d4224量論釋c3.5s



D4224

@##།། །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་བཱརྟི་ཀ་སྱ་བྲྀཏྟི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲིད་པའི་གནས་འཇུག་ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱས འབིགས་བྱེད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་གང་ཡིན་ལ།།རབ་རིབ་དབང་གིས་མི་བཟད་མུན་པ་ལྟར་འཇུག་ཕ་རོལ་ལྟ་བ་འདི་དག་ནི། །འདོད་པས་མྱོས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་རབ་གྲགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་ཅན། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་སྣང་བྱེད་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་དག་བྱེད་ཤོག་།དེ་ ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་གཉིས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསལ་བར་བཤད་པར་མཛད་དོ།།འདིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་གྱུར་པར་ བཞེད་ནས།སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པས་བསྟོད་པ་གསུངས་སོ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་བཞེད། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །རང་གི་གཞུང་ལུགས་འཐོར་ལས་འདིར་གཅིག་ཉིད། །ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པ་བརྩམ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚད་མར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། ཐབས་སོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།ཐབས་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ བདེ་བའི་སྒྲས་ནི་དོན་གསུམ་ཉེ་བར་འཛིན་ཏེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་དོན་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བཟང་པོ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་། བུམ་པ་རབ་ཏུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་སྐྱོབ་པ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གང་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་འཁྲུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོག་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དགོས་པ་དང་། བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པས་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།

我來為您翻譯這段藏文： 梵文：Pramāṇavārtikavṛtti nāma 藏文：ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ 漢譯：《量論釋》 第一卷 頂禮文殊智慧菩薩世尊！ 對於那些因我執而住于輪迴， 為無明所覆蔽，如同重重黑暗， 為貪慾所醉而號稱勝利者的諸見， 愿以顯明真實之甘露光明普照凈化一切世間。 爲了闡明趣入四聖諦之理，在建立比量之後，爲了解說其義，第二品以禮敬偈作了明確的闡述。 此處，關於量的定義及世尊成為量，論師在論典開始處以"成量"來作讚頌： "敬禮救護師， 善逝量成就， 意欲利眾生， 從自教散說， 今當造一論， 集攝諸量成。" 此中，前半偈以圓滿因果說明世尊成為量。其中圓滿因有二：大悲心與方便。大悲心以"意欲利眾生"來表示，方便修習以"師"字來表示。圓滿果也有二：自利圓滿與利他圓滿。其中自利圓滿以"善逝"來表示。"善"字具有三層含義：莊嚴而去、不退而去、為無餘涅槃而去，如同妙相莊嚴、病癒痊癒、瓶滿盈溢。利他圓滿則以"救護"來表示，即以未入涅槃的法身普遍救護一切眾生。具足如是功德者即稱為"成量"。 後半偈則說明論典的目的和總義。其中"量成"一詞表明目的，其餘則顯示自宗教義的攝要性質。

།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་དུ་གནས་པ་ལས་ཁ་ཅིག་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། ཚད་མར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད།འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་པའམ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དེའི་ལན་གདབ་པར་འདོད་ ནས།རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཡོད་ པ་དེའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚད་མ་སྟེ།སླུ་བ་ལ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་གྱུར་ན་ནི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་པོ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་ མར་འགྱུར་ཞེ་ན།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མིག་རབ་རིབ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། གལ་ཏེ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སྟོན་ངེས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པའི་ ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།སླུ་བ་མེད་པ་སྨོས་པས་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་སྐྱེ་བའམ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ། དེའི་ཚེ་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དུས་གཞན་དུ་ ཡང་གནོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཕྱོགས་དང་པོ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་ཅན་མཐོང་བས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

如此安立頌義之後，有人提出質疑：為何要成立世尊為量？因為吠陀或由此所生的認識遠離過失，故為量，如同現量和比量。無過失的認識即是量。 爲了回答這個關於量的定義的質疑，《釋論》作者為顯示共同定義而說："量即無欺識。"識即是量，因為有識則成立決斷，而感官等則相反。凡是具有無欺性的認識，必定是量，因為欺誑性與之相違。否則，若感官等成為量，則被翳障覆蓋的感官也應成為量。 若問：因為為翳障等過失所損，如何成為量？ 答：因為超越感官範疇，如何知道眼有翳障？ 若說：因為生起欺誑認識而必定顯示有過失。 那麼，由見到遠離欺誑性的認識生起，即可確定其因清凈，故無欺識即是量。 說"無欺"也是爲了遮遣其他量的定義。因此，若僅僅是了知性的認識如何能成為量？因為若承認單純了知性即為量，則見到二月的認識也將成為量。 若說無過失的了知為量，那麼無過失的認識是在見到時生起，還是在其他時候生起？若是前者，因為尚未成立無過失性，如何成為量的定義？若是後者，也無法確定未來不會有過失。 再者，若承認第一種情況，則當被翳障損害的眼睛見到二月時，因為無過失，見到二月的認識應成為量。若說因為在其他時候見到有過失而使見到二月的認識不成為量，則將導致無窮過失。

།འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལ་གལ་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་ན་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བས་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གནོད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ནི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུའི་ཉེས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ལ་གནོད་ན་ནི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པ་དང་། སླུ་བ་དང བཅས་པ་དག་ཉིད་ཚད་མ་དང་།ཅིག་ཤོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མར་གྱུར་པའོ་ཞེས་འབད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་ ཚད་མར་འདོད་ན་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཚད་མ་མིན།གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་གནས་འོན་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་རུ་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་ནི་བསྲེག་པ་ དང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གནས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཚད་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་དགོས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

若說：有過失者因為是量故不依賴他者，而錯誤認識則因為由他者決定故非量。 答：不然。對於有過失的量，若確定無過失，則前識也將成為非量，否則不然。若說因為未見有過失者有過失故為量，則僅僅了知也不能成為量，為什麼？因為未見過失故。在此，僅僅未見過失也不能確定在其他時候必定離過失。 若說有過失者若有過失，則初識也將成為量，這是不合理的。對此，若有過失，則因為過失可能存在，故無法確定為量。若說因的過失能障礙見二月識成為量，則因爲了知翳障等過失也將成為欺誑性的認識，故應當安立無欺和有欺分別為量和非量。因此，爭論所依的認識非是量，因為離無欺性，故應當努力成立世尊為量。 若許無欺故前識為量，則知無欺本身是量還是非量？若是非量，如何安立為能作用？若是量，則彼又需要另一個知無欺，將成無窮。 再者，若承許無欺識為量，則夢中所見和見白螺為黃也將因為能作用而成為量。因此說："安住能作用即是無欺。"其中，"作用"指燒煮等，"作"指成辦，"安住"指通達或不變。 此處意為：凡是有差別作用者，皆因與量相關故；凡是有無差別作用者，更是量。如是，當生起無欺識時即能通達作用，因此一切士夫目的皆得成就，故無需對此再作觀察。

།འདིས་ནི་དང་པོའི་ཤེས་པ་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་ཀྱང་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་གྱི་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་ པར་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དབྱིབས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།སེར་པོ་སྒྲུབ་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་སེར་པོ་བཟུང་བ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ། སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དུས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས། དོན་བྱེད་པ་རུ་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་པས་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་དོན་བྱེད་པ་དེ་ དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པར་རྒྱུར་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་དང་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དངོས་པོ་སྟེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་གཟུང་ ངོ་།།དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་འདོད་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་བསམ་པའི་ཡུལ་གྱིས་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པའོ།

這就排除了"初識依賴於知無欺，同樣知無欺也依賴於其他"這種說法。通過說明"從作用而不變"也排除了夢中所見，因為夢中所見會從作用而變化，即夢中是不穩定且會轉變的，而覺醒時的認識則相反。 見黃螺非是量，因為離開作用。若說能成立形狀的作用，則此處比量才是量，因為若無如是形狀則不會產生如此顯現的差別，而因為無成立黃色的作用，故現量執取黃色非是量。 或者，若知無欺非是量時，因為在決定識的本性和無欺性的自體時同時決定，故無需觀察；或者若不決定自體，則識將不能自證，考慮到可能有此等諍論，故說："安住作用即是無欺。" 這表明：無欺並非識的本性，而是在通達作用時才是無欺。由於與無欺相關故成無欺性。在決定自體時，識並非顯現為能作用，若未經歷則不與該作用相關。 如所說："若果未現前則因不能決定。"若安住作用時無欺，則聲識和見斑紋將不成為量，因為無差別作用，有遍不及的過失。因此說："由聲所生或..."。 聲即聲體，由聲所生即以聲為境的識的異名。"或"字也包含見斑紋等。此中，"意樂"即欲求，"瞭解"即通達。這裡也是以意樂境顯示所欲義。

།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་སྟེ། འདི་ལྟར་དབྱངས་ཐོས་པ་ཉིད་ དོན་བྱེད་པར་འདོད་པའོ།།ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་བྱེད་དོ། །དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བས་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི། ཐོས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མ་མིན། །ཅིག་ཤོས་དང་ནི་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་ བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེར་ཡང་གཟུགས་དང་། རེག་པ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། ། གང་དུ་མཐོང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེར་དེའི་འབྲས་བུས་ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་ནི་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་གྱི། དོན་ལ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། དེ་ལ ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚད་མ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གང་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚད་ཡིན་གྱི། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་ བསམ་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ།སྒྲ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བསམ་པ་ལ་སྟེ་ སྨྲ་བ་པོའི་རིགས་པ་ལ་མི་སླུ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་སླུ་བས་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ཞུགས་པས་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་སླུ་བ་མེད་པ་དང་། སྔ་ནས་མེད་ པའི་དོན་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ན་འདིར་ཡང་ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

這表明聲識因為與無差別作用相遇而成為量，即聽到音聲本身就是所欲作用。見斑紋等也能通達作用。通過無差別地執取安住作用而顯示無欺。因此，這排除了"聞所生智非是量，因為與他者無關故"的說法。 雖然如此，若問：對於有差別作用者，以作用為境的識如何由以他境為量而安立？答：在彼處也因為依賴於色、觸等一聚，故執著為彼性。凡是見到執取即是作用處，由其果相遇的自性即是一向執著，如下將說："量皆依世俗。" 若問：無欺不是量嗎？聲所生識不成為量，因為對外境無欺性，因為無關聯故。若說由通達意樂故許聲所生為量而非對境，雖然如此，因為意樂不能與差別或無差別作用相遇，如何是量？對此，若說阿阇黎說"聲所生非他量，因為是所比故"而說為量。 對此回答： 說者作用境， 顯現於智者， 于彼聲為量， 非由境性因。 說者作用意樂境之義于聲識明顯顯現，聲對所欲義是量，而非由境真實性為因。此義是：不許聲對外境為量，而是對意樂，即成立對說者意趣無欺。 若如是由無欺故為量，則記憶識也因為決定"此即是彼"而能成辦士夫目的，為何記憶識非量？如是，若無欺及執取先前無有之境為量，則此處有分等世俗識也將成為量，因為于彼亦見無欺故。

།འོན་ཏེ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ རྒྱུ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་པར་འཇུག་པས་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི། །མི་འདོད་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །བླང་ དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ།།འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན། སྲེ་བའི་ཤེས་པས་རྟག་པ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་ པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེས།མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྲེ་བ་ཤེས་པའི་ཡུལ་སྔོན་གྱི་དེ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་།ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་སྔོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔར་ཤེས་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་ ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལ་ངེས་པས་ནི་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་མཐོང་བ་ཉིད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟར་བ་ལ་ཞེན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

若說記憶識因為不是無間生起，故非量，因為被慾望間斷故。如是，見也因為極度間斷故將不成量。若說記憶識因為從能引發識生故非量，則同樣，見也因從無分別根生故將不成量。因此，若從一因推究至他因時，能引發者將不成量。 因此，若認為由世俗利益的無間趣入故，彼時有分別者成為量，為此說： "執取故世俗， 非所欲智量， 取捨事物中， 趣入彼為主。" 世俗識不許為量，因為執取所取故。若許記憶識因一向執著常性而為量，則記憶識並未見常性為先前無有，因為執著所見事物故。 若說記憶識境是與前者一性，而非錯解現在者為彼性。前事也是前解，離現在時事物，而現在事物由現見故，應知離前事。因此，隨見而起的決定識即是對見所通達者的決定，否則將成無前解的了解決定識錯亂。 見經驗前後自性差別，而決定安立彼為彼性，如何不成錯亂？因此，"此即是彼"是識之識，因為隨初見而執著隱蔽自性故是識之識。它也由現見力而執著現在，了知"此即是彼"。因此，以此理趣遮遣有分識。

།དེ་ལ་ཡང་ མིག་དང་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཁ་དོག་གསལ་བའི་རང་བཞིན་སྣང་ལ།རེག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྣང་གི་།དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་། རེག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རེག་པའོ་ཞེས་གཟུགས་དང་།རེག་པར་ལྡན་པའི་ཆ་ཤས་ཅན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མ་དང་བྲལ་བའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ འཛིན་པ་ལས་རྟོག་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འཇུག་།འོན་ཏེ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སུ་སྦྱར་བས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལས་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་སྲེག་པ དང་འཚོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་པས་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ ན་འོ་ན་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་གྲོགས་དག་མིག་ཕྱེ་བས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུང་ བ་འཛིན་པ་འདོད་པའི་ཚད་མ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནི་དྲན་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ།གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་བློ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལས་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།

對此，若承許眼觸所生識，則眼識顯現明色自性，觸識顯現熱等差別，而不顯現離色觸的有分實體。因此，執著見觸的識不會顯現為"所見即所觸"的具色觸有分。 若一性分別識非量，則彼時如何從離前後的現在執取無分別見而趣入？若許由連結前後而從憶念門趣入，則不會從現前顯現而趣入。否則，由於趣入他所取事，經驗燒煮也將不斷趣入。 為此，見事欲求趣入的果是由智，而執為彼性的記憶識毫無必要，因為已成立對他的言說故。如是，若說因欲求趣入故成量，雖然如此，若見事由欲求趣入故見非量，則如是朋友們，開眼見色趣入也將不成量。 不能遮遣執取所取欲求之量，因為見所通達非由憶念瞭解，而是以憶念境的果與現在相關的處為境故。或者，若思執取所取也由世俗作用故許根等為量，因為無害故，此非有，因為智本身是量，而根與欲求非是。 為何？說："取捨事物中，趣入彼為主。"于取捨事物趣入中智為主，因為僅有根存在任誰也不趣入故。雖然由欲求而趣入，然彼因無示現趣入境故非主。

།ཅི་སྟེ་དེ་འདོད་པ་ལས་ འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དེ་མེད་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཅི་སྟེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཇུག་པ་མི་དམིགས་པས་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མ་གཏོགས་པར་ མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཅི་བྱེད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉེ་ བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་བཟླས་ཏེ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ནི་ལྷག་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚད་མ་བསམ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་བློ་ཉིད་ཐ་སྙད་ལ་གཙོ་བོར་འགྱུར་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐལ་བའི་དབང་པོ་ ལ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་དེ་དང་འབྲེལ་བས། མིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཆོད་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པས་དབང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །བློ་རྟོགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས། །ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དམ། ཡུལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བློས་ཏེ་ཤེས་པའི་རྟོགས་ པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དེ་བས་ན་བློ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ།།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

