d4354珍貴辯論之輪c3.5s



D4354

། །།སློབ་དཔོན་བཻ་རོ་ཙ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་མཚན་མའི་ཆོས་སྤྱོད་ལ་དྲེགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་འགྲེལ་པ་འདི་གནང་བའོ།། །།[]@། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་བཞུགས། ། @##། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས། །སློབ་དཔོན་བཻ་རོ་ཙ་ན་ལ་ཞག་བདུན་དུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ།པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། ཞབས་སྤྱི་བོ་ལ་བླངས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །འཁོར་ལོའི་མ་བུ དཔེས་མཚོན་པ།།སྤྲིན་མེད་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་ཇི་བཞིན་དུ། །སྣང་སྲིད་གསལ་བར་མ་ལུས་སྟོན་ནུས་ཀྱང་། །ཐེག་དམན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཚིག་ལེགས་པོ་སྡེ་བས་གྱུར་ནས། །འཁོར་ལོའི་མགོ་སྨད་གཞན་གྱི་ཆེ་བཏོན་ནས། །རྩོད་པ་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་ དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།།མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་།ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲས། །ཁྱོད་ལ་བསྟན་དང་མི་དགོས་ཏེ། །སྔོན་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། །ཤེལ་གྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ཡོན་ཏན་སྟོང་ལྡན་དེས། །ཐེག་པ་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་མ་རྨོངས་ པས།།དཔེ་ལས་མཚན་དུ་བཏགས་པ་སྨྲ་བའི་མཚོན་ཆ་ཞུས། །དོན་ལས་མཚན་དུ་བཏགས་པ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞུས། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞུ་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས། །དངོས་ལ་རྩོད་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ལྔ་བརྒྱ་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ ལ།།རྫོགས་ཆེན་ཐང་མར་བདལ་བའི་དུས་ཤིག་འོང་། །རང་སེམས་རླུང་ལྟར་འཕྱོ་བ་མི་ཁུགས་པར། །མི་ཡི་བླ་མ་བྱེད་པའི་དུས་ཤིག་འོང་། །རང་སེམས་རྒྱུད་དང་མི་ལྡན་པར། །ལུང་ཚིག་ཁ་རུ་འདོན་ཅིང་རྩོད་པའི་དུས་ཤིག་འོང་། །སྒྲུབ་ཐབས་རེ་ཡི་སྒོར་ཞུགས་ ནས།།རང་གི་ཆེ་བ་འདོན་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པའི་དུས་ཤིག་འོང་། །རང་སྐྱོན་རི་བོ་ཙམ་ལ་མི་ལྟ་བར། །གཞན་སྐྱོན་རྟ་རྔ་ཙམ་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཤིག་འོང་། །འཁོར་ལོ་མ་བུ་དོན་ལ་འཇལ་བ་མི་ལྟ་བར། །ཐེག་དམན་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་བསྒྲེ་བྱེད་ཅིང་སྨོད་པའི་དུས་ཤིག་ འོང་།།དེ་ཡི་དུས་སུ་ཕྱི་རབས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ། །རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་དོན་ཆེན་འདི། །ཡི་གེར་བྲིས་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆོངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བདེ་བའི་སྟན་ལ་བཞུགས་ནས། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ། གསུང་རབ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་སྙིང་།མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉིང་ཁུ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ། ཐེག་ཕྲན་སརྦ་ཤིན་ཏུ་བསྒྱུར་བ་འདི་བཀའ་སྩལ་པ། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་བའི་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་དོན་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཕར་ལ་འདྲི་དང་ཚུར་ལ་ལན་གདབ་དང་། །ཕར་ལ་འདྲི་ན་གནད་དང་ གགས་ལ་དྲི།།ཚུར་ལ་འདྲི་ན་ཕོ་རོག་གླེན་པའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཟུར་ལ་འབྲོས། །རང་སེམས་རི་བོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བསྡད་པའོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་རྩོད་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་ཡང་དམ་འཆའ་གཞན་ཡང་དམ་འཆར་གཞུག་།རྩོད་པའི་ རྩོད་ལུགས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།།བསྒྲུབ་བྱ་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་དཔེ་དང་ཆོས་ཉིད་བསྒྲུབ། །ཁོང་ཡང་དེ་བཞིན་འཆའ་རུ་གཞུག་།རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་ཆོས། ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ། རང་བཞིན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་བཅའ་ གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲ། གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ་གཞན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་འཆའ་རུ་གཞུག་གོ།

這是堪布貝若扎那在國王赤松德贊對於表相佛法生起傲慢時，對其及其眷屬所賜予的這部論釋。

《珍貴辯論之輪》 頂禮聖金剛薩埵。 主尊赤松德贊向堪布貝若扎那繞行七日，以右膝著地，將上師足頂戴于頭頂，如是啟白： 如同輪子母子以喻表示，猶如無雲晴空日光升起，雖能明顯顯示一切顯現世界，然小乘者們因執著于詞句文字，將輪子上下他人之勝出，若有辯論應如何行？如是啟問。 大堪布如是開示：大主尊請聽，赤松德贊菩薩之子，無需向你宣說。昔日前往烏金國時，具千種功德的水晶童子，本來於一切乘無有迷惑，從比喻而立名請求辯論武器，從意義而立名請求辯論之輪。 大主尊如是，請求辯論之輪極為殊勝。雖然不會對實相生起爭論，然於五百濁世之時，將有大圓滿廣為弘揚之時。將有心如風飄無法收攝，做人之上師之時。將有不具自心傳承，口誦經文而辯論之時。將有入于各種修法之門，宣揚自己殊勝而誹謗他人之時。將有不觀自過如山，卻視他過如馬尾之時。將有不觀輪子母子之義，小乘者們輕視誹謗之時。 為彼時後代眾生之利益，此辯論之輪大義，請王書寫儲存。如是宣說。 其後大堪布安坐于安樂座上，宣說此名為《珍貴辯論之輪》，一切經典之精要，一切教授之精髓，一切續部之頂端，極善轉化小乘一切之此論。 此珍貴辯論之輪以五種意義宣說：向外詢問與向內作答，向外詢問則問要點與關鍵，向內詢問則如愚笨烏鴉般躲向一邊。如同大山般令自心極為穩固而住。 複次大主尊，辯論之義如是：自立誓言亦令他立誓言。應如是了知辯論方式：以所立、誓言、因、喻及法性而立。亦令他如是立。 如是顯示自宗：九乘次第之法，名為有法，立誓言說無自性。其因為何？以是所知故。譬如水中月影。說所成立為法性。於此應自己通達並令他人隨順立誓。

།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ ཅིག་།ཐེག་པ་དགུའི་ཆོས། ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་ནི། ལུང་ཨ་ནུ་ཡན་ཆད་དེ་ཨ་ཅང་ཆེས་ཏེ། ཨ་ཏི་ལ་ཡང་ཆིག་འཛིན་ཡོད། །ཆིག་འཛིན་མིང་གི་ཆིག་འཛིན་ཏེ། །མྱ་ངན་མིང་དང་བྲལ་བར་མ་ཤེས་ན། །ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མ་གསུངས་སོ། ། ཆིག་འཛིན་མིང་དང་མ་བྲལ་ན། །ཐེག་པའི་མཐོན་དམན་རྩི་བ་བློ་ཆུང་དམན་པ་ཡིན། །རང་བཞིན་མེད་པར་དམ་བཅའ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་གཉིས་ཀ་མིང་གི་འདུ་བྱེད་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། མིང་དེ་ཡང་ལྟར་སྣང་ཙམ་ལས། ཡང་དག་པར རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའོ།།དེས་ན་དམ་བཅའ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཞེས་ནི་བློའི་ཡུལ་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པའོ། །བློ་སརྦ་ནི་མིང་ཡིན་ལ། མིང་སརྦ་ནི་ བློ་ཡིན་པས་ན།ཤེས་བྱ་སརྦ་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ལ་མིང་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དཔེ་མཚོན་པ་སྟེ། མེད་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་སྣང་བ་གཟུགས་སུ་ གྲུབ།།དངོས་པོ་མཚན་མར་མ་གྲུབ་རེག་བྱའི་ཐོགས་པ་མེད། །རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཐུན་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ཤེལ་གྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་གི་།ལ་ནས་གསུངས་སོ། །གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་ བ་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན།།ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པའོ། །རེག་བྱའི་ཐོགས་པ་རྡུལ་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གསལ་བའོ། །ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཁྱབ་པའི་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ཏིལ་ལ་མར་ གྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ།།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྟན་པ་ན། དུང་དང་དཀར་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆུ་དང་ཟླ་བ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།ཁོ་དེ་ཅིག་གི་བརྗོད་ལུགས་ འདི་ལྟ་སྟེ།ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཟེར་ན། རིམ་པ་དགུ་ལ་མིང་འདུག་པ། མིང་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་འདྲིའོ། །མིང་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ན། མིང་དེ་སྤོར་བཏུབ་བམ་མི་བཏུབ། མིང་དེ་སྤོར་བཏུབ་ན་དེ་ཀ་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཅེས་ལན་གདབ་བོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ ན།རིམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཚན་མར་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་སྨྲའོ། །མེད་ན་ཆད་ལྟར་མི་འགྲོའམ་ཟེར་ན། དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲས་པས། །དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཡོད་བར་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། རྒྱུད་དང་ ལུང་གིས་ཤེས།གཏན་ཚིགས་དང་མི་འགལ་ལོ། །གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པས། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དམ་བཅའ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཤེས་བྱའི་དོན་ ཤེས་པ་ཡིན།དཔེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ཡིན། གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་རྩོད་བའི་བཅའ་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ ཆེན་པོ་ལགས།རྩོད་པའི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ།

複次大主尊請聽！九乘之法，所謂有法者，即從阿努以上，過於阿昌，阿底亦有執著。執著即名之執著，若不知離憂名，金剛薩埵未說能見真實義。若不離名執著，計較乘之高下乃小智劣慧也。 所謂無自性之立宗者，外所取境及內能取心二者皆由名之造作而成，彼名亦僅是顯現而已，實無真實事物性，故無自性。是故立宗無過。 所謂何為因相者，以是所知故。所知即心之境，真實法身非心之境界。心即一切名，名即一切心，故所知一切即九乘次第之法。何以故？以九乘次第有名故。 所謂如水中月喻者，乃法身之譬喻，非無亦非不無，顯現成形。實相未成，無觸礙。解脫常斷二邊。此乃顯示法身之相應喻。如水晶童子所說。 所謂所立為法者，法即顯現成形。所謂性即觸不成形。無微塵觸礙。法即明顯法身。性即遍於智慧身。遍及之方式譬如芝麻遍油。顯示身與智慧不可分，如螺與白色不可分。顯示法與法性不可分，如水與月不可分。 複次大主尊請聽！彼等之說法如是：若說九乘次第是有法，問曰：次第九中有名，名豈不變耶？若說名不變，名可易否？若名可易，即是變也，如是答覆。若說不變，說九乘次第是有法則有相違過。 若說法之實相未成，則說無自性。若問無則豈不墮斷見？答曰如水中月。若問如何知有如是？以續部及教典而知，不違因相。 何為因相？以是所知故。如是了知則所立無過即法性，立宗無過即無自性，因相無過即了知所知義，譬喻無過即水中月，所成果無過即身與智慧無二。 寶珠諍論輪中諍論建立方法品第一。 複次大主尊問曰：啊！大阿阇黎！請為開示諍論之基、道與果。

།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲི་ངར་དང་ལྡན་པ་དེས། ཤིང་དང་རྡོ་དང་ སེམས་ཅན་དང་།ལྕགས་ངར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་ལུས་པར་གཅོད་ནུས་སོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདིས་ཀྱང་། མཚན་མ་ཐེག་པའི་ཆོས་དང་། ནག་པོ་ཁ་འབྱམ་གྱི་ཆོས་སརྦ་མ་ལུས་པར་གཅོད་ནུས་སོ། །དེས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྨྲ་བའི་མཚོན་ཆ་ཞེས་ བྱའོ།།རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ། ནང་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ། གསང་བ་ཆེན་པོ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་གཞི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྐུ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང་། གསུང་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང་། ཐུགས་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང་། ཡུལ་འཁྲུལ་པའི་གཞིའོ། །དེ་ཡང་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་དང་བློ་གཉིས གང་འཁྲུལ་ཟེར་ན།འཁྲུལ་པ་གང་འཁྲུལ་ན་ནི་གཞི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་པ་གང་གིས་འཁྲུལ་ན་ནི། མ་རིག་པས་འཁྲུལ་པའོ། །གང་མ་རིག་ན་ནི་གཞིའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མ་ཆད་པས་བརྗོད་པས་མི་ལང་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་རིག་པས་འཁྲུལ་ལོ། །གཞིའི་ཡོན་ ཏན་ཇི་ལྟར་གནས་ཟེར་ན།སྐུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་འགག་མེད་ཡིན། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་གཡས་གཡོན་མེད་པར་གསལ། །མདུན་རྒྱབ་མེད་པར་གསལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཐལ་ཡིན། །གསལ་བ་ཡིན་པར་རང་གིས་མ་རིག་པས། །སྐུ་ཡི་ཡོན་ ཏན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ།ལྟར་སྣང་བློའི་ཚུལ་གྱིས་འགྱུར་བར་འཁྲུལ་པའོ། །གསུང་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་བའི་གནས་མེད་དོ། །བྲག་ཆ་ལྟ་བུའི་གསུང་ཉིད་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བློ་ཡི་ཡིད་གཡོས་པས། བུདྡྷའི་གསུང་ལ་འགག་སྒྲིབ་མེད་པར་མ་རིག་སྟེ། །གསུང་ལ་མིང་བཏགས་འདྲ་འབག་རྩིས་པས་འཁྲུལ་པའོ། །ཐུགས་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་ལ་དང་བ་ཡིན། །ནམ་མཁའི དཀྱིལ་ལྟར་མཐའ་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ལ།།ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་ཐོལ་གང་རང་འཁྲུལ་འབྱུང་། །གོ་འབྱེད་ནམ་མཁའ་ཡིན་སྙམ་སེམས་སུ་བཏགས། །ནམ་མཁའ་འདྲ་གཞི་བྱས་ནས་མཐའ་དབུས་མེད་པར་འཁྲུལ་བའོ། །ཡུལ་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་ མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་དོ།།གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་ལ། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ཤར། །ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་བའི་འདྲ་གཞི་ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་བྱས། །དེས་ན་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་གཞི་ལས་འཁྲུལ། །དེ་ཡང་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ལ་ བསྟན་པ་ནི།།ཐག་པ་སྦྲུལ་མིན་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་དེ། །ཐག་པ་སྔོན་དུ་འདུག་པ་ལྟར་སྣང་ཚུལ་དུ་འཁྲུལ། །ཐག་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ནས་སྦྲུལ་ཡིན་ན། །སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐག་པ་དེ་སྦྲུལ་མ་ཡིན་པས་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།ཐག་པ་དེ་ཡེ་ནས་སྦྲུལ་ཡིན་ན། སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ཞེས་ཅི་སྟེ་གདགས་པའོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་གཞི་འཁྲུལ་ན་གཞི་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྲོ་ཟེར་ན། གཞི་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བའི་ངོ་བོ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་ཞེས་སྨྲས་པའོ།

