對治，因以憶念佛等功德等喜悅事能斷除沉沒，以憶念無常等厭離事能斷除掉舉故。 當沉沒與掉舉未能善寂之時，不作功用即是過失，為對治此故應修習作意。當沉沒與掉舉已寂，心不動于所緣，無有造作而自然趣入之時，過分功用即成過失，因其令心散亂故。是故應修習舍以為對治，此即所說。 由獲得真實教授，故說"當如是行"以為承諾。對於"此承諾何以合理"之疑問，答以"我欲利益一切眾生"等，易解。 先以人無我門而隨教示，后以法無我門而隨依止，故說"常啼聞聲"等。

།ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤོང་བ་དང་། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་གྱི། །དོན་རྣམས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པ་གང་ གིས་སོ་སོར་སྣང་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་ཏེ།བརྟགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དབེན་པ་སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ དོན་དུ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་སྤྱད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་བྱུང་བ་དང་།མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྩིས་ལའོ། ། ཆོས་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོས་པ་མཐོང་བས་སོ། །ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཏེ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་སོ། །འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ན་སེམས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整直譯： 為遍知及斷除， 為現前而修習， 空性等諸定中， 諸義宣說三種。 如是所說，為遍知瓶等諸所現相之分別故說空性禪定。分別應當遍知其本性，因唯是迷亂故無所有。為現前證得離一切法執著之如幻智慧故說無相禪定，因瑜伽行者勝義自性圓成實性是應證悟之體性故。為斷除法與補特伽羅執著之依他起性故說無愿禪定，因所取能取之執著乃顛倒而生故應當斷除。 有些人說：為顯示在生起聞思修自性智慧之時應如幻士而行故，說"遍斷諸相"等三句。 其他人認為此即是空性等禪定之加行、正行及后得位。 為說明善知識之相故說"善知識者，空性"等。其中，于資糧地為積集福德資糧故說空性、無相、無愿；于勝解行地為生起智慧資糧自性之順抉擇分故，依次說"無生、未生、無滅、無實"等法。 "遍知"即遍數。"欲求法"即見未來法之所需。"恭敬法"即觀見現前之利益。 當見聖者菩薩法上與六萬八千女眾共具五欲功德時，說"不應生異心"，即"善男子，汝應了知魔業"等。

།དེ་དག་དེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མེད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་འདི་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་རྩེ་བར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྔ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་ཏེ་བསྟན་ པའི་དགོས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་ཤེས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིར་བསྔོ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུའོ།།བདག་གི་སྒྲ་དེ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ། བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ། སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་ སུ་འགྲོ།།འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་ལ། །བསྐལ་དཔག་མེད་འགྱུར་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་ལས་རུང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཐོང་བའི་ ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྤོས་དང་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མ་མཐོང་བས་བདག་གི་སྒྲ་དེ་ལ་ཇི་སྲིད་ དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་དྲིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངུ་བ་ནི་སྒྲ་གསང་མཐོན་པོས་སོ། །ཆོ་ངེས་འདེབས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ངུ་བ་ནི་མཆི་མ་འབྱིན་པའོ། །ཆོ་ངེས་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །མྱ་ངན་ བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བའོ།

以下是完整直譯： "降伏彼等"者，即因無彼等之自在而降伏。 為顯示善巧方便，故說"此乃調伏眾生之方便"等。 顯示依世俗諦之善巧方便后，依勝義諦者，即說"于彼剎那，善男子汝"等。"于彼剎那"者，即見遊戲五欲功德之後。 如是迎疑問"何以故"而說"一切法"等。"自性空"者，即勝義中無生。為顯示色等五蘊無我故，說"一切法無眾生"等五句。"如幻"等重複宣說之意義已如前述。 知聖者菩薩法上七年中入一禪定后說"不應懈怠精進"者，即"善男子複次"等。 "迴向"者，即相違。"我于彼聲當往"者，即于資糧地： "以得禪定通， 現證諸門中， 為供養聽聞， 無量諸佛故， 往詣諸世界。 此于無量佛， 歷無量劫供， 由供養彼故， 心成最堪能。" 如是所說，雖有神通，然因無見法上解脫之能力，及為令其成熟，法上以殊勝善巧方便加持故，因未見法上解脫所生香城，故未問"我于彼聲當往"之義。 有些人說："哭泣"者，即高聲；"號啕"者，則與此相反。其他人認為："哭泣"者，即流淚；"號啕"者，即有聲流淚。"憂愁"者，即心中悲慟。

།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ནི་ཀྱི་ཧུད་རེ་སྡུག་བསླུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་གདམས་ངག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་པ་ལས་ཚོགས་ཀྱིས་ཉིད་དུ་ སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ན་གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་ལ།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དག་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་འཐོབ་པོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་གདུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་ཞིང་ངོ་། །གོ་ཆ་དང་དགེ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཚིག་གསུམ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་དོར་བ་མེད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱིས་ལའོ་། །དེ་ལ་ནང་གི་ནོར་རྣམས་ཡོད་པས་ན་འབྱོར་པའོ། །ཕྱིའི་ནོར་རྣམས་ཡོད་པས་ན་རྒྱས་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ ཚོགས་ཀྱི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་བདེ་བའོ།།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མང་བས་ན་ལོ་ལེགས་པའོ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མང་བས་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་མིས་གང་བའོ། །བར་བར་གྱི་ཚོང་ཁང་གི་ཕྲིང་བ་ནི་ཚོང་ཁང་སྒྲིགས་པའོ། །མཐའ་གཅིག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཕ་རོལ་ གྱི་མཐར་ཐུག་པར་སང་བས་ན་ཕིགས་པར་གྱུར་པའོ།།མཉམ་ཞིང་མཉམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚད་མཉམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཟླས་ནས་ལན་གཉིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེ་བོ་དང་ཁྱོགས་ཀྱི་བཞོན་པ་དང་རྐང་གིས་འགྲོ་བའི་གནས་མཛེར་དོག་མེད་པར་ གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་བཞོན་པའི་གནས་ནི་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པའི་གནས་སུ་ཁྱོགས་ཀྱི་བཞོན་པའི་གནས་ནི་ཤི་བི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱོགས་ཀྱི་བཞོན་པའི་གནས་སོ། །རྐང་གིས་འགྲོ་བའི་གནས་ནི་རྐང་གཉིས་པས་འགྲོ་བའི་གནས་ སོ།།བར་གྱི་ཚོང་ཁང་གི་ཕྲེང་བ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་གང་དག་ལ་སྐྱེ་བོ་དང་ཁྱོགས་ཀྱི་བཞོན་པ་དང་རྐང་གིས་འགྲོ་བའི་གནས་མཛེར་དོག་མེད་པར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་གི་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མདའ་ཡབ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ཕྲེང་བའོ།།གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིལ་བུ་ཆུང་ངུའི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མཛེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཇམ་ཞིང་ངོ་། །སྙིང་ལ་འབབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྙན་པའོ།

以下是完整直譯： "悲嘆"者，即"嗚呼痛哉"等言詞。 如前所說，由於極為精進修習法無我、人無我之教授及般若波羅蜜多作意，當心于資糧位中成為堪能時，獲得能持文義之"法流三昧"。獲得此三昧時，為增長三昧與智慧故，從諸佛獲得教授，此即所說"須菩提，爾時常啼菩薩摩訶薩"等。 "如是悲慟"者，即如是以殷重欲求而生起。以鎧甲、善及眾生差別而說"此精進"等三句。 "以如是欲求"者，即以獲得之慾求。"隨行"者，即無間斷地隨行。 其中，由具內財故為"富"。由具外財故為"盛"。由離他軍眾損害等故為"樂"。由穀物等豐盛故為"豐年"。由馬象等及人眾多故為"人眾充滿"。 "中間店舖行"者，即店舖排列。由從一端至另一端延伸故為"成列"。 "平等平等"者，有人說是尺度相等。其他人說是重複說兩遍。 關於"眾人、轎乘、步行之處無擁擠而住"，其中"眾人乘具之處"即像馬等乘具之處，"轎乘之處"即轎等乘具之處，"步行之處"即兩足行走之處。 凡是五百店舖行中，眾人、轎乘、步行之處無擁擠而住者，皆稱為如是，故其義為善成、圓滿。 "欄楯"者，即頭形狀之行列。"鈴網"者，即小鈴群。其中，因具美故為"柔"，因悅意故為"妙"。

།དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའོ་། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་ པའི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རོལ་མོའི་ཁྱད་པར་རོ།།ཆུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བས་འབབ་པའོ། །ུཏྤལ་དང་ཀུ་མུ་ད་དང་། པུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བཟངས་དང་ཙན་དན་ དང་ཨུཏྤ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཆུ་ཞེང་དུ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུ་ཞེང་དུ་འཁོར་ཡུག་དག་ཏུའོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མདོག་སྔོན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཁ་དོག་སྔོན་པོའོ། །བཅོས་པའི་ སྔོན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྔོན་པོར་སྟོན་པའོ།།གཉི་གར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བས་སྔོན་པོའོ་། །སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ནི་དད་པའོ། །དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་དང་ ལྡན་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་སྤོས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་དབུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ མཚོན་པའི་གནས་ཀྱི་བཞི་མདོའི་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀརྐ་ཏ་ནའི་རང་བཞིན་ལ་ཞེས་བྱ་[(]བནི་[,]བ་ནི[)]་ཀརྐ་ཏ་ན་ནི་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའོ།།དབང་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་ཡིད་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་གཉིས་དང་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྲེལ་པ་ལས། ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯： 因能令歡喜故為"悅意"。"具五支樂器"者，即琵琶、笛等樂器之差別。 "水順流而下"者，即水向右旋轉而流。 "優缽羅、拘物頭、芬陀利及其他"者，即香料、檀香、優缽羅等。 關於"水寬如車輪"者，即水之寬度周遍。 關於"青色"等，其中"青色"為總說。由具先天青色故為青色。由人工染青故顯青。由二者皆明顯顯現故為青。黃色等亦當如是了知。 "佛法"即般若波羅蜜多。對此恭敬即信心。隨行於此即具足此，為聞思本性之善解智慧，稱為如是。此等由前業異熟所成，應與後文相連。 "于具香城市中央"者，即與城市相應之顯著處四衢道中央。 以受用小中大差別而說"受用"等三句。 "迦迦怛那性"者，迦迦怛那即因陀尼藍。 "具五欲功德"者，即生身樂。"得自在"者，即於心正生意樂。 如是： "若有我則知有他， 由我他分而生執嗔， 由與此二相系故， 一切過患皆得生。" 以此理趣，由我執、我所執之執著為先導，此一切貪等煩惱成為苦異熟之因。然而，由修一切法如幻故，因於煩惱得自在，為調伏眾生，以殊勝意樂如幻化人般受用欲樂之勝子等，于彼不成過失。

།དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པས་ནི། །སྐྱེ་ བ་ཀུན་ཏུ་རྟག་པར་ཡང་།།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ནས་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཐབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ། །འཁོར་བ་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དང་། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་བཤད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་སུ་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་སྟོན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་།སྡོམ་པ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་བལ་བཏིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིང་བལ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྟན་ བར་ཚངས་ཅན་ནི་ལ་བའི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།སྙིང་པོ་ཅན་ནི་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་ཟླུམ་པོའོ་། །གོས་ཀྱི་བླ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་ལས་བྱས་པའི་བླ་རེའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་ནུས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་དད་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་དད་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་ཆད་པར་རོ། །ཡུན་རིང་པོར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཐོབ་པས་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དྲུག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདམས་ངག་གིས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སོ། །རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་རྣམ་པར་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་གཉིས་སོ།

如是： "在家菩薩者， 生生世世中， 成轉輪王已， 利益諸眾生。 具大方便者， 輪迴即寂滅， 煩惱成覺支， 是故佛子不思議。" 所說菩薩為調伏眾生方便而受用欲樂，此中無過。因受持戒律而受用欲樂則成毀犯。 "鋪棉絮"者，棉絮即人所知。"有緣座墊"是特殊毛毯種類。"有心"即圓形有緣座墊。"衣帳"即以衣製成之帳幕。 為顯示存在性、具功德性、能力可信、信心及希求相之信心故，說"依諸法"等三句。 "相續不斷"即無間斷。由獲得長期所求義利方便，得小中大樂，故依次說"喜"等六句。 "由如來教誡得清凈意樂，聞般若波羅蜜多"，此說即"爾時，常啼菩薩摩訶薩"等。 "具足因緣者聞法有果"，此說即"聞已"等。 "無住想"即如幻想。"一切證悟由法無我所分"，此說即"彼三摩地門"等。 住於何等三摩地而觀一切法性如幻等，即名"觀一切法體性三摩地"。 關於"一切法體性無所緣三摩地"等亦當如是解說。 其中四順抉擇分以小中大差別，成"觀一切法體性"等十二三摩地。

།ཡང་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཉིད་ལ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྔ་བཅུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་བྱིས་པའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།གཟུངས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ ས་དང་པོ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྣང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེར་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཞན་དག་ལས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་དག་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲངས་མེད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས པ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་པ་འཇུག་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ ཉིད་དེར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་གནས་ཉིད་དུ་ཡང་དགོངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། བསྟན་པའི་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་ བྱས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཡང་གཞན་དག་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བསོད་ནམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་མི་སྣང་བར་ཟད་དོ།

複次，從此出離之信解行地中，應知有"斷除幻相"等五十種三摩地。如《聖寶云經》中說：住於此信解行地之菩薩，雖是異生凡夫，然已超越一切凡愚過失，具足無量三摩地、陀羅尼、解脫、神通。 由清凈意樂力故，為證初地，于等持位中獲得廣大如來光明為先導之教誡，此即"由住彼等三摩地"等文。 其他處說初地等見百佛等，應知定當如是，因不能否定他人之修證故。是故於信解行地中當見無量如來。 若問：一世界中二如來出現相違，云何得有？ 有說：見他方世界所住無量諸佛世尊。 復有說：所說二如來不得同時出現於世，遮止同時生起者，是就教法住世而說。故其義即是二如來教法不得同時出現於世。 如是，由為利他故，彼等出現即是教法住世。若爾，於此世界處所，由等同意樂及教法次第一致，因緣具足故，得見多如來同時出現，如是而說。 又有說：所說"非無前後"者，是許彼等次第出現，而彼等以法身、受用身無般涅槃而住，然于無福德者不現而已。

།བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉུང་ངུའམ་མང་པོ་ཉེ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ལ་ལ་ ནི་དེའི་ཚེ་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་སམ་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་མཐུས་ཆོ་འཕྲུལ་མཛད་པའི་དུས་སུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་སེམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་སྐྱེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།མགོ་ལ་ཐོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་ ལ་གོས་དཀྲིས་པ་ཐོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་གདུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །དེའི་རིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ འཚོའི་བར་དུ་བདག་གི་ལུས་བཙོངས་ན་ནི་གཞན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པས་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་འགྱུར་བས་དུས་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་བདག་གི་ལུས་བཙོངས་པའི་རིན་གྱིས་སོ།།ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷའི་མཆོད་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་སྲིད་མོད་ཀྱི།དེའི་རིན་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གིའོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་མི་ཉན་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་རྩོལ་བའི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་གི་ བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་རྣམས་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་རིམ་པ་འདིས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཞིག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་འཚེ་བས་རྣམ་པར་ ཞིག་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་འདོད་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་འདོད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པས་སེམས་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ ནོ།།གང་འདོད་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་ལ་སོགས་པ་བྱིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བར་མ་མཐོང་བས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།

