d3815聖般若波羅蜜多七百頌廣釋蓮花戒 貝瑪拉密扎 蘇仁陀拉卡拉帕巴 南卡炯 c3.5s



D3815

།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏི་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཕྱག་ན་ཨུཏྤ་ལ སྔོན་པོ་དྲི་མ་མེད་པ་བསྣམས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ལམ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདི་བརྩམས་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོས་བྱས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་ དག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལས་ལུང་ནོད་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ། །འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་པད་མོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ན་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་ཡིན་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་དུས་གཅིག་ན་བདག་གིས་ཐོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་ངས་ཐོས་སོ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་བདག་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པར་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དུས་ གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐོང་ཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་གིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་དག་སྣང་བ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ལྷའི་ དབང་གིས་དུས་ཐུང་ངུར་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡུད་པར་མཛད་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ན་བར་སྐབས་སུ་དུས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་སེམས་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིས་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་སྡུད་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་དོན་ཀུན་རྫོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་ཆོས་ཉན་པའི་བདུད་རྩིའི་རོས་ངོམས་ པ་མེད་དོ།།གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་འདའ་བར་བྱའོ། ། ཕྱོགས་བཅུར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་མ་ལུས་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་དང་། བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱིའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གང་འཆད་པ་དང་། སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བར་བགྱིའོ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

印度語稱為：聖般若波羅蜜多七百頌廣釋。藏語稱為：聖般若波羅蜜多七百頌廣釋。第一卷。 恒常頂禮手持無垢青蓮花的普觀。 爲了如來的自性以及為那些入于邪道者而著此論，為顯示其無倒自性。應如我所見般觀察如來。 宣說若行持般若波羅蜜多，則將迅速現前證得無上正等正覺。 '如是我聞'等是結集者所作之語，攝集宣說一切經義。'我'是指自己領受教法，而非他人。此說明是從世尊蓮花口中親自聽聞。'聞'是指耳識所領受，而非證悟，因為除如來外，他人無力通達如是法義。 '一時'是指某一時，因為不可能隨時都能遇到如此珍貴的經典。此說明難得遇到此經。 或者，'一時我聞'是暗示自己博學多聞，如同慈悲醫王般謙遜地表示：'一時我聞此法，其他時候我也聽聞其他法門。' 有些人說'一時'是指一剎那，由佛陀威力加持，結集者在一剎那中生起與耳識相應的意識，顯現一切經義，如同夢中由天神力在短時間內也能見到百年等事。 因此，結集者為利益所化眾生而後來宣說佛法時，中間不可能一直入定，即使心緣其他未記別處，後來結集一切經典也不相違，因為由如來威力而生起圓滿顯現一切義的智慧。 他對聽聞佛法甘露之味永不滿足。 若問其餘所化眾生為何不如是？清凈菩薩眾則確實如是。如經中說：'於一剎那能超越東方不可說不可說世界，十方亦復如是，於盡所有世界中，以一切花及一切莊嚴供養諸如來。彼等佛世尊所宣說開示一切，皆當了知。'

།ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐ་མ་འདི་དང་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདུད་བཞི་ བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བཞུགས་པ་ནི་འདུག་པའོ། །ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་འཛུད་པའོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་བཞུགས་པ་ཡོད་ དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འདི་རང་གི་དོན་ལྷུར་མཛད་པ་བཞིན་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་ཏེ་བཞུགས་ཤེ་ན། ཡུལ་དེ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡུད་པས་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ས་ཕྱོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཞོན་ནུ་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཁྱིམ་བདག་གིས་ཉོས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡུད་པས་དེ་དག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ རྩོད་པར་གྱུར་ན་བརྡ་ཕྲད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པས་ཤགས་འགྱེད་པ་རྣམས་བརྡ་སྤྲོད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་བར་ བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་།ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ལ་བརྟན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕྱིས་བཀའ་སྩལ།ཇི་ཙམ་དུ་བུ་ཐུ་བོར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་དང་པོར་སྨོས་པའི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བཤད་དོ་གཞན་དག་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉན་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་ལྟར་དགེ་བ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གཤེགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་བྱ་བ་བྱས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ལ་བསམ་པ་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་བསམ་པ་བརྟན་པས་དེ་ དག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གོ་བགོས་པས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་དག་གི་ཐེག་པ་འཆད་པའི་ཕྱིར་འདུས་པ་མང་ངོ་། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་གཟིགས་ནས་ཉི་མ་ འཆར་བ་ལ་ཡང་མ་བསྡད་པར་ཤིན་ཏུ་བཞེད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་སོ།།སྐྱ་རེང་ནི་སྣང་བའོ། །དེ་ཤར་བ་ནི་བྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་དུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་གིས་འདི་ད་ལྟར་ཚེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་དུས་ཡིན་ གྱི་གཟེགས་ཟན་པས་བཏགས་པའི་དུས་རྟག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

對於其餘的人則不會改變，因為沒有殊勝的福分，所以無法確定把握如此之義。或者應當了知，'住在舍衛城'這最後的詞與'同一時'這詞相連。因為降伏四魔，或因具足自在等功德，故稱為薄伽梵。住即安住。或者是吸引並攝受各種所化眾生之意。其他時候，則住在王舍城、廣嚴城等其他處。 為何這位為他人利益而行事者，如同專注自利一般執著於一處而住呢？經中以暗示說明此處也應當供養。由於舍衛城有許多地方，故說'勝利王'。在童子與童女混雜的園林中，是由施主給孤獨長者所購買的精舍。經中所說的地域區分等，是爲了隨順世間。如同世間人發生爭執時，想要相互理解的人們通過說明地域等差別而化解爭端一樣。 '與大比丘僧眾共住'中，大比丘僧眾應視為已斷煩惱障，且具大功德本質。正因如此稱為僧眾，因為魔等對手無法分裂，且在一個目標上堅定不移。為何菩薩大士們后說？長子們理應先說，對此說：比丘僧眾因為恒常故先說，其他則因不是一直在場故后說。如是這些菩薩聽聞無量甚深珍貴經典，如是前往無量世界行善，而聲聞已辦所作則不如是。 因發菩提心故為菩薩。因對利他之心堅定，故稱其為大士。正因如此，說他們披上了自他二利的大鎧甲。為宣說他們的乘故而集會眾多。文殊師利聖者觀見將生起諸多利益安樂，甚至不待日出便極其歡喜地前往如來處。 晨曦即光明。其升起即出現。即是時間。為何說此為現在時？因為是言說的對境。因此這是世俗時間，而勝論師所計的常恒時間是不存在的，因為一個本質不能安立早晨等差別之理。

།རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཁང་པ་དེར་སོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་།ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་གོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་གནས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནས་ལངས་ཏེ། ལམ་གང་ནས་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནས་སོང་བ་དེ་ནི་ལམ་དེར་ ཞུགས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་དང་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་བསྟན་ཏོ། །བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་སོ། །ཕྱག་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འདུད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་ བྲང་ཡོད་པ་དེར་སོང་བའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་གཟོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། ས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཡང་ན་ནང་གི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་རང་གི་ ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་དག་ལས་ལངས་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་གང་གིས་བདག་མེད་པ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བདག་མེད་པ་ གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདུག་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་བདག་མེད་པ་གཉིས་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་གཤེགས་པར་དགོངས་པར་རིགས་ན། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་གོ་ཅི་ཞེས་དགོངས་ཏེ་གཤེགས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི ཤིང་བསྲེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་དག་ལ་ས་བོན་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འབད་པ་ལོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཟབ་མོ་མཉན་པ་ལ་གུས་པས་འོངས་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ སེམས་པ་ནི་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཐོས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་བསྲེགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ལུང་ལས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་ སེམས་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་པད་མོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ། རིམ་གྱིས་དབང་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་གཅིག་ པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འཆད་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

從自己的住處出來，前往世尊如來宮殿所在之處，到達世尊如來內在安住的房舍后，坐在宮殿門外。或者菩薩從自己已成就的住處起身，從如來宮殿所在的道路前往，那就是入於此道。 如來宮殿是具足一切相的法身宮殿，'坐在宮殿門外'這句話表明住在如來宮殿附近。'觀看'是用眼睛。'禮拜'是以身語意恭敬頂禮的本質。'承事'是自己做供養等事。 又'大聲聞們'是指聖者舍利子等，從各自住處出來，前往如來宮殿所在之處。雖已成就所作，但為報恩而來觀看等世尊，住在世尊住處外的一邊，即一處地方。 或者從內在住處方向，隨各自特點而起，以通達人無我為方便，以隨順方便現證二無我相的如來住處。現證后，因證悟二無我本性的如來住處一分，即證悟人無我一分而安住於此。 如是安住者也成為堪能聽聞宣說二無我本性的般若波羅蜜多。 聖者文殊師利心趨向菩提，理應進入如來宮殿內，而大聲聞們為何在外？思維：'他們永遠不能獲得大菩提，因為燒盡煩惱樹，無法在輪迴中一世又一世圓滿菩提資糧。' 雖然他們無種子且已離大菩提精進，但當時因恭敬聽聞甚深法而來，故無過失。其他人認為他們是迴向大菩提者，以聽聞之心而來。 雖已燒盡煩惱，他們轉生各處眾生界並無矛盾，如經中說：'命終后立即在清凈佛土中，心入定中於蓮花等中化生。' 如是，他們被佛光所召喚，漸次獲得諸根，隨見眾生利益處而往生。因此，隨順一乘之理而解說是合理的。 這樣則與'乘唯一無二'等《妙法白蓮經》等所說完全相符。

།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ རིམ་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐྱ་རེང་ཤར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་འཁོད་པར་ཕན་ཚུན་དུས་བྱས་པ་ ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པར་འོས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མཁས་པ་དག་རང་གི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་བཟང་པོ་དག་ནས་བྱུང་ངོ་། །འདི་ཡང་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེན་པའི་གདུལ་བྱའི་ འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ངོར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱི།སྟོན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བཞེངས་པ་མི་མངའོ། །དེ་ལ་འོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གནས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུའོ། །ལྷགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུའོ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་འདུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཉན་ཐོས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་དག་ཉན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་ཉན་ཐོས་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་ཉོན མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་མགུ་བར་བྱ་མི་དགོས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི།འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་པས་མགུ་བར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོག་ མར་དྲིས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སམ། ཡུལ་གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཁྱེད་ཅག་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤངས་ནས་རིངས་པ་ཉིད་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་འོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ ཀྱང་བདག་དང་པོར་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཀྱི།འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཉིད་དང་པོར་རིངས་པར་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་སྔ་མའི་ཚུལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་གཉིས་ཡང་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྒོར་འདུག་པ་བདེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་འདྲི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ དེ་ལྟ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་འོངས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ།།ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རམ་དགའ་བའོ། །བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་མ་ ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་སྒོ་ཉིད་ནས་དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ཅི་དགོས་ ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མ་ངོམས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལན་ཡིན་ནོ། །མ་ངོམས་པ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然聲聞等是不同種性，但是通過這些次第而轉向大菩提，而不是通過入初地歡喜地等，所以'是聲聞種性'等說法並無矛盾。他們也是在黎明時分相約在世尊宮殿中安住，這是顯而易見的。 世尊也觀察到集聚了堪能聽聞般若波羅蜜多的眷屬，於是善巧利他者從自己殊勝的禪定住處出定。這也是針對執著如是本性的所化眾生的意樂而作的顯示，實際上佛陀恒時具足等持，並無起身。 '來到'是指進入內部住處的方便。'抵達'是指在外部住處的一方。'大聲聞集會'中提到聲聞是代表性的說法，因為菩薩們也集會於此。或者是指凡是聽聞者在此都被視為聲聞。 世尊知道聖者文殊師利已斷除無煩惱我慢，不需要使其歡喜，而聖者舍利子有無煩惱我慢，需要使其歡喜，因此首先以'舍利子，你為什麼'等詢問。'為什麼'是指原因或從何處，意思是無緣無故放棄像你們這樣的禪定安樂而匆忙不合時宜地前來是不合理的。 尊者舍利子也說'我並非最先到來，是文殊師利最先匆忙而來'，爲了敘述前情，因此說'世尊，首先是文殊師利童子'等。如來宮殿的兩個門也是進入的方便。 從'文殊，你瞻仰如來'等到'在門前等候是真的嗎'是世尊詢問文殊師利。'世尊，確實如此'等是文殊也爲了說明前來的必要而說的。重複兩次是爲了確定或表示歡喜。 瞻仰等是來此的原因，這是合理的，而不是非要確定法性真實義不可。因為通過解釋瞻仰等門而有此可能。如此下文也說'應以真如相觀如來'等。 如果資糧已圓滿，為何還需要瞻仰等呢？'為什麼'是此處提問的意思。從'世尊，如是我'等到'爲了不滿足'是回答。不滿足也是爲了希求其功德。

།བལྟ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འཆེལ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཅི་གཞན་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཀུན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་འདོད་ནས་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལྟར་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དོགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲང་ཐད་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བརྩོན་པའི་བློ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ན་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན་ཇི་ ལྟར་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་རིམས་བསྣོར་ཏེ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་བསྡུ་བའི་ དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བརྟགས་པས་དབེན་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུམ་པས་དབེན་པ་ནི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱང་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ནི་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ཡིན་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ནང་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཉིས་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ངའི་མ་མོ་གཤོམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན་།དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ན་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་ དག་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

思慮到如果執著于見佛等事，是否會損害眾生利益，世尊說道：'如是我見如來'等乃至'為利益一切眾生'。 其他人是否也想證得無上正等正覺，為利益眾生而像你這樣見佛等，還是另有其他方式？爲了斷除這種疑慮，即見佛等是其他方式的方便，世尊說道：'若有'等。 若有善男子速求成佛，具有利益世間之心者，欲見如來時，應當如是見。如何見呢？如'如我所見'等所說。 為何如是見呢？如'如是則'等所說。'則'字的含義是'因為'，因為這種正見能引生一切圓滿功德。 '世尊，我'等段落是總結前文。'則'字的含義是'因此'。其他人則認為順序顛倒，總義為'我與一切眾生皆為一切智智'。 你如何見如來？說'以真如相'。如來體性即是真如空性。此說明應以不二智慧的本性見世尊。 為何如此？因為離戲論即與不二智慧無別。譬如離瓶即與離瓶的地面無異，同樣，不二智慧與離二取也無異。 若見如來，爾時你是能取，如來是所取，有能取所取，豈不違背空性？'以真如相見'這句話似乎自相矛盾，因為真如相是離二取，而見則是有能緣者才能生起。因此這似乎如同'我的母親是石女'這樣矛盾的說法。 對此說'以無所得方式'。此中意趣是：因為生起斷除能取等一切戲論執著相的心，以及現證法平等性的自證，由於不得一切分別網，故為見如來。 如說'無所見即是見真實'，同樣也說'應以法性見佛'等。

།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཡང་། ལ་ལ་ལས་ཁ་ཅིག་གྲགས པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཚིག་གིས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ།།དེར་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ ནི།།མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་སྦྱར་རོ། །གཞན་དག་འཆད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སམ། གཉི་ག་ལས་སམ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་གྲང་། ཡོད་པའམ་མེད་ པའམ་གཉི་གའི་ངོ་བོའམ་རྒྱུ་ཡང་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ་གང་ཡང་དུ་མའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་།ཡང་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་འམ། །ཡང་ན་དུ་མའི་ངོ་བོས་བསྐྱེད་གྲང་། ཡང་རྒྱུ་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའམ། མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་གྲང་། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་བྱས་པ་ནི་རྟོག་པའི་སྙིང་པོ་ཙམ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བརྗོད་ན་འདིར་གཉིས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་གོ་འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དུས་ན་མེད་ལ། དེ་ཡོད་པའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་གཉིས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་དོན་དམ་པས་ ཁས་བླང་བར་བྱ།ཡང་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་གར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་གའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཡིན་ན་དེ་བཀག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པ་གཞན་དག་ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ ཀྱང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ ནི་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

從真如的本性來說，未超出未生、本來寂靜、自性涅槃、無實有等所有這些內容都是以'諸相之間'這一說法來總攝顯示的。同樣，'無生相'等說法雖然意義並無差別，但由於某些人對某些說法熟悉，爲了使他們能如理趣入法界，故以法性平等的語言分別顯示。 在此也是以遍計所執性為空。如說：'由遍計所執性，一切法無生，依他起為緣，世人妄分別。'同樣也可應用於其他方面。 其他人解釋說，如果果生起，是從已成為自性的因中生，還是從異性中生，還是從二者中生，還是不依賴因的作用而生？是從有或無或二者的自性生？還是多因產生一果的自性？還是產生多果的自性？或者一因產生一果的自性？或者由多因的自性所生？又或從已滅的因生果？還是從未滅的因生果？ 所有這些分別思維的觀點都是由於執著他人的立場而產生的，顯然僅僅是分別的本質而已。如此，若因的自性即是果，則如因一樣已經生起。因此不從彼生，因為已生故，如因的自性一樣。 對於從他生這第二種觀點，若就事物而言，此處若第二事物存在，則當因存在時果不存在，當果存在時因不存在，那麼依據什麼而能在勝義中承許彼二者為異性？ 再者，所許為因者不能產生所許為果者，因為是他性故，如非所許的事物一樣。從二者生起也不合理，因為會有兩種過失故。 此外，差別性與無差別性二者的自性是相互排除而安立的特徵，故不可能同時存在，因此二者的事物觀點不應理。若是未經觀察的事物，則不是不起差別與無差別的分別，因為若說'此非彼'，則遮遣自性即是顛倒，遮破彼即是不顛倒，如何會有其他言說？ 從無因生起也不合理，因為會導致恒常有或無的過失。有法也不生，因為已成的事物生起無意義故，如后時一樣。 再者，若有法生起，則已生者也應生。無法生起也不合理，因為無自性故，如兔角等不能生起一樣。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་དེ་ལ་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལུས་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་འབྲས་བུ་དང་སོ་སོར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ལ་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད། དེ་བས་ན་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་དཀའོ།།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་དང་གཅིག་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་པོས་ཀྱང་ འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དུ་མས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐའ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ རོ།།དངོས་པོ་འགའ་ཡང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་ བོའི་བྱེ་བྲག་མ་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པས་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ ཡིན་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།སྣ་ཚོགས་དང་གཅིག་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་ པར་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལན་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་རྣམས་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

如果不是這樣的話，一切無有之物都將從任何一個事物中產生，這樣就會導致因果關係不確定。有人認為由於各自的功能確定，所以不會如此，即：某個事物具有確定的功能，只能產生某些事物，雖然同樣是無有，但不是一切都能產生。這種想法是不合理的。 如果諸緣與果不相關聯，那麼此時由於它們與果不相互關聯，對於任何果都沒有確定的功能。因此，由於功能不確定，難以避免一切都從一切中產生的過失。 由於會導致有和無兩方面所說的過失，所以也不應該承認從二者的本性中產生。一個事物也不可能具有兩種本性，因為二和一相互矛盾。 如果說第一因也能產生一個果的本性，那麼即使有多個俱有因也不能產生一個果，因為不同的因會產生不同的果。如此，非異也不會產生非異，因為即使因是不同的，也沒有差異性。 如果從差異中產生差異，從無差異中產生無差異，這是合理的，因為沒有混亂。但此處不是這樣，所以一切差異和無差異都將成為無因。 由於沒有任何事物能離開它而存在，所以一切事物都將不依他緣而生。如果認為從因的不同自性產生果的不同自性，因為因的作用所產生的果的自性差別不混亂。 比如，從作意產生眼識了知的本性，從眼根產生確定取境，從境產生與之相似而非其他。雖然因的作用有種種差別，但果的自性差別並非不同，因為是以一個本性如此被認知。這種說法不合理，因為果的一個本性和差別怎麼會與之無異？如果是這樣，就不會有種種差別。 因為種種和一相互矛盾。境的顯現等也如何能與識無異，就像境等所作用那樣，與之無異的了知本性等也被作意等所作用，如此就沒有回答混亂的過失。 如果爲了避免這個過失而承認差別與果有異，那麼由於這些因的作用本身相應，果將成為無因。

།འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་བཞག་ནས་དེའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡང་འཇོག་ལ་རག་སྟེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་བྱས་ པ་ལ་བྱེད་པས་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཐ་དད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་སྨོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལས་བྱེ་ བྲག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པར་སྨྲས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་དང་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་ ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མི་འཐད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་དུས་གཅིག་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་ ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་འཇིག་པའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་འཇིག་པ་འདི་གང་ཡིན། ཅི་རྒྱུའི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གནས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འམ་ཅི་རྒྱུ་ཞིག་སྟེ་མེད་པ་ལ་བྱ་ཅི་ཉེས། གལ་ཏེ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཞིག་སྟེ་མེད་པ་ལ་བྱ་ན་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པར་དཔྱད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཐད་པ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果說由於具有從多種果性中轉變的因相應，以分別安立諸法差別，並由分別安立其作用境的差別，對此需要安立，因的作用是由分別所造作，是由分別安立而非真實。 如此則果成為無因，因為將因的作用安立於分別的自性上。 若說果雖實際上不異，但諸差別相異，如此則所依和能依實際上成為相異，因為住於差別和無差別的自性中。如此仍有前述過失。 若說彼等差別唯是假立，如此則說'從因的自性差別而有差別'不合理，因為分別所作的差別不依賴於因的作用。 若說因的一個自效能生果的一個自性，如此則成為盲聾等過失，因為若眼等只能生后剎那的自類，則不應生識。若能生識，則無自類后剎那相續。 所說大自在等一因能作多果也違背一切量，因為可見聚合和次第生果。 若果從已滅的因生，則因成為非因，因為已滅不可能成為因。若從未滅生，則因果成為同時，如牛的左右角不應成為因果，這也不應理。 若說後生果時同時即是所許，故同時無違，如此則與生已即滅相違，果生極不應理。 若答說因滅時果生故無此過失，對此也當說：此因滅是什麼？是因的自性，如所說'有為法剎那性即是滅'？還是因已滅無？ 若是因的自性，則因果成為同時。若是因已滅無，如此也不成為與果同時，因為無自性不應成為有時，若是有時則成為有事，如識。 因此對諸生法如何觀察皆不能安立。

།དེ་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ངེས་པས་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། མངོན་ སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་པ་མེད་པའམ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་དེ་འཛིན་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྣང་བ་མེད་ཅིང་དོན་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ནི་འདིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཅན་ རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདི་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ པས་རྣམ་པ་གཞན་བསམ་དགོས་སོ།།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་གསལ་བར་མི་མཁྱེན་མི་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་ པར་བལྟ་བར་ནི་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྟོན་པས་གསུངས་ཏེ།རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་དག་།འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། ། འདི་རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་དཔྱད་པ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར ནས་ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར།སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་མེས་ཤིང་བསྲེགས་ཏེ་ཟད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡུལ་དེ་དང་དེར་ གནས་པ་དང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ།ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་།གཞན་ཡང་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བས་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བཞག་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི ནང་ནས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དོགས་པའི་དྲ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གུད་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་བསམ་པ་ནི་ གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་།བྱུང་ནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་ ཆོས་ཉིད་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

雖然這與正理不相違背，但是確定它的方法卻是完全不存在的。如是，因果事物大多是以現量和不可得來證成的，而現量和不可得二者無相或有相來執取它是不合理的，因為沒有境所作的顯現，也沒有對境接近的理由，說'這是經驗'的安立是不合理的。 相的實體也是無義的，因為如夢等識的相併非遍於實體。依於一識而生起種種相也不應是真實的。如此，以現量和不可得來證成因果是不合理的，所以應當思維其他方式。 因此，即便是遍智者也不會明瞭和行持絲毫這種依他起相的因果，因為如此生起是與量相違的。隨順正理者應當觀察無生相，導師宣說離一切過失的智慧自性：'如來常無生法性，一切諸法同善逝，愚者執著于相好，世間行於無有法。' 這廣大的觀察即是緣起觀察，暫且擱置。如果救護者離一切戲論，見到真如相，由於是其自性，他成為積累智慧資糧的菩薩后，後來如何成為世尊如來？ 成佛后也如火燒木柴盡一樣般涅槃，以及未涅槃時住于種種處所，如何安立過去、未來、現在諸善逝？為何以安立遍智智慧而安立所知二相？ 複次，以見唯心自性而離能取所取二自性故安立無二相，如何以煩惱和清凈安立善逝與非善逝二種狀態？這些是在眷屬圓滿中有些人生起的疑惑。 爲了斷除這些疑網，從'真如中無有外來'乃至'真如是不生不滅'作為回答。此中的意趣是，如果真如是從先前未有而有，有已復無，如此則非恒常平等義，將成無常。 對此如是許可：如所說'如來出世或不出世，法性、真實際、不可思議界等唯是安住。'

།གལ་ཏེ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ན་མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་ ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གདགས།སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཉིས་སུ་གྱུར་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ རྟོགས་པ་ན་གང་གིས་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར།སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་ཕྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལྟར་ དེ་ཕྱིས་སྔོན་མེད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ན་ནི་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིའི་ལན་གླན་པའི་ཆེད་དུ་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །མི་འདྲ་ བའི་རྣམ་པ་འཇིག་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ།།ཡུལ་ནི་ཡུལ་སའོ། །ཕྱོགས་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་སོ། །གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །དེ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་བའོ། །འགག་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །དེ་མེད་པས་མི་ འགག་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་ མཐའ་དག་སྦྱངས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལིང་ཏོག་སྟུག་པོས་དེ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དུས་ཕྱིས་ནི་ལན་མང་དུ་ཐབས་མང་པོས་ཡུན་རིང་པོར་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པར་བྱས་པས་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་རྒྱུན་ཆད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་བ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན པ་གང་ཡིན་པའོ།།འདི་ཉིད་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ བཞག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དུ་གནས་པ་དང་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ངོར་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།

如果這是智慧的本性，那麼因為如同智慧一樣無有形體，故而不應住于境界中。 無有生滅，又怎麼能安立為過去等時間中的佛陀呢？ 如果導師一切智是其本性，那麼又怎麼能不與二取空性相違呢？ 如果是無二智慧的本性，那麼當具緣者證悟時，為何不會落入二取呢？ 如果先前是煩惱，後來是清凈，那麼就會具有清凈性。 如果是這樣的話，當處於煩惱狀態時是二取的本性，如此一來，後來生起前所未有的無二性而成為清凈，那就不是無為法了。 爲了回答這個問題：因緣和合時，如來藏中並無生起，如來藏也不是前所未有的本性生起。 也不是不同相的滅去。 境界是指地方。方位是指村落等。過去等是指時間。二等是指狀態。生是相續。無生是指無有彼相續。滅是相續斷。無滅是指無有彼斷，因為世尊是無住涅槃。 此處總義是：如來藏並非產生如來前所未有的本性，而是通過凈除一切不正確執著的過失而獲得無垢性。 因為在法無我智之前，為能取所取執著的重重迷霧所覆蓋。 不了悟它的存在也是因為從前就有這種不正確的分別。 後來通過長期多次以眾多方便修習法無我智，修行特別增上后，一切分別斷絕，真實智慧生起，並且一切增益的習氣也無有安住之處。 其本性即如來，如同如意寶珠般圓滿一切眾生的心願。 如來藏是這樣的煩惱性：即具有有無二種執著。 這也是這樣的清凈性：即具有見真如本性的心遠離一切執著。 其清凈是漸次而成。 安立為過去等，是指如來藏清凈本性如來所住、所去等都只是不真實的。然而，依據世間人由其力而生起如是顯現的角度而如是宣說。

།སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གནས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཚང་བར་ཚོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདིར་འགལ་བར་བསྟན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་པ་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཞག་པའི་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན ནོ།།དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཞན་དུ་ཡིན་ན་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གྱིས་མི་ཐོད་ཅན་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་པས་སྐྱུག་མི་བྲོ་བ་བཞིན་ དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བ་ནི་འབད་པ་མ་བྱས་པར་ཉམས་པ་མེད་དོ།།འབད་པ་ཡང་སྐྱོན་དུ་མ་མཐོང་བར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་བློ་ལྷག་པར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཡང་རུང་བས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྟན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ནི་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ ལྷག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འབྲས་བུ་སྲོག་གི་ལས་ཟད་པ་ཡང་བསྐལ་བ་མི་ཉུང་བར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་བསགས་ཤིང་གོམས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཐབས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་དེ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ལ་ཡང་སྲོག་དེའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་འདི་གནས་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་ ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཡུན་རིང་དུ་ཡོད་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་རབས་མི་ཉུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།

如果問佛陀世尊為何是無住涅槃，這是通過理證和教證來說明的。凡是具足安住因緣的事物就不會離開安住，比如煙等具足火和木等安住因緣的聚合一樣。佛陀世尊也是具有輪迴期間不間斷安住因緣的。 安住的毀滅遍及時，並非是安住因緣的聚合。這裡通過顯示相違而遍及，是相違所緣。不相順的法是煙等斷絕。因不具足則不應生果，這是相違。 如何成立因相呢？解釋：不具足安住因緣是指無有成辦眾生利益的能力，遠離大悲心，無有安立壽行的自在，命根異熟業已盡，以及無有佛所應化的眾生。與這些相反的就是安住因緣。 其中導師無礙智力已經承諾，所以不如第一種分別。若是其他情況，則與獨覺等有何差別？如同婆羅門清凈者長期使用人頭骨碗也不會厭惡一樣，由於已成為其本性，悲心不需努力也不會退失。努力也不會在未見過患之前生起。這也是不存在的。 由於是功德的自性，為何會對此心生偏向，所以也不如第二種分別。由於神足已修習圓滿，第三種分別也不合理。如經中說：'阿難，若有人修習、顯示神足，多加修習，若欲住世一劫或過一劫皆可得之。' 命業盡的果報，對於無量劫中積累修習斷除殺生，以佈施等波羅蜜多方便具足的眾生導師是不可能的。最勝因的果若是最勝和非最勝，則非最勝果，這是因果二法的規律。 若不如此，從最勝因和非最勝因不會產生如是果，則非是果和能作事，因為不觀待其差別。導師也無有其他殺生等無量無罪過的命因，那麼如何說此無住？ 若說一切果即是此遍智，這也不對。因為直接顯示命長久存在，說明斷除殺生和佈施波羅蜜多二者的果報是眾多生世。

།གང་ཡང་དངོས་སུ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ རྒྱས་ཤིང་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། གཞན་ཡང་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གོམས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེའི་གནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ པས་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ སེམས་ཅན་མེད་པའམ།ཅི་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཆེ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཞུགས། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ འགྲོ་བའི་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་བསྟན་པར་མཛད་དེ།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་གཞན་དག་ན་དེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མི་འདའ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདའ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གིས་སྐབས་ཉིད་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཕྱག་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་བལྟས་ན་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། རང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་དོགས་ཏེ། འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ནི་དོན་དཀའ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བྱམས་པའི་དགོངས་པའི་རྩ་བ་ཅན བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རེ་ཞིག་འདིས་ཀྱང་ཤིན་ ཏུ་དོན་དཀའ་བ་ཡིན་པར་སྲིད་ན།བདག་འདྲ་བས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་དོགས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ལ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ པ་དེ་ནི་ཁྱོད་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།།བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་འདོད་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

任何事物作為某一事物的直接因，當其充分發展並具備條件時便能產生該事物，同樣地，如果也成為其他事物的因，那時有什麼過失呢？再者，通過修習法性本身的力量，將成就一切種智，而福德資糧則成為其殊勝所依，因此相應契合。 如果認為如來因無所化眾生而入般涅槃，對此應當思考：是以佛陀之身無所化眾生，還是以其他身相也無所化眾生？若是前者，那時以帝釋等身相示現能調化眾生，為何不以其身相住世？具有大悲者為利益眾生，也示現其他殊勝身相，如世尊示現轉輪王身相一般。 再者，即使一個世界中無佛所化眾生，但其他世界中有無量所化眾生，為何要入般涅槃？世尊自身也說：'佛不入涅槃，法亦不會滅，為度化眾生，示現入涅槃。' 過於廣說已足，應當開始本論。如是'見如來及頂禮'等是總結本品義。有些人懷疑，認為以與所說相違的其他方式執著見如來是有意義的，對此文中說道'文殊師利，你如是見時見到什麼'等。'如是見時無所見'是回答，意為除了自己領悟之外。 其他人這樣懷疑：文殊師利隨順甚深義理，以無所見方式安住，又見如來，以遍及一切眾生界的大慈悲意樂為根本，以菩提心為先導的精進圓滿福慧二資糧，以無分別智不緣眾生，雖有分別卻無執著而趣入，這對他來說尚且是極其深奧難行，更何況像我這樣的人？對於如此懷疑，聖者舍利子說'文殊師利，你如是見如來'等乃至'你為一切眾生披大鎧甲，此即是你所行難行'。 所謂'大慈'，是由菩提心所激發，欲令一切眾生生起無過失之安樂。其他人說是無緣大慈。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འགྲོ་བ་གདོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །གོ་ཆ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གོ་ཆ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི་སེམས ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་འདི་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་གནས་སྐབས་སུ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བདག་ལ་གང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བདག་གིས་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཅན་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མི་ཐོད་ཅན་སྐྱུག་བྲོ་བ་བཞིན་དུ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ལ་དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ སྦྱོར་བ་ལ་སྡར་བ་རྣམས་ལ་ནི་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་སྣང་ངོ་།།སྤྲོ་བ་འདི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མང་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ དང་།མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བྲི་བའམ་གང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གོ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་ པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་བར་མངོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་དོན་གཏན་ཚིགས་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མུན་རུམ་གྱི་ནང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདུག་པ་བཞིན་ནམ། མེད་པའི་ཕྱིར་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་ དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚོགས་རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པའོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་ནི་མེད་པའོ།

雖然爲了使一切眾生完全涅槃而趣入，是爲了利益眾生而成就佛果，為發菩提心的緣故。所謂鎧甲，是精進的本質，歡喜救度眾生。此鎧甲也是以所緣等方式。所說如是，是對信解下乘的眾生不相應的法而隨行，故承認是難行。 雖然眾生無所緣，但示現眾生涅槃的鎧甲不相違，為使一切眾生完全涅槃的此鎧甲，也是在勝解行地階段所披的。'我于眾生無所緣'是因為斷除能取所取相的緣故。若說此是真實，也不然，即使無彼，也是由於增益眾生而成迷亂。為何？因此，'我于眾生無執著'，因為如幻師而住的緣故。 如是幻師于幻化大象等無執著一樣，我于眾生所緣也如是，此是密意。此中攝義是：以大慈莊嚴，具大菩提密意，斷除一切執著者，最初修習彼是意法的緣故，如同普行者頂髻令人厭惡一樣，當斷除一切分別因時唯成明顯，于不動增上意樂者毫無困難。 于修習加行勤行者，一切顯現極為困難。此歡喜也非爲了使輪迴和涅槃所攝眾生次第減少和增多而開始。若問：云何無眾生所緣和執著？因此說'非如是密意'。云何？如是說'我不令眾生界減少或增多'。若問：如是鎧甲有何過失？因此，'尊者舍利子觀察而問：若'等，說明因相是明顯的。'若'是'如果'的意思。'無增'是'不可得'的意思。 '為何'是遍問因相之義，何因之義，是說是否因為離見因故雖有不可得，如暗中有瓶等，或因無故如馬角等？此中答'分別無眾生故'。眾生是有情，即彼等聚集相續差別所取等性的觀想。無眾生即是無。

།སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཆད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་པ་སྨྲ་བར་ནུས་པའི་མཁས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དབེན་བ་དང་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་འདེབས་པ་ ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་སུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཚང་རྒྱ་བ་པོ་དང་། འགའ་ཞིག་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་དང་། འཚང་རྒྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསམས་པའོ།།བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་བཤད་པའི་སྒྲའི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་ཉན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་འདྲི་བ་ལ་སྡོད་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་པ་བར་ཆད་པ་ལ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདྲི་བ་པོ་ཡང་མི་ཤེས་པའམ་སྤོབས་པ་མེད་དེ་འདྲི་བར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་ པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཚིག་དེ་དག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤང་བ་བྱས་པ་དེའི་དགོངས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གང་གི་ ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོགས་ པ་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེ་ན།མི་རུང་སྟེ། དེ་གདགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་དེ་སྐད་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ལྷུང་བར་གྱུར་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་བློ་ཅན་དག་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་དེ་སྐད་འདྲི་བའོ། །དེ་ སྐད་འདྲི་བ་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

如果眾生是無實體的，那麼在成佛時你如何能夠成就說法？爲了說明石女兒的道理，說明沒有能說法的智者，這是問難。'文殊師利，如果眾生是空性的，眾生非眾生'等等，這是詰問。 說此語時，文殊師利童子對具壽舍利子如是說道。'尊者舍利子，當衆生完全不可得'等等，這是回答。眾生完全不可得是因為無所取等。 那時誰能現前圓滿成佛呢？誰也不能。因為無成佛者、無所成佛、無成佛這件事。 所說'應當宣說'是指應當宣說何法？因為無有所說法的總相、能說聲音的總體性及能執持者。若問為何如此？其詞義是因為不見有能聽聞的眾生。 怎樣呢？因為一切法于自他相續中完全無有所取等。如是，因為一切法完全不可得，這是在闡明如何宣說的詞義。 自己提問是爲了避免他人提問時中斷不斷說法而生不悅，也是爲了利益那些由於無知或無膽識而不敢提問的人。 聖者文殊師利以那些言語遣除增益邊后，有人不瞭解其密意，認為完全無有眾生等而墮入損減邊，這顯而易見。因此，世尊對文殊師利說：'當一切法完全不可得時，為何還要安立眾生？'這是在問為何宣說的意思。'還'字是爲了包含先前的大悲和波羅蜜多諸資糧。 若說不作安立，這是不對的，因為必須要作安立。如是，若有人問'有多少眾生'，這是指那些墮入邊見且心存疑惑者在問有多少眾生。 對於如此提問應當如何回答呢？應當回答說：'有多少佛法，就有多少眾生。'這是在顯示眾生無邊際且無二，意思是說有多少離一切分別網的佛法，就有多少無二性的眾生。 所說'眾生界量幾何'是在問其量有多少。'佛境界量幾何'也是如此。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འདྲི་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དོན་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཡང་འོན་ཀྱང་འདྲི་བ་པོའི་ བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་གཅིག་པོ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་མཐའ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་དང་གཞི་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པས་ན་བདག་ཉིད་གང་ཡིན།གནས་ཀྱང་གང་ཡིན། དེའི་བདག་གང་དུ་འདུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ནི་འདྲི་བའི་བསམ་ པ་ཡིན་ནོ།།བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་དུ་གཏོགས་པར་གཏོགས་སོ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་དེར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ།།དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་དུ་གནས་ཤེ་ན། འདི་སྐད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་སོ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། གང་ དུ་ཡང་གནས་པ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དོ། །དབེན་པ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དབེན་པ་ལས་དེ་ལོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཞི་དང་གནས་པ་མེད་དེ་འདིའི་གནས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་ རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདིའི་གནས་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་པའི་ཚིག་གི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་གནས་དང་གནས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་པར་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་སེམས་ཤིང་སྨྲ་བ་གནས་དང་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་མེད་པ་ཡིན་ན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་བསྒོམ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཚེ་བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

佛陀的境界即是法界，因為它遍及一切故為無量。通過這兩種比喻也在詮釋無二的真如，是從想要表達支分和有支分的角度來區分前後兩個問題的含義。雖然支分和有支分無有差別，但是爲了通過提問者各種意樂而明顯顯示同一義理而示現為二。如是，由於有無量眾生的緣故，斷滅邊際不合道理，這是總義。 文殊，假如有人如是問你：'眾生界屬於何處？'這是說，如果眾生界確實存在，就應當有某種自性和基礎，那麼其自體是什麼？處所又是什麼？其本體歸屬何處？這就是提問的意趣。 '我如是說：屬於不可思議無生之所屬。'即是說眾生界安住于無生性和不可思議性的自性中。無生是如前所說的方式指空性。這即是不可思議的，因為非一切思維的所依故。 若問安住的自性安住於何處，即說：'眾生界安住于無生界所安住之處，即是不安住于任何處'，此為語義。如是除遍計執外毫無所有。遍計所執生起的分別也不離於此。遠離即是完全遠離的自性的緣故。 若非如此，而是離開遠離有異體性的話，就會與空性相違。若是無差別性，則無基礎和安住，因為此中的安住是自性差別的緣故。同樣也應當配合遍計執自性的眾生界。因此，此中毫無安住處。 因此，對於如是安住的情況，有人不瞭解眾生界安住的語義，而認為安住和能安住的事物確實存在並且宣說，難道安住和能安住不是實有嗎？若無其他，為何爲了修習殊勝而教導修習空性呢？ 為此，世尊對文殊說：'當你修習般若波羅蜜多時'等等。若問'當我修習般若波羅蜜多時無所住'等說明何義？'無所住'是說由於無有安住和安住等，顯示無有對所取能取等的執著。