大導師開示道：'大主宰請聽。應當如是了知此珍貴的辯論之輪。譬如利刃鋒利，能斬斷木、石、有情及鈍鐵等一切。如是，此珍貴的辯論之輪亦能斬斷一切相狀乘法及黑遍法。故稱為珍貴言說之武器。' 所謂珍貴的辯論之輪有三種：外辯論之輪、內辯論之輪、大秘密辯論之輪。其為何？以迷亂的基、道、果三者來確定。當詳細分別宣說。 迷亂的基有四種：身迷亂之基、語迷亂之基、意迷亂之基、境迷亂之基。若無基則無迷亂之處。基與心二者，何者迷亂？若問何者迷亂，則是基迷亂；若問由何迷亂，則是由無明迷亂。 何為無明？即對基的無量功德不能言盡，而不知是佛的功德故迷亂。若問基的功德如何安住？身的功德宣說為：自性任運本質無滅，大明澈本質無左右而明，無前後而明故為智慧通達。因自身不知是明澈，于身功德無變異處，隨顯現心的方式而迷亂為變異。 宣說語本身從基迷亂：若無相似基則無迷亂之處。于如回聲般的語本身，因心意動搖為三輪，不知佛語無障礙，于語加名稱計為相似面具而迷亂。 宣說意本身從基迷亂：若無相似基則無迷亂之處。意的自性明澈清凈，如虛空中本離邊際，如水泡般突然自生迷亂。認為開顯即是虛空而執著為心，以虛空為相似基而迷亂為無邊無中。 宣說境本身從基迷亂：若無相似基則無迷亂之處。于大明澈功德無礙處，五色功德明顯顯現。以五色為境迷亂的相似基。故一切迷亂皆從基迷亂。 復以比喻和義理結合宣說：繩非蛇而顯現為蛇，因繩先存在而迷亂為顯現方式。若彼繩本為蛇，則不可說詞'迷為蛇'。為何？因繩非蛇而有'迷為蛇'之名，若繩本為蛇，何須安立'迷為蛇'？ 如是比喻，若說迷亂基迷則基成過失者，因基清凈法身自性任運成就之本質離過失，故說迷亂。

། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡེ་འཁྲུལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀས་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བ་དེ། ཡེ་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཏེ་གཞི་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ། འཁོར་ལོ གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་གིས།།ལྟར་སྣང་མིན་ཞིང་འགྱུར་མེད་ཡིན་པ་ན། འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་གཉིས་སུ་གདགས་སུ་མེད། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་བློ་ཡི་ལྟར་སྣང་ཡིན། །ལྟར་སྣང་དེ་ལ་བླ་མའི་གདམས་ངག་གཅེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་ འཁོར་ལོའི་འཁྲུལ་པའི་འདྲ་གཞི་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། འཁྲུལ་པའི་ལམ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་བ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།འཁྲུལ པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ།སྐུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། གསུང་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཐུགས་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཡུལ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ འཁྲུལ་ཞེ་ན།སྐུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། གསལ་དང་མི་གཡོ་རྒྱ་མ་ཆད། །མི་འགྱུར་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་ལ། །སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་མ་རིག་པས། །དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡན་ལག་ལྔ། །དོན་སྙིང་ལྔ་དང་ནང་ཁྲོལ་ལྔ། །བདུད་རྩི་ལྔ་ དང་ནད་ལྔར་བཏགས།།བཏགས་པའི་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་གིས། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་བཏགས། །བཏགས་པ་སརྦ་བློ་དང་མིང་ཡིན་པས། །ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ལོངས་སྐུར་མ་གྱུར་ཏེ། །མིང་གི་གདགས་བྱ་རང་གིས་མ་གྲོལ་བས། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་འཁྲུལ་པའོ།།གསུང་གི་ལམ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གསུང་ཉིད་ཡེ་ནས་འགྱུར་མེད་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་བས། །བཏགས་ཚད་རེ་ལ་མིང་རེ་བྱུང་། །མིང་དུ་བྱུང་ཚད་གསུང་གི་སྒྲ་རུ་བྱུང་བའོ། །ཐུགས་ཉིད་ འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།།ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ནི་རང་འཁྲུལ་ཡིན། །སྐྱི་བསེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ནི་ཀུན་དུ་འགྱུར། །རལ་གྲི་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་ཀུན་དུ་གཅོད། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་མི་གཅོད་པར། །རྣམ་རྟོག་མིང་ལ་བཅད་པས་འཁྲུལ་པའོ། །ཡུལ་ཉིད་ ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པ་ནི།།ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གསལ་བ་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་པས། །ཁ་དོག་དཀར་དམར་ལྗང་དང་སྔོ་དང་སེར། །ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་ཀུན་གྱི་མིང་། །རིན་ཆེན་ལྔ་དང་འབྱུང་ཆེན་ལྔ་རུ་བཏགས། ། མིང་གི་གདགས་གཞི་ཡུལ་ཉིད་ལམ་དུ་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། །དངོས་པོའི་དུས་ནས་འཁྲུལ་པའི་འདྲ་གཞི་ཡིན་པར་ངེས། །མིང་དུ་འདོགས་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཉིད ཡིན་པར་ངེས།།བཏགས་པ་སྨིན་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ངེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་འཁྲུལ་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། །འཁྲུལ་ པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་སོ།

如果法身的本性自然成就之中，不是本來清凈且離於過失，則由於本來迷亂的關要，就不能安立為所謂的迷亂。再者，法身的本性自然成就，本來離於過失，基礎無有過失，由三輪中意識動搖分別心的差別，非是顯現且無有改變時，不能安立為迷亂與不迷亂二者。一切迷亂是心的顯現。對於這種顯現上師的教言重要。如是所說。此為寶貴爭論之輪迷亂相似性示現品第二。 複次大自在主請問道：'啊，大上師，請為開示迷亂之道。'大上師開示道：'大自在主請聽，迷亂之道有四種：開示身如何迷亂之道、開示語如何迷亂之道、開示意如何迷亂之道、開示境如何迷亂之道。 其中如何迷亂呢？開示身如何迷亂之道：明晰不動無邊際，不變而動且搖晃，身之功德有五種，由於無明不知是功德，五根與五肢，五臟與五腑，五甘露與五病所執著。由執著心的差別，執著為相好顏色形狀。執著是一切心與名稱，法身本性未成受用身，名稱所執未能自解脫，故迷亂為相好圓滿受用身。 開示語如何迷亂之道：法身之語本來無變，由三輪意識動搖，每一執著各生一名，所生名稱成為語音。 開示意如何迷亂之道：如水泡之意是自迷亂，如微風之意普遍變化，如利劍之意內外普斷，于大智慧義不應斷，由斷分別名而迷亂。 開示境之道迷亂：五色本性本來明顯，由三輪意識動搖，白紅綠及藍與黃，方隅上下一切名，執著為五寶與五大，名稱所執境道迷亂之開示。 大王如是，總攝則歸為三種：身與智慧無二，從實相時確定是迷亂之相似，安立名稱時確定是迷亂之道，執著成熟時確定是迷亂之果。如是所說。此為寶貴爭論之輪開示迷亂之道品第三。複次大自在主請問道：'啊，大上師，迷亂之果如何？'而請問。

།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་བཞི་སྟེ། །སྐུ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །གསུང་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཐུགས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ། ཡུལ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་སྐུ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་དང་། །རྐང་མངས་དང་ནི་རྐང་གཉིས་དང་། །པྲད་པ་དང་ནི་ཟླུམ་པ་དང་། །རིང་བ་དང་ནི་ཐུང་བ་དང་། །ཟག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་སོ། །གསུང་ཉིད་འཁྲུལ་པའི འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི།།འཛེར་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་དང་། །འགག་པ་དང་ནི་འགྲིབ་པ་དང་། །ན་བ་དང་ནི་ཞར་བའོ། །ཐུགས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། །བདེ་བ་དང་ནི་སྡུག་པ་དང་། །དགའ་བ་དང་ནི་མི་དགའ་དང་། །ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་དང་བྱ་བྱེད་དོ། །ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་ བུ་བསྟན་པ་ནི།།འབྱུང་ཆེན་ལྔ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་པོར་སྨིན། །རི་རབ་རྩེ་མོ་རི་བོའི་ཁོང་སེང་དང་། །རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རི་བོའི་མཐོན་དམན་དང་། །གླིང་བཞི་མུན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། །བྱེ་ཚན་མོ་དང་རྣག་ཁྲག་དང་། །ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་རི་དང་རོ་མྱགས་འདམ། །སྤུ་གྲིའི་ སོ་དང་མི་གཙང་ལྗན་ལྗིན་རྣམས།།ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྒོ་བཞི་རྩད་ནས་མཆོད་ཅིང་། །མཚན་མ་རང་སར་མ་གྲོལ་ན། །ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མ་གསུངས་སོ། །སྒོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས་འཆི་བའི་སྒོ། །བྱས་པ་སརྦ་འཇིག་པའི་སྒོ། །འདུས་པ་སརྦ་འབྲལ་བའི་སྒོ། །བསགས་པ་སརྦ་བས་པའི་སྒོ། །བསྐལ་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། །སྒོ་བཞི་རྩད་ནས་མཆོད་པས། །འཁོར་བའི་འདམ་ནས་ཐོན་དུས་མེད། །མཚན་མ་རང་སར་མ་གྲོལ་བས། །བྱས་པའི ཆོས་ལ་ཟིན་དུས་མེད།།ལྟ་བ་བལྟས་པས་ཕག་ཚོད་ཡིན། །སྒོམ་པ་བྱས་པས་ཡིད་སྨོན་ཡིན། །སྤྱོད་པ་བྱས་པས་ཚུལ་འཆོས་ཡིན། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབས་པས་འཁོར་བ་ཡིན། །མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་ཙམ་ན། །བཅོས་མེད་བསྣན་མེད་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས། །བསྒྲུབ་མེད་བརྗོད་ མེད་མ་གསུངས་པ་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཅེས་གསུངས་སོ།།རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། །ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བ། །བློའི་ཆོས་དང་ཡེ་ ནས་བྲལ་བ་ལ།འཁྲུལ་བ་གཅད་ཅི་དགོས་ཞེས་ཟེར་ན། ཁོ་བོས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།ཕར་ལ་འདྲི་དང་ཚུར་ལ་འདྲི་ན་ལན་གདབ་གཉིས། །ཤེས་པ་མ་རྨོངས་བློ་ལ་ཞེན་པར་གྱིས། །ཕར་ལ་འདྲིན་འདི་ ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།། ཏི་ཡོ་ག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །འཁྲུལ་གཞི་རྩད་ནས་བཅད་པ་གཙིགས་སུ་ཆེའམ་མི་ཆེ་ཞེས་དྲི། འཁྲུལ་གཞི་གཙིགས་སུ་མི་ཆེ་ཟེར་ན། །ཁྱོད་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིའོ། །ཡིན་ཟེར་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མཐུ་དང་ རྫུ་འཕྲུལ་དང་འོད་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཆེན་པོ་བྱུང་ན།ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་དེ་འབྱུང་ནུས་སམ་ཞེས་དྲིའོ། །འབྱུང་ཟེར་ན། རྟགས་མངོན་དུ་འདོན་དུ་གཞུག་གོ། །མི་འབྱུང་ཟེར་ན། ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཟེར་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱས་ལ་སྐྱོན་དགལ་ལོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ལ་འཁྲུལ་པ་རྩད་བཅད་མི་དགོས་ཟེར་ན།ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་རྟོགས་པ་ཡང་མི་འདུག་།མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མི་འདུག་པ། འཁྲུལ་བ་མ་བཅད་པར་སངས་ཅིས་རྒྱ་བྱས་ལ་དྲིའོ།

大師開示道：'大主尊請聽，迷亂的果報有四種：身體的迷亂果報、語言的迷亂果報、意識的迷亂果報、境界的迷亂果報。' 其中身體迷亂的果報是：欲界六天、多足、雙足、扁平、圓形、長形、短形以及有漏的諸身。 語言迷亂的果報是：口吃、結巴、嘶啞、衰退、病態和含糊不清。 意識迷亂的果報是：快樂和痛苦、歡喜和不喜、散亂和造作。 境界迷亂的果報是：五大元素壇城實相成熟、須彌山頂和山腹洞穴、樹木叢林和山巒高低、四大部洲黑暗壇城、熱沙和膿血、鐵刺山和糞泥沼澤、剃刀刃和污穢泥濘，這些都是境界迷亂的果報。 複次大主尊，如是，若不從根本供養四門，不能于相上解脫，金剛薩埵未曾說能見真實義。四門的性相是這樣的：生起是死亡之門，所作一切是毀滅之門，聚集一切是分離之門，積累一切是衰敗之門。 從無始劫以來，從根本供養四門，未能從輪迴泥潭中出離。因為未能于相上解脫，對所作之法無有把握時機。見解是觀察的揣測，修行是心願，行為是裝模作樣，果位是輪迴。 一旦于相上解脫，無造作、無增添、超越心的境界，無需修證、無可言說，這是未宣說的廣大密意。 這是寶貴的諍論之輪'迷亂果報品'第四章。 複次大主尊問道：'啊，大師，若真實本性無變，本來離於心法，為何需要斷除迷亂？'如是請問。 大師開示道：'大主尊請聽，向外問與向內問有二種答覆。心識不迷惑，於心要執持。向外問應如是了知：對於瑜伽圓滿大法，斷除迷亂根本重要否？' 若說斷除迷亂根本不重要，則問：'你現在是佛還是不是佛？'若說是佛，則問：'圓滿正覺佛陀具有神通、神變、光明和大加持力，你現在能否顯現這些？' 若說能顯現，則令其當下顯示證相。若說不能顯現，則指出與說自己是佛相違之過失。 若說正等正覺佛陀不需要斷除迷亂，則說：'你現在既無證悟，又無現證，不斷除迷亂如何成佛？'