我為您直譯如下： 具有福德者則隨其福德多寡而見少或多。有些人說，當時彼處由一如來加持或聖者法上之力所作神變之時，如同凡夫般見無量化現如來。 又有人說，由具不可思議解脫門之修習力，如同初業者一般，生起通達自心顯現無量如來之證悟，故見無量如來。 "如頭上之帽"者，意為如頭上所戴之帽，汝當持之之意。 同樣，對"為何如此"之疑問，說"善男子，以其力"等。"極為憂惱"者，即心不悅。"以其價值"者，意為若終身賣身，則因他人所雇使而無暇前往彼處，將遠離供養，故僅暫時以賣身所得之價值。 雖然資糧地中亦可能以神通力有天供養等，但有人說執持其價值是為令敬重法。其他人說，為聽聞法而精進，故遠離專注神通與神變之念。又有人說，是為令懈怠者生起求法之歡喜而示現。有人解釋說，此次第是為利益商主之女等。 "破壞"等三詞，依次配合由自害、他害及二者而破壞。"為欲及因欲"者，意為為已經歷和未經歷之慾望對境。由獲大、中、小喜悅而說"心歡喜"等三句。 對於"隨所欲施與"，有人認為，雖以神通力已施心等，因見不成聞法障礙故允諾施與。

།ལ་ལ་ནི་ཆོས་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་ འགྱུར་བ་ཡང་མ་རྩིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།།བསམ་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་རྫས་མང་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་གང་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་དེ་ང་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ཚ་དག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་དག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱིའོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འདོད་པའོ། །ཉེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་བཟོད་པའོ། །ཡུལ་འདི་ལ་ནི་ངའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའམ་བདག་ པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེ་བོ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་འབྲིང་དང་རྟུལ་པོ་ལ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕྲལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ནད་མེད་པས་ན་ནད་མེད་པའོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ནད་ལ་ལྟོས་ནས་ འབྱུང་དུ་རུང་བ་ཉིད་མེད་པས་ན་འཚེ་བ་མེད་པའོ།།ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོན་ཅིག་པའོ། །ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་པའོ། །དགྱེར་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོང་ཅིག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ང་ནི་དབུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ དག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་མང་པོའོ་།།རྣམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྩོལ་ཅིག་པའོ། །རྟག་ཏུ་ངུས་རྒྱང་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ ན་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཐོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་གྲོང་ཁྱེར་སྤོས་ལྡན་རྒྱང་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་ངོ་།།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་གང་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་བཏབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་ དཀའ་ཞིང་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྐུ་རེགས་བདུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་བཅིངས་ནས་མདུད་པའི་གནས་བདུན་ལ་རང་གི་མིང་གི་རྒྱ་བདུན་གྱིས་རྒྱས་བཏབ་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་དོ།སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་ཤིན་ཏུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་མཛད་པ་ནི་དེ་ནས་མེ་ཏོག་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 有人解釋說，為供養法而追求，甚至不計會成為障礙。以"發心廣大即是大供養，而非物品眾多"之心，說"將汝所舍者施予我"。 "病痛"者，即傷害。"功德之相"者，即功德之總相。"功德之殊勝"者，即功德之自相。於此隨順意樂故為所欲。不生過失故為堪忍。 "於此境我無能力"者，意為非為主宰或所有，即無能力之義。 依利根、中根、鈍根眾生所見而說"剎那"等三句。無當下所生之病故為無病。對後來之病而言，無可能生起故為無害。 "來此"者，即請來。"家"者，即房屋。"請施"者，即請給予。如前，對"為何如此"之疑問，說"我貧窮"等。 "若有眾多廣大"者，以物品分類無量為眾多，各類無邊為廣大。"請允許"者，即請賜予許可。 "常啼從遠處見到"者，因獲殊勝證悟，故有見法上解脫門之能力，從遠處見到香城。"憍尸迦住何處"者，因為求法而遠離神通之精進故而詢問。 "以七重印封"者，有人認為，為令生起恭敬心，因其難得且意義重大，以七層布帶緊密包裹，於七處結處以自名七印封印而置。 知其具有福分，為令極其歡喜而示現神變，故說"爾時彼等花于菩薩摩訶薩法上頭頂上"等。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞུ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་གསོལ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་འདི་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། རྟག་ཏུ་ངུའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་བཀག་པས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སྟོན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ བཞིན་ཉིད་དང་།མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ན་ལྷག་པ་ཚར་གཅོད་པའི་གནས་ཡིན་པར་རིགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེ་ལྷག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་གང་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནི་དེ་ལ་གྲགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ནི་བློ་གྲོས་ཐ་དད་པ་མང་ པོ་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དཔེ་མང་པོ་གསུངས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་འདི་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཡིན་གྱི་བསྡུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚིག་ལྷག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དཔོག་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས་བརྟགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།

我為您直譯如下： 爲了請問了知如來之來去，而陳述往昔因緣，故說"善男子，我於此處尋求般若波羅蜜多"等。 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》中第三十品《常啼品》。 為生起見道，以遮遣諸如來來去而顯示諸法無我，故說此語，並說"菩薩摩訶薩法上"等。 有人說，以真如、不生、實際、空性、如實、離貪、滅、虛空界之自性而顯示，依次表明諸佛世尊如幻等八種現觀差別，即一切相智等。 因此而說"善男子，從彼等法"等。"從彼等法"者，意為從一切相智等諸法中，非是異於如來，然此等之真如即是如來。 其他人說，因有多餘之因與喻，應成破斥之處，即使以細微理論亦當說，然何故最勝理王世尊說多餘之喻？對此爭論，回答：于所應證唯一處，當說唯一衆所周知之義。因彼眾會中聚集諸多不同智慧者，故依彼而說多喻實為應理。此等諸喻亦是分別而說，非為攝要。如是對一切多餘語詞作如是答辯。 同樣，因智者能依喻而推知緣起等因，故未說因。 如是顯示諸如來之本性后，為遮除分別執著而說"善男子，譬如士夫"等。"陽焰"者，即具有日光特徵者。

།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་བའོ། །དེ་ལ་ཆུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུའི་རྣམ་པ་ལ་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས པའི་མྱ་ངན་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཆུ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་དམིགས་ པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་མི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དབང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་[(]ན[,]ནོ[)]། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསམ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྨི་ལམ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དེ་དང་གཞན་ན་ཡང་། །དུས་དེ་དང་ནི་དུས་གཞན་ན། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཕྱི་རོལ་དམིགས། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་བདག་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །ཡུལ་དེ་དང་ནི་ཡུལ་གཞན་ནོ། །སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ལ་དམིགས་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། །ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་རི་དང་ཤིང་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དཔག་ཚད་མང་པོའི་ཚད་ ཙམ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་འཐད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 因不了知事物之自性，故為愚童性者。因顛倒了知，故為慧亂者。 其中"水本無自性"者，于陽焰水相中，為日光所炙之苦非所緣，若為具他相之識之他境，則成太過。一切事物皆為互相返體性，故實際上水非陽焰等之自性，因此，緣此之識因無境故為迷亂。 如前，若問何故，為遮此疑，故說"不應視如來為色身"。遍計所執唯是空性故，如來非色身自性。 為遮除對依他起之執著，故說"善男子，譬如幻化"等。取相與能取之相皆為虛妄，故幻化中無行等，此為其義。 "善男子，如是于如來身"者，即于依他起自性。為思維遮除圓成實執著故，說"善男子，譬如睡眠之人于夢中"等。 夢為虛妄故，若謂： "彼生及他生， 彼時與他時， 一切外境緣， 境時異自性。 夢中識行境， 彼境與他境。" 然不應理。具異相之識緣異相則成太過故。亦不應為外境自性，因於極小房屋中，能見山林海等有礙之多由旬量故。是故，如是識生即為迷亂，故夢為虛妄。 "善男子，如是諸法，如來說如夢"者，以離量所成之生故，一切圓成實自性法如夢。