།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་ཡང་བསྒོམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་སྣང་བ་ལ་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ ཡིན་ཏེ།གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞུང་གཞན་ལས་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་གཟུང་བ་དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐོག་མར་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་གོང་ན་མེད་པར་སོང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་གཅིག་ཁོ་ནར་དེ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་པོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲི་བར་བྱེད་ཅེས་འགའ་ཞིག་དོགས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་ པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་འཕེལ་བའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་སོ།།འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་འདི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་འཕེལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བདག་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་གང་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་འགའ་ཞིག་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའམ། འབྲི་ཞིང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ བར་བྱེད་པ་མ་མཆིས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་འགྲིབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།བྱེད་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། གང་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཕེལ་བའི་སླད་དུའམ་འབྲི་བའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའམ་དགེ་བ་འབྲི་བའམ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

即使沒有執著，修行又有什麼意義呢？這樣的修行是反覆熟習，那也是分別念，那也是執著。如此，對分別唸的自現雖無實義卻執著為實有，因此而入。因此，文殊菩薩說：'于無住中，般若波羅蜜多又有何可修？' '於一切都不住即是'等等是回答。'於一切都不住即是'的意思是，所謂修行即是對任何都不執著的意思。在其他經典中說'於一切都不住'，是指無執著于所取和安住等的意思。 最初修行時會生起分別念。長期熟習后，達到無上明顯的境界時，唯一地無有執行，這是總義。 那麼，如果般若波羅蜜多的修行是遠離一切執著，那麼修行者如何能增長善根、減少不善根呢？有人這樣懷疑，世尊因此問文殊：'文殊，當你修習般若波羅蜜多時，你的善根是增長還是減少？'這裡'還是'一詞是包含不善根的方面。 '世尊，那時我的善根無有增長'等等是回答。為什麼呢？答：如此，由於無有能執持的我等自性作者修習般若波羅蜜多，故無任何與之相關的善法或不善法可增長廣大或減少衰退。 這是說明：有情以具力善根通過修行力而使善增長或減少的修行者，除了那善法之外別無他者。然而，依此假立彼為作者。一切作者的名言也都是如此性質。所觀察的本性隨行非能作用。 雖然如此，這也是修行，因為這二者是爲了增長和廣大而趣入的緣故。因為如此的緣故，所以說'若為增長某法或為減少而安住，則是'等等。 如果這不是爲了減少不善或增長善而趣入，那麼如何能依次第斷除凡夫法貪等，獲得佛法力、無畏等呢？因此說：'世尊，既不斷除凡夫諸法'等等。

།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།ཅི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཕགས་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་གང་གི་ཚེ་རྩལ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། དེ་དག་ནི་རང་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་ མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འོག་མ་ལྟར་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་གང་རྣམ་པར་བྱང་བའམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤང་པའམ་བླང་ བ་རྣམས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་འགའ་ལ་ཡང་དམིགས་པས་མི་གནས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྲིད་བའི་ཉེས་པ་བརྒལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དམིགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མཆི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མཆི་བ་དང་། ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་པའི་བར་དུ་མ་ལགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ གང་གིས་སྨྲས།ཅི་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་པ་མིན་པས་ དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་བསྒོས་། །སེམས་ཉིད་དག་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བ་ན། །སྲིད་པའི་མཐའ་ ཞེས་རབ་ཏུ་བཤད།།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པའི་རྒྱུ་དེས་འཁོར་བའི་བདག་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ལོག་སྟེ། དུ་མ་དང་གཅིག་ལ་སོགས་པར་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་ཏེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཞུགས་པའི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་ལུས་པའི་སྲིད་ པའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བའི་འགྲོ་བ་གདོན་པ་ལ་མཁས་པ་བྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་དང་། དེའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་ཡིན་ན་ ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་གདུལ་བྱ་འཁོར་བའི་ནང་ནས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོགས་པའི་ཡིད་སྐྱེ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་ལན་གླན་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྣམས་ལ་དོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ དོགས་པ་བསལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་གཞག་པ་ཁོ་ནས་དོགས་པའི་སྐབས་མ་ལུས་པ་མེད་པས་བཤད་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་བརྩམ་མི་དགོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如果問到'為什麼這樣'這句話的含義是什麼，是否是因為通過深度修習的力量而捨棄凡夫法和不以無有而生起佛法，以無舍無取而說呢？還是說通過無所緣的方式深度修習而生起的聖者智慧根，當其力量增長時，無需努力也能捨棄凡夫諸法，並且佛法也將現前。由於除自身外不見其他，所以說無舍無取，這就是對理由的詳細詢問之義。 對此，如果按照第一種說法，將導致煩惱和清凈的狀態不存在的過失，所以不應如此。而應該按照後者，因此世尊說'如是修習般若波羅蜜多'等。由於不住于任何清凈或染污所緣的法，故而凡夫法和佛法按次第舍取皆離所取相。 如果對任何法都不住所緣，那麼如何超越輪迴過患等，以及與之相離的涅槃功德所緣呢？為此說'世尊，不去輪迴過患'等。不去、不近緣、不分別輪迴過患和涅槃功德。 若問'為什麼這樣'是以何理由而說？是因為無有還是雖有但不應緣取？若按第一種推測，則煩惱和清凈的建立本身將不合理。若按第二種推測，則不合理，因此說'世尊，如是連輪迴都不見'等。 意趣是：貪等煩惱染，即是心輪迴，彼離彼即是，所說有邊際。因此，以無所緣三昧熟習為因，輪迴自性無需努力即得消除，遠離多一等戲論聚，入于極寂，相續不斷，直至善巧救度沉溺於無餘輪迴有海的眾生，此即稱為涅槃。 因此，除心之外，不見輪迴和涅槃二者，及其過患與功德。自證也不能見，因為若是自證，則成為所取能取之實有，故說非真實。 如是，隨著所化眾生在輪迴中如何如何生起疑惑心，雖然已經以前述方式直接作答，但對其疑惑生起的相續諸因仍應引生疑問並予以遣除。若不如此，則僅以最初建立就使一切疑惑之處不復存在，將導致後續諸說明不必開展的過失。

།སྲིད་པའི་སྐྱོན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་ན་བསྒོམ་པ་འདིས་ ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྒྲུབ་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བའམ། གཟུང་བའམ། དོར་བ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དོར་བ་ནི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །ལེན་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བླང་བའམ་ སྟེ།བླང་བར་བྱ་བའམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན། མཐོང་བསྒོམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡི་། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི། །གོམས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན།། །།འཕགས་པ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།བམ་པོ་གཉིས་པ། འགའ་ཞིག་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་བསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བླང་བ་ དང་གཟུང་བ་དང་དོར་བ་གལ་ཏེ་མེད་ན་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སྒྲིབ་པ་དང་སྤངས་པ་ཡོད་ན་ནི་གདགས་སུ་རུང་ངོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་འདིས་ཁུངས་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཅི་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའམ། འོན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ ནི་རང་རིག་པས་དེ་དམིགས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།རིག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟགས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ན་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་དེ་ནི་རྒྱས་པ་དང་འཕེལ་བར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པ་ནི་ལན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ནི་བྲི་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ཚིག་ལན་དུ་མར་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒོམ་པ་ གཅེས་པར་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གང་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བྱེད་པས་སྟོང་ཞིང་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

如果沒有看到輪迴的過患和涅槃的功德，這個修行怎樣能生起見道和保持修道呢？這兩者又怎樣能成就斷除一切障礙的出離呢？對此，世尊說:'于任何法都無所取、無所執、無所舍'等。'舍'是指斷除而出離。'于任何法'是指'于任何'，應轉為分別詞。因為不存在能取者和能執者的自性，所以'取'即是所取或其他都不存在的意思。因此，見修法之本體的般若波羅蜜多，若能增長熟習，則能斷除一切障礙。 《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》第二品。有些人執著于輪迴過患的消除和清凈法的生起，按次第而言真如的減少和增長，心想：如果沒有取、執和舍，那麼屬於輪迴和涅槃的眾生界怎麼會有減少和增長呢？如果有障礙和斷除，則可以假立。為此，世尊說:'于任何法都無有減少'等。 為什麼這樣問的意圖是什麼呢？是因為不具有所知的相而不可得，還是因為它不存在呢？對此，第一種分別若問：以自證知而緣取它有什麼相違？因為觀察所知時不存在的緣故。因此這裡應當如第二種分別所許，其理由是世尊說:'于無生中'等。無生即是空性。以無生的方式則無有減少和增長，因為一切時中是同一本性的緣故。減少和增長是增廣和增長的分別本性。分別永遠都是不存在的。 若先有所存在則是減少，這表明僅是離開暫時垢染而已。世尊說:'如是修行者即是修行般若波羅蜜多'這樣反覆說多次是為什麼呢？爲了通過顯示修行的重要性來增長修行者的精進。如果沒有作者等，那麼力、覺支等功德的生起和斷除一切障礙，對此怎樣精進呢？為此，世尊說:'于任何法都無有生'等，因為無有作用，滅無因故，即是離他性的作用而僅是此緣而已。

།འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡན་ ལག་རྣམས་འབྲི་བ་དང་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན།བྱེད་པ་མེད་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པའམ་རྒྱས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྟོབས་བཅུ་དང་། ས་གོང་ནས་གོང་དུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དེ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་སྨོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དག་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ཉི་ཚེ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྨོན་པ་དང་གང་གིས་སྨོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨོན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བྱེ་བྲག་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཉི་ཚེ་ པའི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཆོག་ཉིད་དང་།ཐ་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐ་མའོ་ཞེས་བགྱི་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་འཇུག་པ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གནས་དམན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའི་སྒྲ་ནི་ མཆོད་པའི་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་འོ་། །མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་ཀྱང་མི་རྟོག་གོ།

如果沒有滅和生的事物，煩惱和清凈的支分如何能增減呢？因為無作用，所以說'世尊，于任何法都不作減少或增長'等。意思是因為無作用，以及滅無因故。 如果這樣無戲論，那麼如何尋求十力和諸地菩薩相續的功德呢？為此說'世尊，也不希求不可思議法'等。不可思議法是指如來具足一切功德而住于清凈。 有限是指菩薩，因為只有無垢智慧之流的部分，尚未完全斷除一切障礙。 為何不希求？為此說'然而世尊，所希求的和能希求的本身都不存在'等。'然而'的意思是'如此'，是表示理由。這也是說，按次序作為業和作者的事物中，所希求的並不存在。 此處理由是以'作者等一切都是互相差別所成'等來說明。 如果不可思議法和有限法不存在，那麼如何依次見到殊勝性和下劣性呢？為此說'世尊，修習般若波羅蜜多時，不住于這些法是殊勝、這些法是下劣的想法'。意思是在修行時。 如果說後來趣入時會有所緣，又說'也不得任何成為殊勝和下劣的法'。意思是因為所知不應被了知。'也'字也是爲了表示理由。 那麼聲聞和獨覺的諸法如何相互觀待而見為下劣呢？對於有所緣者的回答是'如是于修習般若波羅蜜多瑜伽'等。'如是'指佛和菩薩的四法。 修習般若波羅蜜多的瑜伽即是三昧。精進於此即是修習。'善男子'是尊敬語。 '一切法'是指與聲聞等相關的法。'不得'是指即使以無分別也未曾體驗。因此，以此為先的分別也不分別。

།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྟོག་པ་རང་དབང་ཅན་གོ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང་། དེ་གང་དུ་འཇུག་པ་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ།དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་ལ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། སྐབས་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མི་འཐད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བརྟེན་པ་ལ་འཆེལ་བ་འདི་དག་རང་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་འབྲི་བའི་བསམ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ནི་དམིགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་མཆོག་གམ། ཐ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་དང་མི་མཐུན་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དམིགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་དང་ཐ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་དོགས་པ་ངན་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་ཡང་བསྟན་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་པ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཆོག་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟུར་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །ལན་དུ་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཆོག་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

若問為何如此說，是說明什麼呢？即使沒有親身體驗，為何不會產生由他緣而起的自主分別念？當其趣入時，難道不是趣入一切事物嗎？答曰：'世尊，于無生'等即是其答。 修習遠離一切分別相應的般若波羅蜜多時，無有分別唸的自性，這是餘下的文句。若說雖然于無生時不存在，但於一切法也不存在，為此， 真如自性乃至一切法，于其自性也不存在。說'乃至'是為攝集真實邊際、無相、勝義等。為何說無生等？若說因為契合此處所需而說一切法是合理的， 意思是：修習真如是以無生等為先導而趣入的，所以分別念不合理，這是因為此分別念沒有立足之處。對於未如實通達無生等的人們，他們執著于能取等相的依止，這些都將成為具有自主性。 或者，作者的意思是：諸佛菩薩不緣諸法是合理的，因為他們與一切所緣相違背。聲聞等則不如是，那麼他們的無所緣如何成立呢？'世尊，于無生中無有高下'，即是說無有所緣，這是余句。其餘如前。 聲聞等諸法雖然與分別念相應而不相違背，有所緣的執著趣入，但所緣並不存在，因為所取相不成立的道理在一切處都相通，這是總義。這個帶有餘句的解釋是確定的。 若不如是，在無有勝劣自相的情況下，染污分和清凈分就會衰損。雖然如此依次遣除了惡劣的疑惑，但有些人又生起了教法的疑惑：如果聲聞等法無有所緣， 那麼如何依此而安立佛法為殊勝呢？為此世尊問：'文殊，佛法豈非殊勝？'這是旁敲側擊地顯示。答道：'由無所取故，佛法是殊勝的。'意思是：因為佛世尊已斷除一切二取分別和障礙。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཅི་ཞིག་ ཡོད།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་ཡིན་པར་གང་གིས་གཞག་པར་བྱ། རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་སོ།།འདིར་མདོར་ན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡང་དག་ པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དོར་བྱས་ཏེ། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ན་མཉན་པ་ལ་སོགས་པས་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་སྦགས་པ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ ཉིད་དག་གདགས་ཤིང་དམིགས་ཏེ།རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དོན་བསྟན་པས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཚིག་གི་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡང་ན་རང་གིས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ གསལ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཆེས་ཏེ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གི་བློ་འཁྱོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཁྱེན་ན་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན།བླ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་མཆོག་ཉིད་དུ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་དེ་ལྟར་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་གང་ཞེ་ན། གླེང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལན་མ་གླན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་གི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏོ།།ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་སྟེ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果不是這樣的話，怎麼能說明它勝過聲聞等法呢？如果因為有正理而說是不可執取的，那麼以什麼來安立佛法是最勝的呢？首先，非如來者不能安立，因為對於該境不可能有無垢智慧。如來也不能安立，因為當以自證分了悟空性時，不可能有最勝等分別念。爲了明顯闡述下文所說的這樣的真實義，因此請問：'世尊，如來是否現證一切法空而圓滿成佛？' 此處簡言之：由於空性本性的如來之力，一切法皆空等如是分別念，作為趣入真實的因，具福德者能獲得。他們也執著認為，佛陀已通達一切法皆空的道理。因此，爲了斷除他們的執著，最初修行時，隨順聞法等作意而如是宣說。空性即是唯自證分的本性，不被分別念所染污，這就是證悟。 若是如此，則于空性中不可安立也不可緣取佛法之本性與聲聞等法之本性，因為無有一切分別念。如是以種種方式宣說最勝歡喜之義后，為增長對文殊師利恭敬者的信心，世尊對文殊說'善哉善哉'等言。雖然這一切言詞的含義並非明顯可知，但說者如同現量證知般宣說，感到稀有而又說'善哉'。或者是因為清晰宣說了自己想說的，極為歡喜。或者是爲了確定這些是善說。 如是雖已明顯宣說，但有些人生起邪分別念：'若連世尊也不知是最勝，怎能是無上？應成有上，因為不顯現為最勝，如同聲聞等法。'因此世尊問文殊：'文殊，佛法是否無上？'文殊回答說：'確實如此'等。 若問'為何如此'所要表達的是什麼？就是如實闡述當時的情況，即完全沒有回答的意思。'世尊，如是'等是顯示自己的意趣。即使是極其微細的，于無上法等安立的分別念，在那些佛法中都不存在。如是，世尊也未曾緣取，因為已斷除一切分別唸的種子。

།ས་བོན་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་མཆོག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་འདི་གལ་ ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་བགྱིད།སྤྱོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ས་བཅུ་ལ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དག་རྩ་ནས་གདོན་པའི་ཕྱིར་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལགས། འདུལ་བ་ནི་ཉེ་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལགས། འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་གྱུར་ པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་མ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིའི་ལན་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་གདབ་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པའོ་།།འོན་ཏེ་འཕགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གསུངས་ཤེ་ན། ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་དེ་ཡང་ སྐྱོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས་རིགས་པ་བསྟན་པར་མ་བྱས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ལ་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ ཉིད་ཡང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡོད་མིང་གཉིས་དོན་ཡུལ་ཅན་ནི། །མཉམ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བྱེད་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྨྲའོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མཉན་པ་དང་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ། །བསྒོམས་པས་ནི་ཉི་མ་རེ་རེ་ལུས་རྣམ་པར་བྱང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ སྤངས་ནས་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པར་བཞུགས་པའི་ཉི་ཚེ་ལ་མིང་ངམ།དོན་ནམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། སེམས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

由於沒有種子的緣故，這些稱為無上佛陀自性之法，其上再無絲毫殊勝可言。其他人又認為，如果這種觀修分別念是遠離一切分別唸的，那麼它如何在順抉擇分位時于信解行地為成就佛法而趣入呢？ 如同在菩薩十地中以見道和修道二者爲了從根本斷除凡夫之法，以及爲了現證佛法而趣入。調伏即是現證諸近法。如同在佛地普光中爲了攝持已現證諸法，爲了普遍守護而趣入。 此說明：于順抉擇分、有學道和無學道中，爲了生起尚未生起之法，爲了現證已生起之法，爲了攝持並護持已現證之法，並非有此殊勝精進，因為是無分別的緣故，如同剛生起等的心相續一樣。對此回答依次說道：'世尊，複次若不成就諸佛法'等。 '複次'是'又'的同義詞。此處論證即是說明一切作者等差別是互相成立的。若問為何聖者自身未說論證理由，是因為觀待近住所化眾生的差別而造此論，且認為所化眾生即使在未說明論證理由的情況下，也能對所說無過失之事無有懷疑而如實通達無顛倒義，故未作理證說明，而在其他處則確實已說明。 其他人認為，如果這些分別念離於能取所取相，那麼如何以聞所生慧的本質了知義，以思所生慧的本質思維彼義，以修所生慧的本質反覆串習彼義，以及'有名二義境，是等流智等'如何合理？因為是最勝的緣故，如同光明般唯一宣說。對此回答：'世尊，複次于任何法皆不作意'等。 在聞思階段是以不執著名等的方式而住。以修習則日日身得清凈，斷除一切分別念后，乃至住于輪迴邊際期間，都不存在任何名或義或識或思維，此為攝義。

།གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གལ་ཏེ་ཆོས་ འདི་སེམས་པར་མི་བྱེད་ན་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་སམ་ ཞེས་གསུངས་སོ།།ལན་དུ་གལ་ཏེ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པར་བགྱི་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པའོ།།དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་པ་དང་དུས་ཕྱིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་དབྱེ་བར་མ་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་འདི་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་པའམ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་ བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དེ་མ་འདྲེས་པར་ཇི་ལྟར་སྟོན།དམིགས་པ་མེད་པར་ནི་ཚིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ནི་བཤད་པར་བཞེད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། བཤད་པར་བཞེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ མྱོང་བ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས་དོན་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ བྱའོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྣན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གང་སྟོན་པར་བྱེད་ པ་དེའི་ཆོས་ལྟ་དམིགས་སུ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་པས་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མར་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་ནས་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་ ཡིན་ཏེ།འདིས་ཅི་ཡང་བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如果其他人對此生起不正確的分別念，假設不思維此法，那麼聖者文殊師利成為般若波羅蜜多的本體，圓滿佛陀的法要如何思維呢？因此，世尊對文殊說：'你不思維佛法嗎？' 回答說：'如果我見到佛法圓滿成就，我就思維佛法。'意思是說，既然沒有見到，怎麼能思維呢？圓滿成就就是存在。 未見圓滿成就的意義有兩種：在修行和後來清凈的世間階段也是如此，因為法和有法無有差別，所以未能了知'這些是佛法'的區別。在遠離分別念過失的階段，也是無有他緣，因為沒有這樣分別唸的所依。 因此，關於修習般若波羅蜜多，從'這些是凡夫法'開始，直到'于任何法都不以分別念而住'為止。因為不入於法和有法的實體，以及與此相關或和合等本性的分別念。 所說'這些是凡夫法'等，提到凡夫法等是爲了斷除其他分別念。若不如此，就只應該說正等正覺佛陀的法，因為對此生起懷疑。 若問'為什麼這樣'的意趣是什麼？如果修習般若波羅蜜多時，如前所說的分別念不住，那麼如何無雜地顯示與凡夫、有學、無學、獨覺相關的法？無所緣時言語不生。 因此，如實解釋是，若無意欲解釋則無，若有意欲解釋，則是不錯亂的隨後領受。若說隨後領受依于有法和法等，則成就所成就的義理。 回答說：'精進瑜伽的善男子於法本身也不緣取。'這裡'法'是指安立為凡夫等的有法義。'不緣取'是因為不可緣取任何與有法相關的觀察。 關於'於法本身也不緣取'等中加入'本身'的含義是什麼？首先，若連有法本身也不緣取，則所顯示的法怎麼可能緣取？這是其語義。 最後說'因為是超越邊際的有法，故不緣取法，不如實隨見'，為什麼這樣說呢？是爲了從開始就將有學等詞一一配合，表明此中什麼也未顯示。

།དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པར་རྟོག་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན།རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་དང་། སྤངས་པའི་དབྱིངས་དང་། འགོག་པའི་དབྱིངས་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་འགོག་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད ཆགས་སྤངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་སྤངས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་ནི་འགོག་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདོད་ཆགས་ བྲལ་བ་འདོད་ཆགས་ཟད།།གཞན་དག་སྤངས་པས་སྤངས་པའི་དབྱིངས། །འགོག་པར་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་སྤངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་ནི་ངའི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་འདི་རུང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་འགོག་པའི་ཆོས་གང་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དྲི་མ་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་འདུག་ལ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ཡང་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ན་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་དམིགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གིས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དམིགས་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་བདག་ཉིད་དམ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ན་ཡང་མངོན སུམ་དུ་བྱར་མི་རུང་སྟེ།དངོས་པོ་རྟག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གཞག་ཏུ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་འདི་ལ་དམིགས་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་སེམས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་སོ།

又由於無所緣而行的力量，對於具有福德的諸位，生起了詮釋法與補特伽羅無我的詞句顯現的智慧。 如果其他人對此有不正確的分別執著無所緣，那麼善男子們依此如何能為斷除三界煩惱，以及現證離貪界、斷界、滅界呢？ 因此，在此世尊說：'精進于修習般若波羅蜜多瑜伽的善男子，從說此是欲界乃至此是滅界為止，皆不知曉。' 其中，斷除貪慾即是離貪界。除此之外，斷除嗔恚等煩惱即是斷界。解脫煩惱的事物之斷除即是滅界。 如說：'離貪即貪盡，斷除他者為斷界，所說滅為事物斷。' 若問為何如此？是否因為無有？若是如此，那麼'我的生已盡，梵行已立，所作已辦'等，那些執著者如何能如此執著呢？ 因此世尊說：'如是不見任何滅法。' 此處所顯示的是：修習般若波羅蜜多是以無垢智慧所分別的自性，它僅是自證的本性而住，欲界等三界暫時也不存在，因此若於自證中不存在，那麼其中的貪慾等如何能成為所緣？ 由何而能緣取離貪等界之離貪等相？ 此外，若以擇滅性或無生性的常住性為離貪等界，也不應現證，因為常住的事物由於無法改變差別，故不需要次第或非次第生起對自境的認識，因此不承認為境。 若有差別可立，則事物將成無常。 因此，當生起與貪慾等相違的修習時，即安立為離貪等界。 如是，認為離貪等界在自身之外別有所緣是完全錯亂的。 其他人認為離貪等界不存在。如是修習對某些人有益或對他人有害，為此世尊說：'又復于任何法都不作利益或損害。'

།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་འབུལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཕན་པར་བགྱིད་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཀུན་དུ་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་བྱེད་པ་ ཅི་ཡང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགོག་མི་སེམས་ཏེ། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་། དམིགས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་བྱང་གྲོལ་དང་ངེས་པར་ ལེགས་པ་འཐོབ་པར་བརྩོན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་འདི་སྐྱེས་ཏེ།ཅི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐེམ་སྐས་འདིའི་རྒྱུ་ན་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་མཐའ་དག་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་བཞིན་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ གནས་སམ།ཅི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་རྟགས་བཞག་པ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་སྲིད་དུ་བཞག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་བདག་ནི་བྱ་བ་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་ཐ་སྙད་སྤྱོད་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའམ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་གཅིག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་སྨོས་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཚེ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆད་པའོ།།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཅན་དག་ལ་ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེས་བདག་བསད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐྲག་པར་བརྗོད་དོ།

向諸佛供養力和菩提分，這些是有益之事，而斷除凡夫對三有和受用的貪著等相續，這難道不是有害的嗎？為此，世尊說'修習般若波羅蜜多既不是佈施佛法'等。 如果此中毫無所作，怎麼說是修習呢？為此，世尊說凡夫法中的貪著等也不遮止不思維，因為壞滅無因，各別觀察的滅等也因遠離正理而如空中蓮花等實不存在。 說'也不得佛法'是因為無有能得者。若如是，何有所緣？此中有些精進求取解脫和善果的人生起這樣的疑惑：這通向增上和善果的階梯，其因是否能永遠顯現一切無上功德並斷除一切過失的集聚，還是立即消失？ 因此爲了令其歡喜，說'文殊，你善說如是甚深法'等。'甚深'是因為非聲聞等境界。你所立誓願是盡生死際而立。'諸菩薩摩訶薩'是指行無所緣者。 '增上慢聲聞乘者'是指未作所作而認為'我已作'的想法者，以增上慢而行說為增上慢者。這些是為一乘所作或明顯顯示。若不如此，則不成為唯一最勝大乘法門的這些法類所應完全了知。 說聲聞乘也表示緣覺乘。'有所緣菩薩乘者'是指發願成佛但未見大乘真實性者。 對一切有益的開示，不僅是對區域性法類有益。如實了知是通達一切法無實。 對增上慢者和有所緣者如何有益呢？對於未曾親近供養一佛、未曾於一佛所生起善根者如是開示。 若說等也非真實存在，則說'彼殺我'而如是恐懼。

།དེ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲག་པ་དང་། དངང་བ་དང་། དངང་བར་འགྱུར་བའི་ སྒྲས་བཤད་དེ།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདིར་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕགས་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།སྤོབས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་གཟིགས་ནས། འཇམ་དཔལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ ཤིག་ཅེས་གནང་བ་མཛད་དོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་གི་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་ པའོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཅི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་ གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མང་པོ་ལ་དམིགས་པར་ནུས་པའི་མཐུ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཚིག་ཙམ་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པ་བརྗོད་ དགོས་སོ་ཞེ་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སླད་དུ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དཔེ་གཉིས་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དཔེ་གཉིས་མ་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ སྦྱོར་བ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གནས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་དོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕྱོགས་དང་མི་ མཐུན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་གྲུབ་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

這是以小等的分類依次用'驚嚇'、'恐懼'、'將要恐懼'的詞語來解釋。因此意思是這樣的：不會產生小、中、大的恐懼。雖然已經非常清楚地說明了真實性，但在這裡有些人產生這樣的分別念：這位聖者在一切處都是爲了人無我和法無我而示現修行，但是對於理解這一點卻沒有任何理由。 因此說道：'世尊，我有能力廣泛宣說般若波羅蜜多。'等等。'有能力'是指顯現和意願等。'廣泛'是指示現殊勝的方式。世尊也觀見眾生的廣大利益，因此對文殊師利說：'你要有勇氣。' 首先，由於粗顯的緣故，爲了證成人無我，世尊說：'不見任何法的住與不住'等。'任何'是指我和命等的想法。'住'是指安住，即常住的意思。'不住'是指具有變化特徵的轉變性。 如果問'為什麼這樣'的意趣是什麼？是因為沒有見到的能力而不可得，還是因為沒有住與不住的實體？如果是第一種情況，那麼就不能成立人無我，因為這種不可得並不能證成無實體。雖然因為缺乏見到諸多事物的能力而不可得，例如凡夫對佛和法等的情況，但僅僅這樣並不等於不存在。 如果按照第二種情況，那也只是空洞的言詞，因為缺乏理由。因此需要說明理由。'因為一切法無住，所以不見住與不住'，應當這樣理解。無住性即是剎那性，這是說明遍及一切的法相。法是指持有自相。自相即是能作所作的本質。 說'一切'是爲了顯示遍及一切無餘。未說宗法和二個譬喻，這是因為要觀待所化眾生的差別。這樣的推理是明顯的：凡是持有能作所作本質的，必定是唯一剎那住的法，如燈等。持有能作所作本質的意義也是對方所承認的，所以這是自性因。相違的例子是虛空之蓮花等，因為如果沒有剎那性，就沒有能作所作的本質。這樣通過成立剎那性就成立了人無我。

།གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ མ་ཡིན།བདག་གི་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་མི་འཐད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནས། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་འཛིན་པར་ ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ།འོན་ཏེ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདོད་ལ་རག་གོ། །དེ་རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན ཏེ།གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། རིག་པ་པོ་དང་། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་གསུམ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་བདག་གི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིག་པར་འགྱུར། བདག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་རིག་པ་ན་ གཞན་ཡང་རིག་པར་འགྱུར།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་རྟོགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དེའི་བདག་ ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར། རེ་ཞིག་འཕྲོས་པ་བཞག་སྟེ་སྐབས་ཉིད་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ ཏེ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་།ཇི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྣང་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མི་སྣང་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། གང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ གཞག་པར་བྱ།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ གཞན་ཡང་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་དགོངས་པའོ།

成就者即是有命根的身體等，既非我，也非我所，因為是次第進入的緣故，如燈等。若與常相連，則次第進入不應理，這是能害的量。 如是已說人無我后，為顯示法無我故，世尊說'于任何法中都不住于增上所緣'等。'所緣'即是執取。 若問為何，有人這樣想：是因為離能執取的功能，還是因為離所取的相？若如第一種分別，則如何是法無我？若如第二種情況，則有何理由？ 因此理由是，世尊說'如是一切法皆無所緣'等。認為執取自相是具境的識，而凡是執取自相者皆是無所緣，如夢境與眼翳等識。 如是識從自因生起為明瞭體性，由其是了知體性故，經驗自體性，認為僅是世俗言說。 彼非自證，因為一體性中不應理有所證、能證及證知三種差別相。其他的因不攝入自中故，如何能知？彼自體性非他體性故，由何于了知彼時亦能了知他？ 了知體性從其因生起，因此說執取境，然而了知、通達、執取等豈非識的自體性？所識亦非了知的自性，如何離彼體性的鐵錐等成為彼識的體性？ 暫且擱置旁論，當說正論。世尊豈非成為修習般若波羅蜜多的自性？若全無所取相，則如何顯現佛陀、獨覺等法？ 若於彼等不顯現，則與聲聞等有何差別？由何安立為一切智？因此如其智有所取能取，聲聞等亦如是，如從遠處了知細微等的差別。 有人如是思維，故說：'世尊，複次於何處佛法亦除自證外不現前為所知性'等是其密意。

།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནས་མེད་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་ཡི་གེ་མེད། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བྲལ། ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་བཞུགས། །འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་མཛད་མཐུ་དང་ལྡན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཀུན་བློ་ཚིག་གི་གནས་མ་ཡིན། །དཔག་བསམ་དག་གི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་རླུང་གིས་ཐུབ་མི་བསྐྱོད་། །འཇིག རྟེན་ཕུན་སུམ་དོན་རྣམས་མཛད།།དེ་ཕྱིར་མཐོང་མེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མ་ལུས་པའི། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་དུ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་རིག་།ཅེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ མི་མངའ་སྟེ།མ་རིག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་མཐའ་དག་མ་བསལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ག་ལ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་མེད་དེ་། སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་འདིའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་ རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།

意思是這樣的：無處所而有顯現，無相而無文字，遠離一切分別，住于輪迴之際。世間一切圓滿，具足功德威力。如來智慧，非是一切心識言語之處。如如意樹，不為分別風所動搖。成辦世間圓滿諸事。因此亦說無所見。為成辦一切無餘任運成就之事，遍知一切勝者。 世尊複次，依何修習而於不可思議佛法等，不可思議是指真如，於此亦能遣除分別。不生起'佛法不可思議'之分別，是指如實義而言。不生分別即是證得，為如實義故斷除執著之意。此義即是：首先諸佛世尊無有此分別，因已斷除一切無明種子。諸菩薩若未斷盡非煩惱性無明，則何來此生起。分別以自性迷亂故無有境，于彼等亦非如實義。 彼等無有執實事之執著，因住于如幻師相應法故。彼等雖是迷亂，然由與義相關故，如無常等比量分別，欲求證得事物真實。因此，世尊說：'此般若波羅蜜多修習，諸菩薩摩訶薩應觀一切法無分別。'於一切法無分別即是於一切法無分別，遠離一切分別種子之世尊不緣三昧，是不共法，此為修習之義。 如是無分別三昧如何能得？為此，世尊復說'依何修習而無所見'等。一切法見為佛法，其義云何？為此說'見一切法為不可思議法'，以諸佛法即是如是證悟故，及為宣說故。一切法不可思議即是不能思議，乃至真如體性。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མོད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་ཇི་ལྟར དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་འཁོར་བ་དང་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རིགས་ ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་དང་ པོ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ བསྒོམ་པ་ཡིན་ན།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ ལ་སོགས་པ་དང་།ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་དང་། ཚོགས་སྤྱོད་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པར་ཡུལ་ དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་ཤིང་དོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་གདགས་ཤིང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པར་ནི་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན་དུ་སྤོབས་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་འཕགས་པ་འཇམ་ དཔལ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་གཡོག་འཁོར་འབུམ་པ་དང་། དེས་བསྟན་པ་ཉན་ཞིང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་ཅན་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པ་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་ བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་འགགས་པ་དེ་སྙེད་ལ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་འགག་པ་ལྟ་གལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

那麼，如果是這樣見到的話，就已經成爲了所知的相狀，如果不是這樣的話，那些顛倒而歡喜的人們如何能現見真實性呢？因此說'無所見'，意思是'無執著的方式'。 在此，對於不熟悉輪迴的不可思議性，如何能生起信解呢？因此說：'若有善男子、善女人，聽聞此般若波羅蜜多教法后不驚、不怖、不畏，他們將供養承事百千諸佛。'此說明：某些人以福德力，住于初學地者的殊勝信解非是造作，而是從法界極為清凈的隨順因、聞法習氣所生，若修習此信解，則能現前彼等持。 如果是爲了不分別一切法而修習，那麼煩惱的非聖者和其他清凈的修習者，他們如何能見到呢？凡夫、地獄、畜生、閻羅世界等，以及八種聲聞聖補特伽羅、結眾行者、獨覺、世尊迦葉佛、燃燈佛等正等正覺佛，對於這些凡夫等境界如何區分？ 對於他人的這種思慮和疑惑，雖然之前已經直接宣說過，但爲了再次利益並使其明瞭，故回答說：'世尊，複次，于染污法或清凈法，皆不見有真實隨行。'等等，這是容易理解的。 若不曾供養無量諸佛，則如同住于輪迴中的眾生一樣，不會生起如此的勝解。因此，供養無量諸佛的聖者文殊師利具有廣大智慧，宣說如此難解而悅意的法。 所謂供養承事，是指以十萬眷屬隨從，聽聞其教法並作供養等，而且是具有不散亂所緣的。 因此，聖者於何處修習般若波羅蜜多的自性，即使是以微塵所生的所緣而行，更何況其他？爲了斷除這種疑惑，廣說：'文殊，你曾供養承事幾許如來？' 對世尊的供養承事是世俗諦中有，勝義諦中則無。因此說：'世尊，如幻士所生的心與心所有多少滅盡，即供養承事幾許。'幻化所現的人即是幻士。彼無心與心所，因為若有則將導致本無眾生忽然產生的過失。彼等之滅亦不可得，因為滅是以生為前提的緣故。

།དེ་ བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པ་པོ་མཛད་པར་སྣང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།དེ་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་ པར་ཞུགས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།མུ་སྟེགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་དེ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིད་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མཆིས་སམ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་།བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་ཚོགས་མི་རྟག་པ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་འཇུག་པ་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ནས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཅི་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་ཟུར་གྱིས་ བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སུ་ཞིག་གིས་བསྒོམས་པ་དེ་གྲུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཕན་ཚུན་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་གང་གིས་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདྲི་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་སུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དམ་ པ་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་མཆིས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ ལྟ་ཅི་སྨོས།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། གཉིས་སུ་སྦྱོར་ཡང་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་གཉིས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཅི་ཡང་ དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་འདྲི་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བདག་གིས་ཆགས་པ མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་ཏེ།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

同樣地，如果連顯現色身說法的如來都不可見，那麼怎麼可能對他們作供養呢？因為這是以所緣為前提的緣故。如果沒有供養，你怎麼可能真正趣入佛法呢？就像外道一樣。考慮到這一點，所以說出'文殊，你沒有真正趣入佛法嗎？'這句話。這裡'趣入'的意思是爲了佛法的因緣和生起而精進努力。 對此回答說：'世尊，于真正趣入佛法者，是否有任何可得的法？'因為沒有常住的我等，所以我等什麼都不存在。蘊聚無常，剛生即滅，相續不合理。因此，依託于有為剎那相續的不間斷生起的自性，假立為一體，而假立為真實趣入。既然真實趣入只是假立，通過言外之意表明'是否有什麼存在？'並非真實。 如果完全沒有真實趣入者，誰修行成就時能成就佛法呢？相互觀待而立，若無差別就不能成立為不同事物，就像諸法的'法'一樣。因此，文殊問'那麼這些佛法存在於誰？'是在詢問誰是隨經驗而真實趣入的補特伽羅等。 回答說：'即便是世尊自身'等，意思是即便是具有無礙智慧、遠離一切過失的最高自在者，由於與之相關的緣故，也沒有佛法。正因為如此而不可得，因為沒有不屬於其自性的。更不用說存在於我、命等其他處了。所謂'這是那些佛陀的法'，雖然分別為二而說為一，是爲了讓人知道是佛的自性之法。這樣，雖然有法與有法者兩種言詞，但在所詮義上沒有任何差別。 那麼，如果這樣法與有法者確實沒有差別，為什麼會問'文殊，你獲得了無著性嗎？'就是在問聖者文殊在真實趣入時是否獲得了無著之法。'辯才無著'即是'無著'，這是省略了中間詞。因為沒有執著和障礙，所以是辯才無著。其事相即是無著性。除了生為其自性外，我沒有獲得無著性。如是，世尊，我本身即是無著性，因為法與有法者的差別是不可能的。

།བདག་གིས་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། འདི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ནས་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདིའི་སྤོབས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་ གདན་ལ་བཞུགས་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཇི་ལྟར་འདིར་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མ་ནོར་བར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་འཐད། དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇམ་ དཔལ་ཁྱོད་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཏེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལ་བཞུགས་ཏེ་སྐྱེད་པས་སྙིང་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོའི་སྒྲ་ནི་དམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡང་དེར་མ་བཞུགས་ན། བདག་དེ་ལྟར་མ་གྲགས པ་ལྟ་མཆིས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩན་པར་བགྱིས་ན་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡོད་དམ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ན་ནི་དེས་ན་སྐྱོན་དེ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་མ་མའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ བསམ་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདིར་དེ་ནི་མི་འཕོ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་བཞུགས་པ་མ་ལགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་ཏེ།འདི་ཡོད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

我將來是否也能獲得無執著性？如此，那些以其本性而生的事物，並不能再次獲得與其本性相生的種姓等。不能反覆獲得，因為除此之外不可能有我的存在。 若有人心中這樣想：'文殊師利的辯才與如來無異，故應明顯安住金剛座。若不如此，怎能無礙且無誤地宣說聲聞等所不共之法？因此，他應安住金剛座。'為此，說道：'文殊，你是否安住菩提道場？' 菩提道場即是金剛座，因為能生盡智與無生智之菩提安住於此，故稱為道場。'道場'一詞是'殊勝'的異名，如酥油精華。正因如此，此處勝過其他一切方位，因為是見等廣大福德等之所依。 對此回答：'世尊自身，即便是以降伏四魔而著稱者亦不安住彼處，我這樣不著名者又怎麼會安住？'若問是從何處考慮而如此宣說，為此說：'若執著勝義諦'，而非世俗諦。 那麼，勝義諦是否存在？若世尊安住于彼處，則將有同樣過失。為利益那些未證悟勝義諦本性的眾生，故說：'文殊，所謂勝義諦是什麼的異名？' 關於'薩迦耶'，此處'薩迦耶'一詞是省略'見'字而說'薩迦耶見'，因為對此的認知是顛倒的。 若問如何是最殊勝的真實，為此說：'文殊，你基於什麼而如此說？'即是問'你基於什麼考慮而如此說？' 為明確自己的想法，說：'世尊，彼薩迦耶是不存在的。''不存在'是指無有所執能取所取的自性。'非薩迦耶'即是不存在。為什麼？因為遠離戲論網的諸蘊於此既不遷移，即不往金剛座等處。'亦非不遷移'即是不安住于彼處。 基於此理由，彼薩迦耶非薩迦耶，因為此既非實有者，亦非薩迦耶。因此說是勝義諦。如說：'色不異空，空即是色。色即是空，無二無二分。乃至識亦如是。'

།ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ། མྱུར་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་མཐའ་མེད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་འདི་མྱུར་དུ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐ་མའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་ཐབས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ངོ་མཚར་ཅི་ཆེ།ཡང་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཚེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ནི་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་དེས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་དུ་འོད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདི་ཀུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། ངེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཏན་ཚིགས་གཉིས་དྲིས་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་དག་མོས་པ་ཙམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་རང་གི་ ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དྲིས་པ་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་ཆོས་གང་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

現在爲了增長對這部如藥樹般的法門數目經的極大歡喜，具慧者隨後所說的讚歎是：'那些不驚慌者必定成就菩提'，這是說在勝解行地安住者必定一向趣向菩提的緣故。菩提是指證悟，'必定成就菩提'是其義。意為'極為迅速'，因為以無所緣的方式清凈勝解行地的緣故。 '那些不驚慌者是接近菩提'是說已獲得不退轉地的緣故。'為何如此'是說，這需要無邊劫修行才能成就的不退轉地如何能迅速成就，這有何理由？ 如是，世尊所說的色等諸法，隨順了悟並善加分別，這即是最勝菩提的緣故。意為'這些是最殊勝的'。 '那些不驚慌者應視為佛陀'是假立的緣故，意為'將迅速成就'。'為何如此'是說，需要無量劫才能獲得的佛果如何能成就的意思。 如是，所謂'佛陀'，就勝義而言是無生的假名的緣故，因為他們也極為趣向於此。若問：'難道不應說是證悟無生嗎？'說'無生'是因為省略了最後的詞，又因為如同日輪般殊勝的緣故而如是說。 這是說明：邪方便行者即使長時間也不能成就，而隨順正確方便的人們則能迅速成就，有何稀奇？或者，在歡喜地則是決定，如是因為獲得現證而生於如來種姓中。 法雲地時則是接近，如是因為那時無間斷地將獲得遍光佛地。那時因為遠離一切障礙故是佛。或者依于接近，說這一切中都有'如'字隱含，即是'如決定'、'如接近'、'如佛'的意思。 問兩個理由的含義是：為何僅在凡夫地安住者僅生起信解就如此宣說？'這即是最勝菩提的緣故'是以自語顯示即是最勝接近。 前問的理由也是這個，即是對於某些法有殊勝的隨順了悟，趣向勝義無生，這才是所許的理由，而不是通達。因此這些是迷亂的。

། །། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་། བམ་པོ་གསུམ་པ། ཁ་ཅིག་ཆོས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བརྩོན་ཞིང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་གཞར་ཡང་སྨྲ་བར་བཞེད་པ་དེ་དག་གི་གཏན ཚིགས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་ནས་ཆོས་གང་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་དུ་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་འཆང་བས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ འཛིན་པ་དང་།དེ་ལ་དམིགས་ཤིང་འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པར་རུང་། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་གཉིས་བྱེད་པའི་རང་གི་ ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ནི་ཅི་ཞིག་ཤེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་ པ་འདི་ནི་གཟུང་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་སོ། །ཡང་དག་པར་ན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མེད་པར་རིག་སྟེ། གང་དུ་ཡང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཁ་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ བཀའ་མེད་པར་གླང་པོ་ཆེན་པོ་དག་གིས་གསུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བསྔགས་པ་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོའི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》卷三 有些人雖然精進于理解這些法，通達了勝義無生，但是仍然想要言說，由於他們未通達其中的道理，因此他們錯誤地認為所通達的那些法就是菩提，所證悟的佛法就是菩提。雖然'佛'是無生的異名，但是為什麼要觀待近因而稱為佛呢？爲了以理由明顯地說明這一點。 '姊妹，以無所緣'是指具有殊勝智慧光明的菩薩雖現女身而如是請問：'世尊，菩薩摩訶薩'等，乃至'不驚怖者即是不執著凡夫法等'。執著即是執取，乃至'緣于彼而住'。 若問為何如此？其意是：既然有屬於輪迴的識，怎麼可能不緣？因為識有二義的自性，即了知並以了知而安立為識。若無所緣，了知什麼而稱為識呢？ 因此這裡說'一切法皆無故不緣'。'一切法'在此是指識本身，因為其他人說它是有所緣的。'無故'是顯示識的本性，因為此了知是依待所欲執取的事物而安立為識。由於彼不存在，所以遮遣了通達他法的本性。 因此，這雖然如同乾闥婆城等的認知一樣是無他的識的本性，但由於認知錯亂而顯現為所知和能觸的形相，依此而假立為識。實際上不能說它是識，因為沒有所了知。 如是，首先應知煩惱等一切因相都是不存在的，因為在任何處都不可顯示。'為此'即是'無故'，于彼等法無所緣。 有些人雖然未經世尊開許而由大象們宣說，但讚歎不能迅速通達，因此爲了僅僅生起對世尊的信心，也接受三種讚歎，所以說'如是'。第一個接受是'決定成就菩提'。

།གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤྱི་བོས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཅན་དུ་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མོས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ ན།འོ་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་ལན་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་ཐུགས་དགྱེས་ནས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་། ཐབས་ཤེས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྦྱིན་བདག་དམ་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གསུམ་མོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་ ན་ཐ་མ་ནི་མཇུག་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཡིན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་མཆོག་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ།།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལམ་སྟེ། དེ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །བཟོད་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ པ་མེད་པ་དག་ལ་བྱ་སྟེ།བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པར་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མྱུར་བ་ལ་དགོངས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཉིས་སུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ།

第二是住于不退轉地，即說不退轉地也是不動地。以頂受表示具有極大信心。如果僅僅由於勝解而成為不退轉，那麼佈施等就成為不必要了。因此說'他們將成為殊勝施主'等。通過顯示波羅蜜多清凈道，即是顯明不退轉地。'乃至具足一切種最勝的一切智智'是最後的允諾。 其中兩次出現'他們'是表示歡喜確定'確實如此'的意思，因為已經正確趣入方便智慧。其中佈施有財物佈施、無畏佈施和法佈施三種差別，依此而說'將成為殊勝施主、大施主和殊勝超越的施主'。 戒律也有三種：別解脫戒、攝善法戒和饒益有情戒。依此而說的是'將成就圓滿戒律'等四句。其中第一是顯示語，或者最後是總結語。'將成為具戒第一'中，是說既是戒律又是最勝的那些人。'將成為具戒殊勝超越'是說具有殊勝超越戒律的最勝者。 功德之道即是功德道，戒律即是功德道，將獲得此道。'聞此教法而勝解'即是確定認為如是。'忍辱第一'是指無所緣，如在無盡慧所說等。'乃至'一詞包含方便、愿、力、智波羅蜜多具足。 '一切種'是指應說的無礙解、大悲等功德，與此相應即是一切智，具有利益一切眾生的智慧。'乃至具足一切種最勝的一切智智'是針對速疾而言。 第二種解釋是由於極為接近而確定不移，是對不退轉地的特別說明。通過顯示波羅蜜多清凈，即是顯示住於法云地，因為在此地一切波羅蜜多都將清凈。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཁོ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་འདི་དག་སྟོན་པ་མཛད། དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་བསྒོམས་ཀྱང་ད་དུང་བྱང་ཆུབ་ མཆོག་མ་ཐོབ་ཅེས་དོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཁྱོད་ལ་བརྟེན་པ་མཐའ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་འབད་པ་མ་བྱས་པར་འདི་ཐོབ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་ཁྱོད་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ནས་ ཐོབ་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེ་ན།ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མངོན་དུ་བགྱི་བར་བདག་འདོད་དེ། འབད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ཙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་གང་ལགས པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དར་ལས་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་དེ་སྐྱེད་པའི་དབང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་འདི་འདོད་པ་ ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱེད་དེ་། ཡང་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་དབྱེར་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་འཇམ་དཔལ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཅིའི་རྒྱུས་ཟབ་མོ་འཆད་པ་ལ་མཁས་སྙམ་ དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཟབ་མོ་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་གིས་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འཆད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་གང་ཞིག་བསྒོས་པ་བྱས་པའོ། །མི་དམིགས་ པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་ནི་དུས་རིང་པོར་གང་གིས་སྤྱད་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་འདི་དེ་ ལྟ་བུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་དོན་ཡིན་ནོ།

如果僅僅對此法門生起信解就能成就無上菩提，那為什麼聖者文殊師利獨自長期宣說這些法，長時間修行修習后仍未獲得無上菩提呢？爲了斷除這個疑惑， 問道：'文殊師利，你見到了什麼樣的意義？'等等。'不願證得無上正等正覺'這句話表明： 如果無量依止於你的人不需努力就能獲得這個，那麼圓滿福德智慧資糧的你為何還要以大精進來修行？因此，是否是看到了某些依賴他緣的意義而不願獲得？ 回答說：'世尊，如果我入于菩提'等等。如果我為菩提而正確趣入的話，那時我確實想要證得它，因為精進是不離開欲求的。 至於'世尊，我是發願菩提，而不是追求菩提。為什麼呢？'這是在思考菩薩為何不追求菩提是如何合理的。 因為文殊師利童子即是菩提。意思是說：菩提就是遠離對所取等虛妄執著戲論的智慧本性，而不是其他的自性。文殊師利也正是具有如是智慧本性的身體， 如同被綢緞遮蔽等只是比喻而已。或者說，難道不應該追求無障礙嗎？不是的，因為若有人真實追求菩提，他就沒有能生起它的能力。我只是依靠希求而已。 因此不去追求。或者，從勝義諦無生的自性來說，兩者都是無差別的，所以菩提即是文殊師利，這是其密意。 爲了斷除'聖者文殊師利因何因緣而善於解說甚深法'的疑惑， 佛說：'文殊師利，你能宣說如此甚深甚深之處，善哉善哉。'甚深甚深是說不是獨覺等的境界。'處'是指方面。'如是你'是說'因為'的意思。 指過去對諸佛作佈施等性質的事業並修行者。或者是過去諸佛授權宣說甚深法的事業者。 長期無所得地修習梵行，即長時間修習並熟練。梵是指涅槃，為此而修習波羅蜜多等行。 因為聖者文殊師利是如此這般的緣故，所以他能如此宣說，這是經文的含義。

།འཕགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་གོམས་པ་ཡིན་པར་ཟུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ ན།མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་གལ་ཏེ་བདག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ འདི་བདག་གིས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་བཀག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་འདིས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་གིས་ཇི་ ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་།།འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །མ་རྟོགས་པ་དེའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་ཅི་འདྲ་བར་ མཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་དེ་མཐོང་ན་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །སློབ་པ་ནི་ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གསུམ་མོ། །མི་ སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་མཐོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །སྔར་ནི་རེ་རེ་ནས་ཚིག་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་མཐོང་པ་ཡང་མ་མཆིས་ པ་ལགས་ཏེ།མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བ་ཡང་བདག་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་མང་དུ་ཡང་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།མང་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉུང་ངུ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་སྟེ། དེ་དག་དཀོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉུང་བ་ནི་སུ་ཡིན། མང་བ་ནི་སུ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུལ་བར་ཡང་མི་མཐོང་མ་དུལ་བར་ ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་བརྒལ་བ་དང་། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དམིགས་ པར་འགྱུར་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

聖者也是以暗示的方式顯示自己無所緣執著的修習，世尊如果是無所緣執著的行持，則成為得法性。這顯示了什麼呢？由於無所緣執著的行持，如果有我在諸波羅蜜多中的行持，則此時增益執取法與有法等的顯現執著相的得法性，然而由於斷除一切增益，此非我所得。對於波羅蜜多等彼等，我也非無所緣執著而行持，因為無所緣執著的自性即是波羅蜜多等的自性。世尊也未遮止此，因為開許故。 如果文殊聖者是無所緣執著的自性，那麼世尊的圓滿聲聞，以順抉擇分等差別而有差異，應為天人世間所了知者，此不應成為所緣。因此問道：'文殊，你見到我這些圓滿聲聞嗎？'圓滿即是最勝義。如我所見非如天人世間所見，故文殊答道：'世尊，見到。' 針對未了解者的意樂，世尊問道：'如何見到？'即是問何等何種之義，若見到則為無所緣執著的自性，如何不相違。凡夫得暖等，有學是四向三果住，無學是阿羅漢。一切安住勝義理時也無所見。前是各別圓滿語句，此是總說，別說即是彼。 安住世俗諦道時也非未見，唯是見到。依世間諦而見，我無執著而見，如是見到。云何如是？此中說'不見多'等。多是凡夫，因彼等眾多故。少是有學無學，因彼等稀少故。何者為少？何者為多？對此疑問，為顯示彼差別故，說'調伏亦不見，未調伏亦不見，如是見到'等。 複次，依無所緣執著而問難，若是無所緣執著自性，則如何緣世尊圓滿眷屬及諸菩薩？為此說'文殊，你如是見到聲聞乘者'，因為是真如體性自性平等故。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ལན་གླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱང་བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ སེམས་དཔའ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ གིས་ཐོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ་། །ཡང་བརྒལ་བ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་ལ་བསྟན་པའི་དགེ་ བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གླང་ཆེན་ནི། །རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་མ་བསྐྱོད་ཅིག། །དེ་བསྐྱོད་ན་ནི་དེ་མཐོང་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསྐྱོད་པའི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཡང་དག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་ནས་མེད་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་བཞུགས་ན་ཆེས་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟབ་མོ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་ཡ་མཚན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།བར་དུ་ཆོད་པའི་བྱ་བ་དག་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་དོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་དག་བློ་མ་སྦྱངས་ཤིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ དེ་དག་མི་ཉན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ལྷག་པར་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་གཟིགས་ནས་སྐབས་ལ་བབ་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འདྲི་བ་ནི། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ ངོ་བོ་མདོར་སྟོན་པ་ནི།བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་ལོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ཆ་འགའ་ཡང་དེར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅེས་བྱ་ བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མཚན་མར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་བག་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞི་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་འམ་འདི་ལ་གཞི་མེད་པས་གཞི་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ།

爲了回答菩薩們也是如此的問題。說到'菩薩'這一法也不見隨行，因為遠離一切有的分別等分別，且因為境界中的我執等自體性本來寂滅的緣故。其中爲了菩提而成為勇士，即獲得發菩提心的勝解行地初始階段的菩薩。'入菩提'是指住于勝解行地。'為菩提而行'是指從極喜地直至一生所繫為止。'現前圓滿成佛'是指最後有。又問難說，如果緣如來則與無緣自性相違。若不是，則見到所示的圓滿善果如何于自他相續等中生起？想到這點，說道：'文殊，你如何見如來？' '大象且住'是回答。大象是指如來，如說：'如來大象者，恒時住等持'等。'大象勿動'，若動則見到，由於執著所動的一切圓滿善果將不復存在，因為遠離正信而墮入無見。因此，若不觀察則以歡喜心，世尊為所化差別而住最為殊勝。 此處爲了令聽聞甚深真實義的會眾生起稀有，以及爲了做間隔性的事業而說。若不如此，怎會立即生起所說的疑問？其他未修心且無殊勝緣分的會眾，以如來威力而不聽聞。因此，觀見稀有妙法輪，爲了契機和利益眾多眾生，首先詢問大象的自性：'文殊，所謂佛是何言說？' 略說其本質是'所謂我是何言說'，'我'是外道所遍計的我想對境。'無生'是因為相應做的事物絲毫也未生起。'所謂我是何言說，所謂佛也是其言說'是指其本質的同義語，因為作為聲音趨入因的相應事物絲毫也未成立。因此說'譬如所謂佛是無基言說'，此是顯示：由於此或於此無基故為無基，即其言說。

།འདིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་གཞི་སྟེ་ཚིག་ལ་བྱའོ། །གང་གིས་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་ ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གནས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བློ་ཅན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་རང་དབང་དུ་བྱུང་ ནས་མཚན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་འདི་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་ པར་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་དང་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིག་ཀྱང་འདི་ནི་ཚིག་གོ་ཞེས་བརྟག་པར་དཀའ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་སླ་བ་མ་ ཡིན་ན།དེས་བཞག་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲའི་ངོ་བོ་ལ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དམ། སྤྱིའམ་བློ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་འདུག་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། ཀུན་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་། །འོན ཀྱང་དེ་བཀར་ཏེ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པའི་དོན་དུ།གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མི་འགག་པ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགགས་པ་མེད་པའོ།།བདག་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་གཞི་ཚིག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གཞི་དབྱེར་མེད་པ་འདི་ལ་དབྱེར་མེད་པས་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་ བ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཞི་ནི་འདིའི་གནས་དང་རྟེན་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་ཏེ། དེའི་གཞི་མེད་པ་དང་། གནས་མེད་པ་དང་། ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མདོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། མཚན་མ་ལ་སོགས་པའམ། སྤྱིའམ། བློ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མ་ནུས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ།།མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པས་རང་དགར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་སྨྲས་ཟིན་ཏོ།།སྤྱི་ཡང་ལོགས་ཤིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་བློ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

這是通過理解和領悟意義的基礎，即指文字。凡是善於圓滿一切眾生心願的功德本性的世尊身，沒有任何與之相關的表述處，而是背離了觀察事物真實性的愚者們任意生起信解，執著'佛'這一名稱為真實。 對於稱為'佛'這一名稱的緣由也是不存在的，這是教導的假名詞語，是他們的增益。這第二個意義也是隨順修行方式而相關地闡述。 關於這一點，爲了首先證成，說道：'佛'這一詞語是難以用言語理解的。為什麼呢？如是，首先連'這是詞語'這樣的詞語也難以考察，難以了知和確定，既然如此，何況是由此安立和顯示的'佛'這一含義。 意趣是這樣的：如果說表述者也是以聲音的本質稱為詞語，那麼它是聲音的相狀，還是共相，還是心識中的影像呢？這些都不合理。因此，這是由迷亂力而安立聲音的名言，你這執著考察事物真如的人是無法觀察的。 通過遮遣能詮的本質，依此而觀察所詮的本質也同樣被遮遣。然而，爲了遮遣這些，作為第二個意義說道：'凡是真實不成立的'，即不是從因緣和合而最初產生的。'未生的'是指此後相續執行和安住的認知中未生。'不滅的'是指相續不斷而無滅。 對於不具足任何可作為我等標誌的詞語處的世尊，沒有任何基礎詞語。怎樣呢？在這無差別的基礎上，由於無差別而無差別，乃至遍行共相。 其基礎即是此處的所依和依處，這樣組詞，意思是無基礎、無處所、非詞語境界。如是，所謂'佛'是其假名詞語，是由於智慧行為不清凈而增益的，爲了趣入真實性的緣故。 這裡的要義是：詞語所詮的義是自相一體，還是相等，還是共相，還是心識中有影像呢？關於這點，自相一旦生起就成為無有，所以不能且無所詮。相等也是由分別隨意安立的緣故而非真實。 若事物存在，則是自相的本質，對此已說過過失。共相若作為離散等本質而存在於心識中是不合理的，因為從種種顯現的心識中無有體驗的緣故。

།གང་མིང་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ན་ ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་དོན་ཡིན་པར་གཏམ་དགོད་པར་འདོད་དེ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་ཏེ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་ཡང་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདི་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཐབས་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོལ་བར་འདོད་པས་ནི་བདག་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གིས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མཚུངས་པ་ཉིད་སྟོན་ པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་ རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འདས་པ་གཟིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཡང་མེད། རྟོགས་པ་ཡང་མེད། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ནི་འདས་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་མཁྱེན་པ་འབྱུང་སྟེ།དེའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ སྟོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྟོན་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གྲངས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེའི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་མཁྱེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ ཀྱི་དང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཐབས་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་སླ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅེ་ན། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྙིང་པོར་བློ་སྐྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་བསལ་ བའི་ཕྱིར།བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་མཆོག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་ཙམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པས་བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ ལྟར་བདག་ནི་ཡུལ་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པས་སེལ་བར་བྱེད་ལ།དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མེད་པར་བསྒོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་།སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། ། རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་ཞི་བར་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

凡是僅僅依附於名稱並與分別念相關聯，而在外境似乎存在如影像般的顯現，對此想要安立為實在之事物而作言說，這是由於迷亂而產生的。 由於執著這種迷亂顯現如其所顯，因此說是完全不成立等。 這也不應該是事物的本性，因為是不明顯等的緣故。 如果世尊的身相超越一切境界，那麼應當以何方便了知呢？為此說：'具壽舍利子，欲求如來者應當求我。'應當觀察。 若問二者有何關聯而爲了了知彼而尋求此？說：'我'是佛陀的隱語，意為法性相同的緣故。 顯示相同性即是：如同外道所遍計的'我'極其不存在且非有，正因如此而不可得。同樣，佛陀也極其不存在且不可得。 難道不是因爲了知過去等一切事物而稱為佛陀嗎？如說：'佛陀見過去'等。不是這樣的，因為既無能證者，也無所證，也無所證之境，因為遠離能取所取。 依如來力而生起對過去無欺的智慧，由於執著其本性而如是說。 正因如此，如同'我'這一名稱不能以任何了知過去等的法而言說，導師也是如此。 如是，雖然導師沒有任何可數的所知、能知等本性，但以不被一切執實的迷亂垢染的智慧加持，成辦眾生殊勝信解，稱之為佛陀。 如果以此方便觀見世尊是容易的話，為何要作如此大的努力呢？爲了遣除僅從聞思所生智慧起實執分別，說：'我'這一基礎隱語並非容易了知。 因為我執從無始以來串習，若無修習究竟所生智慧，僅以聞法作為究竟而不能斷除。即以破除我是作用者而遣除，而此破除也需要修習究竟才能成就。 如說：'若於法無我作觀察，若已觀察而修習，以此因得涅槃果，無有餘因能得寂。' '我'這一基礎隱語因無有基礎而不易真實了知，這是總義。

།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དངོས པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདིར་དོན་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ལ་འབད་དེ་གནས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ ཉིད་ཀྱི་མཐུས་ཤེས་པར་བྱས་ཟིན་པ་རང་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པས་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད། ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བར་མ་བསྟན་ཏེ། དོན་ གྱིས་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ།།འཕགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྷག་མ་བརྩམ་པར་བཞེད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་འདི་གསལ་བར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱས་པ་སྲུང་ བ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྟོགས་པ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཆེད་དུ་སྲུང་ཞིང་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱས་པ་སྲུང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་ ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བདག་སྟོན་ཏོ།།དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ལས་དང་པོ་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ནོ།།དྲི་བ་བརྩམ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ནི་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བསྟན་པའི་བར་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ལ་མ་གཏོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རོ། །སུས་ཀྱང་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོར་རོ།།མ་མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཡུལ་རིང་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དྲན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དྲན པའི་ཤེས་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ནས་མ་དྲན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་སྐྱེད་པ་སྟེ། བསྐྱེད་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཛིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་དྲན་ཞེ་ན། གང་གིས་མ་བཀག་པ་སྟེ། དྲན་པའི་ཡུལ་ནི་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨྲས་པ་ནི་རང་ གིས་སོ།

佛陀這一基礎詞的修飾語也是如此。由於從無始以來積累對事物的執著，若不修習無所緣，則不會轉變。因此，此處的意義是唯有通過修習而生起的智慧才需要現前，所以應當精進安住於此。 通過聖文殊的加持而已經了知，如同對自己具有慈悲一樣對初學者而言，並非如初業者所求那樣顯示，如是宣說。為何不明顯顯示呢？是以義理使初業者也能領悟而如是顯示。 聖者也想要開啟剩餘的分別念，爲了顯示自身智慧生起而明顯顯示的緣故，說道：'具壽舍利子，我如同阿羅漢護持所作'等等。 證悟即是所作，凡是具有守護並保持現法樂住等心所的性質者，即是護持所作者，直至所謂的阿羅漢、證悟、解脫、利根。'我如同任何'這些詞是總結一切。因此也應當包括直至世尊。由此顯示：爲了如實超越一切智慧和言說，我為菩提而如是顯示。 既然連他們也非境界，更何況說初業者住於事物邊際者。菩提對於他們來說確實超越一切智慧和言說的境界。 爲了開啟問題而說'為何如此'，若非智慧和言語的境界，世尊如何現證並顯示，這是所問的意義。如是從'菩提非任何人所了知'乃至'因為未顯示'。 了知和顯示等，如前所說的方式，除此之外無有能作者執著的自性故。其中'任何人皆未了知'是總相。'任何人皆未現證'是別相。'未見'是眼識。'未聞'是耳識。 未分別和未了知二者也是所說的，二者是爲了表徵。或者說，這兩個遠境尚且不可執取，更何況其他，爲了使知曉此義而顯示二者。或者說，前兩個詞是就分別和了知而言。 '未憶念'是以先前經驗為前提的憶念智慧。為何從不了知到未憶念？如是未生起，因為若生起則立即可能有執取。如何未憶念？因為未遮止，因為憶念的對境是過去故。'未說'是自己。

།མ་བསྟན་པ་ནི་དྲིས་པའི་ཚེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་གི་ཡིན་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དེ་དགོས་པ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ལ།བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་ལས་ལ་རྩོམ་པས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་མེད་ན་གོ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དང་རྟོགས་པ་དང་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་ལ་ འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རང་རིག་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་གཞག་ཏུ་གཅིག་ལ་གསུམ་ གྱི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྒོལ་བ་པོས་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རྒལ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་དེ་སེལ་བར་བྱེད། བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་མེད་ ཅིང་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་དང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསལ་བའི་རིགས་ཏེ།དེ་ལ་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་འདི་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་ པ་རང་རིག་པ་ཙམ་དྲི་མས་མ་སྦགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བཏགས་ཏེ་གཞག་གོ། །འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་ཏེ། མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

未說明是在詢問時。如果這樣菩提是內在的，那爲了獲得它而精進努力又有什麼必要呢？所謂菩提是這樣的，所謂菩提這個詞，就是能夠成辦自利和他利的這樣的事。這表明是最殊勝的，因為是一切圓滿中最殊勝的本體，所以菩提是存在的。如此，因為菩提是作用的本質，且依賴於作者，所以可以證得有作者。作者也通過開始行動而有所作業，因此也會有菩提之業。這樣的話，'沒有任何可以證得圓滿菩提'這樣的說法就與所有隨後的教法相違背。 所以說菩提也不是實有。'作用'是同義詞。如果問為什麼的話，就是說如果沒有作用怎麼能稱為菩提呢？如此，菩提、證悟和實際體驗是同義詞。這只是假立而說的，不是勝義諦，爲了顯示這一點才說'沒有任何可以證得圓滿菩提'，因為不可能執著於他性。 那麼，是否可以依靠執著自性來建立作用呢？爲了顯示這也是不存在的，所以說'因為連菩提也不能由菩提而證得圓滿菩提'，因為在自證中也不能建立作業、作用和作者的實體，一個事物不可能同時具有三種實體性。 難道對方不是在質疑菩提作用的本質嗎？不質疑作者的本質而說'沒有任何可以證得圓滿菩提'等，如何能遮遣它？應該遮遣說：作用的本質在菩提中不存在，在所證悟的對象和自身中也都不存在，因為這是所質疑的。雖然如此，但作者的特定狀態本身就是所謂的作用，這與其他無異，否則將導致非作者本質的過失。 爲了顯示作者的本質也不是獨立存在的，所以說'沒有任何可以證得圓滿菩提'等。因此，以無二的、僅是自證的、無垢染為主，假立安立為菩提。這是遮除增益邊的。如果沒有任何可以證得圓滿菩提，那麼世尊是如何證得法界菩提的呢？ 因此，文殊菩薩婉轉地問道：'世尊是否證得了法界？'這是在問'是不是'的意思。

།ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྟོན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །འོག་མའི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབེན་པ་ལས་དབེན་པ་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དབེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡོད་ན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན། འོ་ན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པར་སྔོན་རྣམ་པ་དུ་མར་བཞག་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་ཞིང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་སུ་ན་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྟན་ ན།བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེས་མི་ཤེས་པས་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ གཉིས་ནི་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདིར་ལན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན། ཅི་བརྟགས་པ་ལ་བྱའམ། དོན་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་གྱི། བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།

答覆是：'尊者舍利子，不是這樣的。'為什麼這樣說呢？是因為如果以證悟真如而區分的導師的證悟能夠被否定，那麼怎麼會不與所成立的宗義相違呢？這是考慮到的。爲了顯示不是不承認下文的意思，所以說'因為法界即是世尊的緣故'。 意趣是這樣的：無垢自性的智慧體性是菩提，世尊也是那個自性，法界也正是那個自性，因為遠離與所遠離無有差別的緣故，這樣經常宣說。 在這個非遠離的體性中，哪裡會有所證菩提、能證者和證悟的體性呢？如果有的話，就會有所取和能取的緣故。遠離的特徵是空性，認為若無空性， 尊者舍利子說：'如果世尊現證法界成佛'等等。如果法界現證成佛，那麼與之前多次安立的無二智慧自性即是無生界的說法相違且不相符，因為實際上有所知和能知者的緣故。 為顯示其自性而說'彼現證成佛'時，菩提自性不就是世尊嗎？因為不知'如是法界自性'而問，所以說'尊者舍利子，法界即是菩提。' 若問為什麼，其提問的想法是這樣的：凡是菩提都是離一切障礙的體性，所以是實有的體性。法界是無二相，是一切法無實的體性，那為什麼要承許是菩提的體性呢？因為有和無二者不可能同時存在。 對此回答說：'因為法界是無眾生的緣故。'如是，'法界無眾生'這是菩提的語詞。同樣，'一切法無自性'這是菩提的假名。 為什麼是菩提的語詞？是對分別而言，還是因為實際上法界本性無實而應當說'法界無眾生'？然而對無障礙智慧自性的菩提的質疑卻未作任何回答。 因此說剛才所說的菩提自性世尊是法界的異名。其自性即是菩提的假名而非分別，這是詞義。這也是在闡明'法界即是世尊'這一點。

།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པ་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ ཅེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་དབེན་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་གཏན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟེ། བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན། ཇི་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་དང་། དེ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ལན་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སེམས་ ཅན་ཡང་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས། ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རམ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པ་ནས། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཆུང་ངུ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ཏེ།དེ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོར་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་མེད་པར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ འབྱུང་བ་གསལ་བར་སྣང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་ནུས་ཞེས་བསམས་པའོ།

因此，其義是這樣的：無所知和能知的特徵即是法界。這就稱為菩提，爲了顯示遠離和能遠離無有差別的緣故。法界無有自性，也非完全無有的自性。然而，是事物的自性本身，遠離一切分別相的自性稱為法界和菩提。 一切也未超出此法性，因此，從平等性而言，所以說'一切法無實，即是菩提語'。若問為何如此，即是法界無眾生及一切法無自性，這是菩提語。如果說有和無二者於一處相違的緣故，答曰：因為一切法無差別。 如何無差別？在佛的境界中，即在佛境界的自性中，乃至如是性的自性中。如是，於何處無有所取能取等差別分別，即是無差別。有些人錯解為：凡是無有自性差別者，即稱為無差別。 因此說：'具壽舍利子，所謂無差別即是無分別。'此中無有分別執著，故為無分別。有些人錯解為：所謂無分別是因為連眾生也無有，故為無分別。 為此，為明顯此義：'具壽舍利子，所謂無分別，是因不能了知執取，故稱無分別，並非因為連識也完全無有。'何種自性不能了知？是否是微塵等自性？從不能了知有為，乃至不能了知無為。'乃至'之詞包含有為差別色受等。 於一切相中，對彼等都無有能取分別，即使是最小的識，於此也不存在，以此因由，故說彼為無分別。對微塵等自性進行分別是合理的，因為彼等不顯現。 然而若是心和心所的自性，對於明顯顯現的自性，為何不能分別？為此說：'具壽舍利子，一切法'等。一切法即心和心所也不能分別，因為契合無執取，及於一切處遠離所緣相的緣故。 若問為何如此？是思考受等生起明顯顯現時如何能明瞭。

།ལན་དུ་འདི་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡང་བདེན་ཏེ། དེ་འབྱུང་བ་ཡང་གང་ལ་གནས་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་འཛིན་ པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རང་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུ་ལས་གནང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་ཇི་ སྐད་དུ་སྔར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མ་གསོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ་གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་རིམས་བསྣོར་ནས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པར་མ་མཛད་ཀྱི།མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡང་གི་སྒྲས་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དགོངས་པ་ནི་འོ་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་འདིར་ཅི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་ན་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཐུན་མོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་ན་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ངན་སོང་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་དབྱེར་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚིག་ནི་ངག་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ན་དེ དག་ལ་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ནི་འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་བྱས་ པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མཐོ་རིས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྩོན་པ་བཞིན་ནོ།

對此回答說，諸如感受等一切法，並不存在獲得自性的生起。 感受等諸法難道不是各自獲得自性嗎？如果不存在，則將導致世間無有顯現，並將導致煩惱和清凈都不存在的過失。 因此所說也是真實的。其生起也無有所依止而能了知、能執取的法，感受等諸法如同鐵針一樣，絲毫不能觸及他法，對自身也非境和有境的實體，僅僅是從自因而顯現的自性而已，如前所說。這是總義。 如果諸法差別不存在，這些眾生如何能安立為入于不殺生的差別呢？ 他們是入于不可思議，即是入于佛性的意思。佛性因為不是一切分別的對境，所以是不可思議的。 如果無有差別性，這些安立就不合理，這是諍論的意思。 回答說，那些入于無間罪的人即是入于不可思議，這樣顛倒次第后，入于不可思議並非成為入于不可思議，而是入于無間罪，這也僅是依據平等性而宣說的。 因此說'那些入于不可思議的人即是入于真實'。 '又'字表示應當理解為入于無間罪。 若問為什麼，這裡的密意是：那麼這個'真實'是什麼？在此若說是指不顛倒的如實作意智慧，那是不合理的，因為那是不共的。若說是指平等性，那些入于無間罪、趣向惡趣的人，怎麼會是入于不可思議和趣向佛性呢？ 因此說：'具壽舍利子，所謂真實即是無差別之語'，於此無差別，因為一切處自性平等。 無差別法界也是不存在的，那只是言說而已。 因此顯示在空性中彼等沒有任何差別。 爲了顯示如何無差別，首先開始諍論說：如果一切都具有如是性，那麼入于無間罪的人怎麼會墮入惡趣？發菩提愿的人和其他人為什麼會趣向涅槃和善趣？如果這樣的話，入于無間罪的人應當成就善趣和涅槃，因為具有如是性的緣故，如同精進于菩提的人一樣。

།ཡང་ན་དེ་དག་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོ་རིས་དང་། ངན་སོང་དུ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་སྲིད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་ཚིག་ནི་ལན་གྲངས་དུ་མར་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ འགྲོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འདིར་འོང་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ།།བར་གྱི་སྒྲས་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་དང་མི་འཐོབ་པའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ འཇུག་པའམ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་འདི་བསྒོམས་ན་གང་ཟག་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོམས་པ་ལས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། བཟློག་ན་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་དང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སྔར་སྨྲས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་ པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་འདུལ་བ་ལས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ འདིར་རེ་ཞིག་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་དག་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལྟུང་བའི་རྩ་བ་སྨོས་པས་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་ལ་གནས་པ་སྨོས་པས་ནི་མི་གནས་པ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལ་རྩ་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྩ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བ་དང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕ་རོལ་པོ་དག་རྒོལ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བ་དང་འགལ་ བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགོངས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རྩ་བའམ། རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །རྩེ་མོ་མེད་པ་ནི་ཐ་མའོ།

或者有人說那些也不會如此，因為沒有差別。為此說'具有不可思議者，他們不會往生天界'等。此處所說的不可思議是指空性。 若問為何如此，其意是：若進入善法和修空性變得無意義，因為具有與不具有也沒有差別。不可思議不住于往來，乃至涅槃也不住于往來，意指天界和惡趣。 這兩者從無始輪迴以來都是熟習的，所以往來之語是多次取捨輪迴。往生涅槃是不退轉法性，故此無有返回。'乃至'之詞也應包括獲得涅槃的地道等。往與不往是指獲得與未獲得。'住于'是指趣入或開顯。 意思是：若修此空性，則如人無我般成為利他之因。因此，如實修習則善法增長，相反則成為障礙。顯現與未顯現也是獲得利益與非利益，而非僅僅存在就能造作利與非利，所以沒有前述過失。 其後是爲了斷除持律者和持論母者的疑惑而宣說。其中這是精進于律義者的疑惑：若無差別性，為何在律中說安住于墮罪的四種比丘和無罪呢？ 對此，首先說'具壽舍利子，那些住於四墮罪根本者'等。說'墮罪根本'也表示僧殘，說'住於四'也表示不住。'彼等亦住于無根本'是說他們住於法界，這是異名。因為此中無有最初根本，故無根本即是法界，法性恒時安住故。 住于彼即成為彼體性，因為一切法皆是真如體性。對於'住于根本與無根本'這句話的含義，他方詰難說'為何如此'，意即'如是豈不與律極相違'。 宣說密意義趣是'具壽舍利子，因為無生中沒有根本或頂端'。無生即是法界。無頂端即是終際。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། ཇི་ཙམ་དུ་རྩ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ཐ་མ་སྨོས་པས་ཐོག་མ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྩ་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་རྩ་བ་འབྱུང་བ་ཉི་ཚེ་གྲགས་པར་འགྱུར་གྱི་སྐབས་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་གནས་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ་།།རྩ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་རྒོལ་བ་ལྟུང་བ་ལ་རྩོད་པ་དང་འཐབ་པ་བྱུང་བ་ལ་ རྩོད་པའི་དགེ་སློང་དང་།དེ་དག་དང་བྲལ་ན་སེམས་དང་བར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོན་གནས་སུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་གང་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པར་གཞག་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་མི་ཉུང་བ་བསགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མཆོད་གནས་སུ་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཉེས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་ལ།དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་འབྲུ་མང་པོར་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་སྒྲའི་དོན་བཟུང་ན་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའམ། རྩོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོན་གནས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོན་གནས་སུའོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མདོར་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་མཉམ་པ་ལ་དེ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་འདྲ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ པ་དེ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བྱ་སྟེ།འདི་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མ་མོའི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དག་སེམས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ན་དད་པ་དང་དད་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འདི་དག་ཇི་ ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ།འདི་ལྟར་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རུང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་རུང་བ་ཅན་ཏེ། འདུལ་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པའོ། །ཚུལ་ཡང་དག་ པར་མ་བཅོམ་པ་ནི་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།གཟུགས་ལ་དགའ་བའི་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའོ།

為什麼這樣說呢？如果僅僅說'無根'二字就已經充分表達了當前的含義，為什麼還要多說呢？爲了通過說明後者來闡明前者。如果不是這樣，而僅僅說'根'的話，就只會讓人理解為根的生起而已，對於目前語境沒有幫助。 '無終'這個說法是用另一種方式來表達法界，因為如此一來，一切法界是遍及一切時的。因此，所說的'無根比丘'就是'無住比丘'的同義語。 '無根'是指遠離根的生起。'無住'是指不住於我執等，乃至'空性的本質'。 對於持律者和爭論者在犯戒上的爭執和衝突，稱為'爭論的比丘'。如果遠離這些，使心清凈，而在世間沒有各種應供養處，這些如何建立呢？因此說'爭論生起'這是'增益'的同義語。 增益是指對所取等的增益，增益是專指法界。雖然有種種差別顯現的生起以及爭論等的建立，但一切都不離開心性的不二法性，這是總義。 其中，對增益法界的修行者在世間成為應供養處。對此的修行是如實了知。修行是證悟的緣故。 因此，由於是積累不少福德的處所，所以他本身就適合作為供養處。某些文字中出現'對過失增益的修行'，其中'過失'是指犯戒等，對法界有此增益者，稱為如是，應作多重解釋。 尊者舍利子，如果按照'對增益的修行'這個詞的含義來理解，對增益的修行者或對爭論增益的修行者就是應供養處。為什麼呢？這是在思考：心續不清凈怎麼會成為應供養處呢？ 詳細解釋簡要開示是：'因為他對平等增益的緣故'。對平等、相同、遍及一切的法界進行增益，如前所述應當這樣理解增益。 精通論典義理的人們思考：如果沒有種種心念，那麼信與不信，乃至'修行增上心'等這些如何區分？這樣，'信'是指對業果、諦理和三寶的確信。具有適宜性故稱為具足適宜者，即如律中所說隨順於適宜。未被正確摧毀的行為是指喜好輪迴的有為相和喜好色法的行為從根本上斷除。