若說由欲求趣入，則因無彼而不趣入故，為何非主？如是則除有力等外不見趣入，故能力等將成量。 再者，如同離欲求不能趣入所見事，同樣，雖有欲求，離見亦不能確定趣入，故見同等力用。如是，若問趣入智何故為主？因見境故智本身為主，欲求僅是生起言說而已。若彼也是量，則如前已說太過。 若再次說執取所取本身是量，此不應理，因為執取所取無增益故無義，不應思維無果之量，由示現趣入境故，智本身于言說成主，而根與欲求識非量，如是安立。 雖然量果具趣入相非屬根，由與彼果相關故眼等非量，然由生起無間瞭解相故是量。瞭解果生起及產生是量的作用，由利益趣入故根同樣是量，若如是思維。 "由境者相異故， 智了別各異故。" 境相即境相，彼相性或瞭解境自性，由異智即異瞭解，故智是量，如是趣向。如是，眼等因是無情故非量。

།འོན་ཏེ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་དང་། ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་ རོ།།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་ཡུལ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ལས་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ བས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་ལས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་དེ། གང་ཞིག་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་ པའོ།།སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ནི་དེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་ནུས་པས་ན་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བློ་ ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འདི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་ དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལ་ སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་མིག་ལ་སྔོན་པོ་དང་།སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཡང་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཚེ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ན་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་ པ་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

若說雖非明顯，根等由生識故是量，則彼時我與境也因生識故將成量。若於不符作者業相之識有作用，彼非量耶？士夫是作者，業是境，彼等是量故。 若如是，如何知彼業即是境？若說由顯現於識，則見本身因見境故應理為量，而眼等因離見故非量。 若又由境相差別故了別差別，凡由差別而成異果者，即是彼殊勝能立。殊勝能立亦因是量故，由遍斷彼相故，作者性非根等。識因於一切義不共故能成差別了別，相成為識自性故，智本身是量。 雖然如此，由清凈不清凈根生差別了別故，如何非能立？對此說："由此有彼有故。"由安立有彼相遍斷此有故。 此說明由相差別故智成差別，眼等如是由自性清凈不清凈差別而成了別差別，然如是遍一切故不成量。如是，由眼等修習眼見藍黃等差別了別，彼非由根差別故，如何成能立性？ 或者，若思根非決定了別能立故非因，因離相故。彼時如境顯現亦非決定差別識故是量。為此說："由彼有故有。"此思：生起青等色相時必定通達，因相是了別自性故。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཚད་མར་འདོད་ལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ལས་དེ་དང་ཕྲད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་མི་སླུ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཉེ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་ཕྲད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ངེས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་བཟློག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟོགས་པར་ གྱུར་པ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལ་ལར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནི་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གང་དུ་ཕྲད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཅན་དེ་རུ་ཇི་ལྟ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཚད་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ལ་རག་ལས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའམ། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཕྲད་པར་སྣང་བ་མེད་ན་ དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཕྲད་པར་བྱ་བ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སླུ་བ་མེད་པ་མ་བཟུང་བར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཛིན་ནོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་རྟོག་ན། ཕྲད་པ་ པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི་ཕྲད་པའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་པར་ བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ལས་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཚད་མ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

如是，則因無差別故，量果如何存在？離量無別果。然應知識本身由青等相為量，由了別自性為果。 若問如何由見方位而知與彼接觸？現量識非見不欺，因僅顯現與彼相近之青等相故，不能區分不欺與他識。否則，于識生時即決定接觸與否，因見無錯亂及相反故。 雖然如此，若無義不生之理成量，因通達自性中了別與彼無別故。由有錯亂因故，于某處非決定，彼處由他成量。於何處由極熟習接觸斷除錯亂而有趣入識者，由生如實經驗故自身是量。 因此，若說無義不生依賴與義接觸而安立，或依現前顯現等境，由先有彼故遍執，此不應理，因無顯現與義接觸故不執無彼不生。 若說彼時雖不顯現所接觸，然無彼不生是識自性故如何不知？對此說："未執不欺，執無則不生。"若如是思維，則于無差別接觸時，如於所欲作用無欺般，將成執取非所欲果功能之識。 因此，于識顯現自性，而非無接觸義不生性。若許第二方，則彼時前住義無則不生性之見月二相亦將成量。 若說由見作用而決定前識為量，雖然如此，將成互依過失。由決定量趣入了知作用，故因前識是量，如輪迴轉而趣入。

།གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ནི་བཙོ་བ་དང་། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཡུལ་སྔ་ མའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གཅིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་སྔ་མ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ལ་བྱེད་པས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་བྱེད་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། དུ་བ་ཡོད་པས་མེ་ཡོད་བྱ་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གཡོགས་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་ཚད་མར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་གི་རྟགས་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་ངེས་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལས་མངོན་སུམ་ཚད་མེད་ངེས་པས་གསལ་བར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟགས་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྟགས་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེའི་གཟུགས་ མཐོང་བ་ལས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་སྔ་མས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དུ་སྔར་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཚད་མས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེས་དོན་བྱེད་པར་ངེས་སོ། ། གང་དུ་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་དོན་བྱེད་པ་ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་ལས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་དོན་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་དེ ལ་མི་སླུ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཙམ་བཟུང་བ་ལས་ཚད་མར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

再者，見作用即顯現煮燒等，能立顯現境是前色等故，由境差別非量。若作用識即一境，則因義相同故，如何於前識生疑。 再者，生不欺識時無前識，故於無前識境作用，後生識如何成量？因太過故。若說：由作用相推度生，雖無境亦由前識成量，如由有煙知有火。 則彼推度如何決定為量？雖然如此，推度由自決定為量，因生於決定關聯相力故。現量因見為錯亂聚所覆故，由他了知為量。 此非真實，如是自相決定是由現量還是推度？若由現量，則彼時由現量決定相，故於彼由推度及由推度決定現量，顯然成互依。若由推度決定相，則彼時推度依他相故成無窮。 再者，若說于某處由見火相決定燒等義，雖然如此，於他處如何成？若說由前量見彼義，則於何處先顯現作用由量成立，由量無則不生彼決定作用。 於何處作用即是量？此中豈非由未成立作用為量而見？于未成立為量者，因定無與義接觸故，如何于彼作用是量？雖然如此，然因定無與作用接觸故，如何于彼量未成立不欺？因此非由執取自性而決定為量。

།ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པ་ཉིད་ལས་སླུ་བ་མེད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ ལ་ཡིན་ནམ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་དོན་བྱེད་པ་མ་འཁྲུལ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་ན་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་ བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་མེའི་གཟུགས་མཐོང་ན། བཙོ་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་ན་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དོན་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ དུ་གཟུགས་དོན་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་མི་ངེས།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རང་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་ཚད་ མ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ལ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་པའི་ལྟ་བས་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཇི་ ལྟར་ཚད་མ་དེ་རང་གིས་གྲུབ།ཅི་སྟེ་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཚད་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཕྱིས་མི་སླུ་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ནི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་རང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཀྱང་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།ཕྱིས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་ཉིད་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལ་ མི་ལྟོས་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཚད་མ་མིན་པ་དོན་ལ་ནི། །འཛིན་པར་བྱེད་ན་རང་ཉིད་ལས། །ཞེས་སོ།

若問：豈非已說由極熟習而了知色差別即決定不欺？此不應理。熟習是于現量了知還是推度了知而趣入？其中若由熟習推度知，因由熟習而不錯亂了知色差別故，彼時推度亦因無現量不趣入故成互依。 若於現量境見火相，煮燒等顯現亦熟習，則何時見相即刻由經驗作用而有彼決定，於他境亦如是，色無作用則不生，如何不決定？非遍智現量於一切境時中不與諸趣共行及近示，故現量非決定不欺，推度亦非決定。 因此若思應由自成量，此說："由自以自性了知，由言說即是量。"此中自現量自性不共，由自經驗而非量。此中說量即不欺性亦非顯現於彼。 若說了知性即是量，由自了知，彼非量。因順世派見識為隱蔽，如何彼量由自成立？若又由生識而經驗量，因異於經驗義不應理故。了知識后非決定不欺故說為自性。 因此，若許不欺相為量，則雖未了知自亦將遍斷義，後由義悟而了知故無過失。此不應理，若許自為量，則錯亂識亦由執自義不待他故，由自得非量。即所說："非量于義中，若執由自性。"

།འོན་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བས་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་དམ། ཡུལ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཅིས་གནོད་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྔར་བཟུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཅི་ ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་གང་གིས་བརྫུན་པ་ཞེས།དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་ནི་སྔར་གྱི་སྣང་བ་མི་བདེན་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་བདེན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་ཡོད་དེ་གང་དུ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་བཟུང་བ་ལ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཡང་གཞན་ལས་མ་ངེས་ ན་འཇིག་རྟེན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར།དེ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའམ། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ པར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ན། ནུས་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་གང་དུ་དེ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིས་དེའི་ནུས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡང་རང་ཉིད་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

若說由有損害故執為顛倒，因遮遣故由他安立非量，此不然，因離所損害性故。此復如是：是損害於識還是于境？其中非損害於識，因彼識已生故。非於境，因境依識而顯現自性故，于彼何能損害？ 若說錯亂識所顯境不得作用故說為虛妄，此不應理。因彼雖不得作用，然于先所執見有何變異而說虛妄？由離顯現為異事故，不應理解先前顯現為不真實，因太過故。若說離作用性如何為真？因經驗顯現自性故。 其中雖無差別作用性，然有顯現自性，因於任處無損害故。再者，于有損害所執，因無遮遣顛倒識性故，由他非量，彼時量亦由他不決定，因世間不趣入故。彼亦由他。 因此，若許不欺性是量，或許了知差別為量，雖然如此，已遮遣說不待他即是量。除遍知外無趣入支分，因不益於果故。 若說依事物自為量，如何知彼？因若能遍斷義相是量，則功能非先於識有，因無所依故。非與見俱生，因彼時於何安立彼作用。生后亦非生彼功能，因彼時識本身剎那故非有。如是則能遍斷顛倒義亦由自性，故非量亦由自獲得。

འོན་ཏེ་རབ་རིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་འཇུག་པས་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲོགས་དག་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ དང་།མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་གཞན་ལ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་མཐོང་ན་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་ གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཤེས་པ་དང་།ཉ་ཕྱིས་ལ་དུང་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཉེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མཐོང་བས་བློ་གཡེར་བག་ཅན་མ་ཡིན་པར་དཔག་གོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་མཐོང་བ་ལས་རྟགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ངེས་པར་དག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་རྟགས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པར་གཞག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ བྱེད་པ་སྐྱོན་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཚད་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཡང་ཉེས་པས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། དེས་ན་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ནུས་པ་རྒྱུ་མེད་ན་ཅི་སྟེ་ དེ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ།།ནུས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མ་གཏོགས་པར་མི་འབྱུང་བས་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ དབང་དུ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ན་མེད་དེ། གང་གི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུར་འགྱུར། ནུས་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པའི་རྫས་ ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་འཇུག་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྟོས་པའམ། ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་གཉིས་སྲིད་པས་རང་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

若說由翳障過隨行及遮遣而趣入，由他承許非量，則如是諸友，由有德因及無德因隨行，應由他承許為量。若說除有德因外，亦見由因性生推度量，則于彼無有德作用。 如是則除過失因外，亦由因性生疑識，及見貝殼為螺，故於非量無過失作用。若說由見彼疑及顛倒識，推度非穩固性，雖然如此，由見推度為量故，明確決定相德。 因此除決定外不由相生識。故因德先行即安立為量。德作用豈非遮遣過失？于量則非。則于非量亦非過失作用，何不思為德遮遣？故依有非自量。 再者，若功能無因，何不於一切趣入？因無因則不應理境等決定。功能豈非是法？法亦除有法外不生，故依于某識差別。雖然如此，然功能不應屬無因有法，因無益故。 如是功能非異於事，何成事果？功能若非果則關聯不成。若功能差別及各別決定實事，則彼時由有故成特殊有，及他處亦隨行遮遣趣入，因是因果相故，由依事或依決定二種可能，故非自量。

།དེ་ ལྟ་བས་ན་དོན་བྱེད་པ་མཐོང་བས་ཚད་མར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བཙོ་བ་དང་།སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་དེ་ལ་སྔར་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་དྲན་པ་སྐྱེ་བས་ཚད་མར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་ལ། མཐོང་བ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོར་རང་གི་རང་བཞིན་སྣང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དྲན་པས་ནི་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཉིད་འབྲེལ་བར་སྒྲོ་ འདོགས་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་དྲན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་དེས་ན་དེར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མྱོང་ན། དེར་ཡང་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མྱོང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རིག་པར་སྣང་གི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ ཚད་མ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ། དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་ནི་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་གང་དུ་ཡང་དོན་དམ་ པར་ན་མེད་པས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འཁོར་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཡོད་ལ་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚད་མ་ གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་ལས་སམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ངེས་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་ཅིང་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་ཚད་མར་བརྗོད་དོ།

因此，由見作用而了知為量時，于煮燒等自性顯現，因不先行前見故，于彼如何成量？豈非由感受燒等后即刻生憶念而安立為量？ 此不應理，因憶念亦隨見而生，見即於前後事決定顯現自性，故由憶念不見與作用關聯。若由見未了知而增益關聯則成錯亂。又憶念于自性住于不明相經驗，故於彼亦了知自性。 若由推度經驗不欺性，則于彼亦經驗不明事。又推度不離現量而生，故說執關聯即是現量。由彼顯現了知一切自性而非量，故住于"自性由自了知"。 如是量如何知異於是量？故說："量由言說故。"此說明量皆是言說。言說如何分別即如是無，因於輪迴任處勝義無故，應成解脫。 故暫時輪迴于言說成立而觀察則空，如是量與非量分亦于言說有。若說勝義無量，如是，所說量唯於世俗。若又勝義量由現量或推度，何說"言說"言？ 故於"量由言說故"，由言說成立推度力決定了知，能成辦所欲作用，趣入為能立，極熟習時，因無推度亦趣入識故，亦說現量為量。

།འདི་ལྟར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་འདོད་པས་བ་ ལང་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་ཤིང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ།ཅིག་ཅར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཐ་སྙད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཚད་མར་ རྟོགས་པའོ།།ཡང་ན་འདིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚད་མའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྲེལ་ པ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ གཞན་དག་ཏུ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སོ།།འདིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཡོད་ན་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་མེད་ན་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཇུག་པས་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ཅི་སྟེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ངེས་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། མཐོང་བ་ནི་རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མྱོང་བ་ ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གིས་མཐོང་བས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུད་གཞན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་། རེག་པ་དག་ལ་དེ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེར་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར། ཕྲད་པ་ནི་སྔར་ མཐོང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུད་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

如是，由欲作用如燒等，牛等亦思維而緣于燒等，非同時趣入思維燒等與牛等，故無分別識于彼趣入。或言說即由作用識了知為量。或由此安立言說故，言說即推度，故為量。如是如此識即了知為不欺。 推度豈非由執定關聯而趣入？執關聯即現量，因推度將成無窮故。彼亦由推度為量故，將成互依過失。此不應理，因於他處由現量及不可得而決定執關聯故。 此中亦有色等顯現則見渴等作用，無彼則不可得。故由有無趣入而執關聯故，此中於推度何成無窮？由隨行遮遣決定，必成所生能生相，否則言說將斷。 雖然如是，見非經驗觸覺于現在經驗相遇自性顯現，因由自見所取青等異於相續執持決定。故觸等識於色境如何成量，已說將成境差別。 此亦不應理，於色觸二者安立一性言說，彼中由境等無差別故執著為一，因見即彼相遇故。相遇由與先見同一相續趣入故，及趣入一義故，已說依執著為量。

།ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མི་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ། དེ་ལ་གལ་ ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན།དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་དེ་སྐྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཚེ་དོན་བྱེད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དོན་བྱེད་པར་ཤེས་པ་པོས་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་ཚད་མའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ད་ལྟ་ན་ཡང་ཐབས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཐོང་བས་ནི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱའི་དོན་བྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ཇི ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནུས།ཐབས་ངེས་པར་གྱུར་ན་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་འཇུག་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། སོ་ནམ་བྱེད་པ་ན་འཁོར་ལས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ངེས་པའི་དོན་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་ཚད་མ་ངེས་པ་ མ་གཏོགས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་བཟུང་བ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་སྙད་ པ་ཡིན་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མེད་དེ། འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པར་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་དང་པོའི་དུས་སུ་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲང་བ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མེ་ཉེ་བར་གཉེར་ཏེ་དེ་དེར་མེའི་རང་བཞིན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ འབྲེལ་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མེའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེས་ཇི་ཞིག་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཅན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

相遇作用豈非量？此又是由作用識為之，還是承許非由作用識為之？若如第二方，則除作用識外，見如何生彼？若如第一方，則見事于緣取作用時，作用了知者如何知相遇？ 此中說：若由方便所生，則于未來無量作用故疑惑。現在由方便決定故即是量。如是由見應知方便，非作用。由關聯他因如何能知作燒等？ 雖方便決定，亦見於方便所生趣入疑惑，如耕作時輪作。故輪過不入，如是于能立決定義初入，亦有除量決定外可能。由不欺性先執由串習力趣入，因是彼類故。 《量理論釋》卷二：若量決定一切皆是言說，則成互依。此亦無，因某者一切無所求亦于初時決定不欺，如是具寒某者求火，彼于彼處觀察火自性燒等作用關聯。 如是如何趣向火方，由如是關聯了知，於一切由量決定執持而趣入。

།འོན་ཏེ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ནི། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ནི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེར་ཡང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་ཕྱིར།སྔ་མའི་ཤེས་པ་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བས་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་དེའི་ཤེས་པ་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དགོས་པ་རིག་པའི་དུས་ན་ནི་མེད་ལ། གང་དུ་གཟུགས་དང་རེག་པའི་རིག་པ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ ཕན་ཚུན་ལོག་པའི་ཡུལ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སྔ་མའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ ནར་སོན་པའི་ཚད་མ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བས་ཚད་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ཏོ། །ཚད་མ་ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཙམ་ལ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དག་འཇུག་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ཚད་མར་ངེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་བྱེད་པ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ། དེར་ཡང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཚད་མ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་གཞག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་འཇུག་པ་མེད་པས་སོ། །དེར་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་ པ་ཚད་མ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་དོན་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

然而作用豈非於一切時分皆隨行不錯亂自性？如何了知彼？唯于所經驗不錯亂處成，于其他境等無識作用故如何決定？于所經驗作用處亦唯經驗燒等故，由見前識作用如何了知不欺性？ 如是彼識已過去，于了知作用時已無，於色觸二識同時生時，亦由了知互違境故非量決定。若作用識非由相生，前識為量非由現量了知，因先見已過故，除明顯近取外不知延續量故。 若爾云何？由經驗燒等遣除于量疑惑。量于無義不生，此亦由自性。此中說：非唯遣疑趣入先行了知，然由現量及推度。若由現量趣入，則說唯由現量決定為量。如是由推度亦必了知決定，否則除決定外疑惑如何遣除？ 若由作用遣除疑惑，則必作用為相。因遣除增益疑惑即是推度，彼中亦說若無關聯決定則無。故說量由言說，此說執關聯由言說安立隨行遮遣，非由現量成有無，因彼無前後趣入故。 彼中作用識量由無差別經驗作用故，是彼自性關聯。

།གང་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་པས་ངེས་པ་དེར་ཡང་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ལམ་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་བཏགས་ནས་དེའི་བདག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཚད་མར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ན་དེའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྨོངས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་འདིས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚད་མའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་དེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཉིད་ལས་རྨོངས་པ་ལྡོག་གི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་བར་འདོད་ནས།མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་པའང་། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་མ་ བཟུང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་ཤེས་པ་ཉིད་སྨོས་པས་དེར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྩལ་ཏོ། །དོན་སྨོས་པས་ནི་དོན་མེད་པར་སྣང་བ་དུང་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་བསྩལ་ཏོ། །གསལ་བྱེད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སླུ་བ་མེད་པ་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དོན་སྨོས་པས་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་དོན་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། མི་སླུ་བ་ལས་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་ སླུ་བ་མེད་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡང་། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་གང་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ།གཞན་དུ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于識極為堅固安住決定處，前識所住即由作用自性趣入言說道，故說安立為彼自性。勝義唯是所生能生關聯，由能立及作用故，說量由言說而住。 若如是由言說安立為量，則論有何用？因由言說論釋亦了知為量故。此中說論除愚，愚即增益，由此遣除。此意趣若由言說成為無倒量因論，則遣除互違量相說示，故為斷增益顛倒造論。 然說量相論無果，為欲遣除"唯由世尊言教遣除愚癡，非由他故"此說，故說"亦能顯未知義"。然量相即此能顯未知義，謂由此顯明而執持未取義之識，此為語義。 說未知故遮遣世俗分別識等。說義故遮遣無義顯現如貝黃解。說能顯故因根等無彼顯明性。 除說不欺，見二月豈不成量？若由說義彼為顯，于彼如何了知離義？若由不欺，則彼不欺即成量相。 此非真實，因所思非相故。若所思亦是量相不欺性，則事等亦成相。故直接生者是相，非由旁生。

ཅི་སྟེ་ཡང་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་ཡང་ཚད་ མ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་ཤེས་པའི་དོན་སྨོས་པས་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྩལ་བ་ཡིན་གྱི། མི་སླུ་བ་སྨོས་པས་སེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་། ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་དེའི་དོན་ ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པས་མི་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་བརྗོད་དེ་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་བཤད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི།དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་མ་ མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་གཏོད་པའི་ཤེས་པས་རིགས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ལས་གཞན། །སྤྱི་ཡི་ཤེས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ། རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྤྱིའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཚད་མར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་ན། །ཤེས་པ་གང་ཡིན་བསམས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ནས། སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པས་མ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་སྔ་ན་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་གནོད་པའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལ་སྔོན་མེད་དོན་ཤེས་པ། །ངེས་ཏེ་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱོན་མེད་ པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི།།ཚད་མར་འཇིག་རྟེན་པ་འདོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་འདིར་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་བརྗོད་དོ།

雖事于量相非直接助伴，然豈非由他轉他？事亦于了知量有所助益。雖然如是，由說未知義遮遣執取識，非由說不欺遮遣，因見世俗及分別無欺故。 非唯由不欺識成彼義，因由見關聯他處亦有不欺故。或說義即勝義，顯未知義說爲了知勝義。勝義唯是無二。于外道亦說知四聖諦非為勝義量相，他者是世俗。 若未知義顯明是量，則總識即類等識，由能導識見未見故應成量。不能說彼識是憶念，因能導識未了知類故。為顯此故說："由了知自性外，亦得總識。" 自相了知自性外，后時生起總境識，彼識得為量，如是關聯。此中說："若不知自相，由思何為識。"思維不知自相了知即生作用識是量，總識非量。因總識未了知能導識所了知自相故非量。 豈非由執先無總故？若非量，因了知相執離害識故。如是相："于彼先無義了知，決定離害及無過所生，世間許為量。"為遮遣此故說："為觀察自相。"說見有無所量識為量。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་ པ་ཉིད་དཔྱོད་དེ།དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ལ་ནི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ཚད་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དོ། །སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་མེད་པའི་དོན་བཟུང་བ་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་ སྔར་མེད་པ་འཛིན་པས་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟེན་པར་དཔྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།ཅི་ཞིག་ལྟར་སྤྱིའི་ཞེན་པ་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མཐོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྤྱིའི་ཤེས་ པ་རིགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རམ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡིན། དེ་ལ། དེ་རིགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །སྤྱི་ཡི་དགོས་པ་ཤེས་པ་དང་། །བརྗོད་པ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དག་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློས། དངོས་པོ་གཉིས་ སུ་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རིག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ནི་གཟུང་བ་ དང་།འཛིན་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ཤེས་པ་གང་མངོན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ གསུང་བ་མཛད་ཅེ་ན།གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ དཔྱད་པ་ལས་ཏེ།དཔྱད་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་མེད་དོ།

觀察自相之有無，為成立作用。總相離燒等作用故，于量無所助益。總識非由執取先無義為量，因過遍故，如是見二月亦由執取先無應成量。 若謂由見有害故非量，則有害者亦由了知離作用事故觀察依于自相。雖如是，總識由決定此即是彼而趣入自相。豈非除總執著外由見而有趣入？除見外總識不趣入故，見即是量。 複次，總識趣入類耶？抑趣入自相？其中，非於類，因總之所需了知及言說唯成自了知故。于自相亦非，因彼是能導識境故。若總識境是自相，雖如是由執取故非量，因汝許清凈見識即具總故。如是亦說無分別智執二事。 若許為勝義量相時，由了知自證性外，執取彼外總所取能取，由未了知真實了知執取所取能取故應觀察成量。意趣謂不知識自相而執現識者非量，故非生起執等。 若爾，世尊何故說外境？為所化眾生執著外境故示為外境，勝義中由離所取能取故即是自證。此從何知？由觀察自相，觀察已一切所取能取事皆壞故無二。

།དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྷག་པར་བཤད་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ དང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་ཅེ་ན།རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དང་། ནང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྡན་བཅོམ་ལྡན་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མི་སླུ་བར་མཛད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། རང་ལས་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ག་ལས་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་ཡིན་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བརྗོད་སྒྲུབ་ལ་ལྟོས། །དེ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཟློག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པའམ། གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བདེན་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ནས། ཚད་མར་རིགས་སོ། །སྒྲུབ་ བྱེད་ཀྱང་འདིར་བདེན་པ་མི་སླུ་བའི་ཚིག་ཉིད་དེ།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདེན་པའི་གསུང་ཉིད་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ མངོན་སུམ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་མེད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་མེད་དེ། གཅིག་ ནི་དེར་ཉེ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། རྟག་པ་ཉིད་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ མིན།།དངོས་ཡོད་རྟོགས་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེས། །མི་བརྟན་ཕྱིར་ན་རིམ་སྐྱེས་པ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་རུང་སྟེ། །ལྟོས་པ་མི་རིགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་དོ། །གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ། གང་དུ་ཡང་དེས་ཕན་བཏགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

為觀察彼即無二故，應趣入一切聖教，增說外境即是權義。若問如何由外內差別而異？唯由了知外內差別。 豈非現量比量差別即是量？云何世尊成量？世尊是真實量，如是說："具彼世尊是量。"如現量比量是量，如是智慧身世尊亦由無欺故，如來唯是自決定現量。 唯如來是量，吠陀非量，此從何知？彼亦於一分無欺故。為此說："為遣非真故，依真說成立，故應知是量。"因遣非真即遣增益，故世尊說為真實或如是，即真實義。故世尊依能立應知為量。 能立此中即真實無欺語，故唯世尊是量，非吠陀。雖於一分無欺，然未見一切故非能立。世尊真實語于量境不為現量比量所害故。應了知超越根境如天界等境，無違自語。 若謂于超越現量比量境無作用，一是近彼而已，他從相生故，若成立一切智，雖如是，為遣常性及自在等是量，何故了知為因果？為遣此故說："量非有常性，由了知實事故，所知無常性，由不堅故次第生，從相生不應理，由不應依故。"于常自在等無量。從何知？因未見彼有所助益故。

།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་རྟོགས་པ་ནི། ཚད་མ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ།།དངོས་ཡོད་རྟོགས་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའོ། །ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ ཡོད་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ།།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ རྟག་པ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་ལ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ།བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་རིམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བར་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ དང་།གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རང་དབང་ཁོ་ནས་དེ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་མིག་ཕྱེ་ན་མི་འགྱུར་ཡང་གཞན་ དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རུང་བའི་གནས་སུ་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། དབང་ ཕྱུག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་དང་མ་བྲལ་བས་སོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ནི་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ན། རིམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

由了知實有是量，顛倒知非量故。了知實有亦由所知無常而壞，故此非常，此是宗。"由了知實事故"表示因。"所知無常性"表示違品能害量。此說明：常非是量，因是了知實有自性故，如現量。 若自在等知是量則非常，如是量知即是境作用，或從彼生，或是境相。其中若常性自在知次第緣所量而作，爾時由作與不作差別故非常性。亦非頓作，因次第了知所知故。 若謂如鏡等不變而見異異影像，如是自在知不變而執異異事，則所知無知作用，唯由自在而了知。雖如是，若謂如開眼雖不變而於可見處執異異事，如是常知亦不變而執一切所知。 此非真實，因眼有事作用，無彼則不生知故。自在知由常故無轉，如下當說。故從彼生及彼相於常性不可能。若謂自在知雖無常而自在常，此說：次第生知不應從常自在生，因不離因故。 此說明：若常因則非次第生果，因因恒有故。故所知從他生他時，不應領受次第。雖如是，若謂自在知遇緣生知，故於常自在不應依賴，因於彼無所助益。

།འདི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དོན་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ལྷག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན པར་བརྟག་གྲང་ན།དེ་ལ་དོན་གཅིག་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ཉིད་དུ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ལྷག་པ་ནི་ ཐ་དད་པ་དང་།ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པས་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ལྷག་པ་ནི་ཐ་དད་པའམ། ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དེ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་འགྱུར་བ་ཙམ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་འགས་ཕན་འདོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མ་མེད། །དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་ འདོགས་པའམ།གནོད་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་སྲོག་ཆགས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་ཕན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེས་གཞན་ལ་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་གཞན་ལ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། འདོད ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་ཤེས།གཞན་ཡང་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ནི་ཚད་མར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་ པར་སྨྲས་སོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ།

如是，助益因是作一事，還是作增上因耶？其中，作一事因本身非助益境之因，因先前已有故。是故，離彼之作用先前即成助益。若如第二分，增上亦不應了知為異或非異，故非真實。當說增上非異非不異。故於常無所依，因離二種助益因故。 雖如是，然自在無常性不依佈施等緣，將生本性智、離貪及自在等圓滿，因僅從前前剎那轉變一者生故。此說："由無少分助益故，雖無常亦無量。"自在雖無常亦不應理為量。何故？因全無助益故。 因由某因了知助益或損害時，由修習而遍知貪等對治，由悲憫有情而示現利益。若唯由本性是彼知，則如何為他示現對治？如是，于自相續不知離貪方便，因其自性即離貪故。 豈非為令他相續獲得離貪而修習方便，為彼而說？雖如是，然於他相續中已有由因力所生貪對治遍知之量，自在復何為？若謂由自在於彼他相續說，則彼時如何知為貪等對治？ 複次，若謂緣解脫自性而知，雖如是，然由無始離貪相續故，善說常非有量。或由無能取量故即無量者。