།ཆོས་ཉིད་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མི་རྟོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ནི་ཉམས་བླ་ཡི། །ལྟ་བས་ནམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་འཐོབ། །ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གསུམ་དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཀག་པ་ན་སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ཅན་གང་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་ནི་། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་བཤད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་དགེ་བའི་ལས་ ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།རྐྱེན་དེ་དག་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སྐུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་སྐུར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་མོང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ས་བདུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའོ། ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་གསུམ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我為您直譯如下： "不知法性"者，即不了知無生之體性。"六道"者，于天等五道之外，阿修羅道另立為一故。 "彼等世尊聲聞"者，如說： "寧可毀戒律， 不應壞正見， 戒律得生天， 正見證勝位。" 如是，唯彼等於如幻法性深信者，方為世尊弟子。 當遮遍計所執等三義為真實自性時，為除愚鈍眾生"若爾則無如來"之見解，故說依緣起之如來實有，即"善男子，譬如大海中"等。 "依某些眾生善根"者，如說"業生種種世間"，依眾生共同善業，世俗諦中以善根為因故，彼等非無因。"若有彼等緣"者，"自然"二字為省略。 "諸佛世尊之身亦非無因"者，以佛陀隨所化眾生善根力而成就身故非無因。 顯示由共業所生已，今為顯示世尊由不共業決定生起故，說"由往昔行為所成就"等。其中，有說：由勝解行地所分故，由往昔行為所成就；由歡喜等七加行地之近取而決定生起故，依因；由不動等三果地之俱有因所生故，依緣；以遍光地所攝故，從往昔業之異熟而生。 故說"非自性如來"者，即"於十方世界中皆無"等。

།དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པས་ཚད་མས་འཆད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་པི་ཝང་གི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཤིང་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྒྱུད་དཀྲིས་པ་ཡུ་བའི་རྩེ་མོ་ལ་གཞག་པའི་ཤིང་ ལ་སོགས་པའི་དྲིལ་ཤིང་ངོ་།།རྒྱུད་ལ་ནི་ངོས་ན་གནས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སྒྲ་དེ་ཡང་པི་ཝང་གི་ཁོག་པ་ལས་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཅིག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་སྒྲར་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ ཀྱང་སྒྲར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ཚོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཞིག་བྱེད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མ་འམ་གཅིག་བྱེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པ་ བཞིར་བརྟག་གོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་། །དེའི་ཚེ་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་སྐྱེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་ དད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་ པ་མེད་པ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་འདི་དག་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ལ་བཟོ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ ཀྱི་།འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 如說： "能作勝義義， 此為勝義有。" 為破除凡夫執著以量所說因果關係力而唯緣起即是真實如來之見，故說"善男子，譬如琵琶聲生起"等。 其中，"依木"者，即纏繞琴絃置於柄端之木等撥子。"弦"者，即位於表面之特殊弦。"彼聲亦非從琵琶腔內生"等，顯示無單一生因。"由彼等一切和合而假立為聲"，此亦顯示唯是假立聲，遮除和合為真實能生體性。 此說：多因生一果或多果？如是，一因亦生多果或一果？如是作四種觀察。 其中，若許多因生一果之立場，則當許眼、色、光明及作意生起單一眼識時，因雖差別而果無差別，則因差別不成為果差別之作者；如是，雖無因無差別亦生無差別果，故因無差別不成為果無差別之作者。 是故，因之差別與無差別于隨行、返遮二者無所依故，果之差別與無差別成無因。若爾，除差別與無差別外更無他故，種種永遠成有或無，以無因故無所依。 若謂：能生果者是和合，以隨其隨行與返遮故，此等果之差別與無差別隨順差別與無差別，豈非合理？故云何成無因？ 此無實義。如是，所謂和合，除和合外更無他法，然以和合聲說諸和合之體性，彼等互為返遮之體性成為眼等差別。

།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་ན། དེའི་ཚེ་ཚོགས་པ་གཞན་གྱི་ ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་སྟེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད།འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་།གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ དེ་ལས་གཞན་དག་ལྡོག་པ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་བཞིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལ་མེད་དོ། །གཞན་ ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།འདི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་གྱི། འབྲས་བུ་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དེ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ནས་འབྲས་ བུ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པ་ལ་གཞན་དག་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།འདི་སྙམ་དུ་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་ནུས་ན་འདིར་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་གང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ། དངོས་པོ་རྣམས་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། དེ་དག་ནི་སེམས་པ་ མེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་དག་དེ་བྱེད་པ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྒྱུ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བས།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཐ་མི་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ།

我為您直譯如下： 若無差別之一體能生眼識果，爾時，屬於其他和合中之和合事物，何故不能生眼識？若謂因眼等與地等有差別故不能生，然眼等亦互為自性差別，云何能生？ 若謂以是能生自性故，然非如是。以離能生外即安立為非能生故，是故，若離一者之能生體性，餘者返遮則不成能生，以異於能生故，如餘事物。 若作是念：不說餘者無所生體性，然一者之能生體性，餘者則無。複次，唯以自體為能生，非以他體，以非彼體性故。未成離能生自性之返遮故，如自性差別亦是，以自體能生亦是，此有何相違？ 如是，離一能生者不成彼體性，然非無彼果，唯彼須作彼果，此有何理？若爾，唯由彼一作彼果故，作彼果何須餘者？ 若作是念：若此一者亦能，則我等何所作而返遮？諸事物無先作思維而作，彼等無心而作，具足自因圓滿和合法性，作彼時如是，不應尋過。若爾，則一因所生果之自性，餘者亦能作。 若爾，由因相差別不見果相差別故，因差別生無異無差別果故，差別不成為作者。

།འོན་ཏེ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་མིག་ལ་ སོགས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ག་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྟོས་པ་མེད་པས་དོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་སྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པས་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ དང་།ཐ་མི་དད་པ་དག་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པའམ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཅི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་པ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བརྗོད་ན་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སེལ་བ་དབུ་མ་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ པར་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན།འོན་ཏེ་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ཁས་མི་ལེན་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་བཟློག་དཀའོ་ཞེས་འདོད་ ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མི་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

我為您直譯如下： 然而，即使是互相截然分開的有身，眼等以某種自性差別決定能生眼識，其他田地等則不能。如是，彼自性差別即是眼等之自性差別從何而來，僅此而已。若無因，則無所待，將成無限遍，故生畏懼。 彼等之自性差別是從自相續而來，其生起體性亦從其他因而來，故因相續無始。是故，如是因相續雖是所許無盡，然非過失。 若作是念：如是從因聚不同相而生無不同相之果，是故，僅由此分而說因之差別與無差別，果之差別與無差別。此無實義。以凡於二者決定所說，即是成立或破除彼性，如是以理，如由因法力故非一切成立一切，如是雖無差別之差異，然非一切成立一切。 如是對承許因果相屬之數論等說此則為善，然于究竟遮除因果事物之中觀者，彼等自性差別從自因而來故，以因法相之因不成立，如何取為成立自宗似成？ 若謂若不許因法力則難免違背現量等，然非如是。以"究竟"之差別故不遮如所見故。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིས་ནི་བསལ་བ་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་འབྱིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཁས་མ་བླངས།འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་ནི་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མ་བཀག་གོ།།ཚད་མས་འཐད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མས་འཐད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ནུས་པས་ སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ལས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཡང་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་ པ་ཡིན་ཏེ།བདེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ ཚུལ་གྱི་དོན་དམ་པར་མི་འཐད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་བརྣག་པ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་ཏུ་ཉམས་དགའ་བའི་རང་གི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པས་ན་རི་བོང་གི་ར་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགག་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་འདི་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཇི་ལྟར་གནོད་པ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我為您直譯如下： 若問：如何遮破所見？此遮破如拔龜毛，因不許非如所見之因果事物故。 答：真實性具量故，由於不許非量之因果事物，如何不許非如所見？如是，現量唯見此許，即此有故彼生，此亦我等未遮。 量所成之自性因果事物所說者，非現量所能了知。因現量無分別故，空無決定執取量所成自性之能力。 若謂由事物顯現故，與彼無別如是自性顯現。此不應理，以非如是自性然顯發纏結等故。 若謂此顯現是錯亂，亦非正理。以于許為真實之顯現亦無真實之因故。 若謂作用即是真實之因，此非如是。以唯果之作用即是事物作用故，如前所說理，勝義不成之體性於世俗許故，彼非能知。 若謂若一切虛妄則無處時等決定。若許無因則有此過，然由不耐觀察推究故，未觀察時唯一悅意，依止前前自因，生起如是處時等各別決定之後後果。由此故，世俗無因故，兔角等不生。 若問：若理相等，為何不遮如所見？答：將違現量等故。 若謂此非正理，以有害故。答：非如是。以如正理真實性未許害故，如有害非如所見，如是是正理故。