།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་རྒལ་བ་ནི་གང་གིས་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིགས་པ་ལས་ རྒལ་བའོ།།བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ཅན་ནི་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པའོ། །དུལ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཅན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དབྱེ་ བ་དེ་དག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ།རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་ཞིང་སྟོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མ་དད་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པར་གཞག་གོ། །ཐ་སྙད་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བཀོད་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཚིག་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཐ་སྙད་དུ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དགེ་སློང་དད་པ་ཅན་ནི་དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱོད་པའི་འོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དད་པ་ཅན་ནོ། །མ་དད་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། །སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ནི་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་བརྟགས་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ཡང་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་དག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟློག་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །སྲེད་པའམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་རྒྱུན་མ་ཟད་པར་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྲིད་པས་ན། འཇམ་དཔལ་ ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ།།རང་གི་བསམ་པ་སྟོན་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཚུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ དབྱུང་ངོ་།།མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་འདིས་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་མཉམ་པ་ཉིད་ ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ཆོག་མོད།ཚུལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ་ དོན་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་གང་གིས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་གནས་སོ།

超越生等諸怖畏是由於斷除了怖畏之因煩惱之聚，故此超越了怖畏。具生忍者是于苦生起法智忍者。調伏是具有善行者。行增上心是獲得無漏三昧。如果說相反是不信等，那麼這些差別顯現一切也不違背法界一味，因為在無二的心與心所中顯現諸多行相併作開示。如是，從具有清凈等門中安立不信等。從具有邪見等門中安立信等。 言說僅是由想要表達所安立的行相之因，而非依實有，故不應執著。為顯示這些詞語的緣由僅是想要表達的行相，爲了顯示具德者言說上是不信等，故說'具壽舍利子，有信比丘非行信施之處'等。 其中信是欲，即執著我與我所等的異名。由具此故稱有信者。不信是相反，即離貪。彼即阿羅漢，因為相續清凈。月燈三昧中如是說'彼等具百味食'等。 分別即是妄想，即非如理分別。由具此故稱有分別者。此亦非其處，因為相續未清凈。相反即是無分別者，即於一切時中喜樂如理作意。若精進于貪或輪迴之流的方式，則不可能稱為未盡流而正斷，故問'文殊，從何處思維而如是說'。 顯示自己的意趣即是'不正斷平等性，因為平等性即是方式'。'不正斷平等性'是從中引申出'此不作'之義。平等性即是人無我空性。此不以懷疑和顛倒二種知見正斷彼。以彼二者為境即是能斷。 若彼不正斷平等性，則說'不正斷平等性'即可，為何說'未正斷方式'？所說平等性即是空性自性平等性，即是前說的方式，毫無差別義。因此，未正斷即未正解，如是安住于詞義中。

།འཇིགས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་མི་སྲིད་དོ་སྙོམ་ནས། འཇམ་ དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ།།འདིར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ནི་དེའི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ལས་རྒལ་ཏམ་མ་རྒལ་ཞེས་བརྟགས་གྲང་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་ སྐབས་ན་ནི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཡོད་ན་དེ་གང་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྔོན་ཉིད་ནས་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམས་པས་མ་སྐྱེད་ པ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ།མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ནས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བཟོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ལུས་དང་ངག་ཞི་བར་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་དགོངས་པ་ནི་མ་དུལ་བ་ནི་དུལ་ལ། དུལ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དུལ་བ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ གིས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྲོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དུལ་བ་ནི་མ་དུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་སྨོས་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས་འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལན་དུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་དེ་ལྷག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་ པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམན་པ་གཞན་དག་ འདི་སྙམ་དུ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་པ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་སེམས་འདི་སྐྱེས་ནས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན་པ་སྙམ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་སུ་ ཞིག་ནུས་པ་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་དོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ དག་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་དགྲ་ བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་སོ།

思維一切怖畏皆已遠離的阿羅漢不可能未離怖畏，文殊師利為何這樣思維而說此話？此處所要表達的是，如果他連絲毫怖畏都沒有，那又從何處超越呢？ 這樣想：如果有怖畏，則可以考慮是否已超越，而在阿羅漢的境界中，如果有絲毫怖畏存在，又怎能說已超越？因為早已超越了五種怖畏。 凡是未以修習四聖諦而生起所謂'苦法智忍'等任何法者，稱為具未生忍的聖者補特伽羅。'凡是具未生忍者'，這樣組合詞句。 如是，彼乃自性本然，除此之外並非能忍的作者，因為是未生的。 為何如此？是因為認為未調伏者行為惡劣，與此相反，身語寂靜是不可能的。 自己的意趣是：未調伏者是調伏，調伏者是未調伏，如是宣說。'由何'等是餘下的部分。 因為未調伏是應呵責的，所以能調伏驅除者稱為如是。 為何說'調伏者是未調伏'？如果說這是可以推知的，雖然如此，但考慮到'若非離調伏，則是調伏'這一點而說，是爲了明確。 思維離無漏三昧者如何是增上心行者，文殊師利為何這樣思維而說此話？ 作為回答，尊者舍利子說：'如是，爲了增上'。增上是指對心本身增上執著為我而施設名言。 其他人說，爲了遮止非理行為而顯示聖者非增上心行者。 其他低劣眾生作如是想：安立於聲聞阿羅漢和獨覺地者是具有殊勝智慧者。生起此念后，認為聖者文殊師利也是漏盡阿羅漢。 如果不是這樣，誰能宣說如此甚深真實性？對於此疑慮，具最勝智慧者說：'文殊師利，你如實說漏盡阿羅漢，善哉！善哉！' 漏盡是阿羅漢性的標誌。如彼等所說，你也如是宣說真實性，若非其本性，不應作如是行。 因此，你也非阿羅漢。對此，文殊師利說：'尊者舍利子，確實如此'等，承認自己非阿羅漢而是漏盡者。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རུང་ན་ཁྱོད་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །བཙུན་ པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་བསམ་པ་སྟོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་དག་ཟག་པའི་གནས་བཞིན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ངའི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཁོ་བོ་ཟག་པ་ཟད་མོད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ལ།གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོགས་པ་གནས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ། ཅི་ རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྲིད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཆིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ལན་དུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཆོས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཉིས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །སུ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་ཁོ་ནར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས པར་འཚང་རྒྱ་བའམ།གཞན་འགའ་ཞིག་བྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། ལས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འགལ་བའམ། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་གང་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལྡང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རེ་ཞིག་ འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་སྟེ།མེད་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་ བླ་དགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

如果問為什麼，就是說這些相互矛盾的話語怎麼能成立。既然一切都不是阿羅漢卻說是漏盡，這是不合理的，你為何會有其他想法。 尊者舍利子如是等，顯示自己的想法。 這樣說明：菩薩于聲聞緣覺地不希求，如同斷除煩惱處一樣。那也就是我已斷盡的意思。 如是以此方便而說'我雖漏盡'，意思是不住聲聞地。 如果他人沒有各種疑惑，為何唯有最後有者坐于菩提座而現證無上正等正覺，而其他聲聞等則不能？因此爲了顯示其疑慮確實無有根據，故問'文殊師利菩薩摩訶薩坐菩提座'等，意思是問這種情況是否可能。 爲了說明是可能的，文殊師利答道：'世尊，菩薩摩訶薩坐菩提座'等。 若問為何如此，是說福德智慧資糧豈不成為無義。 對此回答：'如是于菩提全無執法分別等。正因如此而無所得。因為這個原因，離一切戲論的智慧本體即是無上正等正覺'。 為此也是因為這二者本來無二，即能證菩提者自身與所證菩提。能作者自身無有，為顯示前說之理，故說'彼菩提亦無生'等。所作性的菩提也是無生。 其中凡是能成為能作者的菩提座上之體性皆不存在。誰是能作者而現證菩提，或誰是能作而現證菩提，或於何業而現證菩提相違，或以何能作者而現證菩提后從菩提座起，皆不存在且不可得。 若如是則如何稱為菩提座？無有相違，因為依世俗諦而如是顯示。 有些人心想，若菩提是如此性質，暫且為何稱此為菩薩，因為于彼無中不可得有任何菩薩性。 此是如幻法中假立而說，如是密意而說'文殊師利，所謂菩提是誰的假名'。

།དེའི་ཕྱིར་སྩལ་བར་བྱ་ཞིང་བཀས་སྨོས་པའི་དགོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་སོ་ཞེས་འདི་ཉིད་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསོལ་ཏོ། །དགོངས་པ་མ་ རྟོགས་ན་ཁ་ཅིག་སྐྲག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་དག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་ཁས་བླང་དུ་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོངས་པ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་མཚམས་མ་ མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་ལགས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་འདི་ཡང་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་མེད་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ ནི་རིགས་གྲང་ན།བྱང་ཆུབ་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡང་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། བྱེད་པས་ནི་བྱེད་པ་པོ་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསད་པར་ནུས། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པས་ བསམས་པའོ།།ལན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅིག་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བར་དུ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པར་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་མཐོང་།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་ཐོས། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མ་འཚལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་རྟོགས། བར་གྱི་ཚིག་གིས་ཐོས་པ་དང་། མྱོང་བ་དང་། རེག་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནམ། ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཞིག་གྲང་། དེ་གཉི་ག་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་བར་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་པུ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་ན་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་མིའི་རྭ་བཞིན་ནོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པའི་གཏམ་འཕྲོས་པ་འདི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，應當賜予並且隨順佛陀所說的密意，世尊菩提這一說法是五無間罪的增語，如此思維而請問。如果不瞭解密意，有些人會產生恐懼，因此問道為何如此？意思是說，如何能承認罪業自性的聚集就是功德聚集的自性。 闡明密意說：世尊，如是由於無實有，彼等五無間罪即是菩提自性。凡是菩提自性者，即是如此所說。為何如此？如是無實有，即是一切法遠離能作、作者等分別之故。由於彼等是菩提自性的緣故，故此菩提是五無間罪自性，因為此亦如同無間罪一般。 如前所說無間罪是無實有的自性，這是合理的，那麼菩提又如何呢？無間罪以及其他諸法的現證是能作的自性，而能作必然會引發作者，因此說'現證無間罪'等。 為何如此？是說母親等明顯現前可知者，如何能殺？若如是者亦不存在，則心識存在的量又是什麼？這是所思。 回答說：能生等一切法絕非真實現前。因此，這些法從佛到凡夫之間，任何人都未以修所生慧現證，未以眼識見到，未以耳識聽聞，未以思所生慧了知，未以其他意識覺察。中間的詞語包含了聽聞、體驗、觸知等。 密意是：母親等現量所知者，是極微的自性還是有分的自性？二者都不合理。如是，遠處無間隔而住者不應是極微，因為一切時都具有部分。如此，單一極微無論如何都不合理。若一不成立，多的自性也不合理。因此，外在的極微根本不存在，因為遠離一多自性，如人角。 由於極微不成立，有分也不存在，因為如是被認為是由諸極微所造。暫且擱置這廣大的分析談論。 如是即是菩提，這是總結，意思是說：如是菩提即是一切法無所緣的自性。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ ཤིང་མངོན་སུམ་གྱི་བར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པའི་བར་དུ་དེ་དག་གཞག་གོ། །ཉེ་བར་གཞག་གོ། །བར་གྱི་སྒྲས་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཟུང་ངོ་།།ཁྱོད་ཀྱང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ཁྱོད་ང་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་སེམས་སམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་ལན་དུ་མར་བརྗོད་པ་ལས་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ པ་དེ་ལ་རྩོད་པའོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ཡབ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་ སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ།།བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་དེ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཉེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། བདག་གི་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་གི་གནས་ཡབ་ལ་ རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བ་ནི་མི་སྨོས་པར་དེའི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་འགག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།འདི་ནི་གང་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་དོ།

那麼，如何理解世尊自己已經現前證悟並親證了色聲等所緣境呢？雖然如此，但對於具有增上慢的人們來說，從現前證悟到親證之間，這些都是安立的。以'中間'這個詞，包含了見聞等諸多差別。 如果問你也是增上慢者嗎？爲了斷除'如來是我的如來'這樣的言說分別的疑惑，世尊問道：'文殊，你是否認為如來是我的如來呢？''認為'是多餘的詞。用兩個詞表示執著，這是從多次重複僅僅是言說可以看出的。 世尊，不是這樣。這是對那種執著的反駁。為什麼這樣問呢？是因為想到：你作為如來之子是衆所周知的，為何對父親不生執著？回答說：世尊，因為我不認為如來是我的如來。 難道這不是以質疑本身作為回答嗎？不是的，因為有差別。不這樣認為的原因是，若執著自性所緣，過失將不斷相續。'如來是我的如來'只是言說。因此，隨順這個道理，表明不會生起我執。 為什麼這樣問呢？是因為想到：為何暫時不緣念具足功德最勝處的父親？回答是：世尊，因為如此性即是如來性。'因為'表示原因的意思。意思是說如此性如是安住即是導師。'如是'是指無能取所取的本性。 有些版本中不問理由，直接說'彼之真如亦即真如'，其含義是：世尊，彼之真實性即是真如，遠離能取所取相即是真如的意思。從'彼之真實性即是真如'這種說法中，說'事物即是真如'，是爲了遮止有法之性與其他義相異。 爲了表明遠離能取所取相，經中說：如來不能了知如來，如來也不能了知真如。這是說，既不是所取，真如的自性也不是爲了顯示而了知的。

།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་གཟུང་བ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་བདག་ཉིད་འདོད་ལ།དེ་ལ་ངོ་བོ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་།རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བསྟན་པས་འདི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ་ཡང་བསྟན་མི་དགོས་ཀྱི། ཚིག་གི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། དོགས་པའི་གནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་ཤིང་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འོག་ནས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་མིང་ ཙམ་དུ་བས་ཏེ་མིང་ཙམ་སྙིང་པོ་ཡིན་གྱི།དོན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་ བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ། མིང་གིས་མིང་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། །མིང་ལ་མིང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མིང་མེད་པ། །མིང་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅིང་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ལ་བདག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བློ་དཀྲུགས་པ་དག་གིས་ར་ཆོད་དུ་ཡོངས་སུ་དྲིས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཚིག་འདི་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པའོ།

如果問為什麼這樣說，是指對於成佛和轉法輪等佛眼所見之事，如何承認它們遠離能取所取之義。 答覆是：世尊，如此，就勝義而言，真如無有實體，如來也無有實體的緣故。所謂真如，世間本性認為是能取所取，而它無有此本性的實體。如來也同樣完全無有遍計所執的實體，這是因為不離真如的本性之故。如此，通過宣說破除能取所取，遮遣微塵等的教法，這個道理已經成立，不需要再說，這裡是爲了連線語句和斷除疑惑之處。 '就勝義而言'這個詞，是因為承認未斷分別且由於執著力，能取所取的實體是世俗諦。 爲了進一步闡明這個道理，下文也爲了顯示因相，以'如來'這個詞所說的是這樣的：這個義的本性僅僅是名稱，名稱是本質，而義是空性。這是因為勝義中一切法不可言說，且無生故。或者說，'如來'這個詞是這樣的：僅僅是說出名稱而已，不應該被言說，如此說道：'名以名空性，名中名非有，一切諸法無名，名是遍計執。' 如果這樣，在勝義中存在且成為言說對境的如來是什麼？對此'如來是我的如來'這樣言說和執著的如來是什麼？回答說沒有任何如來，這就是'我這樣想：如來是我的如來'等這段話的含義。 雖然被疑惑擾亂心智者們已經詳細詢問，但有些人對這些詞句仍有疑慮，爲了斷除疑惑，世尊問文殊：'你對如來有疑惑嗎？' '世尊，不是這樣。'這是對剛才所問的回答。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའམ། རྒྱུན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ། རྒྱུན་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ རུང་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུལ་དེ་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་དོན་གྱིས་དངོས་པོ་འདི་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པའམ། རྟོགས་པ་ལ་བྱ་ན། བྱེད་པ་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱས་པར་བསལ་ཟིན་ཏོ།། །། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ[#་། བམ་པོ་བཞི་པ། ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད པ་མ་ཡིན་ནམ།ཤཱཀྱའི་རིགས་སམ་གཞན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་བསྟན་ཏེ་བཞུགས་པ་དང་། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་བས་ནི་ འདིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ།།འབྱུང་བ་སྨོས་པས་གནས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་དང་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འབྱུང་བ་མཆིས་ན་ནི་བདག་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་སྔོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ལ་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་སྔོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་བདག་དེ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་སྨོས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ལན་གདབ་པར་བཞེད ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།ཡུལ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གཅིག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ ཡུལ་གཅིག་པ་དྲིས་པ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་གི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྐྱེས་ཤིང་ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་རྟེན་ཏམ།ཅི་རྟེན་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如此，如果以相續等性相而如來出現，或者以相續轉變為他性而圓滿成就，或者以相續斷滅的自性而如來圓寂也好，如果有某個如來圓滿成就，則我對如來的境界生疑惑，這三句話顯示有為法的性相，即生、老、涅槃所成的如來可以假名安立的意義，此事物實不存在任何，如此所謂如來是顯示能作因，如實際所住而去或證悟，這兩種作用已廣泛遮破。 《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》卷四。有些人心想，若不是有為法三相的差別嗎？釋迦種姓或他處如來出現，如是住世未示涅槃，以及如恒河沙數諸佛世尊圓寂，這是如何？因此在此問文殊：'你不認為如來出現嗎？'說出現也應知住世。初次和相續的出現稱為出現。 答：'世尊，若法界有出現，我當思維如來出現。'思維是剩餘詞。法界中無先前不存在的生起。因此，離二邊的自性如來也無先前不存在的生起。所以我不作如是思維。'文殊，你不說如恒河沙數諸佛世尊已入涅槃嗎？'這是顯示第二種問題。 世尊自欲作答，問道：'世尊，諸佛世尊豈不是如是不可思議境界中同一境界嗎？'同一境界是指同一所依，如魚類以水為境界。依何問同一境界？如說'如是不可思議境界中'。'如是'是語助詞，即'如此'的意思。對於境界不可思議者說此語。不可思議是指法界極其清凈，因為一切處皆不能思議。 由此顯示：諸佛世尊是否以清凈生起且具大悲心性而依止法界作為其自性？是否依止？

།འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ན་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། འདི་ཡང་དྲིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ད་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞུགས་པ་དེའི་སླད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་ སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་བཞེད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་ན། གང་གཅིག་བཞུགས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཞུགས་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ རྗེས་སུ་འདུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།ཚོགས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སོ་སོར་ཐོབ་བོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་ཏོག་དག་པ་ཆེན་ པོའི་མཐུ་དང་།ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོའི་དབྱིངས་དང་ད་ལྟར་ལྡན་ཞིང་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ནུས་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཞན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་ལ་གཟིགས་ཤིང་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་མཐུ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྙེས་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་ པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་མྱུར་དུ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་ཅན་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་བྱེད།དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་དུ་དོགས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་བྱུང་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་ན།གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་མི་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏན་ཚིགས་འདྲ་བ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།

文中說道'文殊師利如是'等。如果確實如此，那麼暫且擱置，還有此問：'世尊釋迦牟尼佛現在住世否？'文殊師利答道：'如是。'世尊如此開示。如果這樣的話，則證明諸如來不住于涅槃。考慮到世尊釋迦牟尼佛住世，而恒河沙數諸佛世尊迦葉等已經涅槃很久的那些佛已經完全涅槃了。 若問為何如此，此處有何關聯？若一佛住世則一切佛皆應住世，如此一切隨順於一體性是不對的，而是以各別的資糧獲得各自的菩提。答案是'諸佛世尊如是'等。 意趣是這樣的：如同世尊釋迦幢具有清凈廣大的威力和大悲心性界，現在具足而不是斷滅性的圓寂。同樣，彼等也是如此本性，所以這是不合理的。如此，菩薩即使在極其清凈的能力和悲心微弱的階段，也暫且觀待眾產生熟之時而住世無量時。 獲得菩提后，獲得極其清凈的威力和大悲，爲了迅速利益無量眾生而住世，對如來有信心者誰能不相信？因此，諸佛世尊唯是不住涅槃。 雖然由業所顯現的世尊釋迦牟尼佛是無生的，但對於未來時將出現的聖彌勒等是否也如此而有疑慮，因此世尊說'世尊，因此若世尊自己現前圓滿成佛'等。 如此，如同常等的本性一樣，由業所顯現者與量相違故，一切時中都是無生的，因此世尊釋迦牟尼佛以極其清凈的本性出現而現前圓滿成佛，未來時將出現的如來無能勝等也應當視為唯是現前圓滿成佛，因為是彼之本性故，因為理由相同故，以及一切如來都是平等性現前圓滿菩提故。 一切方面理由相同而果不同是不合理的。不瞭解此說是針對平等性的人們說'為何如此'，認為本性各異的情況下，一者現前圓滿成佛怎麼能說其他也現前圓滿成佛呢？如此則成太過之失。

།རང་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འདས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་ཞིག་པ་ནི་འདས་པའོ། །སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་མ་འགགས་པ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པར་ལས་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་ གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མི་འདའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་སུ་དག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ནོར་པས་དེ་དག་ལུང་དང་རིགས་པའི་དོན་མ་ རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་ ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲོས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འཛིན་པའམ། སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ ན།སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །བར་ཚིག་གིས་སྐྱེའོ། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་ཟིན་ཏོ། །གནས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་སོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནམ།བྱིས་པ་དང་མཁས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་མ་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་དགེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་འདི་ལ་གུས་ པ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་འདི་ཟབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་གང་གིས་བཤད་པ་ལ་གཞན་འདི་དང་ འདྲ་བ་ཉན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་རམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དགྲ་བཅོམ་པའི་མདུན་དུ་བརྗོད་པ་རྗོད་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ། བསམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ། བསམ་པར་བྱ་བར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

現在解釋所要說明的不可思議，即'已過'等詞。先前不存在的本體生起后滅去即是過去。先前不存在的本體生起后未滅即是現在。先前不存在的本體後來出現即是未來。一切皆是遠離作用的本性。因此，三世如來也不離此法性。若非如此，彼等就不會成為佛陀，因為若了知違背正理即是顛倒。因此，由作用所分別的如來生起等並非真實。 世尊，因此若有人說'如來生'乃至'般涅槃'，彼等世間住著即是迷亂錯誤，彼等未了解教理之義。某些文字中說'世間住著即是迷亂'，其義也是因為無有顯現，以及無有如實智慧之顯現。 世尊，彼等所謂'世間住著'，即是能知所知、能詮所詮之相的世間言說，因為世間人們極其執著於此。'散亂'即是執持或顯示為他。彼等是什麼呢？即是執著'如來生'乃至'般涅槃'。中間詞有'生'、'將生'、'已住'、'住'、'將住'、'已涅槃'、'涅槃'、'將涅槃'等等。 即使有人無如是執著，彼等豈不也有迷亂和世間住著？因為凡夫與智者的言說相同。對此，因為彼等未了知眾生如幻而住，且未被執著所染。 現在爲了使現前善根者對此生起恭敬，為顯示此不可思議教法甚深，世尊對文殊說'因此你應說如來不可思議'等。誰能解說如此甚深之法，有人能聽聞如此之法，因此你應在如來前或菩薩或阿羅漢前說此如來不可思議。如來不可思議即是如來不可思議，即如所說的自性。 為何不可思議？因為不可思，即無分別。如何是這樣呢？因為超越思維，即超越能思維的本性，此即'超越'的詞義。

།དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དང་པོ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ཚིག་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མན་ངག་འདི་འབོགས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། དགོངས་པ་ནི་གཞན་དེ་བཤད་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཐོས་ནས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ རེག་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་ སྟེ།ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་ན་ཐོས་པ་ལ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་དམ། མ་འོངས་པ་ན་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་གྲང་ན། དེ་ལ་ཆོས་ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་བྱས་ན་མགུ་བ་ཉི་ ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི།ལེན་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཕན་པ་ཡང་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། སླར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཐོས་པས་དངོས་པོ་འམ་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆད་པ་དང་དོན་གཉིས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དོན་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་འདི་བརྩམས་པ་ནི་འཇུ་སྟོབས་ཆུང་ངུས་ཟས་ལྕི་བ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་འདི་དག་ལ་མ་བྱས་ན ལེགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱང་བས་བསྐྱེད་པའི་སྲེད་པ་ཅན་ཁོ་ནའི་མདུན་དུ་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་ན་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ བརྩེགས་པ་ལས་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཟབ་མོ་འཆད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ག་ ལ་ཡོད་ཅེ་ན།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར་ བའོ།།ལྷག་མ་ཚིག་གཉིས་ནི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་ལྟར་བསམས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་དེར་ནི་བདག་གིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་བྱུང་ངོ་། །བསམ་དུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

因此說是'不可思議'。如是，第一句是教示。第四句是結語。或者，因為不是與生俱來的智慧、聞所生慧、思所生慧、修所生慧四種智慧的境界，所以四句依次配合。 若問'為什麼'，是說對於法無有隱藏的大菩薩們如何適合傳授此教授？意趣是因為向其他人解說則成無義，因為如是說'聞已也不會讚歎'等是回答。不會讚歎說'這唯是無顛倒的教示'，因爲了知非是顯示實相真如。 '也不會捨棄'是說因為是極清凈法界的等流，以及由相續門中自相的緣故，了知是究竟。意趣是這樣的：並非是爲了對諸法隱藏。此說明：講說佛法時，是爲了令聞法者歡喜而做，還是爲了未來利益安樂而做？對於此，若對缺乏甚深法忍之人講說，不僅不會滿意，也不會接受，不會成辦利益，反而會導致顛倒，因為聞已會墮入實有見或無實有見，因為對說法和義理二者增上勝解為實有和無實有。因此也會捨棄。 由於會趨向無義，所以對非法器者以增上意樂而講說此法，如同消化力弱者食用重食一般，會使無義一個接一個增長，對這些人不講說才是善妙的。因此，唯對現證真如、以法性確定語言甘露味而生起渴求者講說才適宜。 因此，《聖寶積經》中說，對下劣增上意樂者講說甚深法是菩薩墮罪。若問'為什麼'，是說凡夫們怎麼會有這樣既不讚嘆也不捨棄的情況呢？爲了顯示非是凡夫，所以說'如是此不可思議、不可思量'等。此亦如前，'不可思議'第一句是教示。餘二句是解說。 某些版本中出現'思維是不可思議、不可思量'，其中應補充'我所了知'。'不可思量、不可稱量'如前。這一切都是顯示異於凡夫，即是遍知不可思議。

།དེ་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། འཕགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཆད་པར་བཞེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལ་བྱིས་པའམ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བསྔགས་པའམ།སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རྗེས་སུ་བསྔགས་ཤིང་སྤོང་བར་བྱེད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཞེན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའམ། སྤོང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་དོན་གཉིས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་སེལ་བ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི། གང་གིས་ཅི་ཡང་ བསྔགས་པར་བྱས་པ་དང་།བཀག་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་ན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་ པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།ཡང་ན་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སྨྲས་པའོ། །འདི་ལ་དོགས་པ་མི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་བཟང་པོས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་འཇམ་དཔལ་དེ་ དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་སྟེ། རྒོལ་བ་སུ་ཡང་མེད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་པ་གཉིས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་བཟང་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་ཇི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་པའི་ངོ་བོའམ། གཞན་ཡང་རུང་འགའ་ཞིག་ལ་འབྱུང་བ་དེ་ཙམ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་རྟོག་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་འཆེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རེག་སྟེ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེས་མ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དོན་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ། དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པ་ལས་ འདས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་བཞག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བཀག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

世尊如是宣說已，聖者欲說不可思議，'世尊，一切法如是不可思議且不可想，對於如此這般，何人無論愚者或智者能讚歎或捨棄？若彼等隨順讚歎及捨棄，則因歸入彼空性中，故執著此一切法為勝義。' 因此，無有真實讚歎或捨棄，因其自性之聲與義二者不合理，且建立與遣除亦不應理。複次，作者等差別之一切讚歎等皆是分別，彼亦非實有，故說一切非真實。 因此，凡愚者之讚歎、建立及遮遣等，彼等僅是顛倒增上慢而已，意為無有任何讚歎與遮遣。 若說一切法不可思議，則凡夫等亦如來般成不可思議。彼亦不應理，若如是不存在，則彼等互無任何差別。為斷除某些人之疑惑故，問曰：'文殊師利，如來不可思議，如是凡夫等亦是不可思議耶？' 此處'是否'為余詞。或為婉轉而說。為顯示此不應懷疑故，說道：'世尊，凡夫等亦如是不可思議。'了知善慧欲說之意，文殊師利應允道：'是如此。' 若問何故，此為詰問。無有任何詰難者而二者作答，稱為二說，此為語義。因此，世尊顯示善慧所欲說者，即'一切思維皆不可思議故。' 意趣是：凡識之思維自性或其他任何生起，皆執著彼為異義而生起，然唯依于分別自性，非觸及異義自性而生。如是，異義自性非彼所有，則如何說未經驗之自性為隨順經驗義？ 因此，凡夫等一切皆超越思維。差別安立即顯示未通達真如。'思維'者，是隨順他人增執而說，非為實際安立，因將成無遮過故。

། བདག་གིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་། འོ་ན་དང་པོ་འདྲི་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དྲི་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སམ། ཀྱང་གི་སྒྲས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མ་བས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ དགག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲི་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། རང་གི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། འདི་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་འདི་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འདོད་ པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ནི་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལ་དག་ཁ་ཅིག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ ལ་སོགས་པ་གུད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་དེ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར། །འཁོར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིགས་པར་བཅས་པ་དང་ཉེ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་དཀའ་བ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ སྟེ།དེའི་སླད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་མ་མཆིས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

我想要表達的就是這個，爲了用言語表明自己想要表達的內容而說：如果諸法的自性和凡夫也是不可思議的話，那麼最初提問時，如同如來不可思議一樣，凡夫們也是不可思議的嗎？世尊為何這樣說理由？為何不這樣問呢？ 作為回答，世尊說'即使是凡夫'等等。'即使是凡夫'是指同等根基者，也是不可思議的嗎？'即使'這個詞的意思是'不僅僅是凡夫'。或者'即使是凡夫'是爲了否定單純凡夫的差別而說的，那麼'即使'這個詞並不包含如來。 '為什麼這樣'是依據他人的疑問而提出的問題，不是隨順自己的想法而提出的。 這裡的回答是'世尊說一切法都是不可思議的'。'是'這個詞表示非常明顯的本質，意思是這個道理非常明顯，他人也不會有疑問。 因此，在理解不可思議遍及一切事物之後，爲了斷除所取、能取、我和我所等一切分別念，應當通過修習無所緣的禪定來獲得涅槃。那些想要獲得解脫的人應當精進於此，這是通往解脫城市的隨順之道，一切分別念滅盡的本性即是涅槃。 有些人認為所謂擇滅等是獨立存在的涅槃，爲了獲得它而精進，這些人是處於無意義的境地。為什麼呢？因為正是這個不可思議，爲了斷除一切分別念，就是涅槃，而不是其他事物。這樣的話，就與'除了分別念，輪迴從不存在'等說法非常相符。 因此，進入非方便之道的人們將會痛苦，如同走在充滿危險的道路上一樣艱難，長期得不到無畏和到達涅槃城市。 因為如此遍及的是不可思議的，所以在不可思議的空性中，沒有凡夫和圓滿佛陀等的差別分類。應當了知這也是趨入涅槃的。

།བདེ་བར་གཤེགས་པར་ཁས་ལེན་ པ་དག་ཡིན་ན་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་ འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ལུང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག་དང་།དེ་ནས་ཕྱིས་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་སྤོང་བ་ཡིན་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་རྣམ་པར་འདུལ་བར་མཛད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་སྙམ་དུ་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ། དེའི་ལན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གདབ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་ཙམ་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་སྟོན་པ་ལ་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཡིན་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་དང་ལྡན་པའམ། འཐོབ་པའི་ངོ་བོའམ། འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་འདུལ་བར་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདུལ་བ་ནི་ སྐྱོན་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དང་།ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རང་གི་ངང་གིས་རྣམ་པར་ ཞིག་པ་ནི་བཏུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

如果是承認善逝的那些人，有些人這樣說：'這些是凡夫的法，貪慾等等，而這些是聖者的法。'怎麼會被認為是正確的呢？ 因此，世尊說了'這些是凡夫的法'等等。這是這樣表明的：那些只是錯誤的分別，雖然遍及一切事物，明顯可知，也是通過教言可知，但因為是顛倒執著的緣故。 對他們應該這樣說：一切圓滿功德如正確智慧等，都依賴善知識，所以應當親近供養佛陀、菩薩等善知識。 然後以後就會知道'這些是凡夫的法，這些是聖者的法'這樣世俗諦和勝義諦的境界差別。 如果依靠善知識能夠斷除這些分別，那麼你已經親近供養了無量無數的善知識，為什麼還會出現這樣的分別：認為如來是一切眾生中最殊勝的，同樣具有不可思議的法，調伏聲聞，是殊勝福田等等？有些人對此產生懷疑。 爲了按順序回答這個問題，所以說了'文殊，你認為如來是一切眾生中最殊勝的嗎？'等等。 爲了顯示'只要是顯示獲得果位，我的這些分別是隨順世俗諦之道，而不是執著為真實'，所以說'如果此中有任何成立為眾生者'等等。 眾生性在勝義中並不成立，因為法和補特伽羅都是無我的。相對於這一點，怎麼會有如來是最殊勝的見解呢？這是其含義。 關於'如果有具有不可思議法者'這句話，也是因為法和補特伽羅無我，所以沒有與法和有法相應，或獲得的體性，或關聯的體性，因此根本沒有任何具有不可思議法者，那麼相對於這一點，怎麼會有如來具有不可思議法的見解呢？這是其密意。 世尊，如果有人能調伏不可思議界，這是指調伏就是遠離過失和生起功德。除了調伏所謂的那些聲聞之外，沒有其他不可思議的，因為貪慾等過失自然消失並不是調伏。

།ཡོན་ཏན་གང་དག་ཡིན་པ་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་མ་དུལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་བས་ན་སྔོན་སྨ་མ་ཕབ་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་གཅིག་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ བྱིས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་བདེན་པའི་བློས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།།གཞན་ཡང་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབང་ཙམ་ ཁོ་ནས་བཏུལ་བ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་བཏུལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དག་འདུལ་བར་ལན་འགའ་ཡང་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ།གནོད་པར་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་སོ། །གནོད་པ་ནི་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འགའ་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གཉིས་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བསལ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དབྱིངས་འདི་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ པ་དང་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའོ།།དབྱིངས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དབྱིངས་དེ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐ་དད་པ་ ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པའི་བར་དུ་མི་དམིགས་ཏེ་ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཙམ་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དྲི་མ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པའོ། །བར་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རང་ལ་ཡོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་གཞན་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ལྷག་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མ་མཆིས་པའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་མི་ཉུང་བ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞིང་གང་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བ་མ་ལགས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མ་གང་བ་ཡང་མ་ལགས་པའོ།

任何功德都是通過修習對治而自然清凈的，如果說這些功德以前未被調伏，怎麼能說是被調伏呢？因此，對於以前未被降伏的諸行，愚者執著為一體，以不真實的見解認為已經調伏了，這只是一種世俗言說而已。所以我不認為聲聞們是被如來調伏的。 再者，僅僅依靠救護者的無分別力就能成就調伏，因此說'被調伏'只是一種世俗言說，世尊從未真正調伏過他們。因此我也不認為自己是被如來調伏的。 關於'世尊，諸佛出世對任何人都不會帶來利益或損害'這句話，利益是指功德之集，損害是指過失之集，'帶來'是指趨入和發起意樂等。 為什麼這樣說呢？如果對任何人都不會帶來利益和損害，那麼怎麼能說從凡夫的有限法性中解脫出來，成就聲聞等不可思議的法性呢？ 爲了說明這是虛妄的，所以說'此界是安住性'，意思是即使在凡夫位時也是安住的。'此界是無雜性'是指與有限法性不相混雜，此界一直都是如此。 什麼是此界呢？就是不可思議界，也就是空性。因此，在此界中不見聲聞的差別乃至凡夫的差別，因為一切都平等，只是在本性上有所不同。差別的建立是基於煩惱的斷除與未斷除。'乃至'一詞包含了菩薩、獨覺和圓滿佛。 關於'世尊，由於無有事物'這句話，是說由於沒有所取等分別的事物，如來是無事物的。他的事物性就是無事物性。因此，由於無事物性，如來是自身和他人的福田，這是他的本性。 基於這個原因，他是超越一切的無上福田。他之所以無上，是因為極其清凈、長久安住，以及能帶來廣大果報。爲了依次說明這些，經中說'他不是充滿的田地'等，意思是既不為過失所充滿，也不為功德所充滿。

། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ངོ་། །བས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སའི་ཡོན་ཏན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཕེལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་བོ་ཞེས་བྱ བ་ལ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་ལའོ། །ས་བོན་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དགེ་བ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ས་བོན་བཞག་ཅིང་ཡོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་ན་འོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ནས།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ། ཞིང་དེ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞིང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་དེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ས་བོན་ཡང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འགྲིབ་པ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རབ་ཏུ་གཡོ་བ་དང་། མཐོ་བ་དང་། དམའ་བ་དང་། སྒྲ་འབྱིན་པ་དང་། འགུལ་བ་དང་། འཁྲུག་པའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་གང་གིས་གང་ཟག ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱའོ།།ཆོས་སྨོས་པ་ནི་ཤའི་མིག་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིག་དང་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་དང་ ཤེས་རབ་དང་།ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་བྱའོ། །མིག་དེ་ཡང་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་ཚིག་སྔ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཡང་ལྟ་བའི་ངོ་བོའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་ གཟར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ཟླུམ་པོར་གྱོན་པ་བཏང་ནས་ཕྲག་པ་གཡོན་པ་ལ་གཟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

世尊說'任何法都不會真實成就'是指煩惱的習氣。'不會成就'是指世間的功德和涅槃。 '在彼處播下種子既不增長也不減少'中，'在彼處'是指在那個境界。'種子'是指緣于彼處的善業，意思是在自相續中已經種下善業種子。 如果既不減少也不增長，那麼果報就會相等。如此一來，因為沒有殊勝的差別，就不會成為無上的果位。爲了避免這種疑慮，因此說'文殊師利，你是從何處思維，在彼處播下種子'等等。 '世尊，如是彼田'等等是顯示所要宣說的內容。'不可思議'是指無餘。 這樣顯示：在不可思議的境界中播下的種子會成為不可思議的果報，因為果報與因果相應的緣故。其中不可思議的果報即是佛果，它既不減少也不增長，因為是無上的緣故。因此，從果報的角度來說種子也是既不減少也不增長。 因此'爾時以佛力'等等是顯示遠離增益和損減的法門的殊勝本質。 '大地六種震動'是指業用的差別，六種是：震動、隆起、下沉、出聲、搖動、擾動。 '無所取而從諸漏心得解脫'是指因為沒有隨眠所以從煩惱中解脫的意思。 '生起法眼'是指生起了證悟真理，即以智慧見到無我等法的智慧稱為法眼。 說'法'是爲了區別肉眼，那是無記的。這裡是指法的本質是善的意思。 '眼、明、光、智慧、般若'等詞義並無差別。 '於法'是指苦等聖諦。此眼離塵，即無貪等塵垢。正因如此才是無垢的，因為遠離了貪等垢染。 這也是對前文的分別解釋。前者是就見的本質離塵而言，後者是就非見的本質無垢而言。 '偏袒右肩'是指解開圓整的法衣，搭在左肩上的意思。這裡應理解為'於一肩'。

།འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་ དག་ནས།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས། རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཆགས་པའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་དཔེ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ལ་འཐོབ་པ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་གསུང་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ བསྟོད་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསོལ་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ན་ལྷག་པ་མེད་པའོ། །དཔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ནུས། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན བདག་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཤིན་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་དང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་དབང་པོ་གང་ཟག་གང་འདས་དང་། །ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་དེ་དག་རྟོག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འདི་ལྟ་ བུ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡང་མེད་དེ།འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ལུས་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ཡང་ཐ་ སྙད་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཞན་དུ་བྱ་བར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་ངེས་པ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཁྱོད་འདྲ་བས་ནི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་དུ། འདི་ལྟར་འདིའི་སྤོབས་པ་གང་ དང་གང་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སྨྲ་བ་པོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མཆོག་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཚིག་ལ་འདིར་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ལྷག་མ་ལུས་པར་གཟིགས་ ནས་གདམས་ངག་གི་གཏམ་གྱི་རྒྱུད་མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་གླེང་སློང་བ་མཛད་པ་ནི།དགེ་སློང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

'這是什麼原因什麼緣由'是同義詞，如同其他經典中所說：'生起正見有兩種因、兩種緣：他人的聲音和內在如理作意。' 爲了完全斷除天等的神力，所以說'是什麼因'。 '過去諸佛世尊也'是指世尊迦葉等。 有些人說：'因為這個法門顯示佛道，所以是無始時來的'，這種解釋不合理，因為即使在世俗諦中這個境界也沒有無始性，因為在世界形成之前是不存在的。 因此，尊者舍利子見到這個法門的神變以及在今生獲得不可思議無比的果報，對聖者文殊的言教生起恭敬心而極為讚歎，所以對世尊文殊說'這是不可思議的吉祥'。不可思議即是無上。吉祥是指出世間的功德、智慧等圓滿，因為他具有這些。 對方心中的質疑是這樣的：'你怎麼能了知他人相續中的功德圓滿？首先，你的他心通並不能直接了知這些。' 因為通達二無我所以智慧根極其銳利，並且接近如來的果位。如經中所說：'地和根基及補特伽羅，已滅及未生，彼等無分別。' 對這樣的境界推理也無法運作，因為要確定他人的過失和功德是沒有標誌的，這是心法，超越感官境界。即使從身語行為推測，行為也只是依靠人的意願而起，所以不能作為確定依據。像你這樣心極不定、離欲的人，是完全無法說出他人的情況的。 對此回答說：'他的任何辯才，那些辯才本身就是不可思議的。'這是在說：殊勝語言的因是了知他人相續中功德的差別，而這殊勝語言由於顯示具有量的意義，能表明說者已經真實通達、無誤見到殊勝境界，並且能了知隨順利他的意樂。那麼這樣的語言有什麼不合理的呢？ 世尊也看到還有剩餘應說的內容，爲了不斷教誡語言的相續，所以作開示說：'比丘舍利子所說的話如是'等。

།འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཙུན་པས་སྨྲས་པ་སེལ་བར་མཛད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་ན་སྤོབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྤོབས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་ངམ། འོན་ཏེ་ཅི་གཉིས་སུ་ མེད་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེའམ།ཅི་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན། བཙུན་པས་བདག་ལ་སྨྲས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ དགོངས་ཏེ།སྒྲ་དང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་ནི་བསམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་ སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་སྨོས་པས་དེའི་དོན་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དམ། སྤྱིའི་ ངོ་བོའམ།བློ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་། གསལ་བ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ཡིན། །ཤེས་པ་དག་ལམ་གཏོགས་པར། ། ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་བས་ལོག་པར་རྣམ་རྟོག་པའི། །སྒྲ་དོན་འདི་ཀུན་རྣམ་པར་ངེས། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ཐོག་མ་མེད། །རང་གི་བསམ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་།ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་སེལ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི སྒྲ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོའོ། །སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ལ་བྱ་སྟེ། སྒྲའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལ་སྒྲ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲའི་དོན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་ལ་གོ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།སྒྲ་མ་ལགས་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་མ་ལགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ནང་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེའི་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་རང་གི་རྣམ་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་བཙུན་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤོབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བདག་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

聖者爲了闡述真實義而破除尊者所說的是：'世尊，不可思議則不會有辯才'等。 意趣是這樣的：所有這些辯才都是不可思議性，這說明了什麼呢？是否顯現為執取不可思議自性的相？還是說不二性生起為不可思議自性？是否因為具有內在言說的本性而成為不可思議，這二者是否會出現？意趣是：尊者對我所說的與其他有何差別？ 如是思維：一切聲音和其義都應當思維，因為這二者是分別心識的對境。這些難道不是說得不對嗎？除了不可思議外沒有任何東西。 因此說：'世尊，一切聲音都是不可思議的'，說聲音也是表示其義。如是思維：這聲音和義二者是否是外在色法的本性明顯的自性，或是共相的本性，或是顯現於心識的相？究竟上它們不會成為分別心識的對境。一切中也說：'明顯不成二，顯現為他行，若屬於心識，如何成他義？因此顛倒分別，聲義皆決定，從無始習氣，違背自思維。' 破除第三方面是'不可思議性的聲音是不能顯示的'。不可思議性即是不可思議的本性。聲音是指聲音的義，因為隨順聲音的相，所以說聲音的義為聲音。即使沒有聲音的義，于自性有何相違呢？ 說'非聲音也'，即非聲音的義也不能顯示。意思是不能言說。義是這樣的：內在言說也如同其共相的聲義性一樣執著自相，這也是不存在的，因為如實執著，以及未如實證悟真實義的緣故。 然後尊者的意趣是這樣的：因為這是入于不可思議三摩地，凡夫等則不是。因此，如果說這僅僅以此為不可思議辯才的話，為此世尊說：'文殊師利，你入不可思議三摩地嗎？' 破除這個也是'世尊，不是的'。分別這個即是'我不入不可思議三摩地'。

། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ཅེས་བསམས་པའོ། །ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་སྨོས་པ དེར་ཡང་འདིའི་དོན་གྱིས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བསམ་དུ་རུང་བ་ལགས་ན་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་ན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མ་མཆིས་ཏེ་བསམ་པ་ལས་ འདས་པ་དེ་བས་ན་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སོ།།བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི་སྟེ། ལོགས་ཤིག་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་བགྱིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ་བ་དག་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བདག་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ།སྙོམས་པར་ཞུགས་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ལས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ། བསམ་བྱ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་འདི་ལས་འདས་པས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་བྱ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་བྱར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་བསམ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བསྒོམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་ལས་དང་པོ་པ་ཐོག་མ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པས་མངོན་དུ་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་བསམ་པ་དེ་ཅི་མེད་དམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ད་ལྟར་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་སེམས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་སོ།།འདིར་སྔར་དཔེ་བསྟན་པས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་རོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ནི་འཕེན་མཁས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནི་སློབ་པའི་ཚེ་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འབེན་སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་དག་ལ་ཕོག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བ་ལང་གི་ཕུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུར་པ་ གང་ལ་བ་ལང་དག་འདོགས་པའོ།

如果問為什麼這樣說，是因為想到：既然已經如此分別了，為什麼不入定呢？ 回答說：世尊，因為這是不可思議的三昧。 上文提到三昧的聲音，也應從這個意義中理解。 是這樣的：世尊，如果我是可思議的，我就會入不可思議三昧。這意思是說，如果離開不可思議三昧而存在的話。 這個意思也是不存在的，因為世尊，所謂不可思議三昧，就是不可思、不可思議、不可思量的，因為超越思維，所以意義不可思量。 僅僅是說三昧而已。因此，我怎麼能入不可思議三昧呢？因為離開它是不可能的，所以不能。 當一剎那的識性具有不二不可思議三昧的本性生起時，也沒有能入定者、入定和所入定，那時我怎麼能入不可思議三昧、已入定或將入定呢？ 有些經典說：超越思維、無所思維、不可思議。其意義是：超越所思維的本性，所以是超越思維。正因為如此，所以無所思維，即不適合思維。第三是總結語。 如果這樣的話，'我入不可思議三昧'這個想法怎麼會生起呢？為此說道：雖然如此，世尊，我在獲得殊勝修行之前，作為初學者最初精進時想到。 那是什麼樣的呢？想著要入不可思議三昧，如是思維。想著要現證如來果位。 那麼這種想法是否不存在呢？說道：世尊，現在我已不再生起'我入此不可思議三昧'的念頭。 這裡是爲了用前面的比喻來回答。世尊，譬如等等。 射箭老師是指善於射箭的人。他在最初學習時想到：我要射中粗大的牛樁。牛樁是指系牛的木樁。

།འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་གང་གི་ཚེ་སྐྲའི་ཉག་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཡང་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་དག་ལ་ཕོག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་ལེགས་པར་ལོབས་པའི་སླད་དུའོ། །སྐྲ་ཉག་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ཕོག་པར་མཁས་ན་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་ལ་ཕོག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གོམས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་གང་གི་ཚེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་སྐྲ་ལ་ཕོག པར་འཚལ་ཞིང་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲིམ་མི་འཚལ་བར་འབད་པ་མེད་པར་སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་འགྱུར་ཏེ།སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་སྔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་ལ་དཔེའི་དོན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ གིས་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོས་པ་མཐའ་དག་བསལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ངོ་བོས་གནས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་སླར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པར་བགྱིའོ སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པར་མ་གྱུར་བའི་ཚེ་སྔོན་ནི་བྱུང་ལ། ད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེའི་བསམ་པ་ཞུགས་ནས་དེ་འཕེལ་ན་གོ་དེའི་བསམ་པ་ཡང་འཕེལ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་ པའོ།།འདིའི་ལན་ནི་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གདགས་སུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ ན་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་མེད་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པས་ཟིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་ དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་ན། འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་དངོས་པོ་ གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་སེམས་པའི་ངོར་བྱས་ཏེ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །རེ་ཞིག་ཚིག་གི་སྐྱོན་བཟུངས་ བ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞི་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བཙུན་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དྲིས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྒལ་ཞེ་ན། འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།འདི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ནི་གཞན་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དྲི་བའི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ཡང་ཞི་བའོ། །འདི་ཡང་ཞི་བའོ། །ཞི་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་། གཞན་ཤིན་ ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་པར་འདྲི་བར་རིགས་སོ།།འདི་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉན་ཐོས་དག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

當射箭老師射中細小的頭髮時，射箭老師也不會想著'我要射中牛樁'。為什麼不會這樣想呢？因為他已經很好地掌握了射中頭髮的技巧。既然已經精通射中細小頭髮，何況射中牛樁呢？這就是其中的道理。如果已經達到最高境界的熟練程度，當射箭老師想要射中頭髮時，不需要刻意用力，不需要努力就能射中頭髮，這是因為已經熟練于射中頭髮了。 世尊，如是'我從前'等等這些話是在將道理與比喻相結合。當我逐漸消除所有散亂的分別念，進入這個禪定，以這個禪定的本質安住時，我不會再想著'我要以這個禪定安住'。 '再'字的意思是，為什麼在尚未充分修習時曾經生起，而現在卻不生起執著呢？這是因為認為若是進入了那種心境並增長，那麼這種心境也應該會增長。 對此的回答是'任何時候以這個禪定安住'等等。'這個禪定無可安立'是指無分別的緣故，因為沒有'應當安住'等等這些安立的分別念，所以是無可安立的。沒有這種分別念也是禪定的本質。 尊者所理解的是，因為有其他更寂靜的禪定，所以對此不生信賴而不起分別念。因此，世尊文殊師利童子說'當住于不可思議禪定時不信賴此禪定'。如是說'無可安立'時，因為未了知這個就是最寂靜的，似乎顯示有比這更寂靜的其他事物，是針對其他這樣想的眾生而說的。世尊，難道沒有比這不可思議禪定更寂靜的其他禪定嗎？ 首先，抓住語言過失是說：'尊者舍利子，你如何知道這不可思議禪定是寂靜的？'尊者不是在詢問其他更寂靜的禪定嗎？並未承認這個是寂靜的，為什麼要這樣詰問呢？ 這樣想：如果了知這個就是寂靜的，那麼詢問其他更寂靜的是合理的。比如說'這個是寂靜的，那個也是寂靜的，在這兩種寂靜中哪個更寂靜'，這樣確定這個是寂靜的，詢問其他更寂靜的是合理的。這個不應該確定為寂靜，因為菩薩們的禪定是聲聞們所不能現證的。

།དེ་ལྟར་ཚིག་གི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གདགས་སུ་མེད་ པ་འདིའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་སྐད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མཆིས་སམ་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གསུངས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་གཞན་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཇི་ཙམ་དུ་འདི་ཉིད་རེ་ཞིག་ཐོག་མར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ཇི་ ལྟར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར།གང་གིས་ན་འདི་བས་གཞན་ཆེས་ཞི་བ་བཙལ་བར་བྱ། འདི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ གཞན་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བསམ་པར་བྱ་བ་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་གཞན་གྱིས་བསམ་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ལ་སེམས་ཤིང་འཛིན་པར་ཡང་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས ཀྱང་སྟོན་ཏོ།།འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་ན། དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དམིགས་པར་གདགས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་འདི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ བས་ན་བརྗོད་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ།སྤྲོས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་གློ་བུར་དུ་གཡེང་བའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་དྲི་མའི་རྣམ་པས་དབེན་པ་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་དུ་གཞག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདིར་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་དུ་ བརྗོད་པར་འདོད་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།

如是說明語言過失之後，現在爲了闡明無所緣定的意義，尊者舍利子如是問道：'是否有比此不可思議三昧更為寂靜的其他三昧？' 對此回答說：'尊者舍利子，如果此不可思議三昧存在且如是可得，那時便會有比此不可思議三昧更為寂靜的其他三昧。然而首先此三昧本身就不存在，因為是無的緣故。正因如此，無所緣如何成為寂靜性？由何因而尋求比此更為寂靜的其他三昧？' '難道此三昧不是存在的嗎？'不是這樣的。若是不存在，則將導致無法證悟法無我，且將導致無有菩薩們超勝他人的根據。因此必定是有所緣的。若非如此，將導致存在與不存在無有差別。' 對此所思，文殊師利問道：'你是說此不可思議三昧是不存在且不可得的嗎？' 答覆是：'尊者舍利子，此即是不可思議三昧。於此無有可思惟的所取，其他心也不能思議。于自身也不應執取思維，因此是不可思議。由此道理，故說此不可思議三昧是不存在且不可得的。' 此處總義是：若說三昧是心一境性，則勝義中毫無可安立心的專注所緣，那麼由何而成就此一境性三昧？因此僅是言說而已。 世俗諦中存在著遠離戲論之聚、不為暫時散亂垢染所污、無分別、無變異、離垢相，而安立為三昧之名者。 那麼凡夫們也應如是安立，因為一切時中法界恒常不變故。因此他們也應成就不可思議三昧。 對此，爲了表明並非僅僅如此而說，思及若凡夫也有不可思議三昧則將導致毫無所欲，故說：'雖然如此，尊者舍利子，所謂不可思議三昧……'

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཐལ་མ་ཐག་པའི་དོན་ གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ཡང་དེའི་ཕྱིར་རོ་།།བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པར་འོས་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བས་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དངོས་པོ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཆ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་འཇམ་པའི་གསུང་ལ་དད་པ་ལྷག་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་འདིའི་རྒྱུ་འདི་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་དོན་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་ཏེ་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་བས་ ན་བརྙས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཁ་ཅིག་འཆད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་འདི་སྐད་སྨྲའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་བློ་དེ་སྙམ་ བྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་གི་བློ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་འདི་སྐད་མཆིའོ་སྙམ་བགྱིད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནས་དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི་གཟུང་བ་དང འཛིན་པ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།བར་གྱི་སྒྲས་སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་སྐད་མི་མཆིའོ་སྙམ་ བདག་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་མཆིའོ་སྙམ་བགྱིད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆིའོ་སྙམ་དུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

如果問為什麼，就是說雖然遠離二種知和當時的事物存在，但是難道不會導致任何眾生都具有禪定嗎？如此剛剛推論的意義的功德是不存在的，心中想著這一點，所以又說'一切思維'等。一切應當思維的思維對象都是不可思議的，不是所取。那麼會如何呢？所謂不可思議，因為遠離思維對象的意義，就是遠離所取性，這就是不可思議禪定，稱為事物安住。因此，從這些方面來說，一切眾生獲得不可思議禪定的安立也不會相違。 又爲了增長那些對文殊語言特別生起信心者的凈信，所以說'文殊，你善說這些如此甚深之甚深處，善哉善哉'等。所謂甚深之甚深處就是深奧的意義，因為遠離誹謗和增益。不作誹謗和增益的這個原因也按次第顯示，即'文殊，你是對往昔諸佛作過承事'等，這些意義已經說過了。 對此有些人心想：'這是因為他具有智慧而安住其中而說，不是依事物的力量。'因此爲了斷除輕視，世尊說'文殊，你是安住般若波羅蜜多而'等。有些解釋說：'為什麼安住般若波羅蜜多而如是說'，這樣想著和作意，這是語詞的意思。 爲了顯示'不是'，所以說'世尊，如果我的心如此想著安住般若波羅蜜多而如是說的話，那麼也就是安住于所緣而如是說，所緣就是緣我等。如此也就是安住於我想而如是說，即僅僅緣自性為先的執著想。事物想就是執著有所取和能取。中間的詞包含命、生者、士夫、養育者、補特伽羅等想。我不作如是想。因此，我不認為安住般若波羅蜜多而如是說'，應當這樣理解。 如果問為什麼，就是說安住般若波羅蜜多而說，但僅僅如此也安住我等想而如是說，這有什麼關聯？般若波羅蜜多本身不是我等想，這是論辯者的想法。

།འདིའི་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་སུ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སྒྲོ འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གནས་སོ། །འདུག་གོ་ཞེས་བདག་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བསྟན་ཏེ།གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ། གནས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། འདིར་ཡང་ཞེས་ཀྱི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ལགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་ལ་གནས་པ་མེད་ན་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་ནས་དེ་དེ་སྐད་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་རུང་བ་ཡིན་ནོ་། གནས་ མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས།འདི་དྲིས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་མ་ཐག་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གནས་མ་ལགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ། ། དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བདག་གི་གནས་མ་ལགས་ཏེ། བདག་གི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་སྨོས་པས་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན ཏོ།།འོ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡོད་མོད་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ནི་གནས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཡང་དམ་བཅས་ པ་ཙམ་གྱི་སྙིང་པོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ།གཏན་ཚིགས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པས་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་མ་ མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་བསྟན་ཟིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ལས་གོ་སྐབས་མ་མཆིས་པ། འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་འདི་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྐབས་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

對此回答，'世尊，是否住于般若波羅蜜多'等等。此處所說，遠離增益和損減二邊即是般若波羅蜜多。 世尊，如果我分別認為在般若波羅蜜多中有某個作者住于其中，那時就會墮入增益邊。此處'是'字應從中引申，即'住'字的語義。 如果不住，而成為無住，即指無過失的不二智慧的自性也成為其自性。此處也應從中引申'是'字，那時也會墮入損減邊。 如此則不成為遠離二邊的般若波羅蜜多。若不住于般若波羅蜜多，則不能斷除我見等諸見，因為菩薩們正是依靠它而斷除這些。 如此，住於我等想而說'如是'是合理的。為何說'不住'？如果說這是未問的，則無過失，因為如是許可遠離增益和損減二邊的般若波羅蜜多，如是已經宣說。 爲了明顯剛才所說的真實義，世尊說：'我之不住即是般若波羅蜜多之住'。因為般若波羅蜜多本身是住處，所以是般若波羅蜜多之住。 因為是無垢不二功德之所依，所以不是我之住處，即非我之所依的意思。說'我'也表示人等。這是顯示人無我。 若問所取能取二者之住處是否存在，說'般若波羅蜜多之住即是無住'，'所取能取二者'為余詞。這是顯示法無我。 對於懷疑這二者僅是立宗而已的見解，依次說明理由：'無有生起'。我等從此絕對無有生起，無生起的意趣是：住與不住之事物若無能生所生則不成立。 即使般若波羅蜜多有住處，我等任何都絕不生起，因為是常故。'無有生起'是指已說所取能取之相無有的道理，此為余義。 有些版本說'無有機會，無有生起'，對此應解釋為此中無有所取能取的機會。

།འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དགག་པ་མེད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་གི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་དཔེར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་བདག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདག་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་ཕ་རོལ་པོས་བརྟགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ། བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་ གྲངས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གནས་པ་འདིའི་གནས་དང་། གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ ནི་དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གང་གི་གནས་དང་གཞི་ཡང་མ་ལགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་གནས་དེ་ནི་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔར་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔར་བསྟན་པ་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཞེས་ལན་དུ་མར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི ཕྱིར་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་མི་རྟོགས་ཏེ་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟོབས་ཅན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཕྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་རྟོགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所謂'無所生起'是對此的分別，此義如前。或者應當無遮，'世尊，我的住處即是般若波羅蜜多的住處'這句話顯示了法無我，凡是般若波羅蜜多的住處，那些就是我的住處，這是比喻說明，住處如我的意思。 譬如虛空中的花朵一樣，外道所執我有樂等安住是不真實的。同樣，在般若波羅蜜多中也無任何安住，因為無我執等住處。以異門顯明此義即是'無住處'等，般若波羅蜜多不是此住處的住處和基礎，所以無住處。同樣也應當如理配合住處。 總結即是：如是以所說方式，住處即般若波羅蜜多自性，作為一切功德聚集的基礎，它不是我執等任何法的住處和基礎。因為這個理由，所以說'彼住處是不可思議住處'，這是餘下的。不可思議是因為超越一切思維。 若問彼住處是什麼，即說'是般若波羅蜜多住處'。雖然前面已經解釋說住于般若波羅蜜多即是般若波羅蜜多住處，但這裡是總結說般若波羅蜜多本身即是住處的差別語，與前說相連故僅是聲音相似。 豈不是經常說不可思議、無相、空性嗎？如何說般若波羅蜜多本身是不可思議住處呢？世尊說'所謂般若波羅蜜多'，'說'是餘下的。是什麼呢？即說'是一切法無生'。 意趣是這樣的：無生即是真如、空性，這已多次宣說。雖然無生也遍及一切，所以凡夫等心中也有，但是他們不能了悟，因為二取分別力量堅固安住的緣故。般若波羅蜜多與一切分別延伸相違，是由自證而了悟。 因此，由無生所區分的緣故，說'一切法無生即是般若波羅蜜多'。正因為如此，爲了顯示隨順義，又說此'般若波羅蜜多'，意思是般若波羅蜜多達到最高究竟。

།སྐབས་ལ་རྒོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་བསམ་གྱིས མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབྱིངས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དེ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་ པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དབྱིངས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྔར་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་སོ།།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བོ་གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ལས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་མཐའ་དག་གི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ།འདི་ལས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་དབྱིངས་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ།རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཞན་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་བདག་གི་དབྱིངས་དང་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་གི་དབྱིངས་སོ། །དེས་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དབྱིངས་སོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ དབྱིངས་དང་།བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ་དང་གི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་གཉིས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་སུ་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ།

爲了完全斷除諍論，由於一切法無生即是般若波羅蜜多之所說，因此所謂般若波羅蜜多即是不可思議界的異名。 由於不可思議即是法界，故稱不可思議界，即是空性的同義詞。 其中不可思議是因為不能成為一切思維心識的對境。法界是因為是一切白法的種性或因。 因此不可思議、無生、般若波羅蜜多等並非不同義。 正因為如此，對於如是異名方式不應懷疑。 爲了廣說此異名，所說'所謂不可思議界即是無生界'，此義已如上述。 由於無生即是法界，故稱無生界。此處法界之聲，對下文諸詞也多如前是種性義。 所謂無生界即是如如意寶般的法界。 如是彼時本然成就於一切所化眾生，世尊十力等從何同時生起。 所謂法界即是遠離一切能障諸法生起故稱無生起界，由此遠離障礙生起故無生起。 彼即是界，如是已說。 所謂無生起界即是不可思議界，是其他相續不可思議功德之界，即種性，因為由自圓滿而生他圓滿故，果必隨順因故。 所謂不可思議界即是我界，因為是顯示極清凈智慧本性的我界與自性，故稱我界。由此說明無雜染性即是其自本性。 如是殊勝本性即是般若波羅蜜多界，此是契合本文。般若波羅蜜多即是界，如前歸納。 '如是'即是'因此'的同義詞。 般若波羅蜜多界與我界，以'與'字也當知無生界與無生起界。 彼等一切皆無二，此中無有二法之分別故無二。 此之差別即是'無二分'，此中無有可分為二等故無二分。

།ཡང་དོན་འདི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་དང་། གཏན་ཚིགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ གང་གི་སླད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ།གཉིས་མཆིས་ན་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་ དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ།བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ན་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་དཀར་ བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཕྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་ཉིད་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རིགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། ། གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱིས་པའི་རྒྱུད་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་བདག་གི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད། འདི་སྔར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་མེད་དེ་སྐབས་ལ་རྒོལ་བ་སེལ་བའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་གནས་པ་དེས་ན་དེ་གནས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སྲིད་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་ དེ་ནི་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ།མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

再者，以此理由和具有理由的事物來闡明此義，即因為這兩者不是二，無法分為二的緣故，所以這是不可思議界。若有二，則不能成立無二性。 因為這是不可思議界的緣故，所以這是無生界。若所觀察的諸法有生，則成為思維的對象。 因為這是無生界的緣故，所以這是法界。若不如此，則不成為極清凈諸法之種性，也不成為遠離一切增益戲論的無生界。 因為這是法界的緣故，所以這是無生起界。若有煩惱法生起，則不成為極清凈諸法之種性，因為自身不清凈的緣故。 因為這是無生起界的緣故，所以這是不可思議界。若此非為他相續中不可思議功德之種性，則此時也不成為無生起種性。如是，無生起性即是極清凈義，猶如如意寶。 因為這是不可思議界的緣故，所以這是自性界。若非極清凈之自性，則此時如同凡夫相續般，如來相續也不成為他相續功德之因，因為無差別的緣故。 因為這是自性界的緣故，所以這是般若波羅蜜多界。若不如此，則不能達到智慧的究竟。此時也不應是不共，因為非殊勝的緣故。 因為這是般若波羅蜜多界的緣故，所以這是不可思議界。若能思議，則成為究竟智慧。 若問：為何又說此？前面不是已說過'凡是般若波羅蜜多界即是不可思議界'嗎？答：無過失，爲了總結遣除諍論而說此。 因此，由此安住故，彼安住即是不可思議安住、般若波羅蜜多安住。 因為這是不可思議界的緣故，所以這是無真實成就界。如同住于有，無有輪迴中的生。 所謂無真實成就即是非有，因為未生故不應存在。

།གང་མཆིས་པས་ལགས་པ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་པའམ་། འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་མཁས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་རྒོལ་བའི་ལན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ གནས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པར་དེའི་དབྱིངས་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པས་ན་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཟླ་ལ་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བདག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངོ་བོ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་མ་ རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་སྟེ།བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཅིག་ཤོས་གཉིས་ནི་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་བདག་གི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གསུང་གི་བཞེད་པ་ཕ་རོལ་པོས་མ་རྟོགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྟན་པ་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་བྲལ་ཏེ།དེ་ལས་བཟློག་པ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་བསམས་པའོ། །དེ་ནས་བཞེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བདག་གི་དབྱིངས་བདག་གི་དོན་དམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་འཚལ་བ་དེས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་འཚལ་ཏེ།དེ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོ་དག་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་ལ་གང་གི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེས་ཆོས་གང་ཡང་འཚལ་བ་མ་ མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ནི་མཚན་མར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是存在的，不被輪迴諸法所染，因為被大悲心完全攝受而住，或者說是唯一的。這是不會毀滅的，因為善於成辦利他的人會住世直至輪迴盡頭。凡是不會毀滅的即是不可思議的，因為是一切事物中最殊勝的而令人驚歎。 這也是從另一個角度對彼論的回答的總結。當如是觀察時，遠離一切戲論之網的即是般若波羅蜜多，而其本體即是世尊，如是安住。 因此如是說道：'如來界與我界無二無別'。內在的作者補特伽羅我，如外道所執的我界，是超越一切勝義自性分別的本體，因為在一切處都是不存在的。無過失且無二的智慧本體如來也遠離一切分別的本體而住，因為超越一切所知所言之境。 由於如是平等，故說彼無二。又顯示其他經中所說之義：其他經中世尊說：'修我即是修般若波羅蜜多'。這也是無二無別的，以剛說的道理，我與般若波羅蜜多本性相同的緣故。 '為何如此'是因不瞭解密意而問。修我是顛倒，修般若波羅蜜多是不顛倒。顛倒與非顛倒二者不應是一，因為相違的緣故。顯示此密意說：'世尊，所謂般若波羅蜜多，是我界的異名'。這些方面已經解釋過了。 然而對方不瞭解所說的密意而問'為何如此'，是想了解為何般若波羅蜜多堅固自在等，與彼相離，與彼相反是我的本性。然後明顯密意說：世尊，誰以精進修習我界、我的勝義自性、真如，彼即了知無執著界，因為這是我的自性本體。 然而對於不瞭解密意的外道們說：'誰了知無執著性，彼即不了知任何法'，因為彼中無可為相的本體。

།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་ནི་དེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཅི་ཡང་མི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་ གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ནི་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་དེ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་འཛིན་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ཤེས་པ་གཞན་དང་གཟུང་བ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ལ་ཁོང་བཟོ་བ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་པ་པོའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན། ལས་བྱེད་ནི་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར་གསུང་དབྱངས་འབྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དོན་ དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།བདེན་ཏེ་བསྐོར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པ་ནས།གང་གི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་བླ་མ་དེའི་ཚོགས་ ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་འཆད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་ལེགས་ པར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་ཞར་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་རྨོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།འདིའི་ཆགས་པ་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་ཡང་ལས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅད་པར་བྱ་བའི་ ལས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།འོ་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡང་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果問為什麼這樣說，其含義是這樣的：如此，如來了知無執著，是以一剎那相應的智慧顯現一切所知，那麼怎麼會有什麼不知道呢？因此說：'如是不可思議、不能思量的智慧是佛智。'這表明其中沒有其他能取的認知。 爲了顯示無所緣，說：'于任何法都無所知，是為佛智。'因為已經顯示了破除所緣相的緣故。這表明：'彼非所取，彼亦非能取。'其他認知和所緣也是空性。 然而，在行持一切智事業時，諸上師智慧的自性是顯現的。如果問為什麼這樣說，其含義是這樣的：這個能知的智慧是事物，事物也依賴作者和業，作業與二者相關的緣故。因此說：'彼智慧勝義中實不存在。' 其智慧本身是假立的，非真實的意思。如果勝義中無有彼智慧，那麼如何能轉法輪？如此，聲音的發出不是以智慧為先導的。 勝義中若無有，如何能轉法輪？確實，根本無有轉。如《聖如來秘密經》中說：'寂慧，從如來現證圓滿菩提之夜，直至涅槃期間，如來未說一智慧語。為什麼呢？寂慧，如來恒時在定中。'等等。 又說依靠上師的福德力，如如意寶一般，隨慾望從墻壁等處也能生起說法。如此，從其他經典中所說的無執著、無事物、無境等義也善加引申。 考慮到這點，順便按次第顯示：'當彼智慧勝義中不存在時，彼智慧即無執著。'無執著是比喻，應知無嗔、無癡等也是如此。 此中無有對境貪著的貪慾，故為無執著。事物也因與業相關而可能有執著。此中事物也不存在，因為能斷的業不合理，已如是顯示。 那麼，若無境，凡夫等的認知如何會執著呢？應當了知：因為執著境是存在的緣故。對於已斷除迷亂種子者，則無有執著。

།གང་གིས་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་ཡང་གང་གི་ཡིན་སྙམ་ནས་དེའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།གང་ཞིག་ལ་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། ཡུལ་མེད་ན་ནི་རྟེན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡུལ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།། །།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་བམ་པོ་ལྔ་པ། ཇི་སྐད་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡོང་ཡེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བྱུང་། ཡུལ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་ཕ་རོལ་བོ་དག་འདོད་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དེ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འདི་ཡང་རྟེན་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན་དེ་ཅི་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནམ།སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མཐུ་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གནས་པ་ཡིན་ པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ དེ་ནི་རྟེན་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཞན་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་འཐོབ་པའམ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་དག་མི་འཐད་སྙམ་ ནས་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མ་བསྐྱེད་པའོ།།མ་ཐོབ་པའོ། །སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པར་བཞེད་པ་མ་རྟོགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ ཞེས་དྲིས་པ་ནི།གལ་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若對某物有執著，則必定在有執著時會有實體存在，因為執著依賴於這兩者。對於無執著者，任何事物都不成為實體，爲了說明這一點，所說'當彼智慧無執著時，彼智慧即是無實'，並非其他，因為任何實體都不存在故為無實。 若某物存在，隨順其相者即是實體，而彼即是其境，此說為合理，因為隨順和違背的差別，因即是境之故。若無實體，則境又屬於誰？因此說'當彼智慧無實時，彼智慧即無境'。 若有境如色等，則應有根如眼等為所依，若無境，則所依亦不合理，故說'當彼智慧無境時，彼智慧即不住'。如是爲了了知色等境而生眼等根，此為其密意。 《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》第五品中說：'依眼與色生眼識'等。當一切時無境時，為取何境而生根？難道對方不承認無境時識亦依根嗎？如同被眼翳所損之眼見發等，此亦如是耶？答：彼僅是顯現，並非識。 若不承認此實體自性由所依等所生，則是否無因？即使是具緣者的顯現，亦非無因，因為雖無根境，但以無與倫比的福德智慧資糧住於心相續的力量為因故。 若有住，則依于欲界等，所依眼等亦屬彼故。若無住，則如虛空等，所依亦不存在，故說'當彼智慧不住時，彼智慧即無所依'。 若依于欲等，則必定由彼處善不善業所生而獲得或出生。若於何處亦無所依，為何這些不合理？故說'當彼智慧無所依時，彼智慧即無生、無得、不生'。此亦僅是說明，應知亦包含不得。 不解所欲說而問'為何如此'者：若由無過失的福德智慧資糧之力的道，于輪迴中智慧恒時執行，為何說是無生？此為語義。

།བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདུས་བགྱིས་ པའམ།ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པས་འདུས་བགྱིས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་འདིར་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པར་བཞེད་རོ། །ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།འདི་ལྟར་དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསམ་པ་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་ལས་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ སྣང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སྟོན་པ་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་རྟོག་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་སླད་དུ་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ པར་བགྱི།གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་གི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བསྟན་ཟིན་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་པོའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་ལ སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་པ་པོའམ་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ ཚུལ་དུ་མཁྱེན་པ་མ་མཆིས་སོ།།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མཆིས་པའམ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་འོངས་པ་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐར་འདུག་པ་མ་ཡིན་ན་ སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན། འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་རྣམས་སོ་སོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདས་པའི་བུམ་པ་ཡང་བུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཆག་གྲུགས་ལས་ཀྱང་བུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་བོར་ནས་འཕོས་ཏེ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

當說明所要表達的內容時，是爲了表明那智慧既不是由功德所整合，也不是由非功德所整合。此處所說的功德是指有漏善法，非功德是指不善法。由於這些非整合是無漏法的同類因，因為菩薩階段所具有的無漏法是其因。 若問為何如此，是因為它既非由功德和非功德所整合，因為是能詮者，如同我等分別知識。如是，清凈和染污二者被說為功德和非功德，因此此因不成立。 如是說'彼智慧不可思議'等。因為超越思維、言說和分別，所以不可思議。言說是發起語言，一切言說都如外境般執著于自現為聲義，而此于斷除一切所知障的能詮者中是不存在的，已如是宣說。 既然離分別和言說，如何能說是功德或非功德？因此此因得以成立。為何彼智慧不可思議？因為離分別顯現故。為何彼智慧不可思量，即不作分別之義。 總結前說：如是了知而住于無所緣行相者，稱為佛智。如是遣除能知者之知的實體分別后，為遣除作者和作業等分別而說：以彼智慧作者或作業，于苦、集等法皆不以見一切方式現證菩提，或以無自性方式了知。 為遣除變異分別而說：彼智慧非從前際而來，亦非從后際而來，因為僅住剎那故。若非從前際而來，非住於後際，則說非從前際豈不應理？說非從后際又如何說明？ 若說過去亦不如是轉變，此說不然，因為數論師們別別而說。他們認為過去瓶亦成為瓶，因為當其碎片亦成瓶故。或者，這是爲了遣除轉變論者，即並非捨棄過去時而轉來。

།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་ བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་སྔོན་ཡང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྔོན་ཡང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པའི་སླད་དུ་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ནུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ བདག་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངོ་བོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆད་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ཤེས་པ་འདྲ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ།དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འདྲ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མའི་མཐའ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟག་པའི་དབུས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མཉམ་པའམ་མི མཉམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པོ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཉམ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདྲ་བ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ།འདི་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

消除常與無常分別的智慧，既不是先前已生，這是說，因為在菩薩階段時，尚未隨順生起如是遠離一切分別垢染的智慧。 此智慧也非先前未生，因為本性如實見真如的自性先前已生。 為何如此？因為以增益相的方式先前已生。 為消除成為分別，所說'未生故不滅'，即如同無所取能取的自性未生，如是彼以離相之體不會滅，意即不會轉變為其他體性。 為消除斷見分別，所說'亦不斷'，即不會完全消失，因為依先前願力而住于輪迴之際。 為消除相似等分別，故說'此智慧相似'等，此智慧與其他聲聞等相關的智慧無有相似，因此此智慧不可思議且無與倫比。 此智慧無始中末可得，因為本性光明故無始，以大悲力住于生死流故無終，依始邊觀察亦不應有中際，因此此智慧如虛空。 '於此智慧不見等或不等'中的'或'字，意為等與不等。其中'等'是具量體性，易於瞭解；'不等'是被量所破的體性，易於通達。 此二者于彼中皆不存在，唯是平等體性。 或者'或'字表示分別義，於此分別唯是平等，因為一切方面極為殊勝，故非彼體性。 因此此智慧不等而等，即一切法中最勝無等的如來智慧與他相等相同。 此智慧中不見與此稍許相似者，因此此智慧無與倫比，因為無有與此相似者。

།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་མི་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཅི། གཞན་དུ་ དེ་སྐད་དུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདིར་དེ་ལྟར་མ་བསྟན།འདི་ལྟར་མི་འཇིགས་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་ཀླན་ཀ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཚིག་ཟུར་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནམ་གང་གིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདིར་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་མ་བགྱིས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཟག་པ་མེད པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།གཞན་ཡང་འདི་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པར་དོགས་པའི་གནས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་མི་ བསྒྱུར་བའི་གྲངས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ།ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ཟོང་དུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ པ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྔར་བྱས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་རྟགས་མ་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟགས་མ་བཏབ་པ་ནི་གང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱས་མ་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེའི་ཆོས་དོན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་བགྱིས་པ་ནས་མ་འགགས་པའི་བར་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ འབྲངས་ཏེ་བསྒྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན།མི་བསྒྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའོ། །མ་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འགགས་པའི་ཚིག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་མ་བཀག་པ་ནི་འདི་སྐྱེ་བ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མ་གྱུར་པ་གང་གིས་ཀྱང་ལྷག་པར་མོས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐབས་གཞན་གྱིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་ལ་ཉན་པར་གཞུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ལ་སུ་དག་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་ ཡང་མ་ལགས་ལ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་ལགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ ཡིན་ནོ།

如是聽聞世尊智慧不可思議，乃至無有執著等教法后，有人這樣想：'此智慧豈非不變嗎？若是如此，雖在他處如是宣說，此處卻未如是宣說。如在無畏品中說：我現前圓滿成佛，沙門、婆羅門等說不動等'。 非也。為此，為斷除彼誹謗，世尊說：'文殊，此智慧豈非不變耶？'言'豈'者，是從中引出的附加詞，意為：'那是變還是不變，為何你不如是說？' 此處世尊回答說：'此智慧非所作'等。由功德與非功德所不造作，故此智慧應當是不變的。因此未另外宣說，意為無漏法無有任何相順與不相順。 再者，此中實無可疑是變或不變，如是若是圓成實性的事物，則可歸入變與不變之數，如迦利沙波拿可兌換貨物。世尊智慧即是以現前圓滿菩提自性而勝義不成就。其現前圓滿菩提事業，是世俗諦中如是宣說。 以世間喻而顯示彼義已如前說，故世尊說：'譬如未打標記的迦利沙波拿'等。未打標記即未善作，意為未蓋印記。 世尊說：'如是此智慧亦'等，是以喻法配合于義。從'非所作'至'無滅'是安住于平等性，隨標記轉變而變亦非，不變亦非，歸入此數。 非所成等諸詞，是顯示前前義。無滅之詞，由顯示無有一切有為相，故極顯示是無為性。 住亦未遮，因為此生起外別無所有。為利他而說此，非菩薩者皆不能深信解，為以他方便令成為菩薩者於此聽聞而說。 故說：'文殊，如來智慧如是宣說，於此誰能信解'等。世尊，'非是輪迴法性，亦非涅槃法性'等，乃至說為不住輪迴與有餘、無餘二種別涅槃的菩薩。

།འཁོར་བར་མ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཞུགས་ཀྱང་། སྲིད་པ་ན་གནས་ཤིང་གཞན་གྱི་དོན་སྐྱེ་བ་ལ་གཟིགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་འདི་ལ་ ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་གང་དག་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིའི་ལན་ནི་མི་བས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་རིམ་གྱིས་བས་པར་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་ཆུང་བའི་ཆུང་བ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ ཡོངས་སུ་པས་པར་ཡང་མི་མཆིའོ།།འདི་ལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་བས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་ འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་སོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྲོ་བ་ ཡིན་པས་དེ་དག་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གོམས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་བརྟན་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་ལན་མང་དུ་ཐབས་མང་པོས་ཡུན་རིང་ པོར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ན་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་ མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་གྲངས་སུ་ཡང་མི་མཆི་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་སྐྱེས་ཀྱང་པད་མོ་བཞིན་དུ་དེའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་དག་ཉིད་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་ པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྔར་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་པར་བྱས་སོ།།གང་དག་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པ་ནི་དེའི་མཚན་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གིས་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཐབས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