།དེའི་དོན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འོན་ཏེ་སྡོད་ཅིང་འཇུག་ པ་དང་།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་སྡོད་ཅིང་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིས་བྱས་པ་སྟེ། སྟ་རེ་ལ་སོགས་པས་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་འཇུག་ན་ནི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་སྟེ། སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་དང་། མིག་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རི་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡོད་འཇུག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། །འདོད་པ་གྲུབ་པའམ་དཔེ་མ་གྲུབ། །ཡང་ན་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན།།འདིར་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་སྤྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བམ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱི་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ལས་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ ཏེ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔོན་དུ་སེམས་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ།ལས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ལས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པའི་ལས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

其義為無能立量故永無助益，此為無所依之因。若謂住行、形相差別及作用等豈非成立自在？凡住而行者皆由具慧因所作，如斧等之斷。因若斧等自行則應成恒行。身、根及地等是住而行者。 如是，凡具形相差別者皆由作者所作，如瓶等。身根等亦具形相差別。如是，凡作所作事者皆由作者所作，如杵等。身、眼及地等亦作所作事。等字攝受所作性，凡是果者皆從具慧因生，如枝等。若謂山等亦是果。 此說："于住行形相差別，及作用等，或成所許，或喻不成，或是疑惑。"此中住行等因，是總成立具慧者為先行因，還是殊勝思所加持之差別耶？ 其中若成立總者則非宗，因宗于未成者許故。總心為先行僅是成就，如是亦說："業生種種世間，業即思及彼所作，思是意業。" 若謂種種業先行心性，為業行止義應許自在，如是亦說彼由自在勸請而說法。故非成立作者所作業先行，因許自在所作業故。 此非爾，因業即心性故，是趣入種種。

།སེམས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་ཡིན་ ཞེས་དཔྱད་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རང་ཉིད་དཔྱད་ནས་འཇུག་པ་དཔྱོད་པ་པོས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པར་གྱུར་གྲང་ན། སེམས་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་དཔྱད་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ ཡོད།གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་ པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ནི་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཇུག་གི་རྫ་མཁན་ནི་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་མཐུ་མེད་པས་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར།མི་ཤེས་སྐྱེ་བོ་རང་དབང་མེད། །བདག་དེས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ། །དབང་ཕྱུག་གིས་ནི་བསྐུལ་བ་ལས། །མཐོ་རིས་དང་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ལས་ འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་ན། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ བསྐུལ་བའི་ལས་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར། འཁོར་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ལེགས་པ་སྟེར་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དབང་ཕྱུག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་ན།ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གནོད་ཅིང་མི་ཕན་པ་སྟེར་བ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། འཁོར་བ་དབང་ཕྱུག་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ འདོད་པ་མ་གཏོགས་པར་ལས་གཅིག་པུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་གྲུབ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དཔེ་མ་གྲུབ་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་གང་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

無心之果不自行，因非觀察"此是此"而行故。如是，自觀察而行者是否由觀察者勸發而行？無心者非自行。若業是心性，則他觀察有何用？ 否則，如業雖是心性而由自在勸發，陶師何不許亦是自在勸發之果？若是自在加持之果而行，則自在亦應由他自在加持。若謂自在由自遍知而行，陶師因不知故，無自觀察力而由自在勸發而行。 故說："無知眾生無自在，彼我成苦惱，由自在勸發，趣向天趣惡趣。"此非真實，因不成立彼一切知故。若許由因遍知果者，則成互依，因成立一切智時是作業，而由作業性亦成立一切智故。 複次，若由自在勸發之業生果，則唯損正法，豈能損非法？生於輪迴中以施善而利他。自在若離貪具作用，則如何於世間損非法而施無利？非法豈非由世間業勸發而生苦耶？若爾，則輪迴非從自在。 若說非唯從業生果而除自在欲，則亦是邪解。是故於總所立成所許。若成立殊勝具慧先行性，爾時喻不成，因一切智作者先行性於何處亦不隨行。

།འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདིས་ སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་སེམས་དང་ལྡན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་རང་དབང་དུ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཡང་སེམས་དང་ལྡན་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་སོ། །མ་ངེས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ སམ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབྱིབས་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་རྒྱུ་སེམས་ལས་མ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཡིས་བསྐྱེད་ པའི་དུ་བ་མེ་མ་རྟོགས་པར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་མ་རྟོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། བྱིན་རློབ་ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན། །བཀོད་སོགས་ཅི་འདྲ་ བར་གྲུབ་ལ།།དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཙམ་མམ། དབྱིབས་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པའི་རྟགས་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བར་ ངེས་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བས་ན་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ལས་གང་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཡང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་སྟེ་མཛེས་པའོ།།འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་མ་མཐོང་བར་ཡང་། ཡང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་དཔག་གི་།རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

所許境之所立性，非僅以言說表明作者先行，因於彼無邪解之因故。今當說因之過失，"或是疑惑"者，于住行及作用中極為明顯不定性。自在非由他作者所作而有住行及作用。 若此具心，則雖苦樂受用有情亦具心，然非自在加持，已說一切智非成自在。形相差別是疑惑不定，如是，雖于形相差別有助益，然具心非加持，此有何相違？作用等亦與余相同。 由具彼等不定故，彼等非因或能了。或成疑惑及不成。形相豈非從心所生所緣？山等形相若不了知因心，云何得生？如煙非不了知火而生，因將成非果故。如是，形相云何不了知心而生？ 此中為遮彼故："有無加持隨行者，佈設等如何所成，于彼隨推度者，即是正理。"此中非僅果性或形相性，若無了知所許因相之相則不然。然于佈設等如何決定，果隨有無加持而行隨轉，依止隨行及遮遣而具彼。 是故由佈設等決定，凡推度具慧因先行性于屋頂等者，是正理而妙。如是，雖未見作用，由見屋頂等故推度是心所作，然未見山等形相差別是心所生性。

།དེ་ལྟ་ནི་ འགྱུར་མོད་ཀྱི།གང་གི་ཕྱིར་རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་། སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡོད་པའི་དོན་མཐོང་ཡང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ངེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་འཁྲུལ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་ར་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རིགས་པ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འབྱུང བ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དྲན་པར་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན།ཚིག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པ་འགྲོ་ན། དེ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བས་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་དག་གི་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་རྟགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་སྤྱི་དབྱིབས་ཀྱི་རྟགས་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། དངོས་ཐ་དད་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །རྗེས་ དཔོག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།རྫས་སྔོན་པོ་ལས་མེ་དཔོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ལས་སྐྱེས་པར་གྲུབ་ཀྱི། རི་ལ་སོགས་ པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་མཚུངས་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་མཚུངས་པས་གང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ་དབྱིབས་མཚུངས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྔོན་པོར་མཚུངས་པའི་རྫས་ནི་མེ་དཔོག་པའི་རྟགས་མ་ ཡིན་ཏེ།མེ་ངེས་པར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱས་ན་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ཉིད་ཙམ་མཚུངས་པ་ནི་ཁང་པ་སྐྱ་བོ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

雖然如此，雖見山等形相，然不定是心所生性，是故為所立。如見有義，然由不定無常性而推度。若謂有等相之決定，由無決定關聯故，于無常等非決定，此中豈非應有錯亂？ 此中若無具慧因，山等形相理不生，若有形相差別憶念，何故不生隨推度？言亦令憶三相，若彼先有決定行，彼非有，因形相差別無作者而生故不成。彼等已說形相差別非因。 雖如是，若有離差別之總形相因，則差別非因，因離隨行故。為此故說："于異事已成，由聲同無異故，隨推度非理，如從青物推火。" 彼總相因亦由無所立不生及無關聯故，于異事，即于瓶等有差別已成從心生，于山等隨推度非理。何故？由聲相同，即由言說相同故，凡無差別者是一類了知，即形相相同。 彼云何？如青相同之物非推火之因，于欲決定火時，若取青差別決定，則了知無火不生之事性。僅青性相同于白房亦有故非能了。

།རྫས་སྔོན་པོ་ལ་མེ་རྗེས་ སུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ།དེ་དང་འགལ་བའི་མཁར་སྐྱ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དབྱིབས་མཚུངས་པ་འདི་ལ་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་མིན་ན་རྫ་མཁན་ གྱིས།།བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡི། །འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གྲོག་མཁར་ཡང་བྱས་དེས་གྲུབ་འགྱུར། །གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་སོ། །གཞན་དུ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་དབྱིབས་ མཚུངས་པ་ལས་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན།རྫ་མཁན་གྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇིམ་པའི་འགྱུར་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ན་གྲོགས་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་བཞིན་བྱས་པར་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིམ་པའི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་ དུ་དགོངས་ཏེ་གྲོག་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ།།རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མ་ དམིགས་པའི་ཕྱིར།དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལས་ཡོད་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་མཚུངས་པ་ནི་ རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ཅི་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྩལ་མ་ ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བར་བྱས་པས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མས་བུམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།

于青物推火有害，豈非見與彼相違之白房等？於此形相相同推度從心生性，因未見有害故，云何非隨推度？此中說： "若非如是，陶師， 于瓶等泥土之， 作某些變化故， 蟻穴亦應彼成。" 非由無害生隨推度，然由決定關聯。否則，除決定關聯外，若由形相相同推度是心所作性，則陶師于某處作泥變化瓶等時，應推度蟻穴如瓶為陶師所作，因是泥變化故。 如是思惟：由未見害於蟻穴陶師所生性，應成隨推。豈非未見從陶師所作而生即是有害？雖如是，然由未緣樹等從心生性故，于自在所作性云何無害？若爾，則未緣之業云何有能？由見種種趣故，當說有業。 是故形相相同非因，因離關聯故，如是而住。此非同果詭辯耶？如了知剎那生性，此為何？是剎那生事，抑或是智？其中若剎那生是事則不成，因由許常性故說："具因者是常。" 若由顯明故是剎那生性，爾時亦非無常，因由勤顯明有性故。如燈顯明瓶。

།དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདིར་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཅི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་དབྱིབས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་འབྲས་བུ། །སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཡིན་ན། །འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ཐ་དད་པས། །ཐ་དད་སྐྱོན་བརྗོད་འབྲས་མཚུངས་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིས་ཀྱང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་འདོད་དོ།།སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཏེ། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ནི་བཀོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཅན་ ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་འདོད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེ། མི་རྟག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་གལ་ ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་སམ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་སྤྱིར་རྟག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་གཟུང་བའི་ རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པས།ཐ་དད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ།དབྱིབས་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཐ་དད་པས་ཅི་དབྱིབས་འདི་བུམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རི་ལ་སོགས་ པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ལ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རིགས་གཞན་ལ་ནི་རབ་གྲུབ་པའི། །སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ལ་སོགས། །གོ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་རྭ་ཅན་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཇི་ལྟར་ཚིག་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་རྭ་དང་ལྡན་ཞེས་ཏེ། ཚིག་ལ་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་དཔག་པར་བྱའོ།

如是於此形相差別亦然。是瓶有之形相耶？抑或是地等之形相？此了知是同果詭辯。此中說： "由隨行所立故果性， 若總亦能成立者， 由具關聯差別故， 說異過同果應許。" 此中，總亦由勤生果作用境之過失，即許為同果。云何過失？說差別過失，差別說即安立。果性豈非住于顯明？抑或住于生？由具關聯差別故說差別過失者，許為同果，非真實過失。 何故？由隨行所立，即無常故，由遍故。此義謂：由勤所生果性，若住于生或住于顯明，然剎那生性總于常不可能。如何與常相違之由勤所生性，如是當從第四品了知。 是故總取由勤所生性由關聯差別，由差別說即是詭辯性。若由勤所生智與常等無相違時，即是不定性。若無智先行隨行之智，然有形相聲所詮性之隨行性，因見形相形相之言說故。 是故形相亦由關聯差別，此形相是住于瓶之因耶？抑或住于山等？于因如是了知豈非似過？此中說： "于異類已成， 由見聲總故， 能立不應理， 語等是解故， 他具角亦然。" 如何由異於語之異類已成故，說具角，非由語解故，當推度于語無差別。

།དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་ཀྱང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ལས་རི་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་རྟགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྟེ། སྒྲ་ རྣམས་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྒྲ་ལས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། རྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དོན་གྲུབ་ན། ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་དེ་དག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་སྟེ། ངེས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ གཞན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་ཏེ།རྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གང་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲ་དེའི་དོན་འགྲུབ་ན་ནི་སུ་ཡང་ཕོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་བདེན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་མི་རྟག་སྩོགས་པས་ཀྱང་། །སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་སེམས་མེད་སོགས། །ཤུན་ལྤགས་བཤུས་ནས་འཆི་བའི་ཕྱིར། །སེམས་དང་ལྡན་པ་དཔྱད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་དེས་ནི་བརྗོད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་མེད་པ་དེ་མ་ཐག་ པར་བསྟན་པས་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བྱས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གིས་སྤྱོད་པ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་དང་ལྡན་པར་ དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།གྲངས་ཅན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སེམས་མེད་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་ནི་ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་པས་འཆི་བའི་རྟགས་ལས་ཤིང་རྣམས་སེམས་ཡོད་པར་རོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དངོས་པོའི་བྱས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མི་ཤེས་པས་རྒོལ་བ་ལ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་རྟགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ།

如是，雖于樹等不同相中成立具心，然由見形相聲相同，不成從山等成立心之能立。是故此說能詮非因，如義總是因，如是而說。聲亦于異於形相差別之山等，云何趣入？因諸聲與義關聯故。 由此，豈非由聲成立形相差別？是故思惟是心所作性，為此： "由欲說他自在故， 諸聲不與義關聯， 若由彼有義成者， 從一切成一切事。" 由彼等聲存在故，成立所欲義，即一切有情世間必定獲得一切所欲義。因由欲說他自在故，即由欲說依他故，何聲無有？一切皆有，此為語義。若由彼聲義成，則無人貧乏。是故他許之能立非真實。 "由此無常等， 數論等無心， 剝皮而死故， 具心應觀察。" 由彼不成能立，即由說相同故，如無因剛說，數論等，等聲攝裸行者。無常等聲說所作性，由彼等行無心等及死等，觀察具心。 數論于無常說無心，裸行者由剝一切皮而死之因說諸樹有心。彼二者皆不成。數論亦非從無有生，因許唯顯明有性故。又由不知事物所作性故，說于不知量之論者成立。如何于無心無因，如是當說。

།རྟགས་གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་ཤིང་ལ་དེ་གྲུབ་ན་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྐམ་པ་ཙམ་ལ་འཆི་བ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཤ་སྐམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་སྟེ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ནི་ཤིང་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོ་མ་འཁུམས་ པ་ལས་གཉིད་ལོག་པའི་སྒྲར་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པས་འབྲས་བུ་དང་། དབྱིབས་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ།དེ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདི་ཅི་སྟེ་མེད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོ་ནི་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་པས་བྱས་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།ལན་སྨྲས་པ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ན། །འདི་རིགས་གཞན་དུ་གྲུབ་ན་ནི། །ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཅན་མིན་ཏེ། །སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཡིན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་གྲུབ་ན་འདི་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་ན། ཁྱད་པར་མེད་པ་སྐྱེད་པའམ། ཡོད་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་གནོད་པ་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། མེད་པ་ སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ།ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཁྱད་པར་སེམས་པ་ནི་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་གསལ་ བ་མི་སྲིད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱས་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གྲངས་ཅན་གྱི་གསལ་བ་ཉིད་བྱས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་རྣ་བའི་གཟུང་བྱ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལས་མ་གྲུབ་པར་འདྲེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