།འོན་ཏེ་རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་བྱེད་པས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་རྟོགས་པའི་ བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་འཛིན་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་སུ་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ པ་ལས་དེའི་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས་ནས་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་ པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པས་ཕོག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་ཆོས་ཐ་དད་པ་རྟོག་པས་བཞག་ནས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས ཀྱི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 若許第二方，謂多因作多果，因諸體性差別于果體性差別相應故，由因作用所成之果自體性差別無雜故。 如是，等無間緣之識生眼識了知自性。從眼根，即彼了知自性於色決定為能取。從境唯成與彼相等體性。如是，實則雖無差別自性之果非異，由諸因體性差別故成唯異體性，非從異因無其果差別。 若作是許，此非正理。以若許了知自性等互異，則彼識成多，以不異於了知自性等故，如了知自性等自體性。 若謂彼等不異未成，則識不成多。答：若許異於彼等，則識成無因，以因作用系屬於異於識之了知自性等故。如是則成"常有或無"之過失。 若懼如上所說過失而不許差別，則了知自性等互無差別，以不異於一識故，如識自體性。是故，分別因作用境差別無義，將犯如前所說"從異自性眼等"之過。 若謂由見果體性非了知自性等多種差別而正生，安立異法已，從作意了知自性則是了知體性等，隨順因而了知自性等法差別，是分別增益境差別。

།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འདོད་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི་ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་རྟོག་པས་སྦྱར་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྟོས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་བཞག་པས་ན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས་ནས་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཆོས་དང་ཆོས་དག་དངོས་སུ་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་ པ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན།སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནན་གྱིས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཉེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དོ། ། འོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་གཟུགས་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་ ལས་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་དེ་ཁོ་ནར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བཞིན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཚད་མར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཚད་མས་ གནོད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཁས་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡང་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

我為您直譯如下： 若謂彼亦非有故，由不異於彼等故識成多，及由不異於一識故彼等無差別，此二種關係之因皆不成立。 若爾，則彼等差別唯是分別安立，如空中蓮花等，不待因作用故，說從諸異因自性成唯異差別不應理。 若執為有待，則由分別安立了知自性等安立因作用故唯是假立，非為真實義。如是則果成無因，以因作用系屬於假立自性等故。 若懼已說過失而許果唯一無異，雖差別有異而不異於果，則如是具異與不異法故，法與法體如月星等異故，不僅有共相差別必然降臨及互違相之過失。 且若許不異於了知自性，則不從色生果識，以不異於了知體性故，如了知自體性。由不異於境相故亦當從色生，如境相自體性。如是，從一果生與不生，及於一因同時有能生，實為相違。 若念見如是相果正生，此不應理。如見二月等亦非量，非一切所見皆成量。 若許第三方謂唯一因作多果，此不應理。若從一生多果，則異因不成作異果故，異亦非異因。是故，種種異與不異皆成無因。

།གང་གི་རྒྱུ་གཅིག་པོ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་ སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་གཞན་ཡང་ཡིན་ནམ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ གྲངས་ཅན་པའི་ལྟར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་།དེའི་ཚེ་གཅིག་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་འགལ་བས་དུ་མ་སྐྱེད་པར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་ བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པ་ན་རྩོད་པ་འདིས་བརྫི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་ ལོག་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་དམ་ཅི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་མིག་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མིག་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ཀྱང་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་མིག་དང་མིག་མ་ཡིན་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་མིག་དང་མིག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ ཁྱེད་ཅག་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ།

我為您直譯如下： 若謂雖是一因而作多果者，雖無差別然有如是自性差別。則彼因以何自性差別生一果，為即以彼或以他耶？ 若謂即以彼，云何成異果？若謂以他，則因無差別不應理，以于自性差別中無他性故。 若念如數論所許，若由為果體性之因生果，爾時一成多體相違故，生多不應理。然由僅遇定能生異與不異體性之因，生無差別果時，不為此諍所壓。 若念從定能生異與不異自性之因，生異與不異果，即是從異與不異因生異與不異果。此亦錯誤。 以此中當如是觀察：以眼體性生眼剎那者，為即以彼亦生眼識耶？若謂即以彼，則彼識亦當唯成眼，以由生眼體性因所生故，如眼。 或以何體性生識，即以彼亦是眼，則眼亦成眼識，以由眼識因所生故，如眼識。 或由各別眼與非眼體性因所生，成眼與非眼，如是由能生識與非識自性因所生故，成識與非識體性。 若許此即如是，汝等將為現量等所違極所逼迫。

།འོན་ཏེ་མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེད་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ཅི་མིག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཉིད་དངོས་སུ་ན་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ལ་མིག་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མིག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པས་རང་བཞིན་གཉིས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མིག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འོན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཅིག་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་སྐབས་ཉིད་བརྗེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཡང་འགོག་པར་འདོད་པས་དབུ་མ་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅི་སྟེ་བརྗོད།དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དོན་མེད་དེ་། དེ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་འདི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཐ་དད་ པ་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མིག་ལས་མིག་དང་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ནུས་པ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་སྔར་བཤད་པའི་འགལ་བ་ ཡོད་ཀྱང་དེ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་བསྲུང་བར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ལན་འགའ་སེམས་དཔའི་ཁུར་སྤངས་ནས་ཁྱེད་བདེ་བར་གནས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཅན་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན།རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我為您直譯如下： 若許以眼體性他者生眼剎那，以他者生眼識。彼等體性為異於眼抑或無異？ 若是異者，爾時彼等實為能作用之相故，實成能生之事，而眼則成非事，以無所作故。若無異者，爾時許為一之眼亦成異，以互異體性與無異故，如二自性。如是亦壞一性。 或自性亦成一，以不異於眼故，如眼。于彼亦已說"以眼體性"等過失。 若許從自因生為生一之體，如是生一果，如是能生多亦從自因生。作如是說者忘失處所，如是欲遮遣如何是能生一與多，如是亦欲遮遣是能生一，何故對中觀者作如是說？對非中觀者亦無義，彼許此能生一與多故。 若念從定生異自性生無異者，則果不隨因體性，由此應成無因。以從定生異自性之眼，生眼與非眼自性之眼識故，云何生無異？ 如是因於各別果相續不相順能力故，非作異果，然從自體者。雖有前說相違，棄置不顧而護自宗，有時舍勇士擔，汝安住之自體謂種種自性者是何？ 若謂是因法力，不爾，以先已破故。