།འཁྲུལ་པ་མཆོད་པར་ནི་རྟོགས་པ་མི་འབྱུང་ན། རྟོགས་པ་མ་ཤར་བར་ནི་ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མི་ཐོབ་ན།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མ་ཐོབ་པར་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན། མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཐབས་མེད་ན། སྨྱོན་པའི་ཚིག་མ་སྨྲ། བྱིས་པ་ཚང་ཀ་མ་བཞིན་ཡས་ཟུང་མས་ཟུང་མ་སྨྲ། རྒན་རྒོན་འཆལ་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་ གཏམ་ཅོལ་དུ་མ་སྨྲ།ཚིག་གཏམ་ཅོལ་གྱིས་འབྲས་བུ་སངས་མི་རྒྱ། ཚིག་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཤིང་སྨྲ་བ་ཡིན། ཚིག་རང་རྒྱུད་དང་མི་འགལ་བར་སྨྲ་དགོས་པ་ཡིན། ཚིག་དང་དོན་དུ་འགལ་ན་སྨྲ་མཁས་ཀྱང་དོན་མེད། ནེ+ེ་ཚོ་གོ་གསོས་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ འདི་སྐད་བྱས་ལ་དྲིའོ།།ཁྱོད་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མཁས་ན། འཁྲུལ་པའི་དོན་ལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་རྨོངས་པར། ཤེལ་གྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ལྟར་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་པས། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་དང་བཅུད་གཉིས་པོ་འདི། འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་པར་མཉམ་ པས།མི་མཐུན་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡུལ། རི་མཐོན་དམན་དང་ལུང་པ་ཡངས་དོག་འདི་ལ་རིག་པ་མེད་བ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན། ནང་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ། ལེགས་པ་དང་། མི་ལེགས་པ་དང་། པྲད་པ་དང་ཟླུམ་པ་འདི་ལ་རིག་པ་ ཡོད་པ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་ཅི་ལས་གྲུབ་ཅེས་བྱས་ལ་དྲིའོ།།ཕྱི་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་འབྱུང་བ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལ་རིག་པ་མེད་པ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་ཞེས་དྲིའོ། །རིག་པ་མེད་པར་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། རིག་པ་ཡོད་པར་དམ་ཆོས་བྱས་ལ་གང་ཐག་བསྡམ་མོ། །དམ་ བཅས་ཙམ་ནས་འདི་སྐད་བྱས་ལ་དྲིའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་འདི་ལ་རིག་པ་ཡོད་ན། ས་ལ་རྐོ། རྡོ་ལ་བརྡུང་། ཆུ་ལ་འཐུང་། མེ་ལ་སྲེག་པས་ན། ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པར་ཐལ་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ། །ཆོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་བྱས་པས་ཆོས་ པ་རྣམས་སྲོག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཅོད་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ།།སྲོག་གཅོད་ཀྱང་མི་སྟོ་ཟེར་ན་ལས་ལ་དགེ་སྡིག་མེད་པས། ཆོས་པའི་ཆེ་ཅིས་འདོན་བྱས་ལ་དྲིའོ། །ཆོས་པ་ལ་ཆེ་མེད་ཅིང་རྫོགས་ཆེན་ལ་ཆེ་མེད་ན། སངས་ རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་ལོ།།སངས་རྒྱས་ལ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་ན། སེམས་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་ལ་རིག་པ་མེད་ཟེར་ན། ཁོ་བོས་སྨྲས་པའི་ཐོག་ན་འདུག་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེ་ཅིས་འདོན་བྱས་ལ་དྲིའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕར་ལ་འདྲི་ན་གནད་དང་གགས་ ལ་དྲིའོ།།ཚུར་ལ་འདྲི་ན་ཟུར་དང་ཐབས་ཀྱིས་འབྲོས། །གདམས་ངག་མངོན་དུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །གདམས་ངག་སྤྱི་ཟོང་མི་བྱ་རང་གིས་རྟོགས་པར་གྱིས། །རང་གིས་རྟོགས་བ་ར་བྱ་བ་ནི། །བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣོད་དང་། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་ལ་རིག་པ་མེད་པའི་གནད་ ཀ་ནི།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཉིད་ན། གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་འགག་མེད་ལ། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འདྲ་གཞི་གསལ་བར་ཤར། །གསལ་བ་ཡང་རིག་པ་མི་མངའ་སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འདྲ་གཞི་དེ། སྔར་ཡང་རིག་པར་མི་གནས་ད་ཡང་གནས་མི་སྲིད་པའོ། །ནང་གི་བཅུད་ ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བཅུད་རྣམས་ལ།།རིག་པར་གནས་པའི་གནད་ཀ་ནི། །གསལ་དང་མི་གཡོ་རྒྱ་མ་ཆད། །མི་འགྱུར་གཡོ་འགུལ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ། །སྔར་ཡང་མ་འབྲལ་ད་ཡང་མི་འབྲལ་ལོ།

如果通過迷亂供養不能生起證悟，如果沒有生起證悟就不能獲得圓滿受用身，如果沒有獲得圓滿受用身就不能現前證悟，如果沒有現前證悟就沒有涅槃的方法，那就不要說瘋狂的話語。 不要像小孩子一樣上下顛倒說話，不要像愚昧老人一樣說胡言亂語。胡言亂語不能成就佛果。 言語是思維后說出的。言語要與自心相應而說。言語與意義相違背，即使善於言說也無意義，就像給死人餵食一樣。 再次向大主如是問道：如果你通達真實義，就應該像水晶童子一樣，對迷亂義理從任何方面都不迷惑而了知。 六道眾生的器世間和有情世間這兩者，雖然都由五大元素所攝，但其差別卻極大。外器世間所攝的境界，山的高低和山谷的寬窄，為什麼沒有意識？內有情世間所攝的有漏蘊體，美醜、方圓，為什麼有意識？由什麼因緣而成就？如是詢問。 外器世間所攝的眾生器界五大曼荼羅為什麼沒有意識？如果問：'如何知道沒有意識？'就立宗說：'有意識'，然後加以破斥。 一旦立宗就這樣問：如果眾生的器世間有意識，那麼挖地、打石、飲水、用火燒時，修行人也會成為殺生者。這樣就有過失矛盾。修行人也就沒有解脫道了。 如果這樣說，修行人就會不斷地殺生，這就有過失矛盾。如果說殺生也無所謂，那就意味著業沒有善惡，那麼該如何顯示修行人的殊勝？如是詢問。 如果修行人沒有殊勝，大圓滿也沒有殊勝，就與佛陀的殊勝功德相違背。如果佛陀沒有殊勝功德，就會導致與眾生無異的過失。 如果說眾生的器世間沒有意識，那麼對於我所說的這些，你如何顯示其殊勝？如是詢問。 應當如是了知：向外詢問時要問要點和關鍵，向內詢問時要用方便善巧來解答。不是要直接宣說教授，不要泄露教授的總義，要自己領悟。 關於自己應當領悟的，善逝智慧的器世間和六道眾生的器世間沒有意識的要點是：在無始時，大明性的無礙本體中，五色的影像明顯顯現。明顯也不具意識，是身的功德。 那五色的影像，過去不住于意識，現在也不可能安住。關於內有情世間所攝的眾生安住于意識的要點是：明晰、不動、無間斷、不變而似有動搖，佛陀的五種殊勝功德，過去未曾分離，現在也不會分離。

།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་དེ། །དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་། ལུས་དང་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ངོ་བོ་ཐ་དད་རང་བཞིན་གཅིག་བར་གནས། །དེའི་ཕྱིར་ན་རིག་པར་གནས་དང་མི་གནས་བྱེ་བྲག་འབྱུང་བའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཡང་དག་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས། འཁྲུལ་གཞི་གཙིགས་སུ་ཆེ་བ བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་རྨོངས་པ་མི་མངའ་བས། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་འདི། །ཐེག་པ་མང་པོའི་སྐོ་ནས་རྩོད་ན ཇི་ལྟར་བགྱི།ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།གང་ཟག་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་མི་གཅིག་ཐ་དད་སྣང་བ་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་རྨོངས་པ་མི་མངའ་བས། །ཐེག་པ་གང་འཐད་ཐེག་པ་བརྗོད་པས་ མི་ལང་གསུངས་པ་ཡིན།།སེམས་ཅན་བློ་རྣམས་མ་ཟད་པར། །ཐེག་པའི་གྲངས་ལ་བརྗོད་པས་མི་ལང་སྟེ། །བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས། །འདུས་བྱས་མཚན་མའི་ཐེག་པ་རྣམས། །རྫོགས་ཆེན་ཁ་འབྱམ་ཐེག་པ་དང་། །གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་འབྲས་བུ་འགྱུར་མེད་ཐེག་ པ་གསུམ།།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །འདུས་བྱས་མཚན་མའི་ཐེག་པའི་རྩོད་དུ་བྱུང་ཙམ་ན། །ཐེག་དམན་ཀླད་གཅོག་མགོ་བོ་དཀྲུམ་པའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་འོག་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །དཔེར་ན་ཁྲོན་པའི་ནང་ཉིད་ན། །སྦལ་བས་སེང་གེར་གཟེངས་ཕྱུང་ ཚུལ་བཅོས་ཀྱང་།།བསྐལ་བར་བགྲངས་ཀྱང་སེང་གེར་མི་འགྱུར་ལྟར། །འདུས་བྱས་མཚན་མའི་ཐེག་པས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་ཁྱེད་ལ་ཆ་མེད་པས། །བསྐལ་པར་བགྲངས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུས་བྱས་ མཚན་མས་རྩོད་ཙམ་ན།།རྟག་གམ་མི་རྟག་བྱས་ལ་འདྲིའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྟག་ཅེས་ཟེར་ན། །ཕྱུག་པོའི་ནོར་རྫས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། །དེ་ལ་གང་སྟོངས་འོང་བར་མི་རིགས་སོ། །སྟོང་པ་གང་བར་མི་རིགས་སོ། །སྐྱེས་པ་འཆི་བར་མི་རིགས་སོ། ། འདུས་པ་འབྲལ་བར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་ཅེས་ཟེར་ན། ཐེག་པ་འོག་མའི་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་བསྒྲུབས་པ་ལ་དོན་མེད་བྱས་པས་སྐྱོན་གཉིས་སུ་གཞུག་གོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཐེག་པ་འོག་མའི་བརྒལ བརྟག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། རྫོགས་ཆེན་ཁ་འབྱམ་རྩོད་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་ཞུས་སོ།

身與智慧的本體，因不可分故為一體。身與境之相，本體雖異而自性一如。 因此，有住于覺性與不住于覺性的差別。 此為寶貴諍論之輪中，正法身本體抉擇中，重要迷惑基礎闡述品第五。 複次大自在主問道：'大上師啊，如來心中無有迷惑，故說乘無究竟，若從多乘角度爭論，當如何？' 大上師答道：'大自在主請聽，因眾生根器差別不同，如來心中無有迷惑，故隨眾生根基宣說諸乘。' 眾生心智無盡故，乘之數目說不盡。總攝則歸為三種：有為相之諸乘、大圓滿廣大乘、密咒金剛不變果乘三者。 大王當如是了知。當有為相乘爭論時，為摧毀小乘之見，故說下乘之相： 譬如井中青蛙，雖裝作獅子威勢，縱經劫數亦不能成為獅子。如是有為相乘，因自性任運本體無分，縱經劫數亦不能證得佛果。 複次大自在主，如是當有為相爭論時，當問是常還是無常。 若說有為之果是常，則富人財物亦是有為之果，則不應有匱乏，不應有充滿，不應有生死，不應有聚散，以此破其過失。 若說有為無常，則下乘之果是有為，修持即無義，以此破其二過。 此為寶貴諍論之輪中，下乘詰難品第六。 複次大自在主問道：'大上師啊，若大圓滿廣大爭論，當如何了知？'

།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།རྫོགས ཆེན་ཁ་འབྱམ་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ།ནག་པོ་ཁ་འབྱམ་དོན་མེད་སྲང་སྟོང་འཆག་།ཆར་པ་མེད་པའི་འབྲུག་ལྡིར་དོན་རེ་ཆུང་། །སྟོང་པ་ཧད་པོ་དོན་མེད་སྐུ་ཡི་དོན་མཐོང་དཀའ། །རྫོགས་ཆེན་ཁ་འབྱམ་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །བྱ་སྒྲོ་རླུང་ཁྱེར་གཞག་ས་མེད་པས་ གོལ།།རི་ཤོ་རླུང་ཁྱེར་བརྟེན་ས་མེད་པས་གོལ། །ཁྱུང་ཆེན་གནམ་འཕང་གཅོད་ཀྱང་གཏད་སོ་མེད་པས་གོལ། །ཏི་བྱ་ངན་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་མཁས། །རྫོགས་ཆེན་ཁ་འབྱམ་རྩོད་ཙམ་ན། །སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་གང་ཡིན་བྱས་ལ་དྲི། །སྐུ་ཡི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་བྱས་ལ་ དྲི།།གསུང་གི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་བྱས་ལ་དྲི། །ཐུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་བྱས་ལ་དྲི། །ཡུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་བྱས་ལ་དྲི། །སངས་རྒྱས་བཞི་ཡི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་ན། །རིག་པ་རྐྱང་འདེད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་སངས་མི་རྒྱ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ། མ་བུའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་བཞི་རུ་ཤར། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་བཞི་རུ་ཤར། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་བར་ཤེད་ན། །ཐར་པ་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་ཅི་གདའ། །བརྡ་དེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡིན། །གདམས་ངག་ཐུག་སར་མ་ཐུག་ཅིང་། །མཚན་མ་རང་སར་མ་གྲོལ་ན། །སངས རྒྱས་བཙལ་བས་རྙེད་པར་ནི།།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མ་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་རྫོགས་ཆེན་ཁ་འབྱམ་ལ་བརྒལ་བརྟག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། གསང་སྔགས་འབྲས་བུ་ རྡོ་རྗེ་མི་འགྱུར་བའི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ།།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་བ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།མི་འགྱུར་བ་ལ་རྣམ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་མི་འགྱུར་སྐྱོན་དང་ཡེ་ནས་བྲལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་མི་འགྱུར་སྐྱོན་དང་ཡེ་ནས་ བྲལ།།གསུང་ཉིད་མི་འགྱུར་སྐྱོན་དང་ཡེ་ནས་བྲལ། །ཐུགས་ཉིད་མི་འགྱུར་སྐྱོན་དང་ཡེ་ནས་བྲལ། །ཡུལ་ཉིད་མི་འགྱུར་སྐྱོན་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བའོ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སེམས་ཅན་དུས་ཀྱི་ལྟར་སྣང་ལ། །སངས་པ་རེ་ལ་ཉོན་མོངས་རེ། །རྟོགས་པ་ མངོན་དུ་གྱུར་ཙམ་ན།།ཉོན་མོངས་རེ་ལ་སངས་པ་རེ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། །ཀུན་གཞི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ལ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུ་མེད། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུ་མེད། ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུ་མེད། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུ་མེད། །གཉིས་མེད་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་དང་བྲལ། །ཡེ་ནས་བརྗོད་མེད་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་ལ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་བྱུང་། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས ཏེ།།མ་རྟོགས་དུས་ན་སེམས་ཅན་ནོ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་སུ་བྱུང་། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདེ་བར་ཤར། །མ་རྟོགས་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤར། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་གཉིས་སུ་བྱུང་། །མ་རྟོགས་པ་ན་འཁོར་བར་འཁྱམ། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་མྱ་ངན་འདས། །ཉོན་ མོངས་སངས་རྒྱས་གཉིས་སུ་བྱུང་།།མ་རྟོགས་དུས་ན་ཉོན་མོངས་བཞི་རུ་ཤར། །ཉོན་མོངས་བཞི་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །སྐུ་ཡི་ཉོན་མོངས་གསུང་གི་ཉོན་མོངས་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཡུལ་གྱི་ཉོན་མོངས་སོ།

大師開示道：'大主尊請聽，大圓滿散漫的特徵是這樣的：黑色散漫無意義如同空巷漫步，無雨空響雷聲意義甚小，空洞無物無意義法身難見。講述大圓滿散漫者的特徵：如同被風吹走的鳥毛無處安放而解脫，如同被風吹走的落葉無處依靠而解脫，如同大鵬沖天無所執著而解脫，如同小鳥雖劣卻通曉虛空之道。' 若論及大圓滿散漫時，當問佛陀本性為何，當問法身佛為何，當問語佛為何，當問意佛為何，當問境佛為何。若不知四佛之特徵，僅僅追求覺性也不能成佛。 大主尊啊是這樣的：無明時現為四種煩惱，證悟時現為四佛。若知曉證悟與未證悟之間，解脫的標誌是什麼？那標誌就是上師的教言。若未觸及教言的究竟，相未自解脫，尋找佛陀而能得到，金剛薩埵未曾如是說。 此為寶貴諍論之輪中大圓滿散漫辯析品第七。 複次大主尊問道：'啊，大師，密咒果位金剛不變乘如何？'大師開示道：'大主尊請聽，應當了知不變有五種：基礎不變本離過失，自性任運不變本離過失，語性不變本離過失，意性不變本離過失，境性不變本離過失。' 大主尊啊是這樣的：在眾生時的顯現中，每一凈除對應一煩惱，當證悟現前時，每一煩惱對應一凈除，這就稱之為佛。再細分解說：在基礎大虛空中，佛與眾生不可分為二，證悟與未證悟不可分為二，樂與苦不可分為二，輪迴與涅槃不可分為二，無二離開過失功德二者，本來離言說。 在自性任運的本質中，產生證悟與未證悟二者。證悟時成佛，未證悟時為眾生。產生樂與苦二者，證悟時現為快樂，未證悟時現為痛苦。產生輪迴涅槃二者，未證悟時流轉輪迴，證悟時得涅槃。產生煩惱與佛二者，未證悟時現為四種煩惱。講述四種煩惱的特徵：身的煩惱、語的煩惱、意的煩惱和境的煩惱。