第二因對論敵不成，如是：佛教徒認為死亡是識、根、壽命滅盡之相，若於樹成立彼，則成立具心性，是故僅說乾枯為死，因於乾肉等亦見故。等聲攝睡眠等，彼不成。具睡眠心之狀態說為睡眠，如是睡眠于樹不成。由葉蜷縮說為睡眠聲，僅由說聲而義不成，如是而說。 若由了知具關聯故，果與形相非心所生性之因，則所作性亦應非因耶？于彼亦由差別了知故，此為何？是生無耶？抑或是顯明有性？其中第一觀察于數論不成，第二于佛教徒不成故，由不成故所作非因耶？ 答曰： "若事物自性不成， 此于異類若成者， 差別非能害， 如聲依虛空。" 事物即能立或有法之自性若不成，此即應理，當視為不成相。若成立所作性等能立，則無差別生或有顯明如是行相，於差別能害者不成。 由此說：因緣關聯性有時，不須思慮是生無性故，或由顯明有性差別。由未了知無常性故，於一切行相皆非所緣故，所作是能了知，如是而說。 若由常不可能顯明故，必定所作性是能了知，因數論說顯明性即所作聲故。如聲是耳所取，于不成虛空德性，不引不成。

།གྲངས་ཅན་ལ་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ ལས་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་རྗོད་བྱེད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི། གྲུབ་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར། །འུག་པ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ བཤད་པ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འུག་པ་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་ཀུན་དུ་ འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་བོང་ཚོད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་པ་དང་།རེག་པར་བྱ་བ་རྫས་ལ་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་པས་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། རེག་པར་བྱ་བའི་སྒྲའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེག་པར་བྱ་བ་དོན་ལ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་མ་གྲུབ་པའམ། མ་ངེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་ལ་སོགས་ཡིན་ན། །སྒྲ་ནི་ འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་།།སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ལྡན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་དེ་དོན་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་གྲུབ་པའམ། འགལ་བས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དོན་ནི་འབྲེལ་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྒྲ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ དང་བྲལ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོའི་གོ་བྱེད་དེ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་མ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

對數論派而言，由說所作性，生無者豈非於一切處皆不成？是故由能詮不成，如何應理為他義比量？ "雖聲不成事物若， 成者即成如譬喻， 鴟鸮派中佛教徒， 說身等能立如是。" 雖能詮不定，然於事物因相顯明無常已成，因於常顯明不應理故。如於鴟鸮派即勝論派，佛教徒說身等能立即能了知，如是于彼此是量：極微是無常，因是有身故。等聲攝因是所觸故。 其中，若於勝論派聲不成，然遍行非量度身性及觸為異於實之德，佛教徒說觸性即有身聲，觸聲之實異德不成。由觸于義成故是能立。 如義不成性及不定等非因，如是聲亦不成或不定時，為非因耶？此中說： "若彼性錯亂等， 聲雖無錯亂， 應知能立具過， 由事成事故。" 彼性即義之錯亂。等聲攝不成或相違，具過能立應知非於聲，因無與彼義關聯故，如是而說。義由關聯能了知，離彼則非能了知，故由依義性立為過失。 或者，諸聲雖許無錯亂，然無錯亂聲離事物則能立具過。何故？由事物成事物故，事物性是事物能了知，因有關聯故，非聲，因有錯亂故。然則云何成無錯亂？因於共許差別境決定故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོགས་པར་འདོད་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གླང་ཕྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་མཆེ་བ་ཅན་ཏེ། ལག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེར་བརྗོད་ པ་སྟེ།འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གླང་པོ་ཆེ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་དོ། །ལག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྭ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། སྒྲ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པར་གྲགས་ཏེ། ལག་པ་ཅན་ཙམ་དོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།རྟོགས་པ་པོས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེགས་པར་གནས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རྟག་པ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གོ་བྱེད་མེད་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དབང་ཕྱུག་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ངེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དངོས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ། །རྒྱུ་མིན་དེ་ནི་གང་གི་རྒྱུར། །འདོད་ལ་རྒྱུ་མིན་ཅིས་མི་ འདོད།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་ཚད་མ་གང་གིས་འདོད་ཅིང་། རྒྱུ་མ ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དབང་ཕྱུག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྔར་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དབང་ཕྱུག་གི་སེམས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ།།ཡང་ན་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

是故，雖由欲了知而無錯亂，然由離關聯因故，諸聲非能了知。其中，小象差別是有牙，因有鼻故，此為譬喻。此中亦欲說因義與象關聯。由具鼻異於有角之人等故，因有錯亂。聲于象趣入共許，非僅具鼻義。由了知者增益力故，聲成無錯亂。是故雖無常亦是量，此善安立。又聲表示常亦然。 若於自在天雖無能立量能了知，然于自在天所生諸差別豈非無能害？云何決定彼自在天無耶？此中說： "如何彼事是因時， 如是彼性何時非， 非因彼為誰之因， 所許非因何不許？" 從《量理論釋》第三品：如何自性為諸差別因即所謂自在天之事物，如是彼自性非因時，由何量許為彼因？何故不許為非因？此意趣謂：離貪等自在天造作，如前無因，造作時亦無因性。自在天心趣入作業時，不欲有情入苦。或由業力故，生世間成樂苦，非由自在天。

།ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་གི་འདོད་པ་མེད་ན་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐུལ་ཞིང་འགྱེགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཡང་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་དུ དེ་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་།གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མིན་པ་ཡིན་པ་ན་དེའི་ཚེ། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་གིས་རྒྱུར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་བྱེད་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡོད་ཅིང་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན།བྱེད་འདོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱེད་པས་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མེད་པར་རྗེས་ཐོགས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱེད་འདོད་པས་ནི་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེས་དབང་དུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དབང་ཕྱུག་བྱ་བ་བྱེད་པར་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་དེ་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ ཕྱུག་དུ་མར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་ཕྱུག་དུ་མར་འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མཚོན་དང་སྨན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལས། །ནག་པའི་རྨ་ནི་འཚོ་བ་ན། །འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ ཅག་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་སྡོང་དུམ་ལ་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།གང་གི་འབྲས་བུར་ཞེ་ན། །མཚོན་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྨ་འབྱུང་ཞིང་། སྨན་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྨ་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ་དབང་ཕྱུག་བཞིན་ནོ། །སྡོང་དུམ་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་རུང་བ་མི དམིགས་པ་ལས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དབང་ཕྱུག་ནི་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། མ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །དོན་བྱེད་པ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རྟག་ལ་ ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་ཕྱིར།།ནུས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་ལས་སམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན།རི་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

若問：業的趣入由生自果故，豈非已說無自在天欲則無耶？是故，離貪者是中立性，何故趣入催促及阻礙樂苦？或者，若遍及唯一之自在天事物於一切是因，如是彼遍及唯一性之虛空等，何時為非因時，于所謂自在天由何許為因？如虛空何故不許為非因？ 若謂：彼有作果欲，而虛空等離彼故說為非因性。僅由作欲，差別非自在天果。然若由作則有，此亦當后說為無。由作欲生果，于偶然力亦不可能。 若謂：雖我等未見自在天作業，然由見真實者見彼，豈非？此非應理，因成自在天眾多過失故。若問：自在天雖多有何過？ "由兵器藥關聯故， 黑色傷口得愈時， 無關木樁何因故， 不思為因性？" 我等未見作者，于木樁如自在天何故不思為因性？為何果耶？由兵器關聯生傷，由藥關聯愈傷，如自在天。由不見木樁有作用可能故，知自性非應理。自在天亦不可能，由未見故豈非無作業耶？為答此故： "無自性差別， 作用亦不應， 常無轉變故， 功能難了知。" 常者，或由相續常，或由余，因自在天作用不應理故。無自性差別即無殊勝果，若如陶師所作形相等差別，見山等自在天所作差別，則是自在天功能。

།ཡང་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པར་བལྟ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་རིང་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པ་ལས་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པས་འབྲས་བུའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོང་དུམ་ལ་ནི་ གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨ་འཚོ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།གང་དག་ཡོད་པས་ཡོད་འགྱུར་ཉིད། །གང་དེ་དག་ལས་གཞན་རྟོག་ན། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་དག་སྟེ་ས་བོན་དང་ཞིང་ས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོད་ པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་མེད་ན་ནི་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་སྟེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་དབང་ཕྱུག་གོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ས་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་ལ་ས་ལ་སོགས། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །རྒྱུ་ཡིན་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ན། །དེ་ཡི་ ཁྱད་པར་མཐོང་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་དེ་སྦྱངས་པ་ན། འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ན། མྱུ་གུའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་ པར་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཡིས། །ཚོགས་པ་ཁྱད་མེད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འདི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མིག་ཕྱེ་ན་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལ་ གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འགྱུར་བར་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་འཕྲོག་བྱེད་ནི་ས་གསུམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་དེ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར་རོ།

若自在天是一性，則于果時應觀自性差別，因常有差別關聯故。于果功能遠離者，常無差別事。雖如是，非由差別自在天果有功能，然由常遍於果境能作近故有功能。木樁則必無近故，無愈傷因。答曰： "凡有由有成， 彼等思異者， 彼因性於一切， 諸因成無窮。" 凡者，即種子、田地等。有成者，無則不生。何者，即芽等。彼等即異者自在天。思彼為芽因性，則成無窮，如是各別決定因性非決定。由常性及遍性遮遣因性。 若謂：如未變土性生芽等，如是自在天亦生異異果。答曰： "于芽生土等， 自性變異已， 為因善練時， 見彼差別故。" 自性變異即漸次生果差別隨行殊勝，故為因者是土等。等聲攝種子等，是生芽等因。非未變自性，何故？由練習彼土等，播種稻等時，見異異自性芽差別故。若土等未變性是芽因，則不待彼差別。 此中說："如境根和合，無差為智因，如是此耶？"如開眼見異異，如是見異異色等境，于彼非推異異生果變異。如是謂無變自效能奪者生三界。于眼彼亦有差別故。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལས་གསལ་བ་དང་།མི་གསལ་བའི་རིག་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཅུང་ཟད་ཟུམ་པ་ལས་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ནི་འགྱུར་བ་མོད་ཀྱི།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་དེ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །རྒྱུན་ལ་ཕུལ་བྱུང་མེད་པ་ན། ། ཚོགས་པ་ཡོད་ནའང་ནུས་མེད་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སོ་སོར་ནི་ནུས་པ་མེད་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་ན་ནུས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གནས་སྐབས་སོ་སོ་བ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བས་དབང་པོ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་ཇི་ ལྟར་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ངེས་སོ།།དེ་ཕྱིར་སོ་སོར་ནུས་མེད་གང་། །ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་ན་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་རྟོགས་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲོགས་བྱེད་པ་འམ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་སྐྱེད་པའོ། །སྡུད་པའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ པ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་འདིས་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

于眼等彼亦有差別，如是由色差別境近遠生明不明知，如是由眼稍閉現不明故，由識成就眼等差別殊勝。雖如是，由眼等住差別超越現量故，云何有決定，由何彼差別能作異果？此中說： "各各無功能， 相續無殊勝， 雖有和合時， 無能故成勝。" 由何故眼等。各各無功能故，眼等知非自性各別決定生，因未見境相了知自性故。雖有和合，若無相續殊勝即差別，則成無能，如各別位。如由見成根，如是成就眼等殊勝。此意趣謂：如由見果有根等，如是由見果差別決定殊勝。 "是故各無能， 和合德可能， 彼等為因性， 非自在等無差故。" 由如是和合亦未知殊勝不生果故，是故各別無能者，于眼等可能有德，生助伴或攝集。攝集時由自在等無差別故非因性。等聲攝時方等。如是此顯示于自在天有能害量及無作用等能立量。

།ཇི་ལྟར་རྟག་པའི་ཚད་མ་ལ་རྒྱུ་དང་རྟགས་མེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་ཚད་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་གི་ཕྱིར། ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་ འདས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ངེས་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ ཅད་རིག་པར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཅག་གིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ངེས་པར་མི་བྱེད་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མྱོང་བ་ལ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་རུང་བའི་ཡུལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་ འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་།།ཇི་ལྟར་དབང་པོས་ཐམས་ཅད་རིག་།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་ནི་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་དེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡིད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བ་ལ་ཡིད་ འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སམ། ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་བརྟག་ གྲང་ན།དེ་ལ་རིམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་འཛིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ རིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་འཛིན་པ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如於常量無因相，于無常量亦非如是無耶？由於： "了知隱蔽義， 是為量所攝， 無有能立故， 無趣入"有說。 量是隱蔽，若許知一切超根境者，彼亦無能立超根境知之因相故。有說于證一切智境不可能趣入，如是無一切智因相故。如是必定了知一切智之因未見，凡見咒等者，由於一切宗派共同故，非決定為因相。無決定知一切之因相，因我等未見故。非現量決定，亦非一分經驗決定，因於吠陀等亦有故。 非能現量一切所知，因現在及可能境由眼等力取故。複次，若一切智是現量一切事物者，則應嘗不凈等味，于觸取分亦然，云何根知一切？若由意識知一切，彼亦由根識所取而取故，否則意成錯亂。非由比量所取意趣入，彼是境時近故。意識非趣入論典境，因由彼趣入顛倒義故。 現量一切所知，為次第抑或頓時耶？其中非次第，因所知無量故不圓滿。亦非頓時現量，因后得智取所取成量故。無決定此是知一切方便，因我等無取無餘所知故，非決定一切智。

།ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་གྲུབ་ན་དེའི་སྒྲུབ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ ལ་ལན་བཏབ་པ།མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་བཤད་དོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་ལྡན་ཁ་ཅིག་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་བརྗོད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཅི་ཞེ་ན། མི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་ན་འཁྲུལ་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟར་དོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་དུ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེར་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བར་ བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་ཚད་ མས་མཐོང་བའི་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཤེས་ན།དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཅེ་ན། རྨོངས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེ་ན། ཚད་མས་མཐོང་བ་གཙོ་བོར་ གྱུར་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མེད་ན་ཚད་མས་མཐོང་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སླུ་བས། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ལ་ནི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་མ་མཐོང་ཞིང་།གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །ཤེས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་བྱ་ཡི། །སྲིན་བུའི་གྲངས་ནི་ཡོངས་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་མཁོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དང་།ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དཔྱད་པར་འོས་ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཁོ་ བོ་ཅག་སྟེ།བདག་ཅག་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂：未成知一切，由無決定能立故不趣入。對此答： "于無知教示， 疑惑錯亂者， 為說彼疑故， 智者有尋求。" 有智者何故趣入彼智者所說，爲了解故。云何？由於趣入無知教示時疑惑錯亂故而行。如是具疑惑者追求，此為所趨。其義為：于所欲趣入處追求智慧，非於他處無知，因於所欲義可能錯亂故。然于所欲境欲遍知僅彼成量，如是世尊非因一切智故為量，然由不欺誑故為量。 彼一切智應比量，如是主要者知人義及量見義故，于余處亦有遍知。若不知量所見主要義者，彼非量。若謂梵天等所示，則為愚者展轉所示。若爾，云何比量世尊現量？由示量所見主要義故。 縱無現量，由世尊于量所見主要義不欺誑故，于超根等趣入時先導了知。于吠陀未見現義量，由於主要義無不欺誑故，一切種非趣入。 "是故於彼入， 智慧應觀察， 遍知蟲數量， 於我何所需？" 由於何趣入即于彼求遍知故，應觀察世尊於四聖諦境趣入及業果關係遍知，然于如來遍知蟲數，於我等求天解脫者全無所需。