།ཡོངས་སུ་ སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བཞིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གང་ཞིག་གི་བསམ་ བློ་གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞེད་དོ།།དེ་ན་རྟོགས་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་པ་ནི་བཟློག་དཀའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཁ་ཅིག་ གིས་འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དོན་བྱ་བར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་སྐྱེ་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་བསྒྲུབས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པས སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་མཁོ་བར་མ་འབྲེལ་པ་འབའ་ཞིག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པར་ཟད་དོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་བཞི་པ་ཁས་ལེན་ན་འདི་ཤིན་ཏུ་མི་མཛེས་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པས་ལོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བར་གསལ་བར་ཐལ་ལོ།།རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྒྱུན་ཆད་པས་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་རྗེས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་ ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་དང་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་བརྟགས་། གཅིག་པུར་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 不應說是現見之體性。因為於色等有經驗之識所現見者，是依論典等所遍計之真實生等已被遮破故。 世間所知，若有某思維則彼即能障蔽，如是許為世俗。於此，所見種種自性皆為諦實，若異此則為虛妄。是故因果事物如所見者難以違逆。 如是有人說：世俗是無事，生是有事，故同時許可能作用與不能作用之事。若世俗是生，爾時"於世俗生"此語即許"生之生"，未成任何不欲證。如是"無生是勝義"及"勝義無生"此義亦成"以無生故無生"，如是亦成已成者成。如是等諸破斥，皆因不知世俗相而於所詮義無需，唯由慢心而說無關語耳。 若許因一唯生一果之第四邊，此極不善。如是以生自類剎那故，眼等無生自識性，明顯應成盲等過失。若許唯生自識性，則眼等類斷絕，識剎那后無眼等亦無識，由此諸眾生不須努力即得盲等。 是故凡是緣起者，勝義中不觀察，獨自悅意，如幻師所化象等。一切色等諸事物皆同彼，此為自性因。

།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མའི་ཚུལ གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་འདིས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་ པས་ཆོག་གོ།།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྦྱོར་བ་དུ་མས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དགོས་པའི་དོན་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་ཚུན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐོང་བའི་ ལམ་རྟོགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འགལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པས་སྤངས་ཏེ། དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་རིམ་གྱིས་བསལ་ནས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་མེད་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་ཐེ་ ཚོམ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་པུ་ཞིག་སྤངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པའི་མཐུ་ལས་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྤངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ དེས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སླར་ཐེ་ཚོམ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

我為您直譯如下： 如所見般見到緣起，故因不成立非有。由於存在於同品故非相違。以前述方式已顯示能損害異品之量故，不成不定。如是以此理，由依緣而轉故，如其所增益，如是世尊身亦安立，極為廣說已足。 其中，由依所取因故為依因。由從俱有因生故為依緣。由成為所化眾生善根力顯現境故，是以多種善根加行圓滿。 如所說法之觀察義利，即所說："善男子汝從此"等。以如是剛說之次第，由一切法無生無滅故。由現見道悟入故汝已正知，是故以執著事物相之顛倒相違，以了知無自性而斷，漸除彼根本一切煩惱障與所知障，于初地等中汝當決定成就無上正等正覺，此為語義。 為顯示由於對所化眾生無倒說法力而生起證悟，即說"如來無來去，說此時"等。"不復生疑"者，由於于成就與安樂一性中任一亦無斷故，以說法無我力，由現見道悟入力斷除疑惑，明顯斷除見所斷煩惱聚，故於無上菩提不復生疑。 "為圓滿善根"者，就初地而言，即是以殊勝行持佈施波羅蜜多之義。

།ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ད་ལྟར་ང་ནི་སྙིང་རྗེ་ལས། །ཉམས་ མིན་ཆོས་ལའང་སེར་སྣ་མེད།།དཔེ་མཁྱུད་མེད་ཅིང་མི་ནུས་མིན། །ང་ནི་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་མིན། །ང་ཡི་བསྟན་པ་མ་ཟད་ལ། །ཁྱེད་ལ་རེ་བའང་ཡོད་མིན་གྱི་། །གདུལ་བྱས་ང་ནི་ཤེས་མི་ནུས། །གུས་དང་བཅས་པ་འང་མེད་པས་ན། །དེས་ནི་བསྟན་པར་མི་བྱ་བར། །མཁྱེན་ཅིང་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ གསུམ་དག་ཏུ།།བཅོམ་ལྡན་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་།ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འཕགས་པ་རྟག་ཏུ་ངུའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཟད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།།བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟས་སྣང་བ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུས་ལྷའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེས་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ལུས་བཙོངས་པའི་རིན་ལེན་པ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཁ་ཅིག་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་བདག་མེད་པར་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་འདི་དག་སྐྱེས་ བུས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་མན་ངག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་དེའི་གཞུང་ཉིད་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་རིམ་པ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཅོ་བརྒྱད གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་སུ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： "七年中"者，有人說： "我今不離於悲心， 於法亦無有慳吝， 無有傲慢非無能， 我非是苦之自性， 我之教法未窮盡， 于汝亦無所期待， 所化不能知曉我， 既無恭敬之心故， 是故不應為說法， 為令知曉且止息， 於二月半與三月， 世尊安住于內觀。" 以此理趣，為令聖常啼菩薩意樂清凈究竟，七年中住于等持。其他論師則解釋為：由現見道悟入力，為遍凈一切種類之七覺支悟入之義。 由意樂清凈修習力生起無倒瑞相，即所說："爾時，菩薩摩訶薩常啼聞天聲"等。 "如是思已"者，即如是觀察已，雖具六神通，然不以此供養，應說如取賣身之價。 問："將宣說何等般若波羅蜜多？"答：即所說"爾時，菩薩摩訶薩法上宣說般若波羅蜜多，此即是"等。 有人說：雖然一切法平等性等諸種示現皆同爲顯示法無我，然此等言詞既為士夫所作，故顯說者之所欲果。因此，由教授一一相傳而顯所欲，故應了知彼等義之差別。 是故當書其論：首先，為顯示遍智等漸次證悟之究竟六種證悟之次第，各別加行、見道與修道之自性，故說"由一切法平等性"等十八句。其後，為顯剎那頓悟四種之義，故說"以無地界"等四句。

།དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྐུ་གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཁམས་མུ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཚོགས་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ ནི་ཅིའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ། །འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་རིམ་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་དུས་དེ་སྲིད་ཅིག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་དེ་ལྟར འདུག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟན་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མདོ་དང་འགལ་ལོ། །འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་བདུན་པའི་བར་དུའོ། །ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པས་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་དང་འགལ ལོ་ཞེ་ན།གསུམ་ཚན་དུ་མཚུངས་པས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 其後，為令知三身於空性中一味，故說"由無邊虛空界"等句。 其後，為顯法身、圓滿受用身、化身三身之自性本質，故說"由無邊識界"等三句。 其後，為遍顯資糧、加行、菩薩及如來諸地中，法身事業隨所化眾生根機而安立，故說"由一切法無所緣"等四句，應知此為何義。 諸句義多已分別，故不再分別。 由聖法上加持及自願力、福德智慧力，依聞思性質智慧生起次第，如前所說八種現證之體性般若波羅蜜多教法諸三昧之顯現，于菩薩常啼如夢境般生起，即所說"菩薩摩訶薩常啼如是安住"等。 安住何等三昧而證一切法平等性，即名"一切法平等性三昧"。"一切法遠離三昧"等亦當如是說。 若於一切種如前所說般若波羅蜜多所緣諸三昧以證悟方式堅固顯現，則與經相違。如是，以第一無數劫，從資糧始至初地圓滿。以第二無數劫，從離垢地至第七地。復以第三無數劫，從不動地至佛地。如是以三無數劫得成佛果，則與如言經相違。由三數相等故說"三無數劫"，然非勝義。