།སྐུ་ཡི་ཉོན་མོངས་ཟག་པ་ཅན་གྱི་ལུས། །གསུང་གི་ཉོན་ མོངས་འགག་འགྲིབ་ཅན་གྱི་གསུང་།།ཐུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐུགས། །ཡུལ་གྱི་ཉོན་མོངས་མི་བདེ་གཅོང་རང་ཡུལ། །ཉོན་མོངས་བཞི་ཡི་རྩད་ནས་མ་ཆོད་ན། །བསྐལ་པར་བགྲངས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། །ཉོན་མོངས་བཞི་པོ་ཆོད་ན་སངས་རྒྱས་བཞི། ། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་བདེ་བ་ནང་ནས་འཆར། །ལྟ་བ་ཕག་ཚོད་མ་བྱེད་གདམས་ངག་ད་ལྟ་གཏུགས། །སྒོམ་པ་ཡིད་སྨོན་མ་བྱེད་མཚན་མ་རང་སར་ཁྲོལ། །སྤྱོད་པ་ཚུལ་འཆོས་མ་བྱེད་རྒྱ་ཆད་མེད་པར་གྱིས། །འབྲས་བུ་ཕྱི་མར་མ་རེ་རེ་དོགས་མེད་པར་གྱིས། །སྐུ་ཡི་ཉོན་མོངས སངས་ན་ཡིད་བཞིན་སྐུ་རུ་རྒྱས།།གསུང་གི་ཉོན་མོངས་སངས་ན་བྲག་ཆ་ལྟ་བུར་རྒྱས། །ཐུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སངས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་རྒྱས། །ཡུལ་གྱི་ཉོན་མོངས་སངས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་བཞེང་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །སྐུ་ལ་ལྷག་མ་མེད་པར་ རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡང་དག་ཡིན།།གསུང་ལ་ལྷག་མ་མེད་པར་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡང་དག་ཡིན། །ཐུགས་ལ་ལྷག་མ་མེད་པར་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡང་དག་ཡིན། །ཡུལ་ལ་ལྷག་མ་མེད་པར་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡང་དག་ཡིན། །སྲིད་པ་རྒྱ་ ཐེགས་བྱུང་བས་རྫོགས་ཆེན་ཡང་དག་ཡིན།།མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་མན་ངག་ཡང་དག་ཡིན། །བློ་ཡི་རེ་དོགས་ཆོད་པས་མན་ངག་ཡང་དག་ཡིན། །ཡིད་ཆེས་རང་ལ་ཤར་བས་མན་ངག་ཡང་དག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་གསང་ སྔགས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་གྲངས་མེད་ལ། །ཐེག་པ་རེ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་རེ། །ལྷུན་གྲུབ་མཚན་ཉིད་མི་གཅིག་པས། །ལྷུན་གྲུབ་རྩོད་ན་ཇི་ལྟར བགྱི།།ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།ལྷུན་གྲུབ་བརྗོད་པས་མི་ལང་སྟེ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། །ལྷུན་གྲུབ་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་གསུམ། །དེ་ཡང་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ པ་དང་།འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གྱི་གཞི་དང་། རང་གི་གཞིའོ། །ཀུན་གྱི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ། །རང་གི་གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པོ། །ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡས་ཀྱིས་འཁྲུལ་ ཚུལ་དང་།མས་ཀྱིས་ལྡོག་ཚུལ་ལོ། །ཡས་ཀྱིས་འཁྲུལ་ཚུལ་ཕྲ་རགས་དོན་དང་སྦྱར། །མས་ཀྱིས་ལྡོག་ཚུལ་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྦྱར། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། མྱ་ངན་འདས་པའི་སྐུའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ནི།བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་བཞི་བསྟན་པ་དང་། བྱས་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ལྔ་རུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་ལུས་མདོར་གཞག་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྩལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། མིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། གཞིའི་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གསུང་གི་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ པ་དང་།ཡུལ་གྱི་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ། ཡོངས་སུ་མི་ཟད་པ་ཆེན་པོ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པ། རྒྱ་ཆད་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།

身的煩惱是有漏之身，語的煩惱是阻礙衰減之語，意的煩惱是苦樂之意，境的煩惱是不安痛苦之境。 若不從根本斷除四種煩惱，縱經劫數亦不能得佛果。若斷除四種煩惱即成四佛，相於自處解脫則安樂從內生起。 見解莫作臆測，當今即依教言。修行莫作願望，令相於自處解脫。行為莫作偽裝，應無拘無束。果位莫望後世，應無有疑慮。 若斷身煩惱則圓滿如意身，若斷語煩惱則圓滿如回聲，若斷意煩惱則圓滿大智慧，若斷境煩惱則圓滿大壇城。 若欲成佛當如是了知。身無餘圓滿故是真正大圓滿，語無餘圓滿故是真正大圓滿，意無餘圓滿故是真正大圓滿，境無餘圓滿故是真正大圓滿。 輪迴得解脫故是真正大圓滿。相於自處解脫故是真正口訣，心無希疑故是真正口訣，信心自生故是真正口訣。 珍寶辯論輪密咒果乘品第八 複次大自在主問曰：'啊，大上師，無數乘之性相中，每一乘有一任運，任運性相各不同，任運若辯如何為？' 大上師答曰：'大自在主請聽，任運言說難盡述，分別宣說如是：任運總綱有三種，即基任運成就、道任運成就、果任運成就。' 基任運成就亦有二：一切之基及自之基。一切之基為法界虛空，自之基為自性任運。道任運成就亦有二：從上迷亂方式及從下還滅方式。從上迷亂方式配合細粗義理，從下還滅方式配合三身一體。 果任運成就亦有二：佛陀圓滿報身及涅槃之身。其中復分別宣說：宣說四種本有任運及宣說五種造作任運。 若略攝則有四種：基任運成就、自性任運成就、力用任運成就、名任運成就。 其中廣說支分：基任運成就有五：基之基任運成就、自性任運成就、意之基任運成就、語之基任運成就、境之基任運成就。 其中基任運成就即是：法界大虛空、大無盡、無礙游舞、離一切邊際。

།རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྐུ་ རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གསུང་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ལ་དོན་ རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྩོད་པའི་དུས་སུ། རང་ན་ཅི་ཡིན། བཞིན་ན་ཅི་ཡིན། ལྷུན་ན་ཅི་ཡིན། གྲུབ་ན་ཅི་ཡིན་བྱས་ལ་དྲིའོ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་མ་ཤེས་ན། །ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་བསྐལ་པར་བགྲངས་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། རང་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །ཆོས་སྐུ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རང་གི་ངོ་བོའོ། །བཞིན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཆོས་སྐུ་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དང་ལྡན པའོ།།ལྷུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་རྩོལ་བ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་ན། མ་བཅོས་ལྷུན་གྱི་མཚན་དང་ལྡན། །མ་བསྣན་མ་ཕྲི་ལྷུན་གྱི་མཚན་དང་ལྡན། །བཅོས་མེད་བསླད་མེད་ལྷུན་གྱི་མཚན་དང་ལྡན། བློའི་བྱ་བྱེད་ཀུན་དང་བྲལ་ན་ལྷུན་གྱི་མཚན་དང་ལྡན་ པའོ།།གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་སྐུ་རྩོལ་བ་ཀུན་དང་བྲལ་བར་རང་རིག་རང་ལ་ཤར། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཀུན་གྱི་ཚིག་ལས་འདས་པར་རང་རིག་རང་ལ་ཤར། །བྱས་པའི་འབྲས་བུ་འཇིག་པ་ཡིན་པར་རང་རིག་རང་ལ་ཤར། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རང་རིག་ རང་ལ་ཤར།།དེས་ན་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྡ་རུ་བསྟན་པའོ། །ཡང་རྩལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། རྩལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་ཡི་རྩལ་དང་ཡེ་ཤེས་རྩལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རྩལ་དང་གསུམ་དུ་བསྟན་པའོ། །སྐུ་ཡི་རྩལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ། སྙན་ཆ་དང་ནི་མགུར་ཆུ་དང་། །ཕྱག་གདུབ་དང་ནི་ཞབས་གདུབ་དང་། །དབུ་རྒྱན་དང་ནི་དོ་ཤལ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་ཤར་བ་ཡང་། །དེ་ཡང་སྐུ་ཡི་རྩལ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། །རིན་ཆེན་སྣ་ལྔའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །འབྱུང་ཆེན་སྣ་ལྔའི་དཀྱིལ འཁོར་རྣམས།།དེ་ཡང་སྐུ་ཡི་རྩལ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་རྩལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །ཀུན་དུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་དང་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད། །ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་དང་གསུམ་པོ་དེ། །དེ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ཡིན་ནོ།

自性任運成就也有五種：身自性任運成就、智慧自性任運成就、身與智慧無二自性任運成就、語自性任運成就、境自性任運成就。 自性任運成就有四種含義，在辯論自性任運成就時，應當詢問：'自'是什麼？'性'是什麼？'任運'是什麼？'成就'是什麼？ 大自在主啊，如是：若不知自性任運成就的本體，即使經過無數劫也無法獲得法身的本體。 其分別宣說：'自'有三種：法身自之本體、智慧自之本體、身與智慧無二自之本體。 '性'有二種：具足法身之性、具足壇城之性。 任運之相的宣說：法性遠離一切勤作故，具足無造作任運之相，具足無增無減任運之相，具足無造作無染污任運之相，遠離一切心識造作故具足任運之相。 成就之相的宣說：法身遠離一切勤作而自覺照見自性，超越一切因緣言詞而自覺照見自性，有為果是無常而自覺照見自性，自性任運成就無變而自覺照見自性。 因此說為不尋求而任運成就之表示。 複次宣說游舞任運成就：游舞任運成就有三種：身之遊舞、智慧游舞、身與智慧無二游舞三種。 身之遊舞相的宣說：耳飾與項飾，手鐲與足鐲，頭冠與瓔珞，五智自性明顯顯現，這也是身之遊舞。五色壇城、五寶宮殿、五大壇城，這也是身之遊舞。 智慧游舞相的宣說：遍尋之意、抉擇之意、決定安住之意這三者，這三者是智慧游舞。

།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྩལ་གྱི་ཡན་ ལག་ཁ་དོག་ལྔ་རུ་ཤར་བ་ལ།།ཀུན་དུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཅི་ཡིན་བརྟག་པ་དང་། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་ཕྱེ། །ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དེ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་། །གཟུང་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་གཟུང་། །འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནང་གི་ སེམས་ལ་བྱུང་།།སྐུ་ཡི་རྩལ་དང་ཡེ་ཤེས་རྩལ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྩལ་དང་གསུམ་པོ་དེ། །རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ཅིག་གདའ། །མ་རྟོགས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཅིག་གདའ། །རྟོགས་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་གདའ། །འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལམ་གྱི་འཁྲུལ་བར་གདའ། །འཛིན་པ་སྨིན་ན་ སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་གདའ།།ཕྱི་ལ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་ནང་ལ་འཛིན་པའི་སེམས། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པར་བགྲང་བ་མིན། །འཛིན་པ་བྱུང་ན་ཆོས་ཉིད་གཟུང་ཡང་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །འཛིན་པ་མེད་ན་དུག་ལྔ་བཅད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་དུག་ལྔའི་ཚུལ། །རྨོངས་པ་ རྣམས་ལ་ལྟར་སྣང་ཚུལ་དུ་ཕྱེ་བ་ལས།།ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་དུག་ལྔར་ཕྱེ་བ་མེད། །དུག་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བཙལ་ཐབས་མེད། །བཙལ་བས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བརྒྱ་ལ་རྙེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་མིན། ། འབྱུང་ཆེན་ལྔ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ནས། །མ་བུས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཙལ་ཐབས་མེད། །ཟག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་སྤངས་ནས། །ཡིད་བཞིན་སྐུ་ལ་བཙལ་ཐབས་མེད། །བརྒྱ་ལ་རྙེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་མིན། །སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་འཁོར བའི་ཆོས་ཡིན་པས།།འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་ན་སྤོང་ལེན་བྱ་མི་དགོས། །སྤོང་བ་དང་ནི་ལེན་པ་དང་། །སྒྱུར་དང་སྒྲུབ་དང་འགེགས་པ་དང་། །སྣོན་པ་དང་ནི་འབྲིང་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པར་བགྲང་བ་མིན། །འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་ཆོད་ཅིང་ལྷུན་ གྲུབ་ཕྱེད་ཙམ་ན།བློ་ཡི་བྱ་བྱེད་མི་དགོས་ཅོག་གི་བཞག་པས་ཆོག་པའོ། །ཡང་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། །མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །ནང་གི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །གསང་བའི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་པོ། །ཕྱི་ཡི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་ པ་ནི།།ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་མིང་དང་བྲལ་བ་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཀྱིས། །མིང་མེད་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས། །མིང་གི་འཁྲུལ་པ་དངོས་པོར་སྨིན། །མིང་གི་བཏགས་ཚུལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་བཅུ་དང་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཡང་། །འབྱུང་ ཆེན་ལྔ་ཡི་མིང་བཏགས་དངོས་པོར་སྨིན་པའོ།།ནང་གི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་མིང་མེད་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་པས། །མིང་མེད་དེ་ལ་མིང་བཏགས་མིང་གི་འཁྲུལ་པ་སྨིན། །མིང་གི་བཏགས་ཚུལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡན་ ལག་ལྔ་ཡི་མིང་དང་དབང་པོ་ལྔ་ཡི་མིང་།།དོན་སྙིང་ལྔ་ཡི་མིང་དང་ནང་ཁྲོལ་ལྔ་ཡི་མིང་། །བདུད་རྩི་ལྔ་ཡི་མིང་དང་ནད་ལྔའི་མིང་བཏགས་པས། །ནང་ལ་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་དངོས་པོར་སྨིན་པའོ། །གསང་བའི་མིང་གི་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་ཡོན་ཏན་སྟོང་ལྡན་མ་རིག་ པས།།རང་གསང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཤེས་རབ་མུན་པ་ཅན། །རང་མགོ་རང་གིས་འཚོག་པའི་ཤེས་རབ་མུན་པ་ཅན། །རང་བཙོན་རང་གིས་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་མུན་པ་ཅན། །མུན་པའི་གཏིབས་ནས་བླ་མས་མ་བཏོན་ན། །རྟག་ཏུ་སྨག་གི་མུན་རུམ་ཆེན་པོར་ཉལ་བའོ།

身與智慧無二之力的支分顯現為五種顏色。以遍尋之意觀察其為何，以抉擇之意分析其顏色形狀，以決定之意于所分別中決定執取。一切所取皆取于外境，一切能取皆生於內心。 身之力與智慧力，以及無二之力這三者，若證悟則是成佛之因，若未證悟則是輪迴之因。若證悟則是大果，若生執著則是道之迷亂，若執著成熟則是大苦。 外之所取境與內之能取心，不計入佛乘。若生執著，即使執取法性亦是分別。若無執著，即使斷五毒亦無障。 五智慧與五毒之理，對愚者而言顯現為分別之理。于見到真實義之大瑜伽士，無有五智慧與五毒之分別。超越斷除五毒之後，五智慧亦無尋求之方法。以尋求不能獲得，即使百次獲得亦非佛乘。 超越捨棄五大元素壇城之後，母子大壇城亦無尋求之方法。捨棄有漏之身後，于如意身亦無尋求之方法。即使百次獲得亦非佛乘。 一切取捨皆是輪迴法，故不應依止輪迴法。相於自處解脫則不需取捨。舍與取，轉與成，遮與增，減等，不計入佛乘。 迷亂從根本斷除而任運成就稍許時，不需心的造作，安住即可。 複次宣說名稱之任運成就：名稱之任運成就有三種，外之名稱任運成就，內之名稱任運成就，密之名稱任運成就。 宣說外之名稱任運成就：五種顏色之自性本離名稱，以三輪之造作，于無名者安立名稱。名稱之迷亂成熟為事物。名稱之安立方式如是：十方上下與五種珍寶，安立五大元素之名而成熟為事物。 宣說內之名稱任運成就：大明性之本質本無名稱，以三輪意動，于無名者安立名稱，名稱之迷亂成熟。名稱之安立方式如是：五肢之名與五根之名，五臟之名與五內臟之名，五甘露之名與五病之名安立，于內名稱任運成就成熟為事物。 宣說密之名稱任運成就：具千功德之法身以無明，自密以方便斷除之具黑暗慧，自頭自斬之具黑暗慧，自囚自執之具黑暗慧，若上師不從黑暗深處救出，則永遠安臥于大黑暗中。

། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ལྷུན་གྲུབ་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་ཙམ་ན། །བཻ་རོ་ཙ་ན་མ་ཡིན་པ། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའོ། །ཡང་རྩོད་པའི་རྩོད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྔུན་གྱི་ས་དང་རྡོ་དང་ཤིང་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ། །ལག་ཏུ་བླངས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་མིན་དྲི། ། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་གྱིས་ཟེར་བར་ཁས་ལེན་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་མིན་དྲི། །ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་གྱིས་ཟེར་བར་ཁས་ལེན་ན། །ད་ཅི་དེ་དང་མགོ་བ་སྒྲེ་སྐྱོན་རྣམས་ཚར་བར་དག་ལ། །ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ཟེར་ན། །ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་མིན་པས་སངས་རྒྱས་ཡུལ་ན་མེད། །སྨྱོན པའི་ཚིག་དང་འདྲ་སྟེ་ཁ་ཟླ་བྱ་བ་མིན།།བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་མི་འགྱུར་རྣམ་བཞི་དང་། །བྱས་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ལྔ་བཅུ་མ་ཕྱེད་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་རྩོད་ཀྱང་རྩོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །། ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །སྔོན་ན་འདུག་པའི་མཚན་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཅི་ཡང་རུང་བ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་ནི། །འདིའི་མིང་ནི་ཇི་སྐད་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་དྲི། །ས་དང་གྱོ་མོག་རྡོ་ལ་སོགས་པ་དེ། །ས་ཡང་རུང་སྟེ་གྱོ་མོག་ཡིན་ཟེར་ན། །གྱོ་མོག་ཡིན་པར་ཅིས ཤེས་བྱས་ལ་དྲི།།གྱོ་མོག་མིང་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཉིད་ནས། །གྱོ་མོག་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནས། །ང་ནི་གྱོ་མོག་ཡིན་ཟེར་རམ་།།སེམས་ཅན་བློ་ཡི་ཆོས་ཀྱིས་གྱོ་མོག་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱས་ལ་གཉའ་ལག་བསྡམས་ལ་དྲིའོ། །གྱོ་མོག་རང་ན་ རེ།གྱོ་མོག་ཡིན་ཟེར་ན། །དེ་ལྟ་ཡང་ཟེར་དུ་ཆུག་དང་བྱས་ལ་དྲིའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བློས་བཏགས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། །འོ་ན་གྱོ་མོག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། གོང་དུ་གྱོ་མོག་ཡིན་ཟེར་བ་དང་འགལ་བ་བྱས་ལ་སྐྱོན་ཚར་བར་དགལ་ལོ། །རང་གི་དེད་ཤེས་ན་སྐྱོན་གཉིས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ ནོ།།བྲོས་ཀྱང་ཐར་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་ཁོ་སྔར་གྱི་སྐྱོན་བླངས་ནས། །གྱོ་མོག་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོགས་ན་ཇི་ལྟར་འདོགས་ཟེར་ན། མིང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས། །ཁོ་བོ་འདི་ལ་གྱོ་མོག་ཏུ་འདོགས་སོ། །གྱོ་མོག་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། དཔེར་ན་རྡོ་གྲངས་མེད་པའི་ནང་ དུ་གྱོ་མོག་ཅིག་བ་ཅུག་ནས་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་ཅིག་ལ་ཡང་གྱོ་མོག་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་ན།གཞན་ཅི་དང་ཡང་ནོར་བ་མེད་དོ། །གྱོ་མོག་མིན་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གྱོ་མོག་ཅེས་ བྱའོ།།མིང་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དོན་མེད་ཟེར་ན། ཁོ་བོས་གོང་དུ་མིང་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་དོག་དཀར་དམར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ། འདིའི་ཁ་དོག་ཅི་ཡིན་བྱས་ལ་དྲི། །གོང་གི་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕར་ལ་འདྲི་བའི་འདྲི་ལུགས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་རྒ་བ་དང་། །ན་བ་དང་ནི་ཤི་བ་དང་། །ཕོ་དང་མོ་རུ་བྱུང་བ་འདི། །གནད་ཀ་གང་གིས་ཕུལ་ཞིང་ཅི་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། །རང་གི་ཤེས་པ་ཁོང་ཀློད་ལ། ། ཕར་ལ་གནད་དང་གགས་ལ་དྲིའོ།

大主尊請如是了知：對於自成之事進行辯論時，若非毗盧遮那，要分辨自成實在困難。 辯論的方式如下：取過去的土、石、木或任何一物于手中，詢問是否自成。 若承認說是自成，則問法身本性是否自成。 若承認說是自成，那麼現在這些頭髮、鬍鬚等已經枯萎，卻說法身自成， 法身非自成故佛土中不存在。如同狂人之語不值一駁。 若不能分辨所生之不變四種自成，及所作之五十種自成，即使金剛薩埵來辯論也極其困難。 寶貴辯論之輪自成相品第九。 複次大主尊如是當知：對於先前存在的相法，任取一物于手中，問其名為何。 若說是土或磚石等，是土或是磚，問其如何知是磚。 若說因為名為磚，則問：從無始以來，磚之相中，是否自稱'我是磚'？ 還是由眾生心法安立為磚之名？如是緊逼而問。 若磚自稱是磚，且讓其如是說，再問。 若說是由眾生心安立，則磚非決定，與前說是磚相違，如是指出過失。 若能自行推理，即陷入兩種過失。逃避也不可能解脫。 複次取其前過問道：對此磚你是如何安立的？ 從自然成就之名的角度，我安立此為磚。 若問何以知是磚，譬如在無數石頭中放入一塊磚，即使讓千萬個孩童去取磚，也決不會拿錯他物。 因為非磚者皆排除，故稱為異於一切非磚者。因此稱為磚。 若說名皆變化故無義，我前說名為自成。 大主尊如是當知：對任何白色紅色，問其為何顏色。當通達前述之理。 大主尊如是：應知向外詢問之方式如下：六道眾生之生、老、病、死及男女之出現，是由何要點賜予、從何而生，應放開自心如是詢問其要點與關鍵。

།ཚུར་ལ་འདྲི་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཉིད་ན། །མེ་ལོང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མེ་ལོང་དང་། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་མེ་ལོང་དང་། །ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོ་། །མེ་ལོང་གསུམ་གྱི་ནང་ན་སྣང་སྲིད གསལ་བར་ཤར།།ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མེ་ལོང་ནི། །དངོས་པོ་མཚན་མ་མ་ཡིན་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱང་མིན། །བཏེག་པས་ཐེག་པ་མ་ཡིན་མནན་པས་ནོན་པ་མིན། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །སྨྲ་བསམ་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ། །མི་བསྐྱོད་འཕོ་ལྡོག་མེད་པར་གནས། ། ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་དོན་ཆེན་སརྦ་ཁོ་ལས་འབྱུང་། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གཞི་ཡང་ཁོ་ལས་འབྱུང་། །སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་གཞི་ཡང་ཁོ་ལས་འབྱུང་། །འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི། །སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀྱང་ཁོ་ལས་འབྱུང་། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མེ་ལོང ན།།ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན། །སརྦ་མ་ལུས་གསལ་བར་བསྟན། །གསལ་ཡང་དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན། །གསལ་ཡང་དེ་ལ་མིང་འདོགས་མེད་པར་བསྟན། །དཔེར་ན་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐོག་གི་ངོ་བོ་ལ། །མར་གྱི་རང་བཞིན་གཞི་ལ་གནས་ཀྱང་ཕྱེ་བ་ མེད་པ་བཞིན།།དེ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མེ་ལོང་ན། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ། །ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་ཕྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན། །གདལ་ཁྱབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་གནས་པར་བསྟན་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མེ་ལོང་ལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ བཅུ་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་གྱི་མེ་ལོང་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ།

向此詢問時應當如是了知。在無始時， 有三種鏡子： 法性義鏡、 法身自明鏡、 阿賴耶識心鏡。 三鏡之中顯現萬有。 法性義鏡， 非是實物相，亦非色相形狀。 舉之不起，壓之不沉。 義之本性超越言思境界。 超越言思心意境界者， 無動搖變遷而住。 非是無有，大義一切從其生。 涅槃之基亦從其生。 佛陀圓滿受用身之基亦從其生。 六道眾生無餘， 器世間情世間二者亦從其生。 於法性義鏡中， 顯示一切無餘圓滿。 顯示一切無餘明瞭。 雖明瞭而示其無自性。 雖明瞭而示其無名言。 譬如初擠之牛乳本性中， 雖有酥油自性住于基中而未分離。 如是法性義鏡中， 彼三種俱住， 示雖本住而無分離。 示本住于周遍廣大之本性。 寶爭輪中法性義鏡品第十。 複次大自在主請問：'大上師尊，請示法身自明鏡。'

།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།མེ་ལོང་རྣམ་གསུམ་མ་ཕྱེ་ན། །དཔེར་ན་མོ་བཙུན་ངན པའི་གཡོས་དང་འདྲ།།གཡོས་སྣ་མང་ཡང་ཟས་ཀྱི་རོ་མཆོག་སྟོར། །ལག་ཡད་འབད་ལ་བྱས་པས་དྲི་མ་སླར་ལ་བསླང་། །དེ་བཞིན་མེ་ལོང་རྣམ་གསུམ་མ་ཕྱེད་ཅིང་། །ཡས་འཁྲུལ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི། །མི་སྐྱ་ཕལ་པོ་སླུ་བའི་སྟོན་པ་ཡིས། །རེ་བ་སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་རེ། ། ལྷུང་བ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་། །མཐོ་རིས་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་བ་གཉིས། །ཐ་སྙད་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཕྱེད་པས། །འཁོར་བའི་སྟོད་ལ་མནན་པ་ཡིན། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་མེ་ལོང་ན། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས གསལ་བར་སྟོན།།ང་ཡིས་ཁྱོད་ལ་ལེགས་པར་བསྟན་པར་བྱ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་གཡེང་བ་མ་བྱེད་པར། །མེ་ལོང་གསུམ་ལ་གསལ་བ་འདི་ཡིན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་མེ་ལོང་སྐད་པ་འདི། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ དུས་ཉིད་ན།།སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་མིང་ཡང་མེད། །ཕོ་མོ་མ་ནིང་མིང་ཡང་མེད། །སྐྱེས་པ་རྒས་པའི་མིང་ཡང་མེད། །ན་བ་ཤི་བའི་མིང་ཡང་མེད། །ཆགས་སྡང་ལྔ་ཡི་མིང་ཡང་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མིང་ཡང་མེད། །ཉི་མ་ཤར་ནུབ་ མིང་ཡང་མེད།།ཁ་དོག་དཀར་དམར་མིང་ཡང་མེད། །མེ་ལོང་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་བྱུང་། །གསུང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱུང་། །ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱུང་། །ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱུང་། །ཆོས་ཉིད་མེ་ལོང་གསལ་ བའི་ནང་ཉིད་ན།།སྐུ་ནི་དམིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་བཞུགས། །གསུང་ནི་གཡོ་མེད་མི་གཡོའི་གསུང་དུ་བཞུགས། །ཐུགས་ནི་རང་གསལ་རྟོག་པ་མེད་པར་བཞུགས། །ཡུལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དུ་བཞུགས། །དེ་ལྟར་བཞུགས་པར་ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་ མེ་ལོང་ནང་ན་གསལ།།ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་ཉིད་ན། །སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་བཞུགས། །གསུང་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་གསུང་དུ་བཞུགས། །ཐུགས་ནི་སྐྱི་བསེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་སུ་བཞུགས། །ཡུལ་ནི་སྐུ་ཡི་རྩལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞུགས། །དེ་ ལྟར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ནང་ཉིད་དུ།།སྐྱི་བསེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ལ་ལྡང་ཉལ་བྱུང་བ་ན། །སྔར་འཁྲུལ་མ་མྱོང་དབང་གིས་ལྡོང་ཉལ་ངོ་མ་ཤེས། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་ཡོན་ཏན་རང་གིས་རང་མ་རིག་།ཆོས་སྐུ་གསལ་བའི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་ཤར། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་དཔག་ ལྡན་པའི་ཁ་ཉིད་དུ།།སེང་གེས་མགོ་སྤྲུགས་མཆེ་གཙིགས་གཟེངས་བསྟོད་པས། །ཆུ་ཡི་ནང་གི་སེང་གེ་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རང་གིས་མ་རིག་ནས། །རང་གིས་ཇི་ལྟར་སྤྲུགས་པ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཡི་ནང་གི་སེང་གེས་སྤྲུགས། །ང་ལ་བསྡོ་བ་ཡིན་སྙམ་ང་རྒྱལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེས། ། ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་མཆོངས། །རང་གིས་རང་མ་རིག་པས་འཁྲུལ་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །དེ་བཞིན་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་ཉིད་དུ། །ཆོས་སྐུ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལྡན་གྱི། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་སེང་གེའི་གཟུགས་ཉིད་གསལ་བ་བཞིན། །སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ གསལ་བར་ཤར།།གསལ་བ་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་མ་རིག་ནས། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཉིས་འཛིན་བྱུང་བ་འགྲེལ་ཆེན་ནང་ན་གསལ། །རིག་པའི་ལྡང་ཉལ་མ་རིག་པས། །ཆགས་ལྡང་ལྔ་རུ་བྱུང་བ་འགྲེལ་ཆེན་ནང་ན་གསལ། །དཔེར་ན་སྐྱི་བསེར་རླུང་ལ་ལྡང་ཉལ་བྱུང་བ་ ཡིན།།སྐྱི་བསེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ལ་ལྡང་ཉལ་བྱུང་བ་ལས། །སྐྱེས་པ་དང་ནི་རྒས་པ་དང་། །ན་བ་དང་ནི་ཤི་བ་དང་། །ཕོ་དང་མོ་རུ་བྱུང་བ་དང་། །

大導師開示道：'大主尊請聽，若不分辨三面鏡，就如同拙劣女僧的烹飪一般，雖有多種菜餚卻失去了美味，徒勞費力反而增添污垢。同樣，若不分辨三面鏡，未能確定上下錯亂，普通凡夫欺騙性的導師，雖希求佛果，卻墮入三惡趣。上升三善道與墮入三惡趣這兩者，世俗導師們因未能分辨，而被壓在輪迴之上。' 大主尊啊，是這樣的，在法身自明之鏡中，一切無餘皆明顯顯現。我將為你善加開示。大主尊請勿心生散亂，此三面鏡的明晰是這樣的，請以身語意三門恭敬諦聽。所謂法身自明之鏡，在無始時際，既無佛與眾生之名，亦無輪迴涅槃之名，無男女中性之名，無生老之名，無病死之名，無五毒之名，無五智之名，無日出日落之名，無白紅顏色之名。 在三面鏡中出現三種特徵，語言出現三種特徵，心意出現三種特徵，境界出現三種特徵。在法性明鏡之中，身安住為無緣法身，語安住為不動之語，意安住為自明無分別，境界安住為法性虛空境界。如是安住於法身自明鏡中顯現。 在法身自明鏡顯現之中，身安住為圓滿報身，語安住為如回聲之語，意安住為如微風之意，境界安住為身之力用顯現。如是在明鏡之中，當如微風般的心意生起動搖時，因從未經歷過迷亂而不識動搖的本性。法身自明的功德不能自知，法身明晰的功德現為過患。 譬如在深不可測的大海表面，獅子搖頭露齒而自豪時，不識水中獅子是自己的功德，隨著自己的搖動水中獅子亦隨之搖動，認為是在向我挑戰而生起極大我慢。因我慢而跳入水中，由於不能自知而產生極大迷亂。同樣，在明鏡之中，法身具有色相，如同水中顯現獅子形象一般，身的自性極為明顯顯現。 由於不識明顯是自己的功德，產生對一法執二的分別，這在大疏中明顯可見。由於不識覺性的動搖，產生五種貪著，這在大疏中明顯可見。譬如微風生起動搖，如微風般的心意生起動搖而產生生、老、病、死以及男女等。