不僅不屬於輪迴，因為見到過患。由於具有大悲心，雖然安住于涅槃，但仍住於三有，觀察他人利益的生起，這些人對於如此清凈的教法會更加生起信解。 如是彼等又是何者呢？所謂'不動于身見'等，以身見之聲詮表示身見，因為是從最後詞語中引申而出。 若問為何如此？即是說，如果此為修習補特伽羅無我的自性，為何煩惱不能斷盡？對此回答是：不能斷儘是因為不能以大等漸次斷除，也不能以遍斷一切微細的微細而成為完全斷盡。 此中並無完全斷盡，故不能斷盡，身見及貪等亦無斷盡。因為以所取能取之相所分別的身見等諸法皆是無有。 如是，身見是以我及我所之相而轉。貪、嗔、癡等是對可意、不可意等境生起貪著之相而轉，如是思已而說。 那麼以此等相，凡夫等亦不動于身見，彼等亦是貪等不盡，因為不能斷盡，不能完全斷盡，則較彼等更勝者為何而對菩薩們如是宣說？ 不是的，彼等因遠離法無我之修習，故無證悟真如。對於彼等堅固士夫，由於以多方便長時修習法無我，故有證悟真如。 因此，依彼義而如是宣說是合理的。彼等大士了知一切法無自性，而眾生執著實有，如是大悲觀照。 因此，彼等以大悲所攝受之心，為利益一切眾生而長時住於三有，故說'亦不出離輪迴'，因為未住于無餘涅槃界。 不入輪迴之數是因為雖生於輪迴大海，如蓮花般不為其垢染所染。由此顯示彼等即是不住輪迴涅槃性，如前所許。 '亦非遠離道'者，是因為成就一切法無自性現證之體性，具足大悲之道的自性。不生起道想是因為不作其相。 由此明顯顯示了前說的不住輪迴涅槃之方便。

།དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདིའི་དོན་འཚལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་ནི་རང་དགའ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་སྲིད་པར་འཁོར་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ། །སྟོང་པ་སྨྲ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་གཏོང་མི་བྱེད། །ཤེས་པས་འདོད་པ་བསྲེགས་ཀྱང་གང་དག་ཐུགས་རྗེས་བརླན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྔགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ བུ་དམ་པ་མོས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དཀོན་ན་ཅི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡོད་དམ་སྙམ་བསམས་ནས་བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གང་ལ་ལ་ཆོས་འདུལ་བ་ཟབ་མོ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངོན་པར་མཐོ་བའི་སྐས་འོག་ནས་བཙུགས་པར་གྱུར་པའི་མདོ་སྡེའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །འདི་ལ་ཉན་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་བཤད་པ་ལ་གང་གིས་གུས་པས་རྣ་བ་གཏོད་པའོ། །མོས་ པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཀྱང་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ།།ཀུན་འཚལ་བ་ནི་གང་ཞིག་རིགས་པས་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕེབས་པའོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་བསྒོམ་ པའོ།།ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་གསལ་ལོ། །ཡང་ན་མོས་པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའོ། །ཀུན་འཚལ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་ཀློག་པ་དང་།འཆང་བ་དང་། མཆོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་འཁོར་འདི་ཉིད་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཁོར་གྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ནང་དུ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཉིད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཉན་པར་འགྱུར་བ་དང་།མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པར་ནི་འདི་ཐོས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་ བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་ལ་ཐོས་ཏེ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཐོས་པར་འགྱུར། མོས་པར་འགྱུར། ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ ཐོས་ནས་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཐོས་པ་ཉི་ཚེར་ཟད་པ་དེ་དག་ནི་ཐོས་པར་འགྱུར། མོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པའི་བཤད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ སྟོན་པ་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འོད་སྲུངས་འཁོར་འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་འཁོད་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

所說'他們將會理解此教法的意義'直至'一切方面和殊勝'為止。對於懷疑這不是世尊的密意，而是自作解釋的疑慮，文殊菩薩說'善哉善哉'，意思是'你所說的話是善說'。 如同所說：'雖在輪迴中卻離輪迴過患，雖說空性不捨因果，以智慧燒盡貪慾卻以大悲滋潤'等讚歎之語。 殊勝補特伽羅成為信解之器雖如是稀有，思維未來時期是否存在，大迦葉尊者問道'世尊不在時'等。 '若於此甚深教法'是指從下安立增上階梯的經典之王。'此甚深般若波羅蜜多'是指義之本體。 '於此聽聞'是指以恭敬心傾聽詞義解說。'信解'是指聽聞后隨信而行，確定'此即是真實'。'遍求'是指以理證通達其義。'受持'是指通達后以正行修習。 聽聞等次第明顯。或者，'信解'是指聽聞后以信慧二者通達此即是真實義。'遍求'是指如實修習。'受持'是指恭敬上師，讀誦、受持、供養並極為執持此教法經典。 餘下'彼等即住此眾中'。凡是在此眾會中聽聞此法門者，未來時將會聽聞、信解，是因為佛菩薩加持的緣故。若不承事諸佛，則不能趣入聽聞此法之道，此為結語。 其差別是：若於此善聞並善作意者，他世將會聽聞、信解、遍知、受持。若聞已善作意者，將至遍知。若僅僅聽聞者，將會聽聞並信解。第二種解釋也應如是了知，由小因得大果，此顯然是說法者的密意。 '迦葉，此眾會'是總說。其中有哪些呢？即'比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷'等與會者。

།གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ ཟབ་མོ་འདུལ་བ་འདི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཉན་པ་དང་།མོས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་དག་ཉིད་དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ ན་ཁྱིམ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོར་བ་དང་རྙེད་པ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་དུས་གཞན་ན་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ན་ དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ།དགའ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་གང་གིས་ཟིན་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སྔར་ནི་སྟོར་བ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་ཐོས་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་ཡིད་གདུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རེ། །ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ལ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བསྟན་ཏོ།།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེར་ཁྱིམ་བདག་དང་དེའི་བུ་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བདག་དང་དེའི་བུ་ནི་དེ་སྟོར་ཏམ་སླར་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མེད། ཡིད་ བདེ་བ་ཡང་མེད་དོ།།མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་བཤད་དེ། དོན་དམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་བར་གྱི་སྒྲས་བསྡུའོ། །ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཁ་འབུས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཚེ་དང་དུས་གཞན་ན་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ས་བརྟོལ་ནི་ས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་འདུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ་། ཁ་འབུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱ་ཁྱིམ་ཆགས་པའོ། །མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་བྱེ་བའོ། །ངེས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལུས་འགའ་མེད་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་ གིས་གཞན་དུ་དེའི་གཟུགས་ལས་སམ་གཟུགས་བརྙན་ལས་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་པ་གང་གི་དབང་གིས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་འདས་པ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དག་ཡིན་པར་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པའི་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་བར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

凡是在未來時期，對這深奧的律法和這深奧的般若波羅蜜多，能夠聽聞、信解、了知、受持的人，這是總的宣說。 爲了以四種譬喻明顯說明這些義理，所以說'迦葉，譬如長者'等等。 其中以丟失和尋獲珍寶來說明，是因為這法門是隨順生起喜樂和不喜樂的根本。 所說'他們在其他時候聽聞時會生起歡喜、安樂、心悅，沒有煩惱的作意'中，歡喜是指具有心悅的狀態。 如同先前丟失時一樣，先前未聞法時由憂愁而心苦。 '安樂'是指生起樂受，因為具有身輕安的緣故。 '心悅'是因為具有心輕安的緣故。 對於那些沒有煩惱作意的人們，如是宣說。 '煩惱作意'是指被不悅意所苦惱。 其中提到長者和其子是爲了顯示隨順。 國王和其子對於丟失或重獲都不會不悅意，也不會悅意。 爲了說明無生等義理而解釋真如，勝義和真如是異名，以中間的聲音攝持。 說明如意樹從地中生出是爲了顯示在當時和其他時候是喜悅的根源。 當時生起歡喜，以及一切花開放時，即是說一切法之花開放。 '心悅'如前所說。 '極為歡喜'是指歡喜達到最高的意思。 '從地生'是從地中生出。 這就是如意樹，是它的異名。 '生出'是指安住。 '一切花開放'是指全部綻放。 '決定'是指一向決定的意思。 這裡有些人解釋疑問說，認為沒有某些身體的人是不應理的。 如所聞，無人時也是存在的，由其力故，在他處從其色身或影像中顯現，如同世尊雖已涅槃，善逝仍然顯現。 當時能聽聞這些是依何力呢？應當了知是由於過去曾親證的緣故。 因此'迦葉，如是甚深般若波羅蜜多，從無生、無起乃至無實性'等，在未來時期，如來涅槃之後而說。 與般若波羅蜜多相關聯，一起宣說所詮和能詮事物的關聯，故稱為'相關'的意思。

།འདས་པའི་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཀློག་པ་དང་ཁ་དོན་བྱེད་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་སློབ་ མ་དང་ཡང་སློབ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།མཐུ་ནི་དངོས་སུ་དེའི་དབང་གིས་སོ། །ནོར་བུ་མཁན་ཞིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཐོང་བའི་དཔེས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ཉིད་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་བྱུང་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ནི་གང་དག་ལ་དགའ་པ་ཡོད་པ་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པའོ། །མགུ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་ལ་ བྱའོ།།གང་དག་ལ་རངས་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡིད་དགའ་བའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྙིང་དགའ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་རིགས་ལས་བརྗོད་པར་བཞེད་དེ་བསྟན་ ཏོ།།སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོས་པའི་དཔེས་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེའི་དྲུང་དུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་སོང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཉམས་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གྲོང་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་དགོས་པ་ལ་ལའི་ཕྱིར་སྔོན་སོན་པར་གྱུར་ལ་ཕྱིས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཉམས་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་པ་བརྗོད པར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དག་གནས་གཙང་མའི་གནས་ཉམས་དགའ་བ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་པས་སྙིང་ཡ་ཡ་པོ་ཆེན་པོས་ གཡེངས་པར་གྱུར་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱང་དེས་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཁོ་ན་དག་དེར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཐོས་ནས་ཡིད་ཆེར་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ ཡིན་ཏེ།དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་གང་ཞིག་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།མཚན་མ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་མར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱ་ཆེན་པོར་རོ།།འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཆེར་སྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོར་རོ།

'過去已逝'是指不住世和完全涅槃之間的教法。 '將會安住'是指僅存在於經典之中。 '將會修行'是指經常讀誦和背誦。 '佛陀加持'這一詞的分別解釋，應知是佛陀的威力。 或者說加持是從有學、無學等一個接一個相續不斷的因。 威力是直接由其力量所致。 以寶石匠見到珍寶的比喻，是爲了顯示這是永遠喜悅的所依，因此說道：'迦葉，如是有人聽聞甚深般若波羅蜜多，從無生、無起乃至無實有'等等。 '極為歡喜'是指對某事有歡喜的人變得極為歡喜。 '滿意'是指心生歡喜。 應當配合'某些人生起歡悅和愉悅'。 心生歡喜的含義如前。 或者是指內心歡喜，這是'從前反覆'的詞義。 這珍寶是從種姓中所說而顯示。 以昔日經歷過的城市聽聞的比喻，是說明這是各種安樂和喜悅的所依，'那時某時有人去到他面前，稱讚那座城市，說有令人愉悅的園林'等等。 意思是以前爲了某些需要而去過任何一座城市，後來又談論起來。 '令人愉悅'是指令人愉悅的事物。 '為什麼這樣呢'，這是論辯者的想法：僅僅看到一再請求稱讚，從中推斷有親身經歷是不合理的，因為會產生錯誤。 比如未離貪慾者聽到稱讚凈居天的美妙住處，雖然因強烈的嚮往而一再祈請，但他們在前世並未見過那裡，因為只有不還果者才能往生那裡。 對此回答說：'如是聽已，心生大歡喜和極大歡喜'等等。 正是由於那種特殊的歡喜，能夠產生如是憶念的造作，與憶念相應的也能引發請求說明特徵的表述。 由此應知是推斷出引發的特徵，如同依據標誌推斷一樣，推斷出曾見過城市等。這是歸納的含義。 '一再前往'是指多次。 '極為歡喜滿意'是指廣大。 對此的分別解釋是'生起大歡喜和滿意'。 或者說'極為歡喜滿意'是最初的。

།དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཆེར་སྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་མ་འཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ཉིད་མགུ་བ་ ཡིན་པར་འགྲེལ་ཏོ།།ཡང་ན་དགའ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མགུ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཁོང་མགུ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དག་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དག་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲི་བའོ། །ཡང་ན་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་ དཔེ་བཞིན་དུ་སྔོན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་སྒྲོགས་པ་ནི་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་ན་དེ་དག་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དྲན་པའི་ས་བོན་འཇོག་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་གོམས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཆེས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར འགྱུར་བ་དང་།བར་སྐབས་སུ་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་སྨད་པ་དང་། དེ་བས་ན་འཕྲལ་དུ་དྲན་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚ་བ་དང་ཁ་བའི་རོ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ན་མྱོང་བའི་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཙམ་གཉིས་འབྲེལ་བ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལས་དད་པ་མི་གཡོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རིག་པར་ བྱའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་ལུས་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བ་[(]སྦུ་[,]སྤུ་[)]ལྡང་བ་དང་། མཆི་མ་ཟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། རྟགས་ནི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་སྟེ་དགའ་སྟེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཉན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའི་འདམ་དུ་བྱིང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན འདས་ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོའོ་། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་ པའི་བླས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་ལན་གྲངས་དུ་མར་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན། འོན་ཀྱང་དེས་ ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་བརྩོན་པར་མཐོང་བ་ལས་སྔོན་ཐོས་པ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།།ཚུལ་གང་གིས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

生起極大的歡喜和滿足是不間斷的。解釋歡喜即是滿足。或者說，既是歡喜也是滿足，這樣合為一體。其中歡喜是心悅。以此為先導的極大歡喜和內心滿足即是滿足。 爲了確定，說道'世尊不在時'等。'是否就是世尊所宣說的那些相、標誌和征相'，這是用言外之意提問。或者，應當從內心引申'是什麼'之意。 意思是這樣的：此處如同範例那樣，連一點過去經歷的相貌都不可得，那麼他們如何知道曾經親近侍奉文殊童子等事呢？ 世尊回答說：'迦葉，如你所說那樣。'意思是這樣的：正是由於親身經歷明顯的法性，才能種下憶念的種子，其他情況則不然。那種經歷也因為他們缺乏熟練、更熟練等親近的緣故而變得明顯，中間又被違緣所損減，因此不會立即生起憶念，就像不記得熱和冷的感受一樣。 僅此並非表示它不存在，正是由於它的力量，才隨之生起如所說的希求等，就像在年少時經歷過的冷熱等事物一樣。這種經歷與單純希求之間的聯繫，應當以對世尊教言不動搖的信心之力來了知。 其中相是身體歡喜的差別，如豎立汗毛和流淚等。標誌是語言的差別，如歡喜祈請等。征相是修行的差別，即如前所說的聽聞、受持、讀誦、供養等。 如是世尊宣說了相等，有些人執著實有而陷入增益邊的泥沼。因此，爲了遣除執著，說道'世尊，此法無相'等。法即是法門。'般若波羅蜜多也'是說明實質。 意思是這樣的：所有這些相、標誌、征相都是不清凈心對二取本性的希求。多次經常宣說二取非真實。若二取不離相等，怎麼說相等具有二取呢？然而，由見到具聞法者精進於此，而推知其過去曾經聽聞。 以何種方式說明相等於彼二者不合理，這對聽聞者來說也是相同的。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དག་མཚུངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མཚན་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། ཇི་ལྟར་འགྱུར་ ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་མ་མཆིས། རྟགས་མ་མཆིས། མཚན་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ མ་མཆིས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར།རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའམ། ད་ལྟའི་ཚེ་ན་ཉན་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བསལ་ནས། འདིར་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་མཐར་ལྟུང་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བར་དགོངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་དུ་བསྟན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ གུས་པར་ཉན་པ་དང་།ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ཕྱོགས་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བལྟའོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།དུས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་ བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་འདི་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པས་དེ་ཡང་ ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་བསྒྲུབས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་སངས་ རྒྱས་འདི་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་གཞན་དག་འཆད་པ་ལ་ཡིད་དམ་དུ་མཉན་པར་བྱ། མཉན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱ། དད་པས་གླེགས་པ་མ་ཡི་གེར་བྲི་བར་བྱ། ཁ་ཏོན་བཏོན་པས་གཟུང་བར་བྱ། གླེགས་བམ་ལ་གནས་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ པས་བཀླག་པར་བྱ།གཞན་ལས་མན་ངག་མནོས་པས་ལུང་མ་ནོད་པར་བྱ། ཁ་ཏོན་ལོབས་པ་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདོན་པས་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ། ཚིག་ཏུ་གདོན་པར་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པས་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ།

正因如此，針對所化眾生的差別，說明離開諸相等的這兩種成就，這是爲了向諸聽眾顯示它們是相等的緣故。若不如此，則應當次第地說'善男子或善女人們若無相、無相狀，將如何'。 '世尊所說之法亦是無相、無標誌、無相狀'這是理由的所依。'世尊，無相之所說法如何能說？首先，既然連說法都不存在，過去或現在又怎麼會有聽聞呢？'這是詞義。 如是遣除增益邊后，爲了不墮入誹謗邊，考慮到世俗諦而說'文殊師利，若說甚深般若波羅蜜多極其無生乃至無實'等。這是爲了使他們恭敬聽聞、善加作意而生起歡喜。 '文殊師利，在任何宣說般若波羅蜜多處，應當視為已宣說佛陀十力、菩提分等一切功德'如是宣說。 若問：當時不是已經顯示了菩提分等大士自性嗎？為何說'應當視為已宣說一切佛法'？為此說'應當視為已宣說不可思議'。不可思議即是空性。意思是：通過修習一切相空性而能獲得。這裡是通過遣除一切分別而顯示的。因此，由於顯示了獲得之方便，故說也完全顯示了彼。 以上顯示成佛的主要因是修習般若波羅蜜多。若想：世尊行菩薩行時所成就的諸善根是此佛之因，那為何說是以修習般若波羅蜜多為因？為此說'文殊師利，我往昔行菩薩行時'等。總義是：那些也唯是修習般若波羅蜜多。 於此，應當每日專注聽聞他人講解，聽聞后應當確信'就是如此'，以信心書寫成文字，通過誦讀而受持，通過讀誦經典而閱讀，通過從他人處獲得教授而領受傳承，已熟練誦讀者應當反覆誦讀。'誦讀'即是出聲朗誦之意。'通達'是爲了分別解說文義。如理作意是以由如理思維所生的智慧觀察其義。

།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས། དེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།བ་དན་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཅི་ཕོད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།ཅི་ཕོད་དུ་བྱས་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། །རིམ་གྲོར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་འོག་མས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། བསྐོར་བ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལས་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེར་འགྲོ་བའོ། །དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ པ་སྟེ།བསམ་པར་འདོད་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པས་མོས་བས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་མཉམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་འདིའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་ རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཅུང་ཟད་མ་མཁྱེན་ན་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཞེས་བསམས་པ་ལ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་ཚུལ་འདི་ལ་མོས་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་འདི་འདྲ་བའི་མོས་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

修習是爲了以修習所生的智慧斷除一切分別念，爲了通達其義。'從'這個詞表示應當了知由珍寶所造的珍寶宮殿等寶樓。幢幡和勝幢是幢幡的不同種類。'盡力'這個詞的分別是'儘可能'的意思。或者'盡力'是指以盡己所能來聽聞等。'儘可能'是指以花等供養。'承事'是由下文來分別。或者承事是指合掌、繞行、做事等。 這一切都是顯示十種法行。聲聞和獨覺雖已超越一切而得佛果，為何說'以般若波羅蜜多相應'呢？為此說'欲超越一切聲聞獨覺'等。意思是聲聞等地也是依此而超越。 若問已超越不退轉地而得佛果，為何說'文殊師利，如何趣入不退轉地'等？不退轉地即不動地。趣入即前往。'欲如是聽聞'是譬喻，也應知包括欲思維、欲修習。 因為認為'一切法無生平等，以勝解得成佛'，所以說'文殊師利，任何諸法皆無生平等'等。意趣是：一切法無生平等中，以斷除一切分別，如是平等無有其他。 若他人認為分別一切佛法現證菩提是得佛果的主要因，為此說'文殊師利，一切佛法'等。意思是欲證一切佛法也是以此相應而極為清凈。 若他人認為'世尊若有少許不知法'，如是深法顯示中勝解的主要因緣，對此說'文殊師利，如來未現證一切法'等。若問為何如此，是思維若一切合理，為何說未現證正等覺？故說'若現證正等覺'等，義已說訖。 因此'如是欲勝解此義理'等是總結前說。義理即義相。以此相應則會生起如是勝解，此為結語。

།གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མཉམ་པར་དེ་ལྟར་མོས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལ།གང་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་བ་མཐའ་དག་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མཉན་པར་ བྱ་བར་གསུངས་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་སྐྱེད་བའམ། སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཁུངས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་སྟོན་དེ་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཆོས ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རིང་དུ་སྤངས་པས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས རྒོལ་བ་པོས་བསམ་པ་ལ།འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་བོ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མེད། ཆོས་རྣམས་ལ་གོ་འདི་ཅི་སྟེ་དབྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།

其他人認為菩提與一切法無二平等，如是勝解是現前的因由，對此說'無有任何非菩提之法'等。 其他人說一切法無分別性是菩提因中最主要的，因此說'於一切法欲求無分別'等。 為什麼這樣說呢？是說雖有其他經典完全顯示一切法無分別，為何說要聽聞此般若波羅蜜多更為殊勝的意思。 回答說般若波羅蜜多既不是有分別也不是無分別，因為它不會依次確立、產生或顯示任何法的圓滿。意思是說它不是產生分別的因，因為沒有成為其對境的根據。 此處顯示其他經典是針對不同根機而顯示所緣，此處則完全不是這樣。 有些人認為一切法非煩惱性，因為自性光明；也非清凈，因為煩惱是客塵，對於如是趣入並欲速證菩提者，說'一切法非煩惱'等。 其他人認為遠離三時增益便能速得菩提，對此說'一切法非過去非未來'等。這也是說唯依此便能速盡增益。 為什麼這樣說呢？是詰問說，聞等自性不是顯示為過去未來等嗎？為何說法不入三時？ 對此說'文殊師利，無生非過去'等。無生即無事，無事中哪有過去、未來及如是生起的真實見解，這是略說。 為什麼這樣說呢？是問為何如此顯示，無生中無過去等差別，諸法為何無此差別，這是詰問者的想法。 對此文殊師利說'因為一切法顯示無生'，意思是說是無生的本性。此處是就遍計所執法而言。 因此'于如是一切法無疑'等是總結前說。

།གཞན་དག་སྨྲ་བ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་ པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ནི་མི་རུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་མིན་པས་ཡོད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལྷག་མ་ལུས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ནི་ བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རི་མོ་བཀྲམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་སྣང་བ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས་རྣམ་ པར་མ་ལོག་པ་ཡིན་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན།གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་བཅད་དེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་གཞན་སྣང་བའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ།།མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་མིག་ཉམས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེས་དེ་ལ་ཡང་མཐུན་པར་རྒལ་བ་འདི་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་ཡང་ གཅིག་ཏུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འཛིན་པའི་ཆར་འདོད་པ་དང་། ཆ་གཉིས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནང་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཡིན་གྱི།གཞན་གཟུང་བར་ཆར་གྱུར་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་ཀྱང་། སྔོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དེའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཉམས་མྱོང་ཡིན། ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་མྱོང་ཡང་། །སྔོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་ཞེས་སྒྲོགས། །ཤེས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །དོན་གཞན་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ནའང་དོན་ཉིད་ན། །ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན དུ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ།

其他論者雖然承許生起的諸事物是無常的，但在勝義中卻完全不合理。如是，首先外在的有分等的生起，以前述方式完全未生，故不應存在。 僅剩餘的那個純粹經驗，要證成它是勝義有也是極其困難的。如是，對於展開的圖畫等所生的認識，會產生多種顯現。那些行相也唯是它的本性，若是其他的話，則不應成為經驗，故不合理。 因此，若它不離開多種行相，怎麼會合理成為一體性？一體性與多體性是相互遮除而安立的性相，故不可能同時存在。 假設認為那些經驗的行相併非真實，由錯亂力而如是顯現為種種二取于無二智的本性中。那麼，所謂'顯現'是什麼？除了經驗的本性之外，難道不是無法理解其他顯現之詞的含義嗎？如是，所謂'顯現'即是所謂'經驗'的這個意思。 若問：對於患黃眼病等眼根損壞者，雖無黃色等，為何會如是顯現？對此，若外境的本性也不存在，識的本性也不存在，那麼它們如何顯現？這不正是對此的相應詰難嗎？ 若說柱子等一個行相的認識是一體，則不然。因為在彼處也由近邊、遠邊、中間部分等差別而顯現為種種。 因此，心識也不應理為一體，所以一切事物在未觀察時是悅意的本性，隨順世俗而轉。如是，越是詳細觀察，越是不能經得起觀察。 有些人說：藍色、黃色等並非在一切方面都不存在，因為如同樂受等一樣清晰地經驗到。然而，認為在一個認識中有能取分，以及第二分作為所取的本性，這是不存在的。如同內在的樂受等是自證的本性，而非成為所取分一樣。 同樣，白色等也遠離所取能取行相的分別。如是，法稱論師也說：'彼藍等本性，其本性即經驗，自性雖經驗，宣說經驗藍。若非異於識，如何有異境？若是共相性，境中成識性。' 若如是承許則無過失。同樣，在聖《解深密經》中也說三摩地境界影像唯不異於識。

།དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་ཆ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཤེས་པ་གཞན་གཅིག་ཏུ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་རིམ་པ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ ཡིན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པར་སྨིན་ པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་། རི་མོ་བཀྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དུ་མ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། །དེ་ནི་རིགས་དག་མཐུན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་མངོན་པ་ཡིན། །ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པའི་ཚིག་དག་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ ན་རེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་གྱི།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། གཙོ་བོ་གཅིག་དང་གཞན་དག་གཅིག་།གཅིག་པོ་ འབའ་ཞིག་འདོད་པ་ཡིན།།ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ནི་གཅིག་པོ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་བདག་དང་། བདག་གི་འམ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལས་སེམས་གཉིས་ ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པས་ དེ་ནི་རིགས་དག་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁུངས་སྔར་བསྟན་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་འཆད་པ་དག་དེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཕྱིའི་དོན་གྱིས་འདི་ལ་རྣམ་པ་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཀྱང་། གསང་བའི་བདག་པོ་སེམས་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན། སེར་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

因此，如同樂等一樣，青等也是以體驗為本質的認知。如果問：那麼豈不是會有多個同時存在的識？答：因為是所許，故無過失。如果問：那麼為何說是一相？答：如此，若在他處分別諸分，則不存在體驗其他識。對此，也不能說在其他一識中存在彼，因為若未被識體驗則不應存在，且識是體驗故。外道也不正是如此次第嗎？彼等雖非體驗，但因遍受許故。 如果問：若如樂等一樣，青等也是識的本質，那為何顯現為外境？答：此是由無始時來的迷亂種子力所致。對此，有些人說：異熟識也顯現為身和器世間等，故唯是種種。答：彼亦決定非一性，因為憶念彩畫等的識也是體驗多相顯現，故彼亦成多性。 如是，'彼乃同類識之決定，分別漸次生起，如是即為現證'等釋論之語相違。其他人說：一切相是多種種，而一切有情的識相續是一，此語有別義，'一'字是'唯'的異名，如說'主一與他一，唯一是所許'故。 因此，此說明：彼等之識相續唯是一，其中無我與我所，或所取能取。有些經中說'二心不能同時生起，彼無住處'，此是就違品心與慈等心相應而言，因為彼二不相違于不俱生之相故。釋論所說'彼乃同類'等前引教證，其密意似亦正是此義。此亦是某些阿阇黎解說者所說。 此等相之事物是就外境住性而說，非就識而言，故說識無相。外境亦不能於此生起諸相。考慮如是義故，《聖現證菩提經》亦說：'秘密主，心非青非黃'等。 複次，離種種相的識確實存在，因為無分微塵等顯現是從修習真實義而生。

།འདི་ལྟར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་གང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ བསྒོམས།།བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ན། འབྲས་བུ་མི་རྟོག་དེ་བློ་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་དཔྱད་པ་ཡོད་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ངེས་པར་བྲལ་བ་ཐོབ་ པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་སེམས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་ཐབས་ལ་གནས་པས་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ འཇམ་དཔལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གང་གིས་སོ། །གང་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ འདི་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་ བདེན་པའོ།།དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་བསྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ནི་མིག་སྐྱེས་པ་དང་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་སྐྱེས་ཏེ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པ་རེ་རེའི་ གསུམ་པོ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཟླས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ ཞེས་བྱའོ།།དེའི་མདོ་དེ་ཡང་དང་པོར་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བཤད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བས་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་ སུ་འབྲང་ཞིང་ཐ་མ་ནས་འགྲོའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དེ་དང་པོར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའོ།།དེ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་མོས་པར་འདོད་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是正確與不正確，對於彼等皆當善加修持，修持圓滿之時，其果無分別即為智者。 由於有廣泛的探討，暫且擱置。所謂欲通達一切法無有疑惑，即是欲獲得遠離一切增益與決定的意思。 其他人認為，安住於三轉十二行相法輪的方便，將極為迅速地獲得勝位，而非精進于般若波羅蜜多。因此，文殊菩薩三次宣說：'如何欲聞轉十二行相法輪'等。'如何'是指以何方便。應當配合'於何處三轉十二行相'。 其中，此為三轉，即：'此是苦聖諦，應當以現證智遍知，已遍知'；'此是趣向滅苦道聖諦，應當以現證智修習，我已修習'。'諸比丘，於前所未聞之法如理作意時，生起眼、智、明、覺。'此作用語應配合每一諦的三者。 因此，由於對每一聖諦都三次重複，故為三轉。如是重複總合起來成為十二相，故稱為十二行相法輪。 其經首先在波羅奈城宣說。諸法之輪即是法輪，因與輪相似故為輪。譬如轉輪聖王，隨寶輪而行，一切軍隊亦隨行至最後。 如是三界之主、殊勝法王、世尊如來亦是首先宣說此經，隨後宣說一切法身教法。 所謂欲聞此，即是對作為方便的法輪轉及不二智。所謂欲通達此，即是以思所生慧。其後欲信解彼境，即是思所生智之後所生起的'此即是真實'之信解。 所謂欲趣入此，即是以修所生慧。應當聽聞此般若波羅蜜多，如是轉法輪的方便，除了修習人法二無我之外別無他法，而此即是此處所說。

།གཞན་དག་སེམས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་རྩོད་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྲོས་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་དེས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་ཡང འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་དེ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མོས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ ནི་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ།།འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཁོ་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་བཤད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བྱེད་པ་ པོ་གང་དག་ལས་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་དམིགས་ཤིང་ཡོད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་སློབ་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་ པར་བསྟན་ཏེ་།འདི་ཡང་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐབས་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་མན་ངག་ཕོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་ལ་ཕན་པ་དང་ཕན་ པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་གོ་ཆ་མི་བརྟན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་དེ་དག་དེ་ལས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་མ་མཆིས་པ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཡོན་ཏན་མ་མཆིས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་འགའ་ཞིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་དེ་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་གིས་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པའོ།།བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ། བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། དངོས་ པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་ལགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པའོ།

其他人認為，某些思維以慈愛遍及一切眾生，且不住于眾生想，以遠離我慢故而成為與一切世間無諍之最勝者，因不執著世間意樂故而不緣世間戲論，如是之人將迅速獲得佛果，而非以精進般若波羅蜜多而得。為此，關於以慈愛遍及一切眾生等所說，若無精進般若波羅蜜多，則不能成就如是行為，此為其義。 有些人認為，了知一切法本來寂靜、自性涅槃、無生等，將迅速證得無上正等正覺。為此，說到'欲證一切法乃至無生'等。'乃至'一詞包含本來寂靜等。一切法無生即是平等性。勝解已如前所說。此是對一切法無生的欲求，故非重複。 應以無所緣方式學習此義。於此學習是通過聽聞、讀誦等次第。此欲求唯依精進般若波羅蜜多而增長，其他處並未說及無生等任何內容。 若問：如是說'應當學習'，豈不是顯示有能學者、所學法等可得？為此說'以無所緣方式'，即應不執著能作、所作及作業而學習。此說明學習三輪清凈，此亦應用於如獅子般聞法等文句。故處處皆教導以三輪清凈方式行持聽聞等。 如是世尊已說明獲得自利與非利的因，雖于般若佛母中宣說功德，然智慧鎧甲不堅固且沉溺於執著功德之泥者，為令其出離，世尊說'般若波羅蜜多無功德、無任何力用、不發起'等。'無功德'是與'何等功德'相連。 若問：如何是無功德？般若波羅蜜多即是無有任何力用者。為證成全無所作，從'不發起'乃至'非思、非作、非壞、無實事'等，直至'世尊，般若波羅蜜多有何功德'。其中'不發起佈施'等。

།སེར་སྣ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བགྱིད་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་མི་ལེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་འདོར་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་འདོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ལགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ལགས་པ་ནི་ལེ་ལོའི་ཆོས་གང་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ནི་རྣམ་ པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུང་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆུང་བར་བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མི་མཐུན་པ་ཐ་དད་པས་བྱེད་ཅིང་བྱ་བའམ།ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་ རབ་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་བགྱིས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་བཟོད་པ་ནི་ཐབས་སུ་མི་རུང་བ་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ མི་པས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་བས་པ་ནི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ།སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་ལ་ཐབས་ལ་བས་པར་བྱེད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བས་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་ བགྱིད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལགས་པའོ།།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་ བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག། །ལྷ་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་མ་མེད་པའམ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་མི་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྨོས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

不破壞慳吝。不取任何法，是指不生起任何戒律相的法之意。不捨棄，是指不捨棄破戒者。無動搖，是指修習忍辱時無有動搖之故。無所作，是指爲了去除嗔恨而無有行為之故。 般若波羅蜜多是不了知精進的本性。非見本性，是指不予任何懈怠之法，是禪定、三摩地和等至的特徵。不違背一切法，是指不去除一切違品分的散亂等，此為其意。 '一切'之聲是攝集所欲表達的詞語。某些文字中出現'不生起一切法'的含義是，不生起使散亂等一切法變小，極其微小而降伏，以及從根本拔除這些的意思，即無所作之意。 '不使一切法差別'是指，以不相順差別而作或成為差別即是造成差別。于彼不行者即是無有造成差別。不對一切法作聞等差別，是指不分別聞所生等慧，此為其意。 未作是指于對治違品之境無所作為。若出現'不忍'，則其義明顯，不忍即是守護不堪為方便。若出現'不勝'處，勝是就作為而言，聲音只是隨順欲說而已，並無確定之義，因為于某處無有可勝任方便之事，即是不勝。 不破壞是指其違品。就愿波羅蜜多而言，所說不予凡夫法、阿羅漢法，某些文字中出現'菩薩法'，以及佛法。 其中，如何不予凡夫法？如說'不成辦輪迴'，即不發願說'愿成為任何天'等愿。如何不予阿羅漢法？如說'不取涅槃'，即不取無餘或有餘涅槃，此義是于彼不修行，因為于彼不希求之故。

།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མི་སྦྱོར་ཞིང་དེའི་དོན་སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པའོ། །བསམ་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་བསམ་པའི་སྟོབས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་དེ་ནི དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ལས་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དེ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། འཇིག་པར་བགྱིད་བ་མ་ལགས་པ་ནས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་མ་ལགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བར་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་སོགས པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཚིག་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་མ་ལགས་པ། འགོག་པ་མ་ལགས་པ། ཆད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྟག་པར་བགྱིད་པ་མ་ ལགས་པ།འོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། གཉིས་སུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་གཉིས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་མོད་ཀྱི།དེ་ནི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་མ་ལགས་པ། འགོག་པ་མ་ལགས་པ། ཆད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་ པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡིན་ཏེ།འགོག་པ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པའོ། །ཆད་པ་ནི་དེ་རྩ་བ་ནས་དྲུངས་འབྱིན་པའོ། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཉིད་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་དག་ཇི་སྐད་ བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ད་ལྟར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འདས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྔོན་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་བར་མེད་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་སྟོང་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་སུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་མི་གཉིས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་གཉིས་ལས་དབེན་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།

如果問為何不佈施諸佛菩薩之法？所說'不佈施諸佛之法'是指不修行且不為此發願的緣故。'諸佛之法'是一種比喻。由於不發願而不會毀壞。'不作意'是指不以意願力來成就。'非無所思'是爲了遣除其違品而非完全無作為。'非所作'是指智慧。從違品相應而言非所毀壞。一切彼等無所緣性中不具此能力。 從'非所毀壞'乃至'無實事'之間所說的'世尊，般若波羅蜜多有何功德'中，由說'之間'而表示從最初寂靜及自性涅槃等諸相。某些經典中'非所毀壞'之後還出現其他詞句：'非生諸法，非滅，非斷，非常，非來，非去，非分別，非不分別，非二，非不二'等，其義雖已在前面波羅蜜多相品中說過，此處是重複宣說。 正斷、諸根、諸力、菩提分等一切法非生、非滅、非斷是指對治品，滅是指降伏，斷是指從根本拔除。此處密意如前。'非常'是指正斷等功德本身，因為彼等隨順自性住于有情所住。常即一切時恒常之體性無所作為。'非來'是指未來時生起，非於現在時來，如諸說遷移者所說。'非去'是指從現在生起，非入於過去。 由彼等表示此自性前後際空性，若於果位不住，則如何能有所作為。因此僅是無間而作為，此唯是假立，而安立空性及無所作性，即是'非分別，非不分別'，因為一切法自性清凈故。'非二非不二'是指離二邊一切時安住故，由彼等遣除增益功德之邊。

།ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ པའི་མཐའི་འདམ་དུ་གཞན་དག་འབྱིང་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞེ་ན་འཇམ་དཔལ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གིས་དེ་དག་ནི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང་སྤང་བ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་ངང་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོན་གྱི་དྲ་བ་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ རིང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་དག་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་འདོད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཉི་ཚེ་གང་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་བཅས་ཏེ་བལྟ་བ་དང་། དེ་དག་གི་མཚན་བརྗོད་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། མཆོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། མཆོག་དེ་དག་ཙམ་ དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་གིས་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།། །།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་བམ་པོ་དྲུག་པའོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་དང་། དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པས་སོ། །འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།མི་བསླབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སོ། །དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་འདིར་ཐབས་ཡིན་ཏེ། རང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ།འདི་ལྟར་དྲིས་པའི་ཡུལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་འདིས་མཐོང་ཞིང་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་མ་ འགགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་གཉིས་ཞི་ཞིང་བྲལ་བ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཟོད་ མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་པའོ།།མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བས་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་འགགས་པ་ཡིན་ནོ།

因為其他人陷入誹謗這些功德的邊際泥潭中，所以要從根本上拔除它。這應當了知為此般若波羅蜜多的功德，如是宣說。何者？從'文殊師利無動'到'無事物'之間所說。此中顯示：由於彼等是一切所執事物皆無自性，以及於一切功德過失的生起和斷除無所動搖，故彼等自然具足一切功德，並且遠離一切過失之網，故稱為具德。 因此，如是安住于般若波羅蜜多的精進，是成佛的直接因。那麼，對於那些不求菩提、不具大愿的菩薩們，僅僅安住于某種三昧，而能見到一切諸佛世尊及佛剎土，並且能知曉諸佛名號，作無上供養，通達彼等所說之法，僅僅追求這些殊勝之事的人們，應當學習此法嗎？ 為此，文殊師利說'複次，菩薩摩訶薩欲學菩薩三昧'等。《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》第六品。'欲學菩薩三昧'是指尋求遍知其方便，以及修習遍知其方便。總義是：若無精進修持則不能成就。 '以無學之方式'是指如前所說的三輪清凈。因此，在此唯有無所緣行為方便，因為自身也是無所緣的本性。那麼，若自身也是無所緣的本性，為何稱為般若波羅蜜多？此問的對象是波羅蜜多，因為見到並緣取彼而如是稱呼。因此問道'世尊，為何於此'等。 答覆是'文殊師利，因為無生無滅'。對此的詳細分析即是'由於本來寂靜故'，即是離開住和滅這兩者的即是本來寂靜。彼之體性即是彼。因此，由於本來寂靜故，文殊師利是無生。 '由於無不生故'是指由於遠離相續生起和出現，故無生，即是斷絕相續。彼不存在者即是無不生。彼之體性即是無不生性，意思是為利益世間而無功用住于輪迴之際。因此，由於無不生性故是無滅。

།གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་གཉིས་གོ་རིམས་བསྣོར་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བདག་གི་ཆེད་དང་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རྩོལ་བ་བྱ་བ་མེད་པས་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ དངོས་པོ་མེད་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ ཀྱི།མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེ་བས་ན་འཇམ་དཔལ་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ།།ཕ་རོལ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་པ་དང་། སོན་པ་དང་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་སུས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་ན། དེ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སོ་སོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དེ་ཡུལ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དོན་འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གསུངས་པའི་དོན་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་འདི་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཐམས་ཅད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱུང་བའམ་དེ་དགོངས་པའོ། །འདི་ལྟར་འདིར་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ ལ་འགལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སོ་སོ་ལ་ལྟོག་ནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱས་པ་དང་། བཅོས་པ་དང་། བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་མེད་པ་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ བྱ་བཞིན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞར་ལ་འཕྲོས་པ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བ་དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ།