།དེས་ན་དེ་ལྟར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོར་བཤད་པ་ན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་ པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདའ་བར་བྱེད་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་ལ་སོ་སོ་སོ་སོར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་ དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ས་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མང་པོ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཁོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ་ས་བཅུ་པ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་འཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྒྱ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ཆོས་ འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་དོན་དུ་གླེང་སློང་བར་མཛད་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྟག་ཏུ་ངུ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྔར་བཤད་པའི་ རྣམ་གྲངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་མང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་དུ་ཡི་གེར་བྲི་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 是故，如是說爲了義經時實為極大相違。如是，依據大師世親所言，圓滿資糧道時經一無數劫。其後，圓滿加行道時經二無數劫。其後，從極喜地始至法雲地菩薩地，各各以三無數劫圓滿菩薩道后，于佛地修普光，如是以三十三無數劫得成佛果。 如前所說，以般若波羅蜜多教法現證自性為所緣之三昧力，于初地即證多門三昧，即所說"彼等"等。 此中三昧門非唯三昧現證方便，因《十地經》說于極喜地得百三昧故。或唯三昧自性名為三昧門。其說百數應知僅為略舉而已。 《般若波羅蜜多釋現觀莊嚴光明論》聖法品第三十一。 為顯正證三昧者之所作，故說"須菩提，菩薩摩訶薩常啼"等。 復為令他生敬，為付囑義而作引言，故說"爾時，世尊告具壽阿難"等。 "以此法門亦"者，由聖常啼作大義利故，不僅如前所說法門，以此亦然之詞義。 "由如來加持"者，因功德廣大故障礙眾多，不能驟然書寫，是故由如來加持。

།དེ་ལྟར་གླེང་ བསླང་བ་མཛད་ནས་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་གིས་འདི་ཡོངས་སུ་གཏད་པར་མཛད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་རབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་པ་ཉིད གསུམ་གྱི་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པ་དག་ཏུ་བསྒོམས་པའི་དོན་གཞུང་སྲོང་བར་བྱེད་པས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་པ་ཡང་དག་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་སོ།།དེ་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་མདོར་བསྡུས་པ་འབྲིང་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་དོན་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདི་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་ རྣམ་སྨིན་ནི།།དོན་བསྡུས་གཞན་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཇུག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯如下： 如是作引言后，為顯付囑而說"是故阿難"等。若有何因緣作此付囑之疑問，以"何以故"迎之，而說"此般若波羅蜜多"等。為明此義，故說"阿難，于意云何"等。 如是略說廣示，為利樂喜聞之眾生，正說一切相智等法身及事業八種究竟義。 或初說一切相智等三種智為顯相處故為相。次為攝受故，以此修習三種智之加行，即一切相現觀為一切智加行。次由極熟練而增進故，頂現觀為三智之勝位。次為決定所證事，以別攝二種修習義護持教法故，漸次現觀為三智之次第位。次無勝進一剎那現等正覺為三智之究竟位。次由是其果故，法身及事業為三智之異熟。 如是，由悲憫喜聞中等廣說者，以此六種攝義如前解說此佛母。如是亦說："相及彼加行，彼勝彼次第，彼邊彼異熟，余攝義六種。" 或初三種智之體性為所入境。若問如何修習？其後一切相現觀等四種現觀為因性之加行。

།སྦྱོར་བ་དང་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་འདི་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྒྱུ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཉེར་གནས་པ། །ཙམ་གྱི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན། །རྩིག་སོགས་ལས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ ཤིང་ཐུགས་དགའ་བས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་བཤད་མ་ཐག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་མ་ལུས་པ་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ་གསུངས་པ་དང་ངོ་།།གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་ པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་སྨྲས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ལས་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དགའ་ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་ འབྲེལ་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྒྱུར་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འོག་མ་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་དགའ་ཞིང་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རེ་རེ་ཞིང་སྦྱར་རོ།།ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དང་ཐ་དད་པ་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་ དེ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་།ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བརྩད་པར་མི་བྱའོ།

我為您直譯如下： 若問如是加行及具彼境之果為何？其後法身及事業為果。如是現前攝略，為攝受喜聞略說眾生，如是解說此佛母。如是亦說："境為三種因，四種自性加行，法身事業果，余攝義三種。" "世尊歡喜而如是宣說"等，及"彼士如近住，猶如如意寶，從墻等說法，隨欲而顯現。"以此方式，世尊歡喜悅意，為令具緣所化眾生於說者生勝執著，如是宣說剛說之般若波羅蜜多一切寶經。雖聖者須菩提等他眾亦略有所說，然由是世尊自性故無過。菩薩摩訶薩聖者彌勒等彼等亦歡喜讚歎世尊所說，此為關聯，以轉分別為關聯故。 "及"字於一切處皆望下攝義，如是聖者須菩提亦歡喜讚歎所說，此為關聯，以轉說為關聯故。如是于聖者舍利子等，一一配合。 與天、人、阿修羅、乾闥婆共住，故名有天、人、阿修羅、乾闥婆之世間。若問除彼外復有誰耶？說"與彼等"，依聚與有聚之分而如是說故無過。或復有緊那羅、摩睺羅伽、迦樓羅等眾多他眾，故不應如是詰難。

།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་གཞན་རང་དང་གཞན་ལ་ཆེས་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡོད་པར་ཉེ་བར་མ་དམིགས་ཏེ།དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཐུགས་ རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་གསུང་འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟོད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གཏད་ པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ།

這是藏文的中文翻譯： 這一切也都是因為除了聽聞正法之外，未曾見到對自他有比這更殊勝的利益。因此，由於有歡喜的因緣，對世尊所說生起了無上的歡喜心，以"世尊法自在尊，具大悲性相之身，您所善說之此語，善哉"等語句作讚歎。這就是讚歎的含義。這是《現觀莊嚴般若波羅蜜多釋論光明》中名為"迴向品"的第三十二品。 註：我已經按照要求直譯了整段藏文，保持了原文的完整性，沒有省略或縮略。這段文字中沒有出現種子字和咒語，因此沒有需要用四種形式顯示的內容。翻譯力求忠實原文，同時保持通順易懂。

། །།མདོར་བསྡུས་ལ་སོགས་ཚིག་བརྗོད་ལ་མཁས་གསུང་རབ་ཀུན་ལ་མངའ་མཛད་པ། །འདྲེན་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་དོན་དེ་ཉིད་ལམ་ཀུན་གང་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར། །གསལ་བར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། ། ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཤེས་བྱ་འདི་ནི་གསུང་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གཞུང་གི་རྗེས་འབྲངས་བློ་བཟང་སེར་སྣ་མེད་རྣམས་དང་། །མཁྱེན་ལྡན་མང་དུ་གསན་པ་དང་ལྡན་བླ་མ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཟང་པོ་ཡི། །མཐུ་ཡིས་བློ་གསལ་ཅུང་ཞིག་སྐྱེས་པས་སེང་གེ་བཟང པོ་ཞེས་བྱ་བས།།འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ཡི་དོན་གསལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གུས་པས་བྱས། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་རྣམ་དབྱེའི་རིགས་བྲལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་འདམ་དུ་ཡིད་བྱིང་སྐྱེ་བཞིར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀུན། ། ཡུམ་གྱི་བཤད་སྦྱར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བདག་གིས་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ས་བོན་ལས། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྐུ་ནི་གསུམ་པོ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་ཤོག་།རྫོགས་སངས་སྲས་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྣམ་ཕྱེ་ཡུམ་འདི་འང་གང་ན་བཞུགས་གྱུར་ལ། །བློ་ནོར་ཕུན ཚོགས་ཡུལ་མིན་དེ་བཞིན་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་བདག་གང་ན་སྟེ།།བདག་ནི་ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྟག་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་།སྙམ་དུ་བསམས་ནས་འདི་བྱས་པ་ལས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དཔྱད་པར་རིགས་པ་ཡིན། །ཕྲག་དོག་ཟུག་རྔུས་གདུངས་པའི་ཡིད་ ཅན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་སྟོབས་བསྒྲུབས་ཐོས་པ་ཡིས།།ཤེས་རབ་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་བཤད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དམ་མིན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་དམ་པའི་བར་ནི་ས་འོག་དང་ནི་མཁའ་ལྟར་རིང་། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་དེ་འདྲས་བདག་ལ་གནོད་འགྱུར་ཕྲ་མོ་ འགའ་ཡང་མེད།།གང་ཞིག་ས་སྟེངས་བསོད་ནམས་གྲངས་ཚོགས་ལྡན་པར་རབ་གྲགས་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་བརྒྱན། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ལྡན་ཊཱི་ཀ་དུ་ཀའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཟངས་དེར། །སྦྱིན་ལས་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ལྷ་ཡི་ ནི།།མགོན་བཅས་བདེ་བའི་རྐྱེན་གཞི་མཁས་པའི་གནས་གྱུར་ཁང་པ་དག་ཏུ་གནས་བཅས་ནས། །གླང་ཆེན་ཁྲོས་པའི་ཀླད་པ་རྣམ་པར་འགེམས་བྱེད་ནུས་པ་དང་ལྡན་བདག་ཉིད་ཅན། །བསོད་ནམས་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་པ་ལས་བྱུང་ཕུན་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་གྱུར་པ། །རྒྱལ་ པོ་མཆོག་བརྒྱུད་རྒྱལ་རིགས་ནས་འཁྲུངས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་རིང་ལ་ནི།།དཀའ་འགྲེལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་འདི་ནི་བདག་གིས་རྣམ་པར་བརྩམས། །མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ནི་རྒྱན་གང་ཡིན། །དེ་གསལ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་བཤད། ། དགེ་འབྱུང་དེ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིན། །མཁས་པ་མཁས་པ་མ་ཡིན་རྣམས།