ན་བ་དང་ནི་ཤི་བ་དང་། །ཕོ་དང་མོ་རུ་བྱུང་བ་དང་། །ཉི་ཤར་བ་དང་ཉི་ནུབ་དང་། །ས་སྲོས་པ་དང་ནམ་ལངས་དང་། །རང་གི་རིག་པའི་ལྡང་ཉལ་མ་རིག་པས། །འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་འཁོར་ ལོའི་ནང་ན་གསལ།།ཆོས་སྐུ་གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ལས། །ཁ་དོག་ལྔ་རུ་བཏགས་པ་འགྲེལ་ཆེན་ནང་ན་གསལ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་དེ། །སྨྲ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས་པར་འགྲེལ་ཆེན་ནང་ན་གསལ། །མིང་འདོགས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་འགྲེལ་ཆེན་ནང་ ན་གསལ།།ཡེ་ནས་རྩིས་བརྡབ་གཉིས་དང་འདས་པ་ཡིན་པ་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་པས། །ཀུན་དུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་བཙལ་ནས། །གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་ངོར་གཏན་ལ་ཕབ། །ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་ངོར་ངེས་ པར་གཞག།།མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཕྱི་རུ་ཤར། །ཡེ་ཤེས་ཕྱི་རུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཁ་དོག་ལྔ་ལ་ཡེ་ནས་མིང་མེད་དེ། །མིང་གི་འཁྲུལ་པས་དཀར་དམར་ལ་སོགས་ལྔ་རུ་བཏགས། །མེད་པ་མ་ཡིན་དོན་ཆེན་ཡེ་ནས་སྣང་། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་ པོ་མ་བཅོས་ཡེ་ནས་སྣང་།།སྣང་ཡང་མིང་དུ་གདགས་སུ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའོ། །མིང་དུ་བཏགས་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བཀའ་དང་འགལ། །གསལ་ལ་རེག་བྱ་མེད་པར་མ་ཤེས་ན། །ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དོན་ལ་ཆད་པ་ཡིན། །ཤེལ་གྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ཞལ་ནས་དེ་སྐད་གསུངས། །བཻ་རོ་ཙ་ ནའི་བློས་བཏགས་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་གྱི་མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། །ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཞེས་ ཞུས་སོ།།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་དུ། །སེམས་ཀྱི་འཆར་ལུགས་བརྗོད་པས་མི་ལང་སྟེ། །བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས། །སེམས་ཉིད་ཡིད་དུ་འཆར་བ་དང་། །སེམས་ཉིད་རྟོགས་པར་འཆར་བ་དང་། །སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འཆར་བའོ། །སེམས་ ཉིད་ཡིད་དུ་འཆར་བ་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་ཡོད།།ཡིད་གཡོ་མི་གཡོ་རུ་འཆར་བ་དང་། ཡིད་ཐོལ་གང་བ་རུ་འཆར་བ་དང་། ཡིད་མི་འདོགས་ནུས་པར་འཆར་བའོ། །ཡང་སེམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །མར་ལྡན་སེམས་སུ་འཆར་བ་ དང་།།ཡར་ལྡན་སེམས་སུ་འཆར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་སེམས་སུ་འཆར་བའོ། །མར་ལྡན་སེམས་སུ་འཆར་བ་ནི། །ངན་སོང་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཡར་ལྡན་སེམས་ལ་འཆར་བ་ནི། །མཐོ་རིས་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཐེ་ཚོམ་ཅན་དུ་འཆར་བ་ནི། །དོན་ བྱེད་གང་ཡང་ནུས་པ་མིན།།འདི་རུ་སྡུག་ལ་ཕྱི་མར་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་རྣམ་བཞི་སྟེ། །སྐུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དང་། །གསུང་གི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དང་། །ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། ། དཔེ་དང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་དོན་ཆེན་གཏན་ལ་འབེབས། །དཔེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སྐུ་ཡི་དཔེ་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཔེ། །ཡུལ་གྱི་དཔེ་དང་གསུམ་དུ་བསྟན། །གསུང་ལ་དཔེ་ཡིས་མི་བསྟན་ཤུགས་ལས་ཆོད་པ་ཡིན། །རེ་ཞིག་མཚོན་ན་བྲག་ཅ་ལྟ་བུས་མཚོན། །སྐུ་ཡི་དཔེ་ནི་མན་ཤེལ དག་པ་ཡིན།།ཐུགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་སྐྱི་བསེར་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཡུལ་གྱི་དཔེ་ནི་གཞའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་སརྦ་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ལ་བསྟན། །དེ་རྣམས་དཔེ་ཡིས་མ་མཚོན་ན། །རྨོངས་པས་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

生與死，男與女，日出與日落，黃昏與黎明，由於不了知自己覺性的起臥，是迷亂的根本，這在輪中明示。 從法身深明大智的功德中，分為五種顏色，這在大疏中明示。 大壇城的本性，超越一切言說，這在大疏中明示。 遠離一切名言，這在大疏中明示。 本來超越二種計度，由於意識動搖於三輪，以遍尋之意遍尋后，以決定之意于意境中決定，以確定之意于意境中確定。 由無明迷亂力，智慧向外顯現。由智慧向外顯現的自性，五種顏色本來無名，由名言迷亂安立為白紅等五色。 非無，本來顯現大義，本來顯現無造作大壇城。 雖顯現而無絲毫可安立名言。若安立名言則違背金剛薩埵教言。 若不知明而無所觸，則于普賢義有缺失。 水晶童子如是宣說，非毗盧遮那所假立。 如是宣說。寶貴諍論輪之法身自明鏡顯示品第十一。 複次大自在主啟問：'啊，大上師，請為顯示一切基心之明鏡。' 大上師開示道：'大自在主請聽，於一切基心之明鏡中，心的顯現方式難以言盡，總攝則歸為三種：心性顯現為意，心性顯現為覺，心性顯現為大智慧。' 心性顯現為意亦有三種：意顯現為動與不動，意顯現為突然充滿，意顯現為能不執著。 複次心有三種：顯現為下趨心，顯現為上趨心，顯現為懷疑心。 顯現為下趨心者，即行於三惡趣。顯現為上趨心者，即行於三善趣。顯現為懷疑心者，任何利益皆不能成辦。 此處痛苦而後世無果。智慧亦有四種：顯示身智慧，顯示語智慧，顯示意智慧，顯示境智慧。 于智慧決定中，以喻及詞句門中決定大義。譬喻有三種：身之喻、意之喻、境之喻三種顯示。 語不以喻顯示而由力用決定。暫且以回聲為喻表示。身之喻為凈水晶，意之喻如微風，境之喻如彩虹。 諸法皆以譬喻顯示。若不以此等譬喻表示，愚者將不能理解。

།ཡང་དག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ། །དཔེ་ཡང་མི་འཚལ་དོན་གྱིས་ཆོག་།ཀུན་ གཞི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་ཤེད་ན།།འགྲོ་དྲུག་བག་ཆགས་གཟུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྟོན། །ཡང་བག་ཆགས་ལ་ཡང་གསུམ་ཡོད་དེ། །དུག་ལྔ་རྒྱས་པའི་བག་ཆགས་དང་། །འདུས་བྱས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བག་ཆགས་སོ། །དུག་ལྔ་རྒྱས་ པའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས།།འབྲས་བུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོས་ཆོད་ན་དེས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མེད། །དུག་ལྔ་སངས་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱས། །དཔེར་ན་བོང་ང་ནག་པོ་ལྟ་བུའི་དུག་ཆེན་ལ། །སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་གྱུར་ན། །ཁ་ཟས་མ་ཡིན་རང་གི་ལུས་སྲོག་ འབྲལ།།སྤུ་སྡུག་རྨ་བྱའི་ཤིན་ཏུ་སྨན་ཆེན་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ། །དེ་བཞིན་དུག་ལྔའི་རང་བཞིན་ཀྱང་། །འགྲོ་བ་ཕལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དུག་ལྔ་འཛེམ་བག་མེད་པར་སྤྱད་གྱུར་ན། །རང་སེམས་ཚོད་མ་ལྟ་བུར་འཚོད་པར་ངེས། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས།།ཀྱི་ཧུད་སྐད་ཀྱི་འོད་ཟེར་འདོན་པར་ངེས། །དོན་གསུམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་དུག་ལྔ་བཀོལ་བ་མེད། །ཐ་མལ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་པའི་དུག་ལྔ་དེ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་བཙལ་ཙམ་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྩལ་ལས་མ་གཏོགས་པ། ། དུག་ལྔ་ལོགས་ཀྱི་ཐ་དད་མིན་པར་ཞེས། །ཐ་མལ་རྣམས་ཀྱང་དུག་ལྔའི་མིང་བཏགས་དང་། །བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་གཉིས། །ཐ་དད་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆད་མེད་པར་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་བ་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། །ཡང་འདུས བྱས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྟན་པ་ནི།།སྡིག་བཅུ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་དགེ་བཅུ་དང་དུ་ལེན། །དག་བཅུ་དང་དུ་བླངས་ནས་འཛིན་པ་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །དབང་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པ་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །དབང་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་ན་རང་གི་དོན་ལ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་ པ་ཆེན་པོར་སྤྱོད།།དབང་པོ་ཐ་མར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་རྐྱེན་ཟློག་དོན་དུ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པ་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོན་གྱི་རྩ་བ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡིན་པས། །འདུས་བྱས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཆོས་སྤྱོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐེག་ པར་བགྲང་བ་མིན།།རེ་དོགས་གོལ་སམ་ཆོད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ། །སྐྱོན་གྱི་རྩ་བར་མ་ཤེས་ཤིང་། །ནང་གི་བླ་མ་ཆེན་པོ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་མཇལ་ན། །བུདྡྷ་གཞན་ནས་བཙལ་བས་རྙེད་པར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མ་གསུངས་སོ།

對於真實義的本性，不需要比喻就足夠了。在一切基心的明鏡之中，六道習氣的形相極為清晰地顯現。 習氣又有三種：五毒增長的習氣、有為法的習氣、大智慧的習氣。 由於五毒增長的習氣力量增強，果報墮入三惡趣。以大明覺了斷則無有障礙。斷除五毒則智慧增長。 譬如黑色莨菪這樣的大毒，若是凡夫眾生食用，非但不是食物反而會斷絕自身生命。孔雀卻視之為極大良藥。極具光澤且威嚴莊嚴。 如是五毒的自性也非是凡夫眾生的行境。若無忌憚地行持五毒，必定如煮自心般煎熬。必定感受大苦。必定發出'嗚呼'的悲嘆之聲。 對於通達三義的瑜伽士，五智與五毒無有役使。凡夫所見的五毒，對於大瑜伽士的境界而言，一經尋求，除了大智慧的力用之外，五毒並非獨立存在。 凡夫們也知曉五毒的名稱與上師教授的五智二者，無有差別且無有侷限。如是了知的瑜伽士，金剛薩埵說連'迷亂'之名也不存在。 複次宣說有為法的習氣：捨棄十惡而接受十善。接受十善後以大執著而行。若為上根者則緣他人利益而以大執著而行。若為中根者則緣自利而以大執著而行。若為下根者則緣遣除此世因緣而以大執著而行。 大主尊啊，是這樣的：過失的根本是能取所取二者，緣有為法的能取所取行持，不能算作佛乘。希望恐懼、解脫與否的能取所取二者，若不知其為過失根本，且未曾一再面見內在的大上師，金剛薩埵未說從他處尋求能得佛果。

།ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བག་ཆགས་བསྟན་པ་ ནི།།བླ་མ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་རང་རིག་རང་ལ་ཤར། །རྒྱུད་དང་ལུང་དང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དང་། །རང་གི་རིག་པ་བཞི་རུ་གྱོལ་འགྲུས་མེད་མཐུན་ན། །གང་དུ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ལ། །རེ་དོགས་མེད་པར་རིག་པ་ནང་ནས་ཤར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་དེ། །ཆེ་དཀར་མ་ བཙལ་ཤུགས་ལས་དྲན་པའི་ཚེ།།མི་བཅོས་མི་བསླད་མ་བཅོས་སོ་མར་གཞག་།དེ་ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མདའ་རྩལ་ཅན་གྱི་དང་ཞྭ་ལ། །ཕང་པ་གང་བ་བཀང་ཡང་གཏད་ས་མདེའུ་རྩེ་གང་། །དེ་བཞིན་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཁྲུལ་ པ་རྩད་ནས་བཅད་ཅིང་ཐེག་སྒོ་མང་བསྟན་ཡང་།།ཡང་དག་དོན་ལ་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་གཉིས། །སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི་རུ་འདུས། །བཞི་པོ་རང་ཡང་དོན་ཆེན་གཅིག་ཏུ་འདུས། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་སྐུ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལྡན་དེ། །ཆེ་དཀར་མ་བཙལ་ཤུགས་ ལས་དྲན་ན་ལྟ་བ་ཡིན།།དེ་ལ་མ་བཅོས་གནས་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །གཏིང་གསལ་ཡེངས་བ་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་དེ། །སངས་རྒྱས་སྒོམ་སྟེམ་མཛད་ལ། །སེམས་ཅན་སྒྲིན་ཏེ་མ་བཅོས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལས་འདས་པ་དེ། །དཔེར་ན་སྒོག་སྐྱའི་དྲི་ བཞིན་དུ།།ཡེ་ནས་རང་ཆས་ཡོད་པར་རང་གི་རིག་པ་དེ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །བཙལ་བ་མེད་པར་དབྱིངས་དང་མཇལ་བ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཡིན། །བགྲོད་པ་མེད་པར་ས་ཆེན་ནོན་པ་ཡིན། །རྟག་ན་རྟག་ཏུ་བས་ཏེ་ཆོས་སྐུ་རྟག་པ་ཡིན། ། ཆད་ན་ཆད་དུ་བས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཆད་པ་ཡིན། །བྲལ་ན་བྲལ་དུ་བས་ཏེ་བློ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །སྟོར་ན་སྟོར་དུ་བས་ཏེ་དུག་ལྔ་སྟོར་བ་ཡིན། །སྟོངས་ན་སྟོངས་སུ་བས་ཏེ་འཁོར་བ་སྟོངས་པ་ཡིན། །གྲོལ་ན་གྲོལ་དུ་བས་ཏེ་མཚན་མ་གྲོལ་བ་ཡིན། །ནུབ་ན་ནུབ་ཏུ་བས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནུབ་པ་ཡིན། །སངས ན་སངས་སུ་བས་ཏེ་སྐྱོན་རྣམས་སངས་པ་ཡིན།།རྒྱས་ན་རྒྱས་སུ་བས་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་ཡིན། །སྟོར་ན་སྟོར་དུ་བས་ཏེ་གཟུང་འཛིན་སྟོར་བ་ཡིན། །རྙེད་ན་རྙེད་དུ་བས་ཏེ་ལྷུན་གྲུབ་རྙེད་པ་ཡིན། །འདས་ན་འདས་སུ་བས་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ དུ།།ཤེལ་གྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ཞལ་ནས་དེ་སྐད་གསུངས། །མངའ་བདག་བློ་ལ་མ་བརྗེད་བརྟན་པར་གྱིས། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། །འགྲོ་ བ་རིགས་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི།།དབང་པོ་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི། །རྒྱབ་ཏུ་མ་ཆགས་མདུན་དུ་ཆགས་པ་ནི། །གནད་ཀ་གང་གིས་འཕུལ་ཞིང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།འགྲོ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་ལྔ་མདུན་དུ་ ཆགས་པ་བསྟན་པ་ནི།།ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་གདགས་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། །མ་གོ་བ་ལ་བརྡ་ཙམ་ཚིག་ཏུ་མཚོན་པ་ཡིན། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ལ། །ཕྲ་རགས་བརྩིས་ནས་མིང་འདོགས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཕྲ་རགས་བརྩིས་ཤིང་ཡང་དག་དོན་དང་ མ་སྦྱར་ན།།འཁྲུལ་པ་ཆོད་པར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྲ་རགས་བསྟན་པ་ནི། །ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཕྲ་རགས་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དབྱིངས་ཀྱི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བསྟན་པ་དང་། །ཟེར་གྱི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བསྟན་པ་དང་། །སྤྲུལ་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བསྟན་ པའོ།