།གལ་ཏེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་སླུ་བ་མེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བརྗོད་ན། ལོ་གཅིག་ཁྱུད་སྐོར་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་མི་སླུ་བས་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཚད་ མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་དང་བཅས་པར་རིག་མཛད་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་རིག་མཛད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཁྱེན་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཀྱང་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་སྟེ།དེའི་ཐབས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་རིག་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་།མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་རིག་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མི་སྲིད་དམ་ཡང་ན་དེ་ཡིས་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་མེད་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚད་མར་བརྟག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རིང་པོར་མཐོང་ ངམ་མ་མཐོང་ཡང་།།འདོད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན། །རིང་མཐོང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་རིག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་རིང་པོར་མཐོང་བའམ། ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་ཡང་རུང་སྟེ། འདོད་པའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མའོ།།འོན་ཏེ་རིང་དུ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་མ་ཤེས་པར་དེའི་ཚེ་གྲོགས་དག་སོང་ངམ། ཤོག་ལ་ཐར་པ་འདོད་པ་ལ་མཐོ་རིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་རིང་དུ་མཐོང་བའི་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་།འདིའི་ དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་དང་བྲལ་བས་ཁོ་བོ་ཅག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚད་མར་གྱུར་པར་འདོད་པ་དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་ ཚང་བའི་དོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་རིགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ།

若謂：由於主要義無欺誑故說世尊一切智，則由於一年週期有十二月無欺誑故，吠陀亦應成量。此中說： "所取所舍性， 及其方便知， 彼即是為量， 非由知一切。" 世尊非由知無用一分而為量。然所取所舍真實即苦滅，其方便即集道，知此者許為量，非由遍知蟲等一切數量。此顯示世尊由現證四聖諦及知天道故為量。 若問：一切智不可能耶？抑或由彼一向無用故，應觀察遍知主要義為量耶？答： "見遠或不見， 見所欲真實， 若遠見為量， 請依鷲鳥來。" 非無一切智，然于量無所助。如是或見遠，或不見一切亦可，由見所欲真實四聖諦故為量。若遠見為量，不知當下義時，諸友且去來，汝等求解脫及欲天者，當依遠見鷲鳥。 此義為：非一切種遮遣一切智，然由離方便故，我等不入遍知道。若欲成為量者，應現量一切所知，否則不可能圓滿義故。若問：知主要義及一切智量有何因？故說能立為大悲，欲令他離苦之悲心，彼亦至究竟，彼為一切智慧立。

།སྙིང་རྗེ་ནི་ཐབས་མ་ཤེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ན། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ལམ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས། སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་ལྡོག་གོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །སྙིང་རྗེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐབས་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྲོག་ཆགས་ རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ།བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གོམས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་རུ་བསྐྱེད་ཅིང་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ནས་སྙིང་རྗེས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །འདིར་བརྗོད་པ། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བློ་ནི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་དང་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཟུགས་དང་། ཡིད་དང་སྙན་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་བུའི་ཡུལ མཐོང་ངོ་།།དཔེར་ན་རི་མོ་མཁན་གྱིས་བྲིས་པའི་རི་མོ་རྩིག་པའི་ལོགས་ལ་གནས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལས་གཞན་དུ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁང་པ་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་དུ་ལུང་གའི་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉམས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འབྲས་བུ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེས་སྐྱེད་པའི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་དུ་བ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文佛教論典： 慈悲如果不懂得方便，豈不是會成為痛苦的因嗎？因為只要對眾生生起慈悲，就會因其痛苦而煩惱。自身處於痛苦中，又怎能成就一切智呢？因為無法對受苦者施以援助。然而，如果完全了知其方便，慈悲就不會產生痛苦，那麼，既然道路本身就是成就的方法，慈悲又有什麼用呢？因為通過現證道路，一切痛苦都會消除。 對此回答：並非慈悲能生起一切智，而是通過修習方便才能獲得一切智性。慈悲能使眾生趣入一切智的方便，因此稱其為成就方法。若對眾生沒有慈悲，就不會趣入一切智的方便；若無我執和我所執，則貪等煩惱會滅盡，因此見無我即是對治。因此，當心具足慈悲時，便能遠離一切痛苦，一切智性也會隨之生起。 若問究竟圓滿的慈悲從何而生？為此說"從修習中"。生生世世中通過修習慈悲而達到究竟圓滿。即通過善知識的攝受，或自身的重大體驗而對眾生生起慈悲，並在此基礎上，經過多生累世的修習直至圓滿。由於慈悲能引導對眾生利益的智慧生起，因此它是一切智的成就方法。 有人說："心依託于身體，故無法成就修習。"這是說心依託於此身，如子女隨順父母的色相、意識、聲音和語言等境界。比如畫師繪製的壁畫依託於牆壁，離開墻壁就無法存在，房屋倒塌時畫也會毀壞。又如馬度龍迦果實所具有的形色等，當果實壞滅時也會消失，因為這些是果實的屬性，且不依託于其他果實。又如火所生的確定之煙，因為是火的果報，所以火滅時煙也會消散。

།ཆང་གི་ནུས་པ་ཡང་ཆང་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། ཆང་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པས་རང་གི་རྟེན་ཉམས་ ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པས་བསགས་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།མིན་ཏེ་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ལུས་ནི་རྒྱུ་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་སམ། ཡོན་ཏན་གྱིས་སམ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་ དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ།།ཇི་སྟེ་ཕ་དང་མའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལས་འོངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པར་ཡོད་པར་ངེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ན། ། རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་རྣམས་ནི། །ལུས་གཅིག་པུ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐལ་ཆེས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། བློ་དེ་དག་གི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི ཡུལ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མི་སྲུན་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་གོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཕ་དང་མའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོགས་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྔོན་མི་སྲུན་པ་ལ་གོམས་ པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།མ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བུ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕ་དང་མའི་རང་བཞིན་འདོད་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས། དེར་ཕ་དང་མ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ་དཔེར་ན་མཁན་པོས་ཆོས་བཤད་པའི་ལུགས་སློབ་མ་དེ་ལ་གོམས་པའི་ ཁྱད་པར་ཉིད་སྣང་སྟེ།མཁན་པོའི་བློ་ལས་སློབ་མ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ནི་གཅིག་ཏུ་བདག་པོ་ཙམ་ཉིད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ལ། རང་འདོད་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ འཛིན་པ་འདི་ཡང་རང་འདོད་པ་ལ་གོམས་པ་ཉིད་དོ།།གང་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འདོད་པ་ཙམ་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

酒的功效也是依託于酒的物質本身，因為它不依託于其他酒，所以當其所依損壞時就會消失。同樣，由於心依託于身體，當身體毀壞時也會消失，因為它與其他身體沒有關聯。因此，由於沒有其他生命，在其他生中積累的修習就無法成就。 對此回答："這種說法不合理，因為已否定了所依。"這是說，不依賴於前識的身體，無論是通過因果相續、功德或力用的自性，作為所依的事物都已被否定。對於如何不依託于身體，將進一步解釋。 若問：既然觀察到子女的眼等與父母的眼等相似，而非從他世而來，那麼如何確定有他世存在？對此回答： "生生相續之時中， 不依自類而生起， 呼吸諸根及心識， 非僅源自單一身， 因有太過之過失。" 呼吸、諸根和心識的運動等特性，並非僅從自類不相關的境界中產生。因為惡劣品性是由我執和我所執的習氣所致，而非僅由父母的自性所致。與不善者相處時，善人也會顯現惡行，這是由於過去熟習惡行的習氣所致。 若問：難道母親等的心理活動不會顯現在子女身上嗎？答：不會。這只是由於對父母本性的欲求力，而認他們為父母。就像弟子對師長所說法義的熟習特徵顯現一樣，並非承認弟子的智慧是從師長的心識中產生，師長僅是教授者而已。弟子是通過自己欲求的熟習力而持法。同樣，對母親等的法的執持也只是對自己欲求的熟習。僅僅對母親等的本性的欲求並不會導致執持父親等的行為。因此，眾生並非僅從身體而生。

།འོན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་ ལས་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ཏེ།གོམས་པ་ལས་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཐལ་ཆེས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ གོམས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ད་ལྟར་ཡང་སྣང་ངོ་།།དུ་བ་ནི་དུ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ཞིང་མེ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་སཱ་ལུ་ནི་སཱ་ལུ་ཉིད་དང་རེས་འགའ་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། རི་མོ་ནི་རི་མོ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། རི་མོ་མཁན་མ་གཏོགས་པར་བྱའི་གཤོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ བཞིན་དུ།གོམས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་དུ་མིག་ལ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་བས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ། མེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་ནི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དུ་བས་ བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་ཅིང་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་བྱིས་པའི་དུས་སུ་གོམས་པ་མ་གཏོགས་པར་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྔོན་རང་གི་རིགས་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སའི་སྟེང་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་ བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་སྲོག་ཆགས་སུ་སྐྱེ་ན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཡོངས་ སུ་གྱུར་པ་དེ་མཐོང་དུ་རུང་ངམ་མི་རུང་།གལ་ཏེ་མཐོང་དུ་རུང་ན་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་དུ་མི་རུང་ན་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་གྱུར་པ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་དང་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པར་འགྱུར་རོ།

若說眾生的生命僅從身體而生，由於從習性中見到惡劣等現象並無妨害，因此眾生從身體而生無有過失。對此回答：這樣的話在受生方面就有太過之失。因為在現在時中就不會趣入對惡劣等的熟習，這樣一來，一切因果事物都將敗壞。因此，凡是果法都非無因。即便在幼童時期，除了惡劣等本身外，現在也可見到與惡劣等習性相關的表現。 煙既從煙生也從火生，同樣稻穀從稻穀生，有時也從牛糞生；繪畫由畫師所作，也見於鳥翼上而無畫師。如是，難道不是除了習性之外也能見到眼的運動等嗎？ 對此答：這種說法不合理。因為不像煙所生的煙的形態那樣從火而生，火所生的煙是相續而入，而煙所生的煙應知是剎那剎那滅入。同樣應知，在幼童時期除了習性外，從習性所生的運動等與運動等相同，因此是以前對自類的熟習為先導。 或者會有太過之失：若僅從身體產生出入息等，則應從地等也能產生呼吸，因為作為元素沒有差別。這樣一來，一切地面都將成為有情的自性。 若說是由元素轉變的特性而生為有情，那麼這種轉變的特性又從其他轉變的特性而來，如此將成為無窮的其他轉變。這種轉變是可見還是不可見？若可見則不存在，因為不可得；若不可見，如何知其存在？除了元素外沒有任何轉變的因，若僅與自身所依相關，則將遍及一切處所時間。

།ཇི་སྟེ་འབྱུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་གྲུབ། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་ པའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་གང་། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ནི། །དེ་ཅིར་འགྱུར་ན་ཕྱིས་གང་མེད། །གང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་ལྡན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གནས་སྐབས་བར་མར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའམ།འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། རྒྱུ་གང་ཞིག་མེད་པ་ཡིན། ཕྱི་ནས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ གང་གི་དེ་ལྷག་པའི་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བས།ཕྱིས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་གཡོ་བ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ལས་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་བརྒྱུད་པ་མ་གྲུབ་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དཔེར་ན་དུ་བ་དུ་བ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པས་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་དུ་ མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ནི་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔོན་གྱི་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རིགས་གོམས་པ་ ལས་སོ།།ཇི་ལྟར་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལེ་ལོ་གོམས་པ་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིད་གོམས་པ་ལས་མིག་རྡིབ་པར་འགྱུར་ཞིང་སད་ན་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་སད་པ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ལས་ སད་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ།།ལུས་གཞན་ལ་གནས་པ་ལུས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རྫས་གཞན་ལ་གནས་པའི་ནུས་པ་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་རྫས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུག་གི་ནུས་པ་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་མཐུས་ལུས་ལ་གནས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལུས་གཞན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

即便承認出入息等作為果報的諸根等在他生中趣入，但如何證成趣入未來生？若說臨死時的眼等不是他世識的果報，這並不正確。對此說： "若見彼能結生者， 后無何因不具足， 何故不具結生緣？" 對於有情等在前世具有結生能力，在中間階段所見到的，或趣入他世的有情等，相比先前存在的有何增益？缺少何因？後來在臨終時由於缺乏增益的活動，後來臨終時以生命等趣入他世的生命等並非結生，且無其因。 運動等是從不動的熟習而生，怯弱等特徵中的怯弱依託于身體，因此前生豈非不成立？因此，無始相續不成立，雖無無始性，如同煙被其他煙所生而間斷，同樣由於同類所生的生命等也不遍行，所以有情非無始。 若說：先前不存在的眾生的生命也因前世相續斷絕而生。對此回答：諸生並非以怯弱等為自性，而是從自類的熟習而來。如同運動等是從熟習而來，怯弱等也是從懈怠的熟習而來。如是從睡眠的熟習使眼昏暗，醒來則不動，如同睡眠與清醒一樣，從顯現的習氣中，在最初出生時具有眼等。 若問：住於一身如何轉移到另一身？如同住於一物的功能通過咒語等力轉移到他物，如毒的功能通過咒力轉移到糖等物上。同樣，通過業力使住于身體的眼等投生到其他身體，因此眼等無始得以成立。

།སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གང་ལ་དྲོད་གཤེར་སོགས་སྐྱེ་བས། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །ས་སོགས་ཆ་སྟེ་འགའ་ཡང་མེད། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ས་བོན་བདག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་འམ། བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། ཐ་མ་ན་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་རས་ལ་གཏུམས་པའི་ཆུ་ཡང་ཞག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་པ་ན་དེར་སེམས་ཅན་ གནས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་ནི་སྲོག་ཆགས་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན། འབྱུང་བའི་སྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ།ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་སོགས་རིགས་ལས། །ལྟོས་མེད་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ན། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཀུན་འགྱུར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་སུ་རུང་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བག་ཆགས་སད་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ལ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ནི་དཔེར་ན་འབྱུང་བའི་ཚོགས་གཅིག་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་མངལ་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐས་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ གྱི་དབང་པོ་ལས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དབང་རྣམས་སོ་སོ་ལ་གནོད་ཀྱང་། །ཡིད་བློར་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་འཇིག་ན་ནི་དེ་དག་གི་།འཇིག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཕངས་པ་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་ སོགས་པ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若問：如同柔軟等特性，任何元素聚合的生命等不也是如此嗎？對此回答： "凡生暖濕等之處， 無一地等分非生， 是故一切皆種性。" 地等的任何部分或特徵都不存在不生有情之處。乃至從暖濕生者可見，"等"字包括從卵生等。如此，即使用布包裹的水稍住片刻，其中也會有生命存在，在大海中可見各種形態的眾生。因此，一切元素所生都具有生命，所以生命等是無分的。 若問：按照你的觀點，一切不也都具有生命嗎？地等一切處不都能生有情嗎？對此回答： "如是根等從類生， 無所依者若生時， 何故唯一成變異， 無差別故應皆變。" 從任何元素中，若不依賴同類，識都不會生起，而是從業為主導而生諸有情。因此，在何處習氣現行，有情即生於彼處。你不承認除元素外的業，所以主張眼等僅與元素相關。因此，若諸根等不依賴同類而生，則如同一個元素聚合成有情形態，一切元素也應如是。 難道不是通過羯羅藍等次第在胎中觀察到眼等成就的邊際嗎？在那裡也生起眼等諸識，如何說是從他世諸根而來？對此回答： "雖諸根各有損害， 意識卻無有損害， 若此滅壞時， 彼等滅亦應可見。" 由意識所引發的眼等能作自業，意識不依賴於諸根。是從他世的意本身而來，不依賴於元素聚合。