這是藏文的中文翻譯： 善於簡略等詞句表達，通達一切經典， 因為諸導師所證悟義理即是一切道，如是 由此明顯宣說般若波羅蜜多之 此殊勝所知法理，僅是言教之本質而已。 隨行聖無著論典之諸具慧無慳者， 及具多聞智慧之上師毗盧遮那賢 以其加持力而生些許智慧之獅子賢 恭敬闡明聖世尊佛母此義之一切相。 遠離真非真分別理之智慧生起故，世俗中 沉溺輪迴大海泥濘中轉生四生之一切眾生， 以造此佛母釋論所生我得之善種子， 愿定獲得殊勝圓滿之三身。 圓滿佛及佛子們善為分別此佛母所住處， 非具慧財圓滿境，如是非言語行境之我何處， 愿我後世他生中永不愚癡， 思已造此論，智者當予以觀察。 嫉妒刺所惱意者以邪慢力成就聞法， 于具慧者前無講說之能力， 非善士與善士之間如地下與虛空般遙遠， 是故如是諸相於我無絲毫損害。 於此地上廣具福德數量聞名之智者所莊嚴， 具德一切功德源泉帝卡杜卡寺院中， 由佈施獲大圓滿具法性悲天 依止具怙主安樂緣起智者住處諸房舍。 具足能摧狂象額力量之自性， 福德修習精進所生圓滿悉皆圓滿， 殊勝王統王種所生具德法護王 我造此難釋善說即彼光明論。 現觀即是莊嚴， 彼明顯之光明， 宣說諸般若波羅蜜多， 彼善生已圓滿。智者與非智者等。 註：這是完整的直譯，保持了原文的詩歌對仗形式。文中出現的"帝卡杜卡"（ཊཱི་ཀ་དུ་ཀ）是寺院名稱的音譯。整體上保持了原文的格式和內容，沒有省略或縮略。

དགེ་འབྱུང་དེ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིན། །མཁས་པ་མཁས་པ་མ་ཡིན་རྣམས། །ལྷག་ཆད་དོགས་པ་ཡོད་གྱུར་ན། །གཞུང་འདིའི་ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ནི། །ཡུམ་འདི་ཡི་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ།མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བསོད་ནམས་ཚོགས་བསགས་རྒྱུས། །ལྷ་རིགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་དུ་གྲགས། །ས་སྟེངས་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ པོ་ཉིད་གྱུར་པ།།དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སྐྱོན་མེད་གནས་སུ་འཁྲུངས། །གང་དག་གྲགས་པ་ཟླ་ཟེར་ལྟ་བུ་ཡིས། །ས་སྟེངས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས་གྱུར་ཅིང་། །མཛད་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན། །མི་དབང་ས་ཡི་བདག་པོ་ལྷ་ལྡེར་གྲགས། །སྐྱེས་ཆེན་ དེས་ནི་བོད་ཁམས་འགྲོ་བ་ཀུན།།སངས་རྒྱས་འབྲས་ཐོབ་བར་གྱི་ཕན་བཞེད་དེ། །རྒྱལ་ཡུམ་དོན་གསལ་བྱ་ཕྱིར་རབ་འབད་པས། །ཡོངས་སྙོམས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་མཛད། །དོན་འདི་སྒྲུབ་ཕྱིར་དགའ་བས་ཐག་རིངས་ནས། །གསོལ་བཏབ་རྒྱུ་ཡིས་རྒྱལ་པོའི་ རིགས་སུ་གྲགས།།དགའ་བྱེད་རྒྱུད་བྱུང་ལེགས་བཤད་དཔལ་ཞེས་བྱའི། །ཐོས་མངས་མཁས་པའི་གྲགས་ཐོབ་བདག་གིས་བཤད། །སྒྲ་སྐད་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བརྩོན་པར་ལྡན། །རིན་ཆེན་སྒྲོན་འདྲའི་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཡིས། །གཙང་དགེ་ཡོན་ཏན་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་གྱུར། རྒྱལ་སའི་དམ་པ་པུ་རངས་གནས་སུ་བསྒྱུར། །སྙིང་རྗེས་གཞན་ལ་ཕན་པ་གཙོར་བྱས་ཏེ། །རྟོགས་སླ་ཐུན་མོང་རང་སྐད་བྱས་པ་ལས། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་འདིར་ནི་གང་བསགས་དེས། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་ཤོག་། དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་བོད ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཀས།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་བྷཱ་ཥི་ཏ་དང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ནས། སླད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་ཡུལ་ དབུས་ཀྱི་དཔེ་དང་ཡང་གཏུགས་ནས་བཅོས་ཤིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས།དེ་ནས་དུས་ཕྱིས་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་གཞུང་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་ཀྱིས་མགྲིན་པ་བརྒྱན་པ་དྷི་ར་པཱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཞིང་བཅོས་པའོ།

這是完整的中文直譯： 彼善生已圓滿。智者與非智者等， 若有增減之疑慮， 此論量之決定， 即是此佛母之性相。 《聖般若波羅蜜多釋現觀莊嚴論真實性光明》，大智者上師獅子賢造論圓滿。 因往昔願力福德資糧積聚故， 天種菩薩種姓中聞名， 成為地上諸王之王， 生於具德無過之處。 其名聲如月光般， 于遍地悉皆莊嚴， 事業圓滿具諸功德莊嚴， 人主地主稱為天帝。 彼大士為利益藏地一切眾生， 直至獲得佛果間欲作饒益， 為明佛母義理精勤努力， 作大平等法施主。 為成辦此義歡喜從遠方， 祈請因緣故聞名于王種， 生於歡喜種姓善說吉祥者， 我為多聞智者獲名聲而釋。 通達語言名相精進具足， 如寶燈之仁欽桑波， 成為清凈諸多功德之源， 于王城聖地普蘭寺中譯。 以悲心利他為主， 造易解共同本語， 此中所積廣大福德， 愿一切世間獲最勝菩提。 依具德主尊藏地天王赤札西德贊之令，印度堪布蘇跋喜達與譯師大譯師比丘仁欽桑波譯畢，后與印度堪布大班智達燃燈吉祥智及校譯師大譯師比丘仁欽桑波對照中原經典校對修正而定稿。其後，後期大班智達以二十萬頌莊嚴喉間之持護主及譯師比丘羅丹喜饒善為翻譯修正。 註：文中"蘇跋喜達"（སུ་བྷཱ་ཥི་ཏ）、"燃燈吉祥智"（དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན）、"持護主"（དྷི་ར་པཱ་ལ）等為人名音譯。保持了原文的格式，包括重複部分和對仗形式，未作任何省略或縮略。