又，宣說大智慧習氣：大上師的教言在自覺中顯現於自身。密續、傳承、上師教言，以及自己的覺性四者若相合，于所宣說的四種智慧，無有希疑，覺性從內顯現。那大明澈的本性，不尋不求自然憶起時，不造作不污染，任其本然而住。此復當知大主尊如是：譬如善射之人的箭囊，雖裝滿一箭囊，但瞄準處僅箭尖大小。如是，對顯現及輪迴諸法，從根本斷除迷亂並宣說眾多乘門，然究竟義理攝於見修二者，行果攝於四者，四者復攝於一大義。此復當如是了知：具色相的法身，不尋不求自然憶起即是見地。于彼不造作而安住即是禪修。明澈深邃無散亂即是行持。那大明澈的本性，諸佛已證得，眾生尚未證得而本然如是。超越眾生心智者，譬如韭菜之香，本自具足的自覺性，大果不求自然成就。無尋求而與法界相會。無修證而成就大義。無行進而達至大地。若說常，即恒常，法身是常；若說斷，即永斷，分別念斷；若說離，即永離，與心智離；若說失，即永失，五毒失；若說空，即永空，輪迴空；若說解，即永解，相狀解；若說沒，即永沒，痛苦沒；若說凈，即永凈，過失凈；若說增，即永增，功德增；若說失，即永失，能所取失；若說得，即永得，任運得；若說度，即永度，涅槃度。于殊勝聖地印度，水晶童子如是宣說。主尊當於心中堅固不忘。寶貴諍論之輪阿賴耶心鏡宣說品第十二。複次大主尊問曰：大師啊！六道眾生的五根之相，后不執著前執著，以何關要推動及如何迷亂？如是請問。大師宣說：大主尊聽！宣說眾生五根向前安立：法身本性雖超越一切所詮，然為未解者以言詞表示。普賢本性一味無別中，依粗細分別而立三種名相。若計較粗細而不契合真實義理，金剛薩埵未說能斷除迷亂。宣說普賢粗細：普賢粗細有三種：宣說法界普賢、宣說光明普賢、宣說化身普賢。

།དབྱིངས་ཀྱི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བསྟན་པ་ནི། །མི་གཡོ་མི་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ན། །རོལ་པ་འགག་མེད་མི་ཟད་མཛོད་ཆེན་ན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ན། །ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་གསལ་གཞན་མི་གསལ་བར་བཞུགས། །མཐའ་དབུས་མེད་པ་དབྱིངས་སུ་ བཞུགས།།དབྱིངས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱའོ། །ཟེར་གྱི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་ངོ་བོ་འགྱུར་མེད་ལ། །གཡོ་མི་གཡོ་ལས་ཟེར་ཙམ་གཡོས། །ཡེ་ཤེས་ཆ་ཕྲ་ཟེར་ཙམ་གཡོས་པ་ལས། །ཟེར་གྱི་རང་བཞིན་ཇེ་རགས་ཇེ་རགས་སོང་། །ཇེ་རགས་ སོང་བའི་དབང་གིས་མིང་འདོགས་ནུས་པར་བྱུང་།།ཕྱི་ཡི་སྣོད་དང་ནང་གི་བཅུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་། །གསལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་ལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ངོ་མ་ཤེས། །ཡེ་ཤེས་ཕྱི་རུ་རྒྱས་པར་ཤར། །ཕྱི་ལ་ཤར་ཚད་ཁ་གསལ་ཡིན་པར་ངེས། །ཕྱི་རུ་གསལ་བས་ཕྱི་ཡི་ འཛིན་པ་བྱུང་།།ཕྱི་ཡི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་གསལ་བ་དེ། །རྒྱབ་ཀྱིས་མ་མཐོང་མདུན་གྱིས་མཐོང་བར་གཟུང་། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་ལ་མདུན་རྒྱབ་མེད་པར་མ་རིག་པས། །དབང་པོ་ལྔ་ཡང་མདུན་དུ་ཆགས་པར་ངེས། །ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གསལ་ བར་ཤེས་ན་གཏིང་གསལ་ཆེན་པོ་ཡིན།།གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་དེ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན། །མ་བལྟས་རང་ལ་གསལ་བར་ངེས། །མ་བལྟས་རང་ལ་གསལ་ན་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན་པར་ངེས། །རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བར། །ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་གསལ་ན་ཁ་གསལ་ ཡིན།།འགག་མེད་མ་འགགས་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་གསུམ། །ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པར་མ་གཏོགས་པས། །ཟེར་གྱི་རང་བཞིན་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྤྲུལ་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡེ་ ནས་འགྱུར་མེད་ལ།།ཟེར་གྱི་འཛིན་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་ཤར། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ནི། །འགག་མེད་མ་འགགས་དབྱེར་མེད་གསུམ་པོ་དེ། །ཆོས་སྐུ་རྒྱ་མ་ཆད་དུ་མ་ཤེས་པས། །ཆོས་སྐུའི་རྩལ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པ་བྱུང་། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། ། ཆོས་སྐུའི་རྩལ་གྱིས་ཡན་ལག་འགག་མེད་ལ། །ཡེ་ཤེས་རྩལ་གྱིས་ཡན་ལག་མ་འགགས་ཀྱིས། །སྐུ་ཡི་རྩལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཟེར་གྱི་རྩལ་སྣང་གིས། །ཁ་དོག་ལྔ་ལ་མིང་བཏགས་ཕྱི་ཡི་སྣོད་དུ་འཁྲུལ། །གསལ་བ་ལྔ་ལ་མིང་བཏགས་ནང་གི་བཅུད་དུ་འཁྲུལ། །སྐུ་དང་ཡེ ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་མ་རིག་པས།།དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཉིས་འཛིན་བྱུང་བས་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ནས་དེ་ལས་འགྱུར་མེད་ཀྱང་། །ལྟར་སྣང་ཚུལ་དུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྐུ་རུ་སྣང་། །རེས་འགའི་ཚེ་ན་ལྟར་སྣང་ངོ་བོ་ལ། །ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐུ་སྤྲུལ་ནས། ། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་སྤྱོད། །རེས་འགའ་མི་དང་བྱོལ་སོང་ལུས་སུ་སྐུ་སྤྲུལ་ནས། །ཆགས་སྡང་བཅུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་སྤྱོད། །རེས་འགའ་ཡི་དགས་དམྱལ་བའི་ལུས་སུ་སྐུ་སྤྲུལ་ནས། །སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་རྒྱས་པར་སྤྱོད། །དེས་ན་སྤྲུལ་པའི་ཀུན་དུ བཟང་པོ་ཞེས་སུ་བསྟན་པའོ།།ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་གྱུར་ན། །རྩོད་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་བསྟན་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། །ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས་ འབྱུང་བའི་འབྱུང་ལུགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་།།གནས་པའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ།

關於法界普賢的教法：在不動不變的法性虛空中，在無礙游舞無盡藏中，在無變化的廣大剎土中，法身的本性自明而不明他地安住。無邊無中地安住於法界中。彼即稱為法界普賢。 關於光明普賢的教法：于自明不變的法身本性中，從動與不動中放射光明，從智慧微細處放射光明，光明的自性漸漸變粗。因漸粗而能安立名稱。 外器世界與內情世界的本性，于明顯功德廣大中，自性任運成就而不識，智慧向外廣大顯現。外顯現皆必定明顯。因外明顯而生外執著。 外在自性極為明顯可見。五種顏色的自性明顯，執著為背後未見前面可見。因無明不知智慧本尊無前後，故五根必定形成於前方。若知內外二者明顯即是大明徹。 大明徹的本性，譬如日輪的精華，不觀自明必定。若不觀而自明則必定是唯一佛性。本性不明顯而外相明顯是表面明顯。 無礙、未阻、不二三種教法，除了是法身一味明點外，光明的自性無上下方隅而變化。 關於化身普賢的教法：法身本性本來不變，以光明執著而顯現為化身。其迷亂情況教示如下：彼無礙、未阻、不二三者，因不知是無邊法身，於法身力用上生智慧執著。 其分別教示為：以法身力用支分無礙，以智慧力用支分未阻，于身之力用上以智慧光明力用顯現，於五色安立名稱而迷為外器，於五明安立名稱而迷為內情。因無明不知身與智慧無二，執一法為二而迷亂。 雖然法身本來無變，但現相上顯現為六道眾生身。有時于現相本性中，化現為天與非天身，廣大受用五欲妙欲。有時化現為人與旁生身，廣大受用十種貪嗔。有時化現為餓鬼地獄身，廣大感受種種痛苦。故稱為化身普賢。 若分辨普賢細粗，即教示解脫一切諍論。此為寶諍輪中分辨普賢細粗品第十三。 複次大自在主請問：啊，大上師，請教示諸大種生起的生起方式與安住的安住方式。

།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།འབྱུང་བའི་འབྱུང་ལུགས་བསྟན་པ་ནི། །འབྱུང་བའི་འབྱུང་ལུགས་རྣམ་ གསུམ་སྟེ།།ཆོས་ཉིད་མ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་། །ཆོས་ཉིད་བུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་། །མ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་མ་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ལུགས་རྣམ་གསུམ་ཡོད། །འོད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐོགས་རྡུགས་མེད་ པར་འབྱུང་བ་དང་།།རླུང་གི་གསུང་ལ་འགག་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་། །རིག་པའི་ཐུགས་ལ་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་བུ་ཡི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ལུགས་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་འབྱུང་བ་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣོ་ལ་གཅོད་པར་འབྱུང་ བ་དང་།།གསལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཁ་དོག་ལྔ་རུ་འབྱུང་བའོ། །མ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཐ་དད་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འབྱུང་བ་དང་། །དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་བཞིན། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་། །རེག་བྱའི་ ཐོགས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་ཡེ་ནས་གཅིག་པར་འབྱུང་བའོ།།དཔེར་ན་གཞའ་ཚོན་དང་བ་བཞིན། །མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡེ་ནས་གཅིག་།དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ཉིད་དུ། །ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྫོགས་པ་དེ། །མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཞིན། །མ་འདྲེས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡེ་ནས་གཅིག་།དཔེར་ན་ཤེལ་དང་རྒྱུས་པ་བཞིན། །ངོ་བོ་འདྲེས་པ་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས། །དཔེར་ན་གང་གཱའི་ཆུ་བོ་བཞིན། །རེག་ལ་མ་འབྱར་བ་རུ་ཡེ་ནས་གནས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མ་བུ་མ་ཕྱེད་ཅིང་། །འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་མ་ཆོད ན།།ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ལྷུན་གྲུབ་ཤན་ནས་མ་ཕྱེད་ཅིང་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་མ་རྙེད་ན། །ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ངོ་སྤྲོད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོ་མ་རྟོགས་ན། །ཡང་དག་དོན་དང་མཇལ་བ་དཀའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་འབྱུང་བའི་འབྱུང་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། །བྱུང་བའི་བྱུང་ལུགས་མ་བསྟན་ན། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས། །བྱུང་བའི་བྱུང་ལུགས་བསྟན་དུ གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ།།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།བྱུང་ལུགས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་མིང་དུ་བྱུང་བ་དང་། །སེམས་ཀྱི་མིང་དུ་བྱུང་བ་དང་། །དངོས་པོའི་མིང་དུ་བྱུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་ ཡོད།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་བྱུང་བ་བསྟན་པ་ནི། །སྐུ་ཡི་རྒྱུད་ཉིད་ཡེ་ནས་ཅི་ཡིན་ཤེས་པ་དང་། །གསུང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ཡེ་ནས་ཅི་ཡིན་ཤེས་པ་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ཡེ་ནས་ཅི་ཡིན་ཤེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱུང་ བ་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ།།སྐུ་ཡི་རྒྱུད་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཡེ་ནས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པ་མེད། །ཡིད་ཆེས་སྙམ་ཞིང་སྙམ་བྱེད་ཆོད་པ་དང་། །གསུང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ཅི་ཡིན་སྙམ་ཞིང་སྙམ་བྱེད་ཆོད་པ་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ཅི་ཡིན་སྙམ་ཞིང་སྙམ་བྱེད་ཆོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱུང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་ གསུམ་སྟེ།།སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་བྱུང་བ་དང་། །གསུང་གི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་བྱུང་བ་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་བྱུང་བའོ།

大導師開示道：'大主尊請聽，我將宣說諸法生起之理。諸法生起之理有三種：法性母之功德如何生起，法性子之功德如何生起，以及母子無二之功德如何生起。' 又法性母之功德生起之理有三：光明身無礙生起，風之語無阻生起，覺性意無生死生起。 法性子之功德生起之理有三：身之功德莊嚴相好生起，意之功德銳利決斷生起，明性功德五色生起。 母子無二生起之功德有三：體性雖異自性為一而生起，如水中之月；現而無自性生起；觸無障礙故與大虛空本為一體生起。如彩虹般明凈，無雜圓滿本為一體。如大海中日月星辰圓滿，無雜圓滿一般，本為一體。如水晶與筋脈般，體性本無混雜而住。如恒河之水，觸而不著而本然安住。 大王當知，若不能分辨法性母子，不能從根本斷除迷亂，則極難見到真實義。若不能分辨任運，未得自性任運，則極難見到真實義。若未通達指示，未證大明性，則難見真實義。 此為寶貴諍論之輪諸法生起之理品第十四。 複次大主尊請問：'啊，大導師，若不宣說生起之理，愚者難以瞭解，故請開示生起之理。' 大導師開示道：'大主尊請聽，生起之理亦有三種：智慧名之生起，心之名生起，事物名生起。' 智慧生起亦有三：智慧之智慧生起，智慧之心生起，智慧之事物生起。 智慧生起之理：身續本來如何了知，語續本來如何了知，意續本來如何了知。 智慧之智慧生起亦有三：身續本來如何無生信解而斷除思維，語續如何思維斷除，意續如何思維斷除。 智慧之事物生起亦有三：身之本性事物生起，語之本性事物生起，意之本性事物生起。