།སོ་སོ་པ་ནི་རེ་རེ་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་ཀྱང་དེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་ནི་གནོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་སྟེ་གྱུར་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་འཇིག་པས་ཏེ་ཉམས་པ་འམ་འགྱུར་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྱུར་པས་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་ རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་ན་འོ་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པར་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།དེ་ཕྱིར་བློ་གནས་པ་ཡི་རྟེན། །བློ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལས་དབང་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོའི་གནས་པའི་རྟེན་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ ཡིད་ཀྱི་བློ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་བློ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ལས་དེ་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ་དབང་པོའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་སྔོན་གྱི་བློ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སེམས་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བློ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་ལས་ནི་སེམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ནི་བློ་ལས་ཡིན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ང་ དང་བདག་གི་རྣམ་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་གྱི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་འཕེན་བྱེད་ཡོད་གྱུར་ན། །ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདས་པར་གྱུར་པའི་བློ་ ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པར་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདིའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའམ།ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འཕེན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

雖然各別的眼等諸根受損，但不會損害意識，不會改變。當該意識因憂愁等而滅時，可見眼等諸根也隨之損壞或改變。由於其改變導致果的改變，因此意識不依賴於諸根，反而是諸根依賴於意識。 若問：如果眼等依賴於意識，那麼意識豈不是無所依止？難道不是承許六識都有所依嗎？對此回答： "是故識住所依止， 依于某識為根因， 諸根即是從識生。" 諸根的安住所依是能引發的業，如此由善不善業所引發的意識在各自確定的時間中存在。諸根的因——能引發的業是識住的所依。此業即是業性，是諸根的所依，依託於前識。如是，心的業是由心本身所作，這表明業是意識的所依，而業也即是前意識。因此，無始的業與心相應。 所以諸根是從識而來，不是從根而來。雖然如此，我與我所的形態的意識能執取現在生，如何能執取未來生？對此回答： "若有能引業， 后亦當相似。" 若有如是具無明和貪愛的他世已逝的識，能引發此生的眼等，或者現在的意識能引發，同樣在臨終時也有能引發諸根等趣向他世的引業。

།དེ་ལྟ་བུས་ནི་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་ནི་མཐོང་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ ལྡན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་གང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་གསུང་རབ་ལས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཕན་འདོགས་ ཕྱིར།།ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་འདོགས་ཕྱིར་ཏེ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡིད་ ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཡིད་དོན་དམ་པར་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ལུས་དང་བྲལ་བའི་ རྩིག་པ་ལ་ཡིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ གྱུར་ན།ལུས་རིད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་དགའ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཚོན་པོར་གྱུར་ཞིང་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་མེད་བློ་མིན། །དེ་མེད་པར་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་མེད་ ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་མེད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བློ་འམ།ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དུས་ད་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་དང་ཡིད་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།

如此，經典所說的意識能趣向後世他方，而前說"若見彼"等，是指見到具有運動等自性的眼等是他世者。 若問：經典中不是說意識依託于身體嗎？這與前說如何不相違？對此回答： "由彼識作益， 故說意依身。" 彼識即是身識，從眼等而生。世尊說意依託于身是因為能作利益，但勝義中意並不依託于身體。因此，以我執為相的意識並不依託于諸根和身體而住。 若問：為何不承許我執和我所執的意在勝義中依託于身體？難道不是因為未見離開身體的墻壁等有意識嗎？這並非真實，因為不能僅以未見為果，而是應隨順有無。可見身體依託于意識，如此當意生憂愁等時，身體消瘦，意生歡喜時，身體豐滿長大。 或者： "如無根無識， 無彼亦無根， 如是互為因， 是故互為緣。" 如同無諸根則墻壁等不生識，同樣眼等若無意識相的識也不會生起。因此，如同與眼等相關的識或與身相關的識，同樣眼等也與識相關。如此則互為因，成為互為因緣。 若問：如此有何過失？由於彼等互為因，如同現在時，在生死之時身與意互為因，因此他世非無。

།མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་བརྗོད་ཀྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཐལ་ཆེས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བརྒྱུད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རང་གི་རིགས་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རིམ་པ་མིན་ལས་རིམ་ཅན་མིན། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པའང་མིན། །ལུས་ལ་རིམ་པས་བློར་འགྱུར་ན། །དེ་ཡང་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལུས་བསྟན་ན།ལུས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་འབྲེལ་པའི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལུས་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་གང་ གི་ཕྱིར་རིམ་མིན་ལས་ཏེ་རིམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ལས་རིམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་རྟག་པ་ལས་ཡིན་ན་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ འགྱུར་མོད་ཀྱི་ལུས་རྟག་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡན་གར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གྲོགས་བྱེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། ཕན་འདོགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྟག་པ་སྟེ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རྟག་པའི་ལུས་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་ནི་དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ནམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འཇོག་པས་ཡིན། དེ་ལ་རྟག་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ན། ཚོགས་པའི་དུས་བཞིན་སྔར་ཡང་དུས་སོ་སོར་འབྱུང བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་དེའི་ཚེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ལྷག་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ ཏེ་ལུས་སྔར་གྱི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ལུས་ནི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

若問：難道不是說損害與眼等相關者，而對與身相關者無損害，因為過於擴大之故？答：不是，因為此處論述的是意識自相續趣向他世的場合。 若說：這表明運動等言說是以熟習自類為先導。對此回答： "非次第生次第， 非殊勝亦非待， 身若次第生識， 彼亦顯現次第。" 若說明與意識相關的身體，也就說明了具根的身體，因為與意識相關的道理相同。如是又說：因身是常還是無常？若是無常，則從無次第的身不會生起有次第的識，因為識是次第生起。若從常身而生，則應恒時頓生果。 雖然如此，常身作為因是依賴助緣，而非獨立。若說助緣也次第生果，對此回答：對所作利益的對象，常法不可待，若如是則非殊勝，因為此中無差別。此中意趣是：常身的助緣是由作一義還是由殊勝安立？若常法的助緣是由作一義，則如和合時，先前也應各別生起。因此，彼時應得與之相關的果，如是由和合本身而生。若是由殊勝安立，則由非常性故彼時也非有。若變異則成無常。 若說身依賴前識而次第生識，如是則身也成剎那性。因此，與識俱有的前前身獲得與識俱生。

།དེ་ལྟ་ན་ནི། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི། སོ་ སོའི་སྐད་ཅིག་སྔར་མེད་དེའི།།རྒྱུར་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོ་སྔ་ན་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དེའི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཉིད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དུས་དབུ་མ་བཞིན་མཐོང་བ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་བསྐྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ལ་ཡོད་དེ། འདིས་ནི་ལུས་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཆི་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་གཞན་དང་ ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཐ་མའི་སེམས་བཞིན་ནོ། །འཆི་བའི་སེམས་ཀྱང་འཆི། །འཕོ་བའི་དུས་སུ་བདག་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཐ་མའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།འཆི་བའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོར་གྱུར་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འཆི་བའི་སེམས་སུ་འང་འགྱུར་ལ། སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད།འདིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཆི་བའི་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འགལ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་དེ་ཡང་ནི། །གང་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཆི་བའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ན། །མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི། །གྲུབ་མཐའ་དོན་དུ་རྟོགས་སམ་ ཅི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།

如是： "前前剎那性， 各別先無者， 成為彼之因， 是故因遍見。" 各別先前無有的剎那，即具識之身的前前身剎那成為具識之身的因。因此，如同中間時分，見到的即是因，具識之身的生起在生死中存在。這表明雖然身體是因，但也成立他世。 臨終心不與他心相續，如同最後心。臨終心也滅，難道遷移時不是以我等識嗎？如何成立他世？為此說道：最後心與他心相續有何相違？臨終心與成為他世者相續有何相違？如此既成為臨終心，又有與他心相續，此有何相違？這表明懷疑的不定性。 若說見到阿羅漢的臨終心與他心不相續相違，對此回答： "阿羅漢彼心， 何故許無續？" 以何量知阿羅漢最後心不與他心相續？這表明譬喻中所立不全。雖然如此，離貪的臨終心不與他心相續是以宗義而說，如說："心得解脫時，如燈涅槃去。"對此回答： "量未成義具， 宗義解為義？" 量未成就義具者，即具未成就義的宗義。

།དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། འདིའི་དོན་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཚད་མ་མ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ མཐའ་བསྟན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བརྗོད་པའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་མི་བྱ།འོན་ ཏེ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ སེམས་ཡོད་དོ།།མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐར་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཞི་པ། འདིར་རྒོལ་བའི་ལན་ནི། དེ་རྒྱུ་མ་ཚང་ཕྱིར་ཡིན་ན། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ཅིས་མི་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང བ་དེ་ཉིད་འདིར་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་འཆི་བའི་སེམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དེ།འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཅི་སྟེ་འགོད་པར་བྱེད། འོ་ན་རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆི་བའི་དུས་སུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུར་ལེན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་འདིར་ལྷག་པར་བཀོད་པས་ཅི་བྱ་སྟེ།འོན་ཀྱང་འཆི་བའི་སེམས་ཁོ་ན་འགོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་འགོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་ སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ལུས་ཉིད་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སམ། དབང་པོ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་སེམས་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ དམིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་བཅས་ལ་ཡིད་ཤེས་མིན། །དེ་བློ་བཞིན་འཛིན་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཉིད་མེད་ཕྱིར་གཞན་ལས་མིན། །རྒྱུ་དབྱེར་མེད་པས་ལྷན་ཅིག་གནས། །དབང་བཞིན་གཟུགས་ དང་རོ་བཞིན་ནོ།

如何瞭解？此義是：宗義是量還是非量？若是非量，如何執持宗義所說離貪心不與他心相續？同樣，為何不執持宗義所說我等心與他心相續？若彼非量，則如何知離貪心無相續？ 關於此，離貪心並非一切自性斷絕，而是有煩惱斷絕的清凈心。如燈涅槃的自性解脫是就外相而言，非勝義。 《量理論釋》卷四中說： 此中對方回答： "若因不具故， 此中何不說？" 雖然如此，因為無明和貪愛相的因不具足，故離貪心不與他心相續。若如是，為何不說我等臨終心的因不具足？為何安立"因為是臨終心"等不定因？ 若說因為臨終時身相的因不具足而取為因，此處增說此有何用？應當只說臨終心。若因不定故不說，則因不具足也因不成立而同爲似因。 因不具足等因非不成立，如此身具根或無根，如指甲等不生意識。因為見到心於心處思維了知相，對此回答： "具根非意識， 如彼識得取， 知生能異故， 非從一切生， 無心故非他， 因無別俱住， 如根色味等。"

།དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་མེད་པ་ཡིན། རེ་ཞིག་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དེ་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་ཕྱིར་ ཏེ།སྣང་བ་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པས། དབང་པོའི་ལུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མེ་ནི་དུ་བ་དང་ཐལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཚོགས་དེའི་དབྱེ་བས་ཡོད པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་མིག་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ་མིག་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོས་སྐྱེད་པ་ཡིན། དེའི་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་ནི་མིག་ གི་བློ་ཡིས་དོན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་ན། མིག་གི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་ན། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། མིག་གི་བྱེད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དབང་པོ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ ལྟོས་པ་མེད་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་གཅིག་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

關於"從義門而生"：意識的因是具根身還是無根身？首先，非具根身。如同彼識，意識本身得取，因為將得顯現。具根即具有根的執行，即根身。因此不生意識，如同眼根力所生而明顯顯現，如是從眼生的意識將明顯顯現，此為語義。 難道不見從一因以不同相生近果？如火生煙與灰時，由彼聚合差別而有。其中，色所益眼明顯各別顯現生識，而離色眼生意識。如是亦當觀耳。 此非真實，隨眼之識是從根生，根無意識作用，如何說根生意識？如彼識得取，此為語義。隨根作用者，說名眼識取義。若意識也從根生，則如眼識依根了知義。離根作用，如何說意識從根生？眼的作用於意不可得，故從根生者非意識。由此說明非各別從根生。 雖然如此，若說從眼等和合生意識，也非從一切生，因為從根等和合亦不生意識。為何？因為生識能力各異，即生識能力各別差異，因為見到眼等互不相待。若於地等和合生果處，離一因則果不生。

།མིག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན་ནི་རེ་རེ་དང་བྲལ་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་དབང་པོ་རེ་རེ་བ་དང་བྲལ་ཡང་།དབང་པོ་གཞན་ལས་ཤེས་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་གཟུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་མེད་པའི་ལུས་ལས་འབྱུང་བ་ དེའི་ཚེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།འོ་ན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་ གྱུར་ན།དེའི་ཤེས་པ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེའོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཏན་ ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་པོ་རེག་པ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་ན་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས། སྐྲ་དང་། སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།སེན་མོ་བཏབ་ན་ཡིད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བས། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ལུས་དང་། སེམས་དག་ལྷན་ཅིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་བཞིན་དང་། གཟུགས་དང་རོ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་མ་ ཡིན་ཡང་།རྒྱུ་ཐ་དད་མེད་པས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློར་གྱུར་པས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དེའི་འགྱུར་བ་དེ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་ལུས་གྱུར་པ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དེ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དོན་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ལུས་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་བརྟེན་པ་མེད་ན་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་ བཏབ་པའི་ལུས་གྱུར་པས་ཡིད་འགྱུར་བར་ཡང་དམིགས་སོ།

若從眼等和合生識，則離一者不生，故離一根時，從其他根見有識與意識。因此也不從和合生。"也"字攝取前因。 若說意識從無心身生，則因無心故不從他因生意識。此中"因無心"若指離根識，則正合所欲，如是離根識時，其識不生於發毛指甲等，而意識則生。若指離意識，則應成立發等無意識。因為離意識是因，故不成立宗義一分。 對此回答：如何思維者以觸等所緣時是識，如是意識于發、指甲等則不然。由彼相關性，無彼則意識亦無。因打指甲令意亂，若意識不依身，如何身心同時？ 對此回答：由業因無別定因故，身心同住，如根及色味。如諸根與色味雖非互依，但由因無別故暫時同住。 若意識變化依于眼等根的變化，則因痰等令身變時，意識亦變，故將依彼。因此說"從義門"，義即所取，從刀等擊打門，雖無身變所依亦變。此中意趣是：見到以劍等擊打令身變時意亦變。