將本來寂靜和無生二者順序顛倒而分別,是因為無所作性和無實性的緣故。此中因為無有為自己和為他人而作的努力,所以是無所作。其性即是無所作性。因此是無生。此中因為一切遍計所執的事物都是非有,所以是無實。其性即是無實性。因此是本來寂靜。如是,所謂無實,是因為遠離一切遍計所執的事物。此般若波羅蜜多僅是譬喻而已,也應當觀察何為無生。總結即是:'因此,文殊,由此因緣故是般若波羅蜜多'這句話的含義。此說明:最勝般若波羅蜜多即是遠離一切增益,如如意寶,獲得無住涅槃。與彼岸相似的到達、趣入和獲得,稱為般若波羅蜜多。 若問:'誰能瞭解所說的不執著境界?'因此主要說:'此是諸菩薩摩訶薩的行境。'意思是自己所證知的境界。若問:'應當視此為境界嗎?'答:'不是。'因為說:'一切法非行境。'意思是一切境界都不成為行境,是因為自證知也是假立的。因此,若於此義行持並親身體驗,則行持如是義的菩薩即是入於行境。為顯示此義而說:'若行此行境即稱為菩薩'等。 總結所說義趣:'即是說非行境即是一切乘的行境。'意思是說非行境即是一切真實,是出現於一切乘或是意趣。如是此中也說明了二無我。若問:'為何?'意思是若是行境,如何即是非行境性?一者相違的意思。因為各別返體差別故無相違,所以說:'此行境是無作。'乃至說作、造作、假立等,無作即是無作,意思是如實而住。因此稱為非行境。旁述圓滿。 此當說明:為何方便能不久獲得不可思議佛果菩提?因此問:'世尊,行於何處?'等。

།མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། མྱུར་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ལྡོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་རེ་ཞིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐབས་གཅིག་པོ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་ དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐབས་གང་གིས་འདི་འཐོབ་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གང་གིས་འདིའི་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་སྟོན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་པས་གཉི་ག་དྲིས་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བརྟགས་ པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ནི་ལན་དུ་མ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྷག་པར་འདིས་འགོད་པར་བྱེད་རྟོགས་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད་པས་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གཅིག་ལ་ལྷག་པར་འཛིན་ཅིང་ བཀོད་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དག་ནི་འདི་སྐད་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །འདི་སྐད་འཆད་དེ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཅིག་ས་བོན་ མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད།རྟོགས་པར་བྱེད། སྣང་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །མངོན་སུམ་ དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཡང་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བཀོད། འཕེལ་ རྒྱས་པར་གྱུར་པས་དེས་ན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ།།མིང་གི་དོན་བཤད་ཟིན་ནས། དེ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ཐོག་མ་ ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱ་དགོས་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཐོས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然以禮敬佛塔等方式也能獲得菩提，但那需要很長時間，所以說'迅速'。'如果修習文殊般若波羅蜜多'等是回答，精進于般若波羅蜜多暫且是最主要的唯一方便，這就是如前所說的意義。爲了顯示在此之前還有其他方便，所以說'有名為文殊莊嚴一相的三摩地'等。 以何方便能獲得此三摩地？以何因相而得此名稱？為顯示此等疑問而說'世尊，菩薩摩訶薩應如何入一相莊嚴三摩地'等。由於不同因得不同果而分別三摩地，並非因自性差別，故二者都問。如是一切佛菩薩的三摩地都緣真如。 雖然因為所說內容簡略而是后問，但暫且說明其義：'文殊莊嚴一相'即是無生之密意語。無生即是空離戲論法，這已多次說明。這也是一相，因為一切法無差別故。由此增上安立、了悟、執持，故名一相莊嚴。或者說，對一相增上執持安立，即是一相莊嚴。 應說是無生境界的密意，而說'無生密意'是爲了顯示除無生業外無有其境界。其他人則如是誦讀：'世尊告曰：文殊莊嚴一相即是法界莊嚴。'解釋如下：通過顯現如來相好一字種子，使經等諸法顯現、了悟、明現種種相，故此為一相莊嚴。 或者說，是由三摩地了悟、現證空性法界。這也是一相，因為空性無差別故。因此稱為一相莊嚴。或者說，信心等諸法之界無始時來的種子，在此三摩地中安立、增長，故此稱為法界一相莊嚴。 解釋名義已畢，為顯示生起此三摩地的方便而說'欲入一相莊嚴三摩地'等。修行者首先必須遍問般若波羅蜜多，因爲了悟一相莊嚴的意義有賴於聽聞此法。

།དེའི་འོག་ཏུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ འདི་སྐད་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉན་པར་བྱ།མཉན་ནས་དོན་དང་ཚུལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །འདི་སྐད་སྒྲོགས་ཏེ། དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས།བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཡོད། བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ན་ཡོད། འདི་གཉིས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འགལ་བ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་དཀྲུག་ཏུ་མི་རུང་བ་དཀྲུག་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅི་དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་གཟུང་བར་བྱའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་བ། བསམ་གྱིས་མི་ ལང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་ནང་དུ་རིག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་དྲི་བར་བྱ་དགོས་པས་འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཉི་ཚེ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དབེན་པའི་མལ་སྟན་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་དང་ཁ་གསག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ བའོ།།ལྟུང་བ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་ལ་ཡོ་བྱད་མ་བསྙུངས་པའི་འདམ་གྱིས་གཟེར་བ་ན་སེམས་གནས་པའི་མཉམ་པར་བཞག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མལ་སྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་དབེན་པ་ནི་གཙང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། མེ་ ཏོག་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པར་བྱའོ་།།དེ་དག་ནི་སེམས་དང་བ་འཕེལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷ་རྣམས་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ལྷ་རྣམས་འདུས་ན་ནི་བསམ་གཏན་པའི་གཟི་བྱིན་འཕེལ་བར་བྱེད། སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦེད་ པར་ཡང་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་དབེན་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་དགོན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །འདུ་འཛི་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་ འཛིའོ།།དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་སྟན་ཅིང་གནས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་འཛི་ནི་གཅིག་པུ་གནས་པ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ།

其後說'將入于等持一相'是指依次第修習思維。其他人則如是說道：欲入等持一相者，首先應當聽聞般若波羅蜜多，聽聞之後應當遍問義理和方法。如是宣說：義即文字之義，方法即攝略之義，如是通達般若波羅蜜多之義后，即入等持一相。 若問為何，即是何處有般若波羅蜜多之理，何處有等持一相，此二者並非支分與有支之事物的意思。答曰：'文殊師利，無生即不動'，如是則應理解為與等持無違。'不動'之義即是不可擾動、非所擾動之義。 若問如是則應執為境與有境之事物耶？答曰不然。如是彼乃不可思議，無所執持之意。此義即是不應思維、不可思量，應以內證智所執持，而非境與有境之義，此為開示。此是修習滅除生起法相之等持。彼無生亦于般若波羅蜜多中明顯。 是故求此義者應當詢問，此是支分與有支之事物。若問是否唯通達般若波羅蜜多之義即是等持一相之因？答曰不然。文殊師利說：'欲入等持一相之善男子或善女人，應示寂靜臥具。' 寂靜即是清凈，遠離誑詐、諂媚等邪命。因有過失及心為資具不凈泥染時，心住等持不可能故。'臥具'即指精舍等處。或者寂靜指清凈，應以散花等莊嚴。 彼等能增長凈信心，且隨順故，又是諸天集會之因故。諸天集會則能增長禪修者之威德，並作守護、救護及隱蔽。或者寂靜指遠離損害眾生之曠野處，因彼等是心一境性之因故。 住于彼處后應樂於無雜染。雜染有二：身之雜染與意之雜染。其中身之雜染即與在家、出家共住。意之雜染即獨處時生起非正分別。

།འདུ་འཛི་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་ དགའ་བ་ཡིན་གྱི།འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པར་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་མྱུར་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནང་ནས་སྨོས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་གམ། མཐའ་དག་མ་ཡིན་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ གཉི་ག་ཡང་ཤེས་རབ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་འདོན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨྲས་པ་མགོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནམ་ཞིག་ ན་བདག་དེ་དག་གི་མགོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱའོ།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མིང་ཡང་གཟུང་བར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།པད་མའི་སྤྱན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་གཟུང་བ་ཐོབ་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དེ་ཡང་རང་གིས་བརྗོད་པ་ཐོས་ཏེ་དོན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་ག་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་ཉི་མ་འཆར་བའམ། གཞན་ཡང་རུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞུགས་པ་དེར་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་ ཕྱོགས་དེར་མངོན་དུ་བལྟས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་མངོན་དུ་འབེབས་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་ རྩ་གཉིས་མངའ་བ།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ན། དེ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡིད་ ལ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཅིག་གི་སྐུ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པའོ། །ལན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་ སྐུ་དང་།འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

他們正確地守護著喧鬧，喜歡這樣做，而不是不喜歡遠離喧鬧，應當這樣做。因為喜好喧鬧會摧毀一切功德。 所謂'不應作意一切相'，是指不執著於我和我所、所取和能取等戲論，因為這樣能迅速證得無緣三昧。 因為作意利養、恭敬、見與不見、安樂住等相，會隨順貪愛，所以不是方便。 所謂'結跏趺坐'，是因為與一心法性相應而結跏趺坐。 所謂'應當觀想一位如來'，是從中所說的，可以是世尊阿彌陀佛等任何一位。也就是說，可以作意從佛隨念中所生起的一切或部分相。 所謂'也應作意一切法'，是因為這兩種作意都是增長智慧的因。 '以無所緣的方式'的含義已經解釋過了。有些人讀作'一切眾生'而不是'一切法'。如此則應作意'何時我能成為這些無依無靠受苦眾生的依怙'等相。 其中，作意如來是爲了增長智慧。作意一切眾生是爲了增長慈悲。 所謂'也應持誦他的名號'，即'頂禮世尊阿彌陀佛'、'頂禮蓮花眼'等。因為獲得持誦他的名號能成為增長憶念其功德的因，也能成為獲得大辯才等無礙解的因。 聽到自己誦唸這名號，通過意義觀想其本體后，應當生起歡喜恭敬心，面向如來所住的方向——無論是日出方向還是其他方向——端坐。 那位如來安坐在由各種珍寶所成的獅子座上，為眾多菩薩所圍繞，降下悅意的法雨，具足三十二相，以八十種隨好莊嚴其身。 實際上是法身，如是隨著信解而作意。通過這樣的作意，就能作意過去、未來、現在的一切佛世尊。 所謂'為什麼這樣呢'，是指思考：為什麼作意一位就成為作意一切？一位的身相併非是一切的。答覆說'因為如來性是一'，是指資糧、法身和利益眾生的事業是平等的，而不是指如來的身相，這是其中的含義。

།སངས་རྒྱས་གཅིག་ནི་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན། །གཅིག་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་ནི་དེ་ཡིས་མཐོང་བ་ཡིན།།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་འདིར་འཕགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། སྙིང་ཁར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་དག་གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཡོན་ཏན་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་འདི་ཡང་དག་པར་ཟུང་ལ་འདུག་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་སྟེ། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་ནས་གསུངས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་དག་པར་ཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་དུ་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གན་ས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་ཞིང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་ཞུམ་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་།བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་པར་ མ་བྱེད་ཅིག་།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་དབེན་པའི་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དག་དང་། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་དག་ནས། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཅན་དག་གི་བར་གྱིས བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་དག་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་འདི་དང་རྣམ་པ་འགལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དེ་དག་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་ལ་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་ཡི་གེ་གཞན་གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ཉེ་བ་ཡིན་ཡང་ དེས་བསྒྲིབས་ན་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་དེ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

一佛即是一切佛的本體，一切佛也是一佛的本體，若見一佛的功德等，即是見到一切諸佛。這是中間的偈頌。 此外，在此隨順《聖諦實性論》的方式，如說爲了增長所化眾生的信心，而修習於心間月輪上觀想如來名號文字的禪定。 廣說此三昧果，即是'文殊師利，如一如來'等所說。'應知無生一法的無量差別'，是說一即是無生，意思是以種種方式說法。 如是雖已宣說三昧，但有些已經真實趣入菩薩乘而尚未現證三昧自性的人們，心想：'這個等持安立一相三昧是什麼？'對於他們無法顯示三昧的自性，因為這是自己所應證悟的。 然而對他們說：'請你們正確受持這個宣說不可思議功德，安住其中。'不可思議即是最勝，功德宣說即是功德的解說，即是剛才所說的方便，這就是宣說不可思議功德。其事即是宣說不可思議功德本身。'正確受持'即是正確領受，是指恒常恭敬修習等。 如何如何正確領受而安住，即能如是如是見到此三昧功德，如見到佛身無盡等顯現。若能以所說方式修持，切勿怯懦，精進勿懈怠。所說方式即是宣說寂靜住處等。 為何此三昧難得？說此三昧不能被執著所緣見者、執著事物見者乃至執著有見者所成就。這些非是所緣見，故說是執著所緣見者。 有些版本說：'與此法相違者不能成就此三昧'，意思也是一樣。怎麼說呢？如是執著所緣見者即是與此法相違者。 有些經典中說：'若為法障所障'，這也是有道理的，因為即使有順緣，若被障礙則不能生起，意思是說他們是邪修之心，其障礙未盡，如是理解。 有些版本說'如是修習'，其義已如上說。

།འདི་ལྟར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱིས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ལ་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ཞིག་བདོག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པས་ནི་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ནི་མ་སྦྱངས་པའོ། །མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྔ་མ་ལའོ། །ཡང་ན་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ལའོ། །མི་སྔ་མ་དེས་མི་ཕྱི་མ་གང་གིས་དྲིས་པ་དེ་ལ་བཞག་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ། གཏན་དུ་བྱིན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར།དཔེར་ན་བཙོ་བླག་མཁན་ལ་གོས་བཅོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱི་དོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་བདར་བ་བྱ་བའི་དོན་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས།འདི་ལ་བག་ཚ་བར་མི་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གཉེན་པོ་ཡོད་ན་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་གཉེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་ཡོད་ན་ འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བ་ལ་སོགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་གནས་བརྟན་པར་འདུག་པ་གང་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཡང་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ གསལ་བར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།།དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་གང་དག་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དཔེ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མ་ཁྱབ་པ་མི་གསལ་བ་མེད་དེ།།ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་ངས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ཅིང་ཞུགས་ནས་རྙེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྟོན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ངས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་གསུང་ངོ་། །ཐོབ་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་ཞུགས་པ་དང་རྙེད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

如是一切相都作意等執著見解者會生歡喜。文殊，譬如有人擁有一顆未經擦拭的無價寶珠等比喻，是為顯明此義。未經擦拭即是未經凈化。對彼人如是說，'彼'即指前面的人，或任意他人。前面那人對後面詢問的人說。如是未施予，因為完全未曾給予，如同將衣物託付給裁縫一樣。正因如此，所以說'因為已經擦拭'。或者說因為對於需要打磨之義無有定準。此說明：如同寶珠一般，若能凈化此三摩地，必定能親身體驗極為著名的功德，因此對此不應畏懼。 論證：若某法具有對治則會減損的性質，則對治能從根本斷除，如同寶珠一般。具有對治則會減損的性質即是三摩地的垢染，此乃自性因。也見到三摩地離垢，如何呢？如在佈施時極為增上，應成極為明顯等，因為合理故非不成立。 同樣，若無違緣則安住穩固，任何時候都能提升，不需努力即能顯現，以殊勝的造作差別成就明瞭智慧。如同清凈的寶珠一般。具足所說之法的三摩地也將清凈，此乃自性因。文殊，獲得一相莊嚴三摩地后，應知無生一法的無量法門。 此中對於'將入'等詞，以其勢力而來者圓滿后，以比喻顯示清楚：文殊，譬如日輪光芒遍及邊際，無有不照明處。'一切遍及'是詞義。文殊，如是我獲得、趣入、證得此一相莊嚴三摩地者，無有不是宣說般若波羅蜜多的法，然我一切處皆說般若波羅蜜多，此乃世尊自說。以'獲得'等詞顯明前前詞義。或者依次配合聞所生慧等解釋聞、入、得。

།ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ ཆོས་འཆད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ཡང་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙེགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྒོམ་པ་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དེས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །འགལ་བ་ནི་མཐུན་པ་སྟེ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་སྟོན་ཅེ་ན། བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་ དེ་བཞིན་དུ་ངས་ཆོས་གང་ཅི་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་།ངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་འཆད་པའི་ཆུ་ལེན་པ་ ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས་གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་ དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ ཡིན་ན་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གང་ཅི་སྟོན་པ་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ནས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

世尊說這一切都是依靠修持'同一莊嚴三昧'而成就的。在過去諸如來說法壇城中，也是以宣說般若波羅蜜多的光芒遍照，這是其中的詞句。同樣，其他人也是通過聞思等次第，所謂'此'即是說若了知此同一莊嚴三昧。 在某些文字中出現'若如是了知'的說法，那也是指向同一莊嚴三昧，'如是'是以自身修持為例，即是說如同我深入修持此三昧那樣，若其他人也如是修持。 通過所說的大士，不見有任何與無生相違背的法。'法'是指經典等法，'無生'是指未生，'相違'是指相順，即是說一切經典等都是顯示無生的意思。 文中'文殊師利，譬如從四方大海'等所說何義？不僅因為無有差別的作者而諸法無差別，即使是有差別的作者，諸法在勝義中也確實無有差別，因為一切都是無生的本性。'從四方大海四人'是比喻，應當理解為從一切處一切人的意思。 '文殊師利，如是我所說一切法'中，'我'也是比喻，應當理解為包括一切方所諸如來所說。從無生真如大海中取說法之水，一切取水者都是取無差別性，這是其歸納之義。 '文殊師利，如是善男子善女人獲得此三昧已，無論說什麼'等是結語。'無論說什麼，皆以無所得方式顯示無生、未起、無實有'，若解釋為'無論說何法，皆于彼等顯示無生、未起、無實有'，如是則善。 或者，所說一切皆是顯示無生之義，因為真如即是其本性。彼善男子善女人唯說無生與無實有。不僅是說而已，更將速疾成就念處等菩提分法，不久即證得圓滿菩提，為顯示此三昧是最勝圓滿因，故說'文殊師利，複次獲得此三昧的菩薩摩訶薩'等。

།འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་གི་ཚེ། བདག་གི་དབྱིངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་མྱུར་བ་གཞན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་ནི་དེའི་འདོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་འདི་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བཟོད་པ་ཡང་ དེའི་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་སེམས་པ་ནི་འཛིན་པའམ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སེམས་པ་འདིའི་བཟོད་པ་ཅན་དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི དོན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ལ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་། དེ་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་བསྟན་ཏེ་། བྱང་ཆུབ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཟོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ ལ་སེམས་ཅན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་འཁོར་ལོ་བྱུང་ཡང་སྟོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ པར་བཤད་དོ།།གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པར་བཟོད་པ་མི་འབྱུང་གི་།འོན་ཀྱང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འབྱུང་སྟེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་མི་སྨོན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་སྨོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པར་མོས་པ་ཡང་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བར་མི་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་དེ་ནས་སླར་ལྡོག་པའོ།

文殊師利，另外，當大菩薩說'從我界'等時，是在顯示迅速成就圓滿菩提的其他方法。對於如是具有忍辱者，是對其所愿而言。如是具有忍辱者，是對未生法的忍辱，能迅速獲得菩提。 爲了顯示無分別忍也是其方法，所說'若有善男子具足無上正等正覺及菩提法無思惟忍，彼亦當速現證無上正等正覺'中，對無上正等正覺無思惟，是指不分別執著等之義。 為獲得菩提法而無思惟，此即是具忍者。菩薩法即是地和波羅蜜多。由此顯示，對彼之忍也是接近菩提之法的因，即是顯示是菩提之因。 或者，'菩薩法'等是有的意思。凡是有不共于菩提之法者即是菩薩。彼等也是有，故如是說。由此顯示彼事即是因，菩提是無作為的，如是忍是速疾成佛之因。 因為菩提是爲了佛果，而非由眾生獲得，此中'于菩提資糧'是余詞。菩提非為眾生獲得佛果而令眾生修習世尊的資糧，因為無分別。雖然自然成就利益眾生之輪，但佛陀恒時安住等持中，如是忍也速疾成就無上菩提之因相已如是說。 非從他生起無生忍，然而生起無愿法忍。所說'于菩提即佛果亦無愿'如是解釋：于佛果亦無愿求，此為詞義。 如是於一切法與菩提平等勝解也能速疾成就菩提，為顯示此義，說'一切法即是佛法'等。由與佛法平等性故，一切法稱為佛法。如佛法無二，一切法亦如是。 '不退怯'是說因為一切法即是佛法，故我必定獲得佛法。'如是勝解'即是不捨棄之義。因為也勝解於法界應離暫時垢染。從菩提退轉即是從此返回。

།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྱིར ལྡོག་པ་ཉིད་དོ་།།ནང་གི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་བྲལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེས་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ བའི་རྗེས་སུ་སྙེགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཐབས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དང་བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ ན་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ནི་དོགས་པ་སྐྱེས་སོ།།དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་ དག་གིས་བྱང་ཆུབ་དང་།བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་དོགས་སོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། དྲིས་པ་ཡང་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ལན་གྲངས་དུ་མར་བསྟན་ཟིན་ལ། བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡང་འབྲས བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་འདིའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཐབས་ ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཡིན་ན།སྐྱེ་བ་དང་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

其事物即是退轉。因為有內在變化等聚集。不退轉即是不退。如是具有忍的彼者應當說是不離一切佛法，因為接近菩提。 爲了顯示於此處通過教示方便，心中無疑者亦將迅速獲得，故說：'若有善男子或善女人，聽聞此教法后不生迷惑，不生懷疑，彼亦說為不退轉。' 若以彼等方便成就菩提，則應成為有為法，因為是有為法故亦將捨棄。如是則應有能證菩提者與所證菩提。若如是，則與空性相違。有些人生起如是疑惑。 因此，爲了遣除執著是有為法，而問：'世尊，無上正等正覺是從因決定生起的嗎？'意思是若如是，則懷疑彼等之菩提、能證菩提者與所證菩提非無錯亂。 從因決定生起即是生起之義。答覆是'文殊，不是這樣'。 開顯所說即是：'無上正等正覺無因亦非從因決定生起。' 若問：既無疑惑亦無詢問，為何要遮遣菩提之因？爲了極為顯示無有任何因，亦無任何果。 若問為何如此？意思是：已多次說不可思議佛陀遊戲即是因，剛說亦是果，為何說無因且非從因決定生起？ '無生且無事物即非因'等是答覆。此事物無生故為無生。同樣，此無事物，是依所化差別而顯示遍及。雖未說唯是其分之法，但應當了知唯是如此。 應如是作結合：凡是無生或無事物者，彼非因亦非從因決定生起，如石女兒等。菩提亦是無生與無事物，此即能遍相違。 若問為何如此？意思是：由方便所生是一切佛陀之遊戲，于離生與事物者則不可能如是。

།ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་འཆང་བ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་འདི་ཡང་དེའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང བརྗོད་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསལ་བའི་དོན་འདི་ཐོས་ནས་ནུར་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་དེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་གཞན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་དོན་མ་རྟོགས་པ་ནི་ནུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བྱས་ན་ཡང་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ དེ་ལྟར་སྔར་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།ལྷག་པར་དྲིས་ནས་དེར་ཐབས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྒྱུ་ཅན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འདོད་པས་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་པར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པ་འཇེབས་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་དག་སེམས་པ་མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བའི་ཚུལ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབས་ ནས་ཀྱང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཅི་དགོས་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མི་སློབ་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པར་ནི་དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དོན་འདི་ ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འབྱུང་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འབྱུང་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་སོ། །ས་བོན་གྱི་ཚོགས་ནི་ས་བོན་ལྔའོ།

答案是由於一切法無生的緣故。所有具有分別性的本質都是無生無起的，此菩提也包含在其中。如此，對於非真實的所謂證得菩提等，他方有所懷疑。 雖然不能說它不是一切分別，也不能說菩提是真實的，但就世俗諦而言，可以說它不是無因，不是非從因而生，這是方便教示的緣故。再者，如前所說的方式，菩提在勝義諦中也是無生的本質，因此如此宣說。 如是聽聞了菩提因果遮除的義理之後，不退卻、不捨棄的人，我說他就是不退轉的。這也是如實趣入無為性的另一種方便教示。 不瞭解它是無為的人則會退卻。他這樣想：'精進于菩提資糧有何用？它既不能做，做了也無所作。'如是之前針對所化眾生，特別詢問后簡要宣說了方便。 從一開始，由精進于般若波羅蜜多為因而得成就。因此，爲了教示一切自身應當欲求修習，所以宣說'文殊師利，因此比丘或比丘尼'等，易於理解。 若無般若波羅蜜多的信解，僅僅皈依、出家等，不能成就為菩提而精進，這是總義。 又有人認為，僅以思維經藏、對法藏、律藏的方式發願並行持佈施等，就是在修行菩薩學處。修行后也必定迅速證得菩提，何需精進于般若波羅蜜多？ 為此說道：'文殊師利，若善男子或善女人不學此甚深般若波羅蜜多，即是不學菩薩學處。'因為沒有般若波羅蜜多的精進，就沒有清凈的智慧；沒有清凈的智慧，就沒有清凈的善資糧；沒有清凈的善資糧，就沒有菩提，這是其密意。 爲了以比喻明顯說明此義，說道：'文殊師利，譬如鬼城'等。鬼城是指樹木，種子聚是指五種子。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཐབས་གཞན་གྱིས་ དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་སྐད་དུ་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐབས་མེད་པར་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནས་སྟོན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ དབྱུང་ངོ་།།ཡང་ན་ཚིག་ཟུར་དུ་བཀླག་གོ། །དོན་འདི་ཉིད་སྔར་ཡང་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་དྲིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་གསུང་གིས་བཤད་པ་ལ་དྲིས་པ་ཡིན་ གྱི།འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་དུ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་གང་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདི་བརྗེས་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འཕོས་ཤིང་ཚེ་གཞན་དུ་གྱུར་ནས་སོ།།མི་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བཤད་པ་འདི་རྣ་བས་ཐོས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ད་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུས་ཀྱང་རྣ་བས་ཐོས་ པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བར་ང་མི་འཆད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མི་ཆུང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཡུམ་འདི་མ་ཐོས་པ་དང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །མི་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང་། བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་བྱས། མ་བཟུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ངན་སོང་ དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉན་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་མྱོང་ནས་སྡིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཞུ་བྱང་བར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གུས་པ་དང་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པའི་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་། དེ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉན་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དམ་པ་ཡིན་ན་ཐོས་ནས་མ་དད་པ་འམ་ནུར་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་ པའོ།།ལན་ནི། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ན་བསྟམ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

聲聞乘諸人也以其他方便使諸善法增長廣大，不是嗎？如說：'若具足此七種從事物所生之福德事，則必定會不斷相續增長福德，必定會生起福德'。這些在聽聞般若波羅蜜多時是不存在的，那麼為何如此說：'文殊，如是菩薩摩誒薩任何善法'等呢？ 如是說是因為不會欺誑無上正等正覺，因為無方便即使經過無數億劫也不能證得菩提。'從有所執著乃至宣說之間豈無變化'是從何處引申而來？或者是從字面上解讀。 此義先前也是尊者大迦葉所問，是否成為重複之過？不會如此，因為那是對文殊師利所說而問，而此是世尊所說。 回答時重申先前所說：'文殊，若有人于現世獲得此般若波羅蜜多教法'等。'舍此生已'即是命終轉生他世。'以不修行之方式'即是以無執著修行之方式。 若是由願力而聽聞此說，為何現在即使以微小福德也能聽聞？因此說'我不說他們善根微小'，對於善根不小者如是宣說。 意趣是：若有人於前世未曾聽聞世尊此般若，損害三寶，殺生等大惡業心常常修習而多次造作，對講說等絲毫未作、未持，如是之人往惡趣何須他因？ 因此，僅以聽聞般若波羅蜜多，暫時感受其異熟果報后，彼等大惡業聚將得清凈。若無恭敬及常時精進等，則不能獲得一切圓滿妙好之生。 若此法門如是能得善果，是否應對一切欲求者宣說？不應如此，故說：'文殊，若有人慾聽聞此般若波羅蜜多教法'等。此亦為宣說而說。 為何如此？是思維：信與精進二者如是為殊勝因，聞已為何會不信或退卻？ 答：'如是於此任何法亦不成立'等，義已說訖。

།འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དྲང་བའི་དོན་གཞན་དག་ ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་དེ་དག་ཡོད་པར་ཡང་མ་བཤད་དེ། འདིར་བཤད་པ་ནི་གཙོར་དོན་དམ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་དད་པ་དང་ནུར་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མ་གང་ལ་ལ་བདག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཆོས་འདི་འཆད་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདིར སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཆད་པ་དང་།སེམས་ཅན་མེད་པར་འཆད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྐྲག་པར་བྱེད་ཅིང་དད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འགའ་ཞིག་འདིའི་མིང་འདྲི་ན་དེ་ལ་ཡང་གང་གིས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་ གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་གཏམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་ ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་འདི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་གཏམ་མོ་ཞེས་དེ་ཅི་འདི་ལ་བརྫུན་ཟེར་རམ་སྙམ་པ་ནི་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་སོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་གང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ དེའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཐའ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་དབྱེ། གང་གིས་ན་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད། འདི་ལ་གསལ་བར་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བཀའ་མཆིད་དེ་ནི་ སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་འཚལ་བར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་མངོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །སླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྲངས་མང་དུ་གསལ་བར་བྱས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ལན་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཡོད་པ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དམིགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཡང་གཏམ་དེ་ལ་བསྟན་པ་མེད་དོ། །སྲོག་ ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྷུན་སྡུག་པས་དེ་ལྟར་དོན་གསལ་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། 好的，這段文字是一段關於佛教教義的討論，主要探討了如何向不同根性的眾生宣講佛法，特別是如何解釋「無生」、「無眾生」、「無事物」等空性教義。這段文字也涉及到了如何避免眾生因不理解而產生恐懼和不信。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「是這樣說的：『那些眾生大多執著于有，他們喜歡談論存在，並喜歡其他正面的意義。』這裡並沒有說它們存在，這裡所說的是爲了主要顯示究竟意義。因為它們屬於世俗諦的真理。因此，因為慾望沒有意義，所以必然會導致不信和退縮。

世尊對任何比丘、比丘尼、優婆塞或優婆夷說：『我這樣說……』等等，世尊不僅是觀察了所化眾生的根性而宣講此法，而且，在這裡宣講無生、無眾生、無事物等，即使只是聽到這些名稱，也會使人感到恐懼，不會產生信心。如果有人問起這些名稱，爲了不讓他們感到恐懼，應該用其他名稱來解釋。

應該怎麼做呢？因此，世尊對那些提問的人說：『我將說，這是與一切法都不相違背的言論。』為什麼呢？因為一切法都與此相違背，因為這裡宣講的是無生等。『與一切法都不相違背的言論』，難道這是在說謊嗎？這是辯論者的想法。回答是：『世尊，沒有任何法與無生相違背。』也就是說，沒有任何法與無生、無事物相違背，因為一切法都是它的本質。

在一些文字中，有『沒有任何法與無生相違背』，意思是，在無生的境界中，沒有任何相違背的事物，因為一切都歸於無生。為什麼不直接解釋這個究竟意義，而要用其他名稱來解釋呢？這裡沒有明確說明。回答是：『這個教誨不是任何眾生都能輕易理解的。』『也』這個詞的意思是『直接』。『輕易』指的是行為的差別。為什麼呢？意思是，即使多次解釋，也不容易理解。

回答是：『因為沒有任何存在可以被指認。』『對於它』是多餘的。『存在』指的是執取等存在，以及被指認的存在。也就是說，沒有任何事物可以被指認。因為眾生大多執著於此，所以即使明確地解釋了意義，也不容易理解。也就是說，他們有時不會如實地修習正確的意義。」

關鍵概念解釋：

• 無生 (སྐྱེ་བ་མེད)： 指的是事物沒有真實的生起，是空性的體現。
• 無眾生 (སེམས་ཅན་མེད)： 指的是沒有真實的眾生存在，眾生只是因緣和合的假象。
• 無事物 (དངོས་པོ་མེད)： 指的是沒有真實的事物存在，一切事物都是空性的。
• 究竟意義 (དོན་དམ་པ)： 指的是超越世俗概念的真實意義，即空性。
• 世俗諦 (ཐ་སྙད)： 指的是世俗概念中的真理，即我們日常生活中所理解的真理。
• 執著 (ཞེན་པ)： 指的是對事物產生貪愛或執著，認為它是真實存在的。
• 不信 (མ་དད)： 指的是對佛法缺乏信心。
• 退縮 (ནུར་བ)： 指的是因不理解佛法而退縮。
• 根性 (གདུལ་བྱ)： 指的是眾生的根基和能力，包括智慧、善根等。
• 如實修習 (ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒོམ་པ)： 指的是按照佛法的教義進行正確的修行。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 佛法宣講的策略： 佛陀會根據眾生的根性，採用不同的方式宣講佛法，避免眾生因不理解而產生恐懼和不信。
2. 空性教義的解釋： 「無生」、「無眾生」、「無事物」等空性教義，雖然是究竟意義，但容易使眾生產生誤解，因此需要用其他方式來解釋。
3. 世俗諦與勝義諦： 佛法既要符合世俗諦的真理，也要揭示勝義諦的空性。
4. 執著的危害： 執著于「有」會導致痛苦，只有通過理解空性才能解脫。
5. 修行的重要性： 僅僅理解佛法是不夠的，還需要如實地修習，才能真正獲得解脫。

總結：

這段文字是一段關於佛教教義的討論，它探討了如何向不同根性的眾生宣講佛法，特別是如何解釋空性教義。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對眾生根性的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡང་ན་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།བདག་གིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན། ཅི་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་འཆད་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཉེས་པར་བསྟན་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པའི་སླད་ དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཉམ་ཞིང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་གཞན་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །བཀའ་མཆིད་དེར་ནི་ དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གོང་མ་རྟོགས་པ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ།རྟོགས་པར་སྐྱེ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།།དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཐར་པས་ཡིད་སྐྲག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤིག་པ་མ་ལགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། ཇི་ཙམ་དུ་སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ།གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་དག་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་འདིར་ཡང་དག་པར་འདིའི་མཐའ་ ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་དེ།ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མཐའ་ནི་ཚོགས་དང་མཆོག་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་བྷུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཆོག་གམ་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ ནི་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་ མའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པ་དག་སྟེ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད་པས་འདི་ལ་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ།མཉན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་སེམས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཡོད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་།

好的，這段文字繼續探討了如何向不同根性的眾生宣講佛法，特別是如何解釋「無生」和「無涅槃」等空性教義。這段文字也涉及到了如何避免眾生因不理解而產生恐懼和不信，以及如何引導他們走向解脫。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「『世尊，還有』，意思是『或者在其他情況下』。『如果我說，我將向他們宣講無生之法』，這是指，『為什麼呢？』意思是，『這是如何無生的？難道它不是有生嗎？』如果這樣，那麼就會太過分了，因為這樣說，其他法也會變成無生。如果這樣，那麼指出這個過失有什麼意義呢？』

回答是：『世尊，因為一切法在無生中是平等的。』『這樣宣講』是多餘的。它們在無生的本質上是平等和一致的，因為它們的自性是平等的。『在其他宣講中，沒有這樣宣講』，這是多餘的。『在那個教誨中，沒有宣講阿羅漢的更高證悟』，意思是，通過宣講無生，也宣講了阿羅漢的證悟，因為沒有宣講證悟的生起。『更高證悟』指的是特殊的證悟，以及直到解脫的證悟。『沒有宣講』指的是，證悟的執取也是不合理的，因為它們也是轉向菩提的。

宣講一乘，也是爲了讓那些害怕解脫的人接受。阿羅漢的法並沒有區分凡夫的法，因此，說宣講了生起是不對的。意思是，阿羅漢的法並沒有摧毀凡夫的法，因為它們本來就是被摧毀的。『為什麼說，我將宣講無生之法？』如果說，『爲了消除恐懼而這樣做，那麼這樣說不也是在說恐懼嗎？』這沒有過失，因為這是根據所化眾生的差別而宣講的。對於那些執著于『不善等不是生起』的人，這樣宣講是爲了他們。

在其他地方，『無生』這個詞的意義是『真實』，『究竟』，『圓滿』。或者，『bhūta』指的是眾生，『究竟』指的是眾生或事物存在的圓滿。這樣解釋是爲了不讓他們感到恐懼。

『世尊，還有，如果我說，我將向他們宣講，沒有任何眾生進入涅槃，或正在進入涅槃，或將要進入涅槃』，這是多餘的。意思是，宣講了『沒有完全涅槃』的法。這也是爲了讓那些害怕涅槃的人接受，因為涅槃被說成是沒有實體的，所以應該追求它。『為什麼呢？』意思是，『爲了宣講涅槃的方法，或者爲了聽聞，這是如何宣講的？』

意思是：『世尊，因為沒有任何存在可以被指認。』也就是說，因為它不是可以被指認的存在，所以沒有可以被指認的存在。它的實體是不可指認的。『存在』指的是不可指認，以及……」

關鍵概念解釋：

• 無生 (མི་སྐྱེ་བ)： 指的是事物沒有真實的生起，是空性的體現。
• 涅槃 (མྱ་ངན་ལས་འདས)： 指的是從輪迴中解脫出來的狀態，是一種無苦的境界。
• 阿羅漢 (དགྲ་བཅོམ་པ)： 指的是已經證得解脫的聖者。
• 一乘 (ཐེག་པ་གཅིག)： 指的是唯一的解脫之道，即菩薩道。
• 所化眾生 (གདུལ་བྱ)： 指的是需要被教化的眾生。
• 自性 (རང་བཞིན)： 指的是事物自身的本質。
• 執取 (གཟུང་བ)： 指的是對事物產生貪愛或執著，認為它是真實存在的。
• 菩提 (བྱང་ཆུབ)： 指的是覺悟，即成佛。
• 真實 (ཡང་དག)： 指的是符合真理的，不虛妄的。
• 究竟 (མཐའ)： 指的是圓滿的，最終的。
• 圓滿 (མཐར་ཕྱིན)： 指的是達到極致的，沒有缺陷的。
• bhūta (བྷུ་ཏ)： 指的是眾生，也可以指事物。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 佛法宣講的策略： 佛陀會根據眾生的根性，採用不同的方式宣講佛法，避免眾生因不理解而產生恐懼和不信。
2. 空性教義的解釋： 「無生」和「無涅槃」等空性教義，雖然是究竟意義，但容易使眾生產生誤解，因此需要用其他方式來解釋。
3. 一乘的意義： 宣講一乘是爲了讓那些害怕解脫的人接受，引導他們走向菩薩道。
4. 執著的危害： 執著于「有」和「無」都會導致痛苦，只有通過理解空性才能解脫。
5. 涅槃的本質： 涅槃不是一個實體，而是一種超越概念的境界，應該追求它。

總結：

這段文字繼續探討了如何向不同根性的眾生宣講佛法，特別是如何解釋空性教義。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對眾生根性的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐད་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བའོ་། ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །བདག་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་སྐལ་བ་ཅན་ཆོས་ཡོད་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དག་འདི་ན་དེ་ལ་ཡང་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བདག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ། །དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ་། ། འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉན་པར་འདོད་ན་དེ་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡིད་མ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་གཞན་ལ་མ་འཇུག་ཅིག་།སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་སེམས་གང་ཞེ་ན་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡིད མ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མ་འདུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཉིད་ནི་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཉན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་མི་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ཇི་ ལྟར་ཆོས་དེ་དག་བཤད་པ་ཉན་པར་ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་རབ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་ཅིག་དང་། དེ་ལྟ་བུས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཤེས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་རང་གིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆོས་བཤད་པ་འདི་དག་ལ་མཉན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་བྱེད་ཅིག་།སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། ཚིག་བར་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་མངོན པར་ཞེན་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བདག་ནི་རྟེན་མེད་པ་གནས་པར་ཇི་ལྟར་སྤྲོ། འདི་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྒལ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡང་རྣ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ང་ལས་ཉན་པར་འདོད་ན་འདི་ལྟ་བུར་འདུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མཉན་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་གནས་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་གནས་ནི་རང་གི་སྒྲོ་གཤོག་གི་ནང་ན་ཡོད་པའི་རླུང་ལས་མ་གཏོགས་པར་གནས་པ་མི་ལྟོས་པར་དཀྱིལ་ན་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ པའི་ཤེས་རབ་མངོན་དུ་བྱོས་ལའང་འདུག་ཅིག་།བདག་དང་བདག་གིས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གནས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་ན་ནི་གཞན་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདག་གི་འདུ་ཤེས་བཤིག་པར་བྱ། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་རྟོག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་བསྐྱོད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དག་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཙམ་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།

好的，這段文字繼續深入探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何避免對佛法產生執著。這段文字通過一系列的比喻和論證，引導我們以空性的智慧來理解佛法，並最終達到解脫。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「『因為它是不可指認的。』『存在』指的是自性。『世尊，如果有人這樣問』，『如果』的意思是『思考』，『等等』是多餘的。『我將這樣說』，指的是，用之前所說的暗示。『那麼，對於那些有福報、不執著于有的人，也用暗示來說嗎？』回答是：『不是的。』