།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣོ་ལ་གཅོད་པ་ངེས། །ཡར་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་གཅོད་པ་དང་། །མར་ལྡན་ཆགས་སྡང་ལྔ་ ལ་གཅོད་པའོ།།དེ་ཡང་གོ་བར་བྱ་བའི་བརྡ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡིན། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་སྡང་ལྔ་པོ་ཡིན། །ཆགས་སྡང་ལྔ་པོའི་རང་ བཞིན་ཡང་།།སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡེ་ནས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བརྡ་རུ་བསྟན་པ་དང་། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བརྡ་རུ་བསྟན་པ་དང་། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྡ་རུ་བསྟན་པ་དང་། །བྱ་བ་ གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྡ་རུ་བསྟན་པ་དང་།།དབྱིངས་ཉིད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྡ་རུ་བསྟན་པའོ། །བརྡ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་གཟུགས་མེད་ཁམས་ནས་ལྡོག་གོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་སེམས་ལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །སེམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་རྣོ་ལ་གཅོད་པ་ལ།།འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཡིད་གཡོས་པས། །ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མིང་འདོགས་མང་པོ་ལ། །མིང་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཞིང་ཡང་དག་དམ་པར་གཟུང་། །ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དང་ནང་གི་བཅུད་རྣམས་ལ། །མ་བཅོས་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བར་མ་ཤེས་ན། །མིང་ལ་གཙོ་རུ་བཟུང་ ཞིང་མིང་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱད།།དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན། །ཡང་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱུང་བ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་གནས་ན། །འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་འཁྲུལ་སྣང་ལ། །རྟག་གམ་སྙམ་ནས་དངོས་པོར་བཟུང་། །འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ ནི་དུས་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡེངས།།ཡེངས་པ་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་སླུ་བ་ཡིན། །ལྷ་ཡི་བདུད་དུ་འདོད་ཡོན་ལྔ་བྱུང་བས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་རང་གིས་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ལྷ་བྲན་རྣམས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་རྟག་ཞག་བདུན་གོང་ནས་འཆི་བའི་སྒྲ་བྱུང་སྟེ། །གོང་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་མ་ བསྐྱེད་པས།།སྡུག་བསྔལ་འགྱོད་པ་སྐྱེད་ཀྱང་བཟློག་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ཡོན་ཏན་སླུ་འབྲིད་ཆེན་པོར་བྱུང་བའོ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་ཡོན་ལྔ་བྱུང་ཡང་། །མི་རྟག་པ་ཡི་ཞག་བདུན་སྒྲ་བྱུང་བས། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བསྡད་པའི་བླག་མེད་པས། །འདོད་ཡོན་སེམས་ ཀྱི་ལྟར་སྣང་ཡིན་པར་ངེས།།དེས་ན་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །ཡང་དངོས་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ནི། །དངོས་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དངོས་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གོལ་ས་ཡིན་པར་ངེས། །བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་གིས། ། ལུས་སེམས་ཡུལ་དང་གསུམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གྱིས། །རིག་པ་ནང་ནས་ཤར་བས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནང་ནས་ཤར། །མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནང་ནས་ཤར། །སྲིད་པ་རྒྱ་ཐེགས་བྱུང་བས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནང་ནས་ཤར། །སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའོ།

智慧心有二種：心的本性銳利而決斷，向上具足五種智慧的決斷，向下具足五種貪嗔的決斷。 又了知標記有二種：已授記的大智慧和未授記的智慧。 已授記的智慧是上師的教言，未授記的智慧是五種貪嗔。 五種貪嗔的自性，是無人教授而本來了知的智慧。 已授記的智慧也有五種：以標記顯示如鏡智慧，以標記顯示平等性智慧，以標記顯示妙觀察智慧，以標記顯示成所作智慧，以標記顯示法界空性智慧。 若通達此標記則從無色界返回，故說是心的大智慧。 或者說心的心性有三種：心的自性銳利而決斷，三輪中意識動搖，意的自性多有名言。 對名生信而執為真實，對外境和內含，若不知無作相自解脫，則執著名言而恒時行於名言中。 這就是心的心性。 又心的實相有三種：在欲界天處，於五欲迷現，執為常有。 於五欲大受用中，剎那三時恒時散亂。一切散亂是魔的欺惑。 天魔現為五欲，天主自己也極難覺知，何況天仆。 無常七日前死亡之聲已起，因未生大精進，雖生痛苦悔恨卻極難挽回。 五欲功德現為大欺誘。 心的實相雖現五欲，因無常七日聲已起，剎那也無法停留，確定五欲是心的顯現。 故名為心的實相。 又實相智慧：實相智慧有三種，實相智慧的特徵是確定為眾生的迷處。 依殊勝上師教言，開示身心境三者，從內生起覺性而大智慧從內顯現，相自解脫而大智慧從內顯現，輪迴得以遮止而大智慧從內顯現，證悟三身無別即是證悟智慧。

། དངོས་པོའི་སེམས་ལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་དངོས་པོར་སེམས་པས་དངོས་པོའི་སེམས། །ནང་གི་བཅུད་ལ་དངོས་པོར་སེམས་པས་དངོས་པོའི་སེམས། །གསང་བའི་ཡིད་ལ་དངོས་པོར་སེམས་པས་དངོས་པོའི་སེམས། །ཡང་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ནི། །དངོས་པོའི་དངོས་པོར བྱུང་བ་རྣམ་གསུམ་སྟེ།།ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་དངོས་པོར་བཟུང་བས་དངོས་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཤར། །ནང་གི་བཅུད་ལ་དངོས་པོར་བཟུང་བས་དངོས་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཤར། །གསང་བའི་ཡིད་ལ་དངོས་པོར་བཟུང་བས་དངོས་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཤར་བའོ། །ཡང་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་ཡེ་ ནས་དངོས་མེད་ལ།།ཡིད་ཀྱི་མིང་འདོགས་སྨིན་པས་དངོས་པོར་སྨིན་པ་ཡིན། །ནང་གི་བཅུད་ལ་ཡེ་ནས་དངོས་མེད་ལ། །ཡིད་ཀྱི་མིང་འདོགས་སྨིན་པས་དངོས་པོར་སྨིན་པ་ཡིན། །གསང་བའི་ཡིད་ལ་ཡེ་ནས་དངོས་མེད་ལ། །ཡིད་ཀྱི་མིང་འདོགས་སྨིན་པས་དངོས་པོར་སྨིན་པ་ཡིན། །དངོས་ པོ་སརྦ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡིན་པས།།དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་མི་སྤྱོད་པར། །ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བསྡུས་པས་བྱས་པའི་ཆོས་དང་བྱུང་བའི་ཆོས། །བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཀྱང་འཁོར་བ་ཡིན། །བྱུང་བའི་ཆོས་ཤིག་མ་ཤེས་ ན།།བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་བྱུང་བའི་བྱུང་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་ན། །མཁའ་ལ་རྟེན་མེད་བྱ་སྒྲོ་རླུང་ཁྱེར་ འདྲ།།གནས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།གནས་ས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གནས་ས་བསྟན་པ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་གནས་ས་བསྟན་པ་དང་། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་ གནས་ས་བསྟན་པའོ།།ཡང་ཆོས་སྐུའི་གནས་ས་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཆེན་ཡིན། །རོལ་པ་འགག་མེད་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་ཡིན། །མི་གཡོ་མི་འགྱུར་འཕོ་ལྡོག་མེད་པ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་དེའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ ཡི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ཡིན།།ཞེས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་གནས་ས་བསྟན་པ་ནི། །མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་ཡིན། །ཁ་དོག་གསལ་ཞིང་ཉམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །བསྒྱུར་བས་མི་འགྱུར་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །རེག་བྱ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཉིད་ཕོ་ བྲང་ཡིན།།འོད་ལ་མཐའ་མེད་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཤོང་དང་མི་ཤོང་མེད་པས་ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་གཅིག་པས་མཐའ་དབྱིབས་བྲལ་བ་ཡིན། །མ་འདྲེས་སོ་སོར་གསལ་བས་གཞའ་ཚོན་དང་བ་འདྲ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་བསྟན་པའོ། །ཡང་སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་ཡི་གནས་ས་བསྟན་པ་ནི།།འབྱུང་ཆེན་ལྔ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡིན། །རི་རབ་རྩེ་མོའི་རི་བོའི་ཁོང་སེང་ཡིན། །རི་ཡི་མཐོན་དམན་ལུང་པ་ཡངས་དོག་ཡིན། །གླིང་བཞི་གླིང་མཚམས་མུན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །བྱེ་ཚན་མོ་དང་རྣག་ཁྲག་རྫིང་བུ་ཡིན། །ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་རི་དང་སྤུ་གྲིའི་ སོ་རྣམས་ཡིན།།གང་ལ་མིང་བཏགས་མིང་གི་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པའོ།

實有之心有三種：對外境執實有之心為實有心，對內含執實有之心為實有心，對秘密意識執實有之心為實有心。 複次，宣說實有之實相：實有之實相生起有三種：對外境執為實有則生實有之苦，對內含執為實有則生實有之苦，對秘密意識執為實有則生實有之苦。 複次，外境本來無實，由意識安立名言而成熟為實有，內含本來無實，由意識安立名言而成熟為實有，秘密意識本來無實，由意識安立名言而成熟為實有。 實有是一切痛苦之因，故不應行實有之法，應通達甚深法性。 大自在主當知：總攝造作之法與自然之法，造作之法無論多麼深奧皆是輪迴，若不知自然之法，則造作之法無有究竟。 此為寶貴爭論之輪自然生起方式品第十五。 複次大自在主請問：啊，大上師，若不知安住之相，如同空中無依之羽為風所吹，請為開示安住之相。 大上師開示道：大自在主請聽，安住之處亦有三種：法身之處所開示，報身之處所開示，化身之處所開示。 複次開示法身之處所：法性即是大虛空藏，無礙游舞無邊際，不動不變無遷轉，彼虛空之相無邊無中離方所，是法身之大剎土。 開示報身之處所：無邊際未繪之壇城，色彩明亮具莊嚴，轉變不變虛空金剛之相，離一切觸為法性宮殿，光明無邊離邊際，無容納與不容納故無偏袒，與大虛空為一故離邊形，不混各別明顯如彩虹般清凈，此為圓滿報身之大剎土開示。 複次開示化身之處所：是五大元素之大壇城，須彌山頂山腹，山之高低谷地寬窄，四洲洲間黑暗輪，熱沙與膿血池，鐵刺山與剃刀邊，于任何處安立名言，由執著名而迷亂。

།སྐྱོན་གྱི་རྩ་བ་རེ་དོགས་གཉིས་ཡིན་པས། །རེ་དོགས་རྩ་བ་མཆོད་ཅིང་། །གནས་ས་གསུམ་དུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྟོན་པ་བྱེད་པ་ཐ་མལ་ཤེས་པས་སླུ་བ་ཡིན། །གནས་ས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་གོ་གྱུར་ན། །ཀུན་དུ་བཟང་ པོས་བཤད་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་ཏུ་མེད།།ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲས། །ཁྱོད་ལ་བསྟན་དང་མི་དགོས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་གདམས་ངག་འདི་ཡི་སྒོར་ཞུགས་ལ། །བློ་ཆུང་ཤེས་རབ་རྟུལ་བ་ལ། །ཕྲ་རགས་དོན་གྱིས་ཞིབ་པར་སྟོན། །གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཞིང་ཁམས་དག་པར་མཐོང་ གྱུར་ན།།འདུས་བྱས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མང་པོས་ཆར་མི་ཕོད། །ཞེ་འདོད་ཁོང་དུ་བཅུག་ནས་དད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བསད་ན། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་བསད་པས་སྡིག་གི་ཆར་མི་ཕོད། །དེས་ན་དད་པ་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། སྒྱུ་མའི་ལུས་འདི་ཞིག་པའི་ཚེ། །ཐེག་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི། །གང་ལ་གཏད་ཅིང་སུ་ལ་གཉེར་བར་བྱ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས བཀའ་སྩལ་བ།མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།ཐེག་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི། །དད་པ་ཆུང་ལ་ཞེ་སྡང་ཆེ་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ར་རེ། །རང་གི་འདོད་པ་མ་ཕྲེལ་བར་དུ་བཀུར་སྟི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་མཁས། །འདོད་པ་ཕྲེལ་ནས་ཐབས་ཀྱིས་འབྱོལ་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ར་རེ། །བླ་མ་ སློབ་དཔོན་ཁུངས་གསང་ནས།།རང་གི་ཆེ་བ་འདོན་ཅིང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ར་རེ། །ཁྲེལ་མེད་ཟ་ཚོལ་བྱེད་ཅིང་མན་ངག་འཚོང་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ར་རེ། །ཞེ་འདོད་ཁོག་ཏུ་བཅུག་ནས་འདོད་པ་ཆེ་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ར་རེ། །རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏད་ས་བསྟན་ པ་ནི།།ཞེ་འདོད་ཆུང་ལ་དད་པ་ཆེ་བ་དང་། །སློབ་དཔོན་སྙིང་ལྟར་བརྩེ་བ་རྣམས་ལ་གཏད། །སློབ་དཔོན་མིག་ལྟར་འཚོ་བ་རྣམས་ལ་གཏད། །སློབ་དཔོན་ཆུ་ལྟར་སྐྱོང་བ་རྣམས་ལ་གཏད། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཕངས་པ་མེད་ཅིང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་གཏད། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་ འཁོར་ལོའི་གཏད་རྒྱ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ལམ་གདབ་ཅིང་བྱིན་རླབས་ཆེན་པོ་ཞུ། ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་བ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །ཐེག་པ་འདི་ཡི་སྒོ་རུ་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དོན་དང་མཇལ་བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཞེ་སྡང་ཞི་བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་བརླག་ཅིང་ཞི་བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡབ་སྲས་འཁོར་བཅས་རྣམས། །ཚེ་ལ་བར་ཆད་མེད་ཅིང་དོན་དང་མཇལ་བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྲིས་པས། །འདྲི་མཁན་སློབ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ཀུན། །ཚེ་ལ་བར་ཆད་མེད་ཅིང་དོན་དང་མཇལ་བར་ཤོག་།རིན་ཆེན་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ ་རྫོགས་སོ།

過失的根源是希望和疑慮二者，希望和疑慮是根本，如果不分辨三處，以平凡心識做教導就是欺騙。如果了知通達三處的特徵，即使普賢說法也不過如此。赤松德贊菩薩之子，不需要對你教導，你已進入此教言之門，對於智慧淺薄者，應詳細教導粗細之義。若一人見到清凈剎土，以多數有為善根也無法相比。若懷著私慾而摧毀信徒之心，即使殺害閻浮提眾生所造罪業也無法相比。因此應以悲心教導信徒。此為寶貴辯論輪安住特徵品第十六。 複次大王問道：大師尊，當此幻身毀壞時，此超勝一切乘之辯論輪，應付囑託付何人？如是問道。大師答道：大王請聽，此超勝一切乘之辯論輪，切莫落入信心小而嗔恨大者之手，在未滿足自己慾望之前恭敬承事而善於言辭，滿足慾望后又巧言脫身者之手，隱瞞上師來源而標榜自己傲慢自大者之手，無恥尋求飲食而販賣教言者之手，懷藏私慾而貪慾熾盛者之手。 寶貴辯論輪付囑對象是：私慾小而信心大者，視師如心般慈愛者，視師如眼般珍惜者，視師如水般護持者，于身命無惜而大方慷慨者。此為寶貴辯論輪付囑印品第十七。 複次大王問道：大師尊，書寫此寶貴辯論輪，祈請作吉祥祝願及賜予大加持。如是問道。大師答道：大王請聽，因書寫此寶貴辯論輪，愿入此乘之門者，得見大智慧之義。因書寫此寶貴辯論輪，愿欲界諸天，息滅墮落之苦。因書寫此寶貴辯論輪，愿息滅人道眾生之嗔恨。因書寫此寶貴辯論輪，愿三惡趣難忍之苦，剎那間消除平息。因書寫此寶貴辯論輪，愿赤松德贊父子眷屬，無壽命障礙而得見實義。因書寫此寶貴辯論輪，愿所有書寫弟子眾，無壽命障礙而得見實義。寶貴辯論輪終。