།ཡིད་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྟེན་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྡར་མའི་ཡིད་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲག་ཙམ་ལ་ཡིད་བརྟེན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ལུས་གྱུར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ་ཕན་འདོགས་པས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ ཕན་འདོགས་བྱེད།།རྟག་ཏུ་དེ་ནི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །དེ་རྒྱུ་བདུན་པ་དང་ད་ལས། །སྐྱེ་བ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན་རྟག་ཏུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འབྲང་བའོ། །རྟག་ཏུ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པ་ན་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ལྡོག་ པར་བྱེད་དེ།གང་ཞིག་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་མེད་ན། གཞན་དུ་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་ནུས་པ་དེར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཉིད་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ།ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཡང་སྔར་གྱི་སེམས་ཙམ་འགྱུར་བ་ལས། རེས་འགའ་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན།ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཤེས་སམ། དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན། དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་ལུས་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅན་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ང་འམ་བདག་གི་རང་བཞིན་ལ་རང་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་གི་དེ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྔར་གྱི་ལུས་ཤེས་པ་ནས། དེ་ལས་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་དུ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་དམིགས་པ་དེ་རུ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་ན་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་ལུས་ནི་མཐོང་བ་ལས། གཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་ནོ།

難道不是僅由意變而立為所依？因為見到僅由見血等，自然膽怯者的意變，而非意依于外血。 複次，身變時識變，是因還是益？其中，非因性令身遮遣意識，因為非因故。即所說： "若有效能益， 恒時隨彼故， 彼因七與今， 說為能生者。" 若因能遮，則有效能益之果是遮因。云何有效能益？因為恒時隨彼故，即隨果故。隨即跟隨，恒時即常時。因有效能益時恒隨果故是因。彼遮則果亦遮。 若有時能益，彼無則他時能益彼處，非彼遮。如殊勝因果稻等因種不能遮，如是身無識果，即使無身變，亦見有時從前心變而變。是故身有性非益於意識。 如是，若身是意識之因，為生已知？還是未生時？非未生時，因為無識故。生已亦不知從因身生意識。緣我或自性而分別，不緣彼而取他識，因過失太大故。 若說從他人識先知身，從彼定知身有識，則於他人見身處見識時，豈不猶疑他識？如見睡眠果身而疑睡眠識。

།དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་རྟོགས་སོ། །ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་ཡང་། ལྕི་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་སཱ་ལུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྕི་བ་མེད་པར་སཱ་ལུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཡེར་བག་དང་ལྡན་པ། སྐྱེ་བ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡོད་པས་འདི་ཡོད་པ་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་བདུན་པར་བརྗོད་དེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་ཡོད་ཅིང་། འདི་སྐྱེས་པ་ལས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་ལྔ་པས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ལྔ་པ་བདུན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད་དེ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ལུས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུམ་སོགས་ལ་ནི་མེ་སོགས་བཞིན། །འགའ་ཞིག་ཚེ་ན་སེམས་རྒྱུན་ལ། །ཕན་འདོགས་བྱེད་ པའང་ཡིན་སླ་སྟེ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལུས་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེ་ཡིན་པས་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས། ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ཡོད་དང་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ལས་ འབྱུང་རྔུབ་དེ་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པ་སྟེ། རྟེན་ཡིན་ཡང་སེམས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་ལུས་ལ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མ་ ཚང་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དེ་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་མེད་ན་མེད་པ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

因此他人也不了知識是身之果。糞生稻，也非由糞有效能益而隨稻，若爾，豈非無糞亦有稻事？ 此非真實，如從糞生稻，非從彼自生稻。意識具散亂，於此生後生不定。"此有故彼有，此生故彼生"豈非因果相？ 云何無違相？答：恒時能益說為七，"此有故彼有，此生故彼生"以五說恒行。故五七相無違，因義一故。 若說由益意識故身為能遮，對此說： "如火于瓶等， 有時於心續， 雖能作饒益， 僅此非能遮。" 雖身能益於識，然僅由身等，即僅由能益，識不遮。如火能益瓶等，安立赤等德，然非能遮。 對此應說： "若心住于身， 應成無遮故， 彼有有根變， 出入非從彼。" 若識因是身，則住身即依身亦不應心遮。出入豈非心因？故死身缺出入，識遮故。 對此回答：出入從彼心，故無彼心則無入等。何以故？因彼有故有，即有心則有出入，無心則無，故出入定與心相關。

།དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་སེམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར པར་དམིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་རྒྱུ་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ལ་རག་ལས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བས་ སེམས་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཇོ་བོས་ཁོལ་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོལ་པོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཇོ་བོས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་མ་གཏོགས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་ འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ།།གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། འཇུག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུར་པ་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་དབུགས་གཞན་པ་ལ་གོམས་པས་རྨི་ལམ་དུ་གཞན་པར་རྒྱུ་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ལ་གོམས་པས་དབུགས་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུགས་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་དེའི། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་གང་ལས་ འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་སྤྲོ་བ་དང་། འདྲེན་པ་དག་དེའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་པར་འབྱིན་པ་དང་། འདྲེན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྲོ་བ་དང་། འདྲེན་པའི་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དག་རྩོལ་བ་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ལ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ལ་འདྲེན་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རླུང་རྟེན་པ་རྒྱུ ཡིན་ནམ།མ་ཡིན་པར་བརྟག་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རླུང་རྟེན་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡང་རླུང་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས། འབྱུང་འཇུག་ནི་རླུང་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ སྟེ།དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因為成為所控，若出入非心所生，則不成所控，而見出入為心所控。若出入從他因生，則不依心，因心事不能控制與他因相關者。 若說出入從他因生故不定於心，如主人與僕人，此非真實。因僕人生從他因故非主人所生，而出入離心不生故與心相關。 若思：睡眠時亦有出入，彼無心故，云何與心相關？此非如是。一切劇烈呼吸等變化隨前識習氣差別而行。如是習慣於短息者夢中行短，習慣於長息者息變長。 對此說："彼出息入息，無勤從何生？"若命與勤為心果，則出入息及放引無其勤，然未見無勤而有出引。 若說放引之出入息依勤非自性，因從他因生。故出入等自性非屬心，而心有引放。觀察風依是因否？若非因則識不應滅，因有身故。若風依是識因，則死身亦有風依自性，出入是風依果，故與彼相關之心不應遮。

།དེའི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ལས། །ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལས་སེམས་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ ཟ་བར་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའམ།འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཉམས་པ་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་བཀག་ནས་སྔ་མའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཡིན་ན།འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཐལ་བར་མཚུངས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་དགག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའམ། རླུང་རྟེན་པ་ལ་འབྲེལ་པའི་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་ནི་འགག་པ་མེད་པར་འདས་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལུས་ཡོད་ན་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་སེམས་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་སེམས་འགག་པ་མེད པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྔོན་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མཚུངས་མ་ཡིན། །གནས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །རྒྱུ་གཞན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། སེམས་ནི་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྡུད་པའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ཀྱང་གཉིད་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་། གང་ལ་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ནི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཡིས་བྱས་པས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཚོ་བའི་དུས་སུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པས་ཉམས་པས་ལུས་རྒྱུ་མིན། །སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི ཉེས་པས་ཉམས་པར་ནི་གྱུར་པའི་ལུས་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བསླད་པའི་སྡོང་བུ་ནི་མར་མེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"從彼殊勝減， 成為殊勝減。" 從殊勝與減，心亦得增減，因為是出入之果，必定減或增，即果損或生，否則云何成因？ 由此遮遣出入與心相關，而說與前識相關。今為顯示若出入等果是心則不應滅，故說"彼等雖同過"，即彼等出入同成無遮過。依身或與風依相關之出入，已說無滅而剛過。 雖與身相關，有身亦非滅，如是心因是心還是出入等，應成心無滅，因如前有故，豈非？ 對此說： "雖心為因不同， 住處能引發， 許為他因故。" 過失不同，於何？雖心是心因。何故？因由住處即攝少時。從能引發因或無明等他於心亦許。 此意趣是：如夢雖隨眠，然眠有種種顯現。如是雖同是眠，有處見夢是習氣醒因，彼等夢識種種故見種種。如是，雖識由心生，由業習氣分故，諸有情壽量各異。 "過失損故身非因， 如木等"等， 謂痰膽等過失所損之身非因，如水等所污之木不能生燈。

།དེས་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤི་བའི་ཉེས་པས་ཉམས་གྱུར་ཚེ། །སླར་ཡང་ སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་རིམས་དང་དུག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མཉམ་པས་འགག་པར་འགྱུར་ན། སླར་ཡང་དུས་ཕྱིས་ལུས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སླར་འཚོ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་ཉེས་པའི་ ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཚེ་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དཔེར་ན་ལིང་ཏོག་གིས་ཉམས་པའི་མིག་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་མི་བྱེད་ཀྱི། ལིང་ཏོག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ བུའོ།།འདིར་བརྩད་པ། གལ་ཏེ་མེ་ནི་ལྡོག་ན་ཡང་། །ཤིང་གི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེ་ལོག་པར་གྱུར་ཀྱང་མེ་ཡིས་བྱས་པའི་ཤིང་འགྱུར་བ་ཐལ་བ་ནི། སླར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པས་ཤིང་གི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སེམས་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རིམས་ལ་སོགས་པ་ལོག་ཀྱང་སེམས་དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་གསོ་སྦྱོར་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ ཉེས་པ་ཉམས་ནའང་།ཤིང་འགྱུར་བ་བཞིན་དེའི་ཚེ་མེ་ཡིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྒྱུར་བས་ཤིང་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསོ་བས་སྐྱོན་སེལ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་གསོ་བ་ལས་སྐྱོན་ཉམས་ པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འཆི་བའི་འགྱུར་བ་ལས་སྔ་རུ་ཉེས་པར་ཅུང་ཟད་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ཉེས་པས་གཞག་པའི་འཆི་བ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སླར་ཡང་མི་འབྱུང་ཕྱིར་ ལ་ལ།།ཁ་ཅིག་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཕྱིར་དཔེར། །ཤིང་དང་གསེར་ལ་མེ་ལྟ་བུའོ། །དང་པོ་ཆུང་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །ཕྱིར་ལྡོག་རུང་བའི་འགྱུར་བ་གང་། །དེ་ནི་སླར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། །གསེར་གྱི་སྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

豈非已遮"應成無遮"之說？對此說： "死過所損時， 復當成生故。" 死身若由熱病毒等過失同滅，則后時身無缺故，應成復活。如何風等過失所損之身不生識？若死身離過，何故不生識？如眼被翳障損時不作色緣，離翳障時則眼能見。 對此詰問： "若火雖遮除， 如木變不遮。" 木變之因火雖遮，火所作木變灰不復遮，無復許為木事，如是死身雖遮心變之因熱病等，彼心無遮。 "非，有醫治故。"此非理，因有醫治方便故。此說明：若風等過失損，如木變，爾時火少許變木不遮，如是熱病等過所作極微亦不應遮，則醫治不應除過，然見由醫治過失損。 死變前微過即過所立死不能遮。故若說由風等過失變有遮無遮？ "復不生故一， 有能生變異， 有能遮故如， 木與金上火。 初雖小不遮， 復能返變者， 彼即是復生， 如金剛性故。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཅན་ལ་ལ་ལ་སླར་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཡིས་འགྱུར་བ་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་མེ་ཡིས་སླར་མི་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བཟློག་ནས་སླར་འབྱུང་བ་ཡིས་འགྱུར་བ་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་ཉིད་ཀྱིས་གསེར་ ལ་སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་སྐྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་གསེར་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་ལ། དང་པོ་སྟེ་ཤིང་ཆུང་བ་སྟེ་བག་ཙམ་ཅིག་ཚིག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་མིན་ཏེ། སླར་རྣལ་མོར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མེས་ཤིང་ཆུང་ངུ་ཅིག་བསྲེགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། གསེར་ ཅུང་ཟད་བཞུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྐྱར་ཏེ།གསེར་དུ་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་ད་ནི་སླར་འབྱུང་ཞིང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ལྡོག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སླར་ལྡོག་པ་སྟེ།སླར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སེམས་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི་གཉིད་མེད་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་མི་འགག་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ཤི་བའི་རོ་ལ་རིག་པ་མེད་པར་གསལ་བར་ཡང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། རོ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་ པ་སད་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རོ་ཡང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ནི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ སེམས་ལས་ནུས་པ་གཞན་ཡིན་ན་ནི།འོ་ན་ལུས་ཉིད་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིད་ལོག་དུས་སུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ལུས་ནུས་པར་གནས་པས་རོའི་དུས་སུ་ཡང་སེམས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ནུས་པའི་ལུས་ཞིག་ནས་གཞན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན་ ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ཅི་ཡིན།ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་ན་ཡང་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སད་པའི་ཚེ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་ལུས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

此義是：某些有法由不復生而生某些變異，如火于木作不復生變異；某些有法由返轉復生而生某些變異，如火于金生復生變異。如是金融后覆成堅，初即木雖少許燒亦不返，不復正常，如是火燒少許木亦不復生，而金少許融相則覆成金，故某變異今復生而返前性，如金堅性。 是故熱病等過失所作小變可返故，死相大變亦返，即復變。如是睡眠所作心滅相變，無眠則返。若睡眠位不滅識，則如是違背無所經驗自性為識。若睡眠識無經驗，則與死屍無覺明亦相同，尸與睡眠二者全無差別。 是故如睡眠能醒，尸亦由醫治方便而活。若睡眠雖無經驗，由功能自性有，則此功能是何？若是心，則爾時有心，云何無經驗？若功能異於心，則身即是功能，因睡時無他故。如是則身住功能，死時亦心不應遮。 是故爾時功能身壞而生無他功能者，此無功能是何？若謂離識性，則睡眠亦離識故，醒時不應生經驗。若謂睡時有出入，故睡時身有生識功能，則為生識故應成醒。

།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། འཇུག་པའི་གྲོགས་ལས་གཉིད་སད་པར་བྱེད་པ་ལས་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡིན། སེམས་མེད་པའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པའི་རོ་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབུགས་མེད་པས་ ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྐྱེ་ན་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ན།དབུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དབུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ ལས་སྐྱེ་བར་མཚུངས་ཀྱང་།གཉིད་ལོག་པ་སད་པའི་ཚེ་སྔར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་མྱོང་བར་སྣང་སྟེ། དེས་ན་ལུས་སམ། འབྱུང་འཇུག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གོམས་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ལུས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། སད་པའི་ཚེ་གོམས་པ་ ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་མེད་དེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་ལ་སོགས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་བརྩངས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཁོ་ནས་སད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་བརྩངས་པར་ཡང་རང་ཉིད་སད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པའི་ཚེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པས་དང་པོ་དངོས་པོའི་བློ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ད་ལྟར་བ་མཐོང་བ་དང་། སྔར་གྱི་ཤེས་པ་དག་ལ། ཇི་ལྟར་གྲོགས་བྱེད་པ་འཐད་ཅེ་ན། འདི་ ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ།སད་པར་གྱུར་ན་གང་དམིགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པས་དུས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇུངས་པས་ཕངས་ནས་གཉིད་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་སད་པའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེ་བས་ནང་གི་རེག་བྱ་མྱོང་བ་ནི་སད་པའོ། །གང་སྔར་གོམས་པའི་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ དང་མཐུན་པར་སད་པའི་ཚེ།ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་གོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲེད་པར་གྱུར་པའི་ཡིད་འབྲོས་