『世尊，還有，我希望聽聞這甚深的般若波羅蜜多』，等等。爲了在那個時候把握意義的真實性，『我對他們說』。『我說』是什麼意思呢？『如果你們想聽，不要執著于「我要聽」的想法』。不要執著于其他境，不要生起「我要聽」的想法。『不要執著』，意思是，不要停留在『我要聽』的想法中。意思是，不要生起『我要聽』的想法，不要執著于聽聞。

如果這樣不生起想法，那麼如何才能聽聞所說的法呢？因此，『善男子，生起如幻化之人的智慧，這樣才能理解所說的法』。就像幻化之人不執著于自己所幻化的象等一樣，你們也不要執著于聽聞所說的法。『幻化之人』指的是幻化之人，爲了從中間取出詞語。他沒有執著于智慧。『像那樣』指的是以下所說的方式。

『我如何才能在沒有所依的情況下安住？』如果說，『幻化之人的智慧的比喻也是不合理的，因為他也有相應的根，並且提問也依賴於耳等』，那麼，『善男子，如果你們想從我這裡聽聞所說的法，就應該像這樣安住』。『如何安住呢？』『就像鳥在空中飛行一樣安住』。因為只有這樣才能聽聞所說的法，否則就不能。

這是在說，『這裡沒有安住的意義，而是爲了捨棄執著』。就像鳥在空中飛行，除了它翅膀內的風之外，不需要其他所依，它安住在空中。同樣，你們也應該生起不執著、不依賴於五蘊的智慧，不要執著於我和我所。二和非二的本質，必然是需要指認的。如果不依賴於它，那麼依賴於什麼來摧毀我的概念呢？從見解、分別、斷滅等中如實地解脫出來。也應該特別地指認佛法，並且超越凡夫的法。

也就是說，所有這些，從眼和色，到意和法，都是凡夫執著的，因為他們認為它們是境和有境。因此，他們執著於我，並且……」

關鍵概念解釋：

• 執著 (མངོན་པར་ཞེན་པ)： 指的是對事物產生貪愛或執著，認為它是真實存在的。
• 暗示 (ཚིག་ཟུར)： 指的是不直接表達，而是通過暗示來表達。
• 幻化之人 (སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ)： 指的是通過幻術創造出來的人，用來比喻空性。
• 五蘊 (ཕུང་པོ་ལྔ)： 指的是色、受、想、行、識，構成眾生的五種要素。
• 二和非二 (གཉིས་དང་གཉིས་མེད)： 指的是二元對立和超越二元對立的境界。
• 見解 (ལྟ་བ)： 指的是對事物的看法和觀點。
• 分別 (རྟོག་པ)： 指的是通過概念、語言等進行的認知活動。
• 斷滅 (ཆད་པ)： 指的是認為一切事物都是斷滅的，沒有因果。
• 凡夫 (སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ)： 指的是沒有證得解脫的普通人。
• 境 (ཡུལ)： 指的是感官所感知的對象。
• 有境 (ཡུལ་ཅན)： 指的是感官，即認知的主體。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 避免執著： 在聽聞佛法時，要避免執著于「我要聽」的想法，要以空性的智慧來理解佛法。
2. 幻化的比喻： 用幻化之人的比喻，說明一切事物都是空性的，不應執著。
3. 安住的方式： 應該像鳥在空中飛行一樣，不依賴於任何所依，安住在空性中。
4. 超越二元對立： 要超越二元對立的思維模式，才能真正理解佛法。
5. 摧毀我執： 要摧毀對「我」和「我所」的執著，才能獲得解脫。
6. 如實修行： 要超越凡夫的執著，如實地修行，才能真正理解佛法。

總結：

這段文字繼續深入探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何避免對佛法產生執著。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་དག་གིས་ན་དེ་གཉི་གས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཀྱེ་ སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་མ་དམིགས་ཤིག་མི་གཉིས་པ་ལ་ཡང་མ་དམིགས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདིར་ཇི་ལྟར་དགོས་པ་དེའི་ལན་ནི་མ་ལོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་དུ་འདི་ལ་ གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ།གཉིས་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལས་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་གང་ཡང་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཙམ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་བསྟན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་དོགས་པ་མ་བསལ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉན་པར་འདོད་ན་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་མ་བཤིག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྟ བར་གྱུར་པ་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའོ།།བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་འོངས་སོ། །བ་སིཏ་ཡང་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན འདས་གང་ཞིག་བདག་ལ་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང་།མཇུག་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་འདུལ་བར་བགྱིའོ།།དེ་ལྟར་འདི་ལ་གཞག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་སྦྱར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ནི་ཚིག་སྔ་མ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་ སུ་གདམས་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདྲི་བའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོར་གནས་ཤིང་རྒྱུན་གྱིས་ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ།

好的，這段文字繼續深入探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何避免對「二」和「非二」的執著，以及如何摧毀我執。這段文字也強調了菩薩的智慧和慈悲，以及如何引導眾生走向解脫。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「那些從那裡轉向其他觀點的人，會被遠遠地拋棄。菩薩們因為只專注于非二的真如，所以會拋棄其他觀點。他們也依賴於佛法。如果說，『通過這些理由，他們也超越了凡夫的法』，那麼，『善男子，如果你們想聽聞所說的法，就不要執著於二，也不要執著于非二』。

這裡又問，『為什麼呢？』意思是，『這裡沒有得到所需要的答案』。回答是：『因為這裡沒有任何可以被說成是二，或者可以被說成是非二的。』雖然在其他地方已經宣講了二和非二，但那是爲了適應所化眾生的根性。這裡，因為這個法門是唯一確定的意義，所以不宣講任何二。

如果說，『這裡不也是隻宣講了非二嗎？』回答是：『不是的，因為如果執著于非二，那麼就仍然沒有超越二的本質。』那麼，為什麼用廣為人知的分類來宣講二呢？如果這樣，不就只是沒有消除疑惑嗎？因此，『如果你們想聽聞所說的法，也不要摧毀我的概念』，等等。『轉向』指的是見解的方式。單獨提到我的概念，是因為它是所有煩惱的根源，所以主要強調它。就像說，『婆羅門來了，婆悉多也來了』一樣。

意思是，沒有摧毀我的概念等，因為當那些瞭解真如的人瞭解真如時，它們是不可能存在的。『概念等』也指概念等不合理。『世尊，如果有人想聽聞我』，等等，是爲了與剛剛宣講的每一句話相連，並且是爲了總結。『我將這樣說』，意思是『我將這樣說』。『我將這樣隨順地宣講』，意思是『我將用顛倒的方式來調伏他們』。『我將這樣安住』，意思是『我將用與聽聞、思考等相符的方法來調伏他們』。或者，這些是對前面所說的話的解釋。

如果有人，善男子或善女子，在這樣隨順地教導之後，能夠安住並理解這些，那麼他們就是這樣進入的。或者，首先安住，然後逐漸進入。」

關鍵概念解釋：

• 二 (གཉིས)： 指的是二元對立，例如有和無、生和滅、善和惡等。
• 非二 (གཉིས་མེད)： 指的是超越二元對立的境界，即空性。
• 真如 (དེ་བཞིན་ཉིད)： 指的是事物的真實本質，即空性。
• 菩薩 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ)： 指的是發願成佛，利益眾生的修行者。
• 煩惱 (ཉོན་མོངས)： 指的是貪、嗔、癡等使人痛苦的心理狀態。
• 我執 (བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས)： 指的是對「我」的執著，認為有一個真實的自我存在。
• 婆羅門 (བྲམ་ཟེ)： 指的是印度教的祭司階層。
• 婆悉多 (བ་སིཏ)： 指的是一位著名的婆羅門。
• 根性 (གདུལ་བྱ)： 指的是眾生的根基和能力，包括智慧、善根等。
• 法門 (ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས)： 指的是佛法的教義和修行方法。
• 見解 (ལྟ་བ)： 指的是對事物的看法和觀點。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 超越二元對立： 要超越對「二」和「非二」的執著，才能真正理解佛法。
2. 菩薩的智慧： 菩薩只專注于非二的真如，能夠拋棄其他觀點，並引導眾生走向解脫。
3. 摧毀我執： 我執是所有煩惱的根源，要摧毀我執，才能獲得解脫。
4. 佛法宣講的策略： 佛陀會根據眾生的根性，採用不同的方式宣講佛法，避免眾生因不理解而產生恐懼和不信。
5. 如實修行： 要如實地修行，才能真正理解佛法，並獲得解脫。

總結：

這段文字繼續深入探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何避免對「二」和「非二」的執著，以及如何摧毀我執。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

དེ་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ལ་གནས་པར་གྱུར་ ན་སླད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྗེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་གདམས་པ་འདི་དག་ཉིད་ལ་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤོབས་པ་སོ་སོའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲེལ་པར་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་གདམས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདིས་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་ཐབས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རང་དགར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི།འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱིས་འདི་སྐད་ཀྱིས་ཤིག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐབས་གཞན་གྱིས་མན་ངག་དབོག་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉན་པ་འདི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་ནུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་ དགོས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟན། བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་དེ་དག་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་བརྒལ་དུ་མེད་དེ། འདི་ ལྟར་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ནི་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་བཞིན་ བཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་སྟོན་པའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། དེ་ཁས་ལེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལས་མཁས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ཡོད་པས་དངོས་སུ་དེ་ཉིད་བཟུང་ངོ་། །ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ནི་ཁོང་གཟོ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

好的，這段文字繼續探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何理解「無執」的教義，以及如何通過修行最終獲得解脫。這段文字也解釋了為什麼佛陀要讚歎文殊菩薩，以及如何通過對佛陀的敬仰來獲得菩提。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「如果安住于這個無畏的印記，那麼『隨後』的意思是『之後』，意思是『未來』。這些隨順的教導本身就是無畏的印記，因為它們顯示了各自的正確知識，並且與無畏的印記相關聯，是標誌。也就是說，通過顯示隨順的教導，並且因為掌握了道路，所以具有不顛倒的智慧。這表明，已經顯現了方法，因為不應該將方法應用於這個方法。

有些人懷疑，『所有這些都是聖者文殊菩薩自己說的，而不是佛陀允許的』。因此，佛陀說了『文殊，善哉善哉』。『善男子或善女子，之後，你們也應該這樣說』，等等，也是在教導你們，應該用其他方法來傳授口訣。如果不是這樣，如果不能直接顯示果位，那麼聽聞佛法就沒有意義，就會退縮。因此，也應該顯示這個果位。

『如果想見到如來』，等等，為什麼向聖者文殊菩薩顯示？難道是因為他們沒有廣大的智慧，所以不能說這些嗎？對於這個問題，是無法反駁的。因為這是佛陀和菩薩的各種神變。見到如來是敬奉如來的原因，也是承認導師的原因，也是圓滿菩提的原因。難道僅僅承認『如來是我的導師』就能獲得菩提嗎？不是這樣的。那麼，如何說明這是菩提的原因呢？因為承認如來是獲得菩提的根本原因，它超越了所有禪定。

『精通所有禪定』這句話，也暗示了與禪定相關的行為，以及資糧道、波羅蜜多等。或者，在所有波羅蜜多資糧中，因為精通禪定，所以直接把握了它。『精通禪定』指的是精通禪定。『應該以不執著的方式修習般若波羅蜜多』，意思是，爲了顯示如何不執著于般若波羅蜜多的修行，所以應該修習它。」

關鍵概念解釋：

• 無畏的印記 (སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ)： 指的是佛菩薩所具有的無畏的智慧和能力，能夠引導眾生走向解脫。
• 隨順的教導 (རྗེས་སུ་གདམས་པ)： 指的是佛陀根據眾生的根性，所給予的教導。
• 禪定 (ཏིང་ངེ་འཛིན)： 指的是通過專注和冥想所達到的精神狀態。
• 資糧道 (ཚོགས་ལམ)： 指的是菩薩修行過程中的第一個階段，積累福德和智慧的階段。
• 波羅蜜多 (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質，例如佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧等。
• 如來 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)： 指的是佛陀的十種稱號之一，意思是「如實而來」。
• 菩提 (བྱང་ཆུབ)： 指的是覺悟，即成佛。
• 聖者文殊菩薩 (འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ)： 指的是智慧的象徵，是佛教中重要的菩薩之一。
• 口訣 (མན་ངག)： 指的是修行的方法和指導。
• 根性 (གདུལ་བྱ)： 指的是眾生的根基和能力，包括智慧、善根等。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 無畏的印記： 佛菩薩的教導具有無畏的力量，能夠引導眾生走向解脫。
2. 隨順的教導： 佛陀會根據眾生的根性，給予不同的教導，幫助他們理解佛法。
3. 禪定的重要性： 禪定是修行中重要的組成部分，能夠幫助我們獲得智慧和解脫。
4. 敬仰佛陀： 通過對佛陀的敬仰，可以積累福德，並最終獲得菩提。
5. 不執著的修行： 要以不執著的心態來修行般若波羅蜜多，才能真正理解空性。
6. 文殊菩薩的智慧： 文殊菩薩是智慧的象徵，他的教導能夠幫助我們理解佛法。

總結：

這段文字繼續深入探討了如何以正確的心態聽聞佛法，特別是如何理解「無執」的教義，以及如何通過修行最終獲得解脫。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་གྱི། སྟོན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་མངའ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །འདི་ཟློས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་སྐྱེད་པ་ ཡིན་ན་ནི་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་ པ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པར་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཆོས་གཞན་དག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའོ་། །མཉམ པ་ཉིད་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་མཉམ་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པ སྟེ།སྤྱོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ལས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྟག་མའོ།།དེ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་དང་འདོད་ཆགས་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་སྟོན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཞུམ་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

好的，這段文字是整段討論的總結部分，它強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得圓滿的菩提。這段文字也解釋了為什麼一切法都與菩提平等，以及如何理解「無生」、「無滅」等空性教義。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「因為只有與波羅蜜多和精通禪定等相關聯，才能獲得菩提，而不僅僅是承認導師。因此，爲了獲得具足一切殊勝的遍知智慧，善男子或善女子也應該以無實的方式修習般若波羅蜜多。這是總結。

『一切殊勝』指的是一切殊勝，即圓滿的功德。具足這些功德的是遍知智慧，它就是無上的菩提。這不是重複，因為這是總結。『為什麼呢？』意思是，『如果精通一切禪定就能產生智慧，那麼修習般若波羅蜜多有什麼用？應該只修習精通一切禪定』，這是辯論者的觀點。

回答是：『爲了獲得具足一切殊勝的遍知智慧，這裡顯示了無生、無滅、無實』，這是多餘的。『也就是說，一切法都與菩提平等』，這是回答的話語。因為非二，所以與菩提平等，與菩提平等。因此，修習其他法也是爲了菩提，意思是，考慮到平等。

顯示這個平等，意思是，『就像一切法都與菩提平等一樣，菩提也與一切法平等』。因為平等存在於兩者之中。通過顯示彼此平等，就明確了平等的意義。爲了顯示其他人也考慮到了平等，『就像菩提一樣，一切眾生也是如此』。『平等』是多餘的。『為什麼這樣呢？』『因為沒有』，意思是，因為在分別的自性中沒有。因此，只顯示了平等。『為什麼沒有呢？』『因為一切存在都是無修的』。『修』指的是成就，『與它分離』是它的意思。

這個『修』也是菩提，它就是平等。因此，菩提的理由也是無生，也是無滅。『在所有經文中』，『堅定』是多餘的。它是指，『無實也是如此，無造作也是如此』，等等，也應該理解。『一切法都是如此』，指的是貪慾等。『菩提和貪慾是非二的，不可分割的，不是獨立的』，等等，通過這些來顯示平等的意義，『對於這個意義，不退縮』。」

關鍵概念解釋：

• 波羅蜜多 (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質，例如佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧等。
• 禪定 (ཏིང་ངེ་འཛིན)： 指的是通過專注和冥想所達到的精神狀態。
• 菩提 (བྱང་ཆུབ)： 指的是覺悟，即成佛。
• 遍知智慧 (ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས)： 指的是佛陀所具有的無所不知的智慧。
• 無生 (སྐྱེ་བ་མེད)： 指的是事物沒有真實的生起，是空性的體現。
• 無滅 (འབྱུང་བ་མེད)： 指的是事物沒有真實的滅亡，是空性的體現。
• 無實 (དངོས་པོ་མེད)： 指的是沒有真實的事物存在，一切事物都是空性的。
• 無造作 (མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད)： 指的是沒有刻意的行為，一切都是自然而然的。
• 平等 (མཉམ)： 指的是一切法都具有相同的本質，即空性。
• 非二 (གཉིས་སུ་མེད)： 指的是超越二元對立的境界，即空性。
• 分別 (རྣམ་པར་བརྟགས་པ)： 指的是通過概念、語言等進行的認知活動。
• 修 (སྤྱོད)： 指的是修行，也指成就。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 般若波羅蜜多的重要性： 只有通過修習般若波羅蜜多，才能獲得圓滿的菩提。
2. 空性與菩提： 一切法都與菩提平等，因為它們都具有相同的空性本質。
3. 無生、無滅、無實： 這些空性教義是理解佛法的關鍵，它們指向了事物的真實本質。
4. 平等： 一切法都是平等的，包括菩提和眾生，貪慾和菩提。
5. 不執著的修行： 要以不執著的心態來修行，才能真正理解空性，並獲得解脫。
6. 總結： 這段文字是對前面討論的總結，強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得圓滿的菩提。

總結：

這段文字是整段討論的總結部分，它強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得圓滿的菩提。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

།དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ན་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེས་དངང་བར་མི་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བཅས་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་སྐབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་ རོལ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་།ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བར་གྱི་ཚིག་གིས་བདུད་དང་གང་པོ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བརྗིད་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་ ངོ་།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལན་དུ་དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དཔེ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །དགོངས་ པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་སྟོབས་ཅན་དག་ཀྱང་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་དོན་དམ་ པ་ཁོ་ནར་དེ་ལས་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་བསྟན་ཞེས་ གསུངས་སོ།།འདི་མན་ཆད་འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འགའ་ཙམ་ཡང་མེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷུག་ པར་འདུག་པ་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ།།ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཀུན་ཏུ་སྡོམ་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་ཡོད་པས་ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་ པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཡོད། མ་གསུངས་ཀྱང་མངོན་མོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་རྒྱུད་ངེས་པ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉན་ཐོས་དང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པའི་བར་འདི་ཐོས་ནས་དངང་བར་མི་འགྱུར་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་། གོང་དུ་ཡང་མོས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།

好的，這段文字繼續闡述了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得解脫。這段文字也解釋了佛陀的化身和神通，以及聽聞般若波羅蜜多的功德。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「『對於那些想要不退縮地安住于這樣的法』，意思是，『如果無生就是菩提，那麼我為什麼還要努力去產生它呢？』爲了不讓他們感到恐懼。現在，爲了顯示世尊自己及其因果，也是從般若波羅蜜多中產生的，所以說了『文殊，那些如來的化身』，等等。

『如來的化身』指的是菩薩在菩薩階段所做的菩薩行。『如來的遊戲』指的是在成佛階段，轉法輪、顯示大神通和化身等。中間的詞語，指的是戰勝魔羅和外道等，以及如來的威嚴。還有其他類似的方面。『為什麼呢？』意思是，『如果佈施和持戒等也是它的分支，那麼般若波羅蜜多有什麼特別之處呢？』

回答是：『它是不可顯示的』，意思是，因為這裡沒有可以顯示的例子，所以是不可顯示的。意思是，般若波羅蜜多是無與倫比的，僅僅是提到它，其他強大的力量也會變得無與倫比。因此，因為它是主要的，所以說它來自於般若波羅蜜多。難道僅僅是從究竟意義上來說的嗎？不是的，因為般若波羅蜜多是不顯示的，意思是，因為它與分別無關。因為在世俗人看來是這樣的，所以說『顯示』。

從這裡開始，『文殊，比丘或比丘尼』，等等，顯示了受持經文等的功德。『即使只是四句偈』，意思是，對於那些沒有偈頌，只有散文的人來說，也是如此。『身律儀是善的，語律儀是善的，意律儀是善的，一切律儀也是善的。具足一切律儀的比丘，將從一切痛苦中解脫出來』，等等，因為也有這樣的偈頌，所以說是四句偈。

因為有不退轉的種子，所以是不退轉的。『對於那些爲了真如而修行的人，更不用說了』，意思是，對於那些爲了真如的本質而修習般若波羅蜜多的人來說，他們會更加不退轉，因為他們非常接近。『更不用說了』，意思是，『對於他們，還有什麼可說的呢？』即使不說，也是顯而易見的。『應該知道，那些善男子或善女子，必定會獲得菩提』，意思是，他們已經決定會獲得菩提。

如來知道，那些爲了聲聞和獨覺而安住在佛陀境界的人，如來看到他們。『那些聽聞甚深般若波羅蜜多，無生、無實、無滅等，而不感到恐懼，並且更加信受的人』，指的是，那些聽聞文字而不感到恐懼等的人。」

關鍵概念解釋：

• 般若波羅蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質之一，即智慧的完美。
• 如來 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)： 指的是佛陀的十種稱號之一，意思是「如實而來」。
• 化身 (རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ)： 指的是佛菩薩爲了度化眾生而顯現的不同形象。
• 遊戲 (རོལ་པ)： 指的是佛菩薩爲了利益眾生而展現的神通和活動。
• 魔羅 (བདུད)： 指的是障礙修行的力量，包括煩惱、死亡等。
• 外道 (གང་པོ)： 指的是不符合佛法的其他宗教或哲學觀點。
• 無生 (མ་སྐྱེས)： 指的是事物沒有真實的生起，是空性的體現。
• 無實 (དངོས་པོ་མེད)： 指的是沒有真實的事物存在，一切事物都是空性的。
• 無滅 (འབྱུང་བ་མེད)： 指的是事物沒有真實的滅亡，是空性的體現。
• 四句偈 (ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ)： 指的是佛教經典中常見的四句詩。
• 不退轉 (ཕྱིར་མི་ལྡོག)： 指的是修行者不會退回到較低的境界。
• 聲聞 (ཉན་ཐོས)： 指的是通過聽聞佛法而獲得解脫的修行者。
• 獨覺 (རང་བྱང་ཆུབ)： 指的是自己覺悟，沒有老師指導的修行者。
• 菩提 (བྱང་ཆུབ)： 指的是覺悟，即成佛。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 般若波羅蜜多的重要性： 般若波羅蜜多是佛陀和菩薩的根本，也是獲得解脫的關鍵。
2. 佛陀的化身和神通： 佛陀爲了度化眾生，會顯現不同的化身和神通。
3. 聽聞般若波羅蜜多的功德： 即使只是聽聞四句偈，也能獲得巨大的功德，並最終獲得解脫。
4. 不退轉的修行： 那些爲了真如而修行的人，會更加不退轉，並最終獲得菩提。
5. 如來的智慧： 如來能夠知道一切眾生的根性，並給予相應的教導。
6. 不恐懼的信心： 那些聽聞空性教義而不感到恐懼的人，是具有真正信心的人。

總結：

這段文字繼續闡述了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得解脫。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

།དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་མེད་པ་དག་ནས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཤད་པ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅེ་ན། འདིར་འཇམ་ དཔལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་མཁྱེན་པ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐ་མའི་ཚིག་འདི་དབུས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་འཆད་པ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ཤོད་ཅིག་ཅེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེའི་ཞལ་གཟིགས་ནས་སྙན་གྱིས་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་མཁྱེན་ པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་ཟིན་པ་ཡོད་པ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུའོ། །འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཉམ་པ་ཁོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ དུ་བསྟན་ཏོ།།བར་གྱི་སྒྲས་མ་ལུས་པར་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྐབས་ནས་འཕྲོས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ནས། ཡང་བསྔགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་ བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་རྟགས་བཏབ་པ་སྟེ། དེ་ཀློག་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རིགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐོག་མར་དེའི་ བསམ་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བསམ་པ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་དེར་འཇུག་པའི་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་ བའི་སྦྱིན་པ་སྟེ།དེ་དག་ལ་ལྷ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ལྷ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྐབས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ།

好的，這段文字是整部經文的結尾部分，它強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得解脫。這段文字也解釋了佛陀的印可，以及諸天對修習般若波羅蜜多者的護持。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「『他們必定會獲得一切佛法』，指的是力量等，因為他們非常接近。有些人可能會想，『為什麼世尊要如此詳細地闡述那些從無邊際中出現的菩薩的功德呢？』

『文殊，我，佛陀，允許你們安住這個如來所遍知、一切阿羅漢所認可的印記』，這是爲了將最後的詞語與中間的詞語聯繫起來。印記是導師的自性，因為它成爲了法之真如的標誌。這是在說，『善男子，就像闡述金剛心一樣，現在就說吧』，這是佛陀的允許。對於那些將要闡述的人，爲了讓他們看到佛陀的容顏，並聽到佛陀的聲音，所以如來遍知。那些已經闡述的，也得到了一切阿羅漢的認可。提到阿羅漢，也暗示了凡夫和菩薩等。

『安住這個』，指的是在世間。這不僅是佛陀的允許，而且，『對於這個，一切佛陀都平等地、無執著地、完全地顯示』，意思是，平等本身就是平等，是相同的。『無執著』指的是空性，它被完全地顯示。『顯示什麼呢？』『顯示了一切法』。中間的詞語，顯示了沒有遺漏，包括佈施波羅蜜多等。

從這個角度出發，完全顯示了讚歎，『文殊，那些菩薩乘的善男子或善女子，被這個印記所印證』，等等。『被印記所印證』指的是被標誌所印證，爲了讓他們精進于閱讀和禪修。『不是墮入惡道的因緣』，指的是不合理。『不是成為聲聞和獨覺的因緣』，指的是他們最初的意願不是如此。『不是進入的因緣』，指的是即使意願如此，後來也不會精進于進入，也不會修行。『在他們的耳邊響起』，指的是進入他們的聽覺範圍。

『憍尸迦，就是這樣』，指的是隨喜的佈施，意思是，諸天向他們顯示了這些。也就是說，那些被諸天加持的人，應該看到他們成就了一切佛法，因為他們非常接近，所以諸天完全地護持他們。『應該知道，他們必定會獲得無上正等正覺』，意思是，應該看到他們。『請加持這個，請加持善逝』，意思是，承認這個是善說的，爲了顯示，在未來，魔羅和外道等將無法找到機會，所以說了兩次。或者，爲了讓他們能夠迅速地成就自己的圓滿利益，請加持他們。」

關鍵概念解釋：

• 般若波羅蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質之一，即智慧的完美。
• 如來 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)： 指的是佛陀的十種稱號之一，意思是「如實而來」。
• 阿羅漢 (དགྲ་བཅོམ་པ)： 指的是已經證得解脫的聖者。
• 印記 (ཕྱག་རྒྱ)： 指的是佛陀的教導，具有權威性和真實性。
• 金剛心 (རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ)： 指的是堅不可摧的智慧。
• 平等 (མཉམ་པ)： 指的是一切法都具有相同的本質，即空性。
• 無執著 (ཆགས་པ་མེད)： 指的是不執著于任何事物，包括佛法。
• 空性 (སྟོང་པ་ཉིད)： 指的是一切事物都沒有自性，是空無的。
• 菩薩乘 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ)： 指的是菩薩的修行道路，以利益眾生為目標。
• 惡道 (ངན་སོང)： 指的是地獄、餓鬼、畜生等痛苦的境界。
• 聲聞 (ཉན་ཐོས)： 指的是通過聽聞佛法而獲得解脫的修行者。
• 獨覺 (རང་སངས་རྒྱས)： 指的是自己覺悟，沒有老師指導的修行者。
• 憍尸迦 (ཀཽ་ཤི་ཀ)： 指的是帝釋天，是佛教中重要的護法神。
• 善逝 (བདེ་བར་གཤེགས་པ)： 指的是佛陀的十種稱號之一，意思是「善於逝去」。
• 正等正覺 (ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ)： 指的是圓滿的覺悟，即成佛。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 般若波羅蜜多的重要性： 般若波羅蜜多是佛陀教法的核心，也是獲得解脫的關鍵。
2. 佛陀的印可： 佛陀認可了文殊菩薩所說的般若波羅蜜多，並允許眾生修習。
3. 諸天的護持： 諸天會護持那些修習般若波羅蜜多的人，幫助他們成就佛法。
4. 平等和無執著： 一切佛陀都平等地、無執著地顯示了般若波羅蜜多。
5. 不退轉的修行： 那些修習般若波羅蜜多的人，必定會獲得菩提，不會退轉。
6. 加持的力量： 通過佛陀的加持，修行者能夠迅速地成就自己的圓滿利益。

總結：

這段文字是整部經文的結尾部分，它強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得解脫。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བཞད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བ་འོད་ཆེན་པོས་རྒྱས་པར ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔ་ལྟས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཟུར་དུ་ཀླག་པའམ། ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བསྟན་པ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔ་ལྟས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའོ།།ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་ཞེས་གསུངས་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གང་དག་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྤང་ཞིང་མི་ཟློག་ལ་ བསྔགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་འམ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ ཡུལ་དེ་ལ་འགག་པ་དང་།ཁས་བླངས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་སེམས་པའོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་བསྔགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ ཅན་ཡིན་པར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློས་མི་དམིགས་པ་ནི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་རིགས་ཀྱི། ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་ པར་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། བསྔགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་དག་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ངས་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དོན་དང་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེའུ་དང་ཙན་དན་ལ་ཐུགས་མཉམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་འཆད་པར་བརྩོན་པ་མཛད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འབྱུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ།

 好的，這段文字是整部經文的最後部分，它解釋了佛陀的微笑和光明，以及如何理解「無所住」的教義。這段文字也解釋了為什麼佛陀要宣講佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「『爲了成就其他人的圓滿利益，也請加持他們，讓他們迅速成就』，這是它的意思。世尊的微笑，指的是稍微地笑了。這個世界充滿了光明，被大光明所覆蓋。『世尊，這是如來顯示般若波羅蜜多，並加持的預兆』，這是用暗示的方式來表達，或者說是從內心發出的疑問。

『文殊，這些是顯示般若波羅蜜多，並加持的預兆』，這是在肯定『就是這樣』。如果說『被這個印記所印證』，那麼因為不知道如何印證，所以，『文殊，那些不捨棄、不否定、不讚嘆任何法的人，應該知道他們是被這個印記所印證的』。『那些』說了兩次，是爲了強調或歡喜。

『為什麼呢？』意思是，『如何才能在沒有分別、沒有他力、沒有執著的情況下進入呢？』回答是：『文殊，如果執著于任何事物，就會捨棄或讚歎它』。意思是，一切修行和否定都是以執著為前提的，就像之前所說的那樣，因為沒有執著和不執著。『這是不執著』，用分別心來認為不執著，這是從分別產生的。這只是世俗的說法，不是真實的，因為已經完全否定了執著。因此，既不捨棄，也不讚嘆。

『文殊，因此，爲了那些被這個印記所印證的人，我安住了這個印記』，這是總結。『爲了那些』，指的是『爲了那個意義，爲了那個原因』。『世尊，如果世尊對一切眾生都像對待木頭和檀香一樣平等，那麼為什麼還要努力宣講短暫的法呢？』『也就是說，那些大人物，不顯示任何法』。『為什麼呢？』『因為沒有分別』，指的是『不執著于任何法』。詞語是以分別心為前提的，沒有分別就無法產生。

『為什麼呢？』意思是，『是因為沒有能力，所以不分別、不宣講嗎？還是有其他原因？』如果像第一個那樣，是因為沒有分別，那麼他們就和其他人沒有任何區別，為什麼還要爲了他們而安住呢？」

關鍵概念解釋：

• 般若波羅蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質之一，即智慧的完美。
• 如來 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)： 指的是佛陀的十種稱號之一，意思是「如實而來」。
• 印記 (ཕྱག་རྒྱ)： 指的是佛陀的教導，具有權威性和真實性。
• 無所住 (མི་སྤང་ཞིང་མི་ཟློག)： 指的是不執著于任何事物，包括佛法。
• 分別 (རྣམ་པར་རྟོག་པ)： 指的是通過概念、語言等進行的認知活動。
• 執著 (དམིགས་པ)： 指的是對事物產生貪愛或執著，認為它是真實存在的。
• 世俗 (ཀུན་རྫོབ)： 指的是相對的、不真實的層面。
• 真實 (ཡང་དག)： 指的是絕對的、真實的層面。
• 加持 (བྱིན་གྱིས་བརླབས)： 指的是佛菩薩的力量，能夠幫助眾生獲得解脫。
• 大人物 (བདག་ཉིད་ཆེན་པོ)： 指的是佛菩薩，具有偉大的智慧和慈悲。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 佛陀的微笑和光明： 佛陀的微笑和光明是顯示般若波羅蜜多，並加持的預兆。
2. 無所住的教義： 真正的修行者不執著于任何事物，包括佛法，他們既不捨棄，也不讚嘆。
3. 分別心的侷限性： 分別心是產生執著的根源，只有超越分別心，才能真正理解佛法。
4. 佛陀的智慧和慈悲： 佛陀雖然不執著于任何事物，但爲了利益眾生，仍然會宣講佛法。
5. 加持的力量： 通過佛陀的加持，修行者能夠迅速地成就自己的圓滿利益。
6. 總結： 這段文字是對整部經文的總結，強調了般若波羅蜜多的重要性，以及如何通過修習般若波羅蜜多來獲得解脫。

總結：

這段文字是整部經文的最後部分，它解釋了佛陀的微笑和光明，以及如何理解「無所住」的教義。這段文字也解釋了為什麼佛陀要宣講佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ འཆད་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་འཆད་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདག་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའི་ཆོས་འཆད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་པས་བསྒྲུབ་པ་ དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འཇུག་པ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།བསྟན་མ་ཐག་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དགྱེས་ཤིང་ཐུགས་དགྱེས་པའོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འདིར་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་གི་སྒྲ་ནི་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་དེ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡང་ ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཚིག་སྤྲོས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལྷ་དང་མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་པས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་རྟེན་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་དག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྤྱི་དང་སྤྱི་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ན་མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྒལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐུགས་རངས་པ་སྐྱེས་ཤེ་ན་བཤད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་པས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་འབྱུང་བར་གཟིགས་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་ལ་ཕན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐུགས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱའོ་། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ སྡུད་པ་པོ་ས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་ཚིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་ ་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་།

 好的，這段文字是整部經文的最後一部分，它解釋了佛陀的微笑和光明，以及如何理解「無所住」的教義。這段文字也解釋了為什麼佛陀要宣講佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。最後，這段文字也說明了這部經文的作者和翻譯者。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「如果像第二種情況那樣，沒有顯示其他理由，那麼，『這裡，指的是第二種分別』，考慮到這一點，爲了顯示其他理由，『文殊，因為一切法在究竟意義上都是無生的』。已經顯示了，一切被說出和被執著的，都是分別的本質，都是無生的。因此，那些喜歡禪修的人，不會宣講，也不會分別。

然而，那些偉大的覺悟者，就像藥樹一樣，他們以獨特的意願宣講佛法，即使是那些修行者，也只會從中受益，所以爲了他們而安住。考慮到至上的空性，『他們不捨棄任何法』，等等，所有這些都是在表達。即使只是閱讀等，也是印記本身。

世尊歡喜地、這樣地宣說了剛剛顯示的所有珍貴經文的真如。『如何呢？』『歡喜地、非常歡喜』。其他人也在這裡說了一些，但那是因為世尊的力量。『文殊，年輕的』，『和』這個詞，是爲了聯繫後面的詞語，並將它們收集起來。或者，它只是聯繫前面的詞語，『世尊歡喜地、這樣地宣說了，同樣，文殊，年輕的，也歡喜地、這樣地說了』。

『那些菩薩大士』，指的是聖者彌勒等，也應該加上歡喜的詞語。『那些大聲聞』，指的是聖者舍利弗等。『天、人、阿修羅、乾闥婆等』，指的是『天、人、阿修羅、乾闥婆等的世界』。如果除了這些之外，還有其他世界，那麼『和那些』，指的是考慮到普遍和特殊，這樣說是沒有錯誤的。或者，也包括非人、大腹行、金翅鳥等，所以無法反駁。

他們都非常歡喜，讚歎世尊善說的法之自在，它是慈悲的本質，而不是由微塵組成的身體。他們如此讚歎他。『為什麼世尊歡喜，文殊等也感到歡喜呢？』『因為世尊看到，通過聽聞甚深佛法，其他人會受益，並且，其他人也會因此獲得非常殊勝的自利和他利，所以感到非常歡喜』。

所有這些，都是爲了適應世間的說法，所以說『世尊歡喜地、這樣地宣說了』。

《聖般若波羅蜜多七百頌廣釋》，由導師蓮花戒撰寫，圓滿。

印度堪布毗瑪拉米扎和……」

關鍵概念解釋：

• 般若波羅蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)： 指的是菩薩修行的六種或十種完美品質之一，即智慧的完美。
• 無生 (མ་སྐྱེས)： 指的是事物沒有真實的生起，是空性的體現。
• 分別 (རྣམ་པར་རྟོག་པ)： 指的是通過概念、語言等進行的認知活動。
• 空性 (སྟོང་པ་ཉིད)： 指的是一切事物都沒有自性，是空無的。
• 禪修 (སྒོམ་པ)： 指的是通過專注和冥想所達到的精神狀態。
• 菩薩 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ)： 指的是發願成佛，利益眾生的修行者。
• 聲聞 (ཉན་ཐོས)： 指的是通過聽聞佛法而獲得解脫的修行者。
• 阿修羅 (ལྷ་མ་ཡིན)： 指的是一種具有神力，但性情暴躁的眾生。
• 乾闥婆 (དྲི་ཟ)： 指的是一種天界的樂神。
• 非人 (མིའམ་ཅི)： 指的是非人類的眾生。
• 大腹行 (ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ)： 指的是一種腹部巨大的眾生。
• 金翅鳥 (ནམ་མཁའ་ལྡིང)： 指的是一種神鳥。
• 法之自在 (ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག)： 指的是佛陀所具有的無礙的智慧和能力。
• 慈悲 (ཐུགས་རྗེ)： 指的是佛菩薩對眾生的無條件的愛和關懷。
• 蓮花戒 (ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ)： 指的是這部經文的作者，是一位著名的印度佛教大師。
• 毗瑪拉米扎 (བི་མ་ལ་མི་ཏྲ)： 指的是這部經文的翻譯者，是一位著名的印度佛教大師。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 空性的重要性： 一切法在究竟意義上都是無生的，這是理解佛法的關鍵。
2. 禪修和智慧： 真正的修行者既要禪修，也要理解空性，才能獲得解脫。
3. 佛陀的慈悲： 佛陀爲了利益眾生，會宣講佛法，即使是那些不理解的人，也會從中受益。
4. 歡喜和讚歎： 佛陀和菩薩都對佛法的傳播感到歡喜，並讚歎佛法的偉大。
5. 經文的作者和翻譯者： 這段文字說明了這部經文的作者是蓮花戒，翻譯者是毗瑪拉米扎。

總結：

這段文字是整部經文的最後一部分，它解釋了佛陀的微笑和光明，以及如何理解「無所住」的教義。這段文字也解釋了為什麼佛陀要宣講佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。最後，這段文字也說明了這部經文的作者和翻譯者。它體現了佛教的智慧和慈悲，以及對空性教義的深刻理解。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

D3816

ལིའི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་ཀ་ར་པྲ་བྷཱ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ནམ་མཁའ་སྐྱོང་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །[་@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་བྷ་ག་བ་ཏཱི་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་བཛྲ་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཡཱཿསཔྟ་དྲཱཪྠ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་དོན་བདུན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཚུངས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་མཛད་ལ། གང་ཞིག་ཆོས་དབྱིངས་གསོ་བའི་མ་མ་སྟེ། །དབྱེ་དཀའི་རྡོ་རྗེ གཞན་དོན་གྲུབ་གང་ཡིན།།གང་ཞིག་བཟུང་བས་འཕགས་ཀུན་སྐྱེད་པའམ་ཡིན། །གང་ཡང་མཚན་ཙམ་བཏགས་པའི་མཐུ་མངའ་བ། །རྡོ་རྗེར་བོད་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐུ་བོ་སྟེ། །གང་གིས་དེ་བསྟན་གསུང་ལས་དེའི་དོན་གང་། །ཐོས་ནས་བདག་ཀྱང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་གྱུར། །དེ་ཡི་དེ་དག་རྣམས་ ཀྱང་རིག་པའི་ཕྱིར།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོས་འདུད། །གཞན་གྱི་བཤད་སྦྱར་དོན་དེ་གཟུང་བྱའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་བཤད་ལ་བདག་ཀྱང་འབད་པ་ཡིན། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་ པོ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེའི་རྟེན་དང་། གཉེན་པོ་དང་། མི་ཉམས་པ་དང་། ས་དང་། མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་དོན་གྱི་ གནས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དོན་གྱི་གནས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། བདུན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆང་པ་ལས་ བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཇི་སྙེད་པས་ཕན་བཏགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་རྒྱས་པར་ཏེ། དེ་ ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ།དོན་གྱི་གནས་ལྔ་པོ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་རྣམས་ ལ་ཕན་བཏགས་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་དེ་དག་ཉིད་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་ཕན་བཏགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དག་གིས་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སོ། །སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། སྨོན་ ལམ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སེམས་པས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པའོ།

由印度堪布蘇仁陀拉卡拉帕巴和主譯師比丘南卡炯翻譯、校對並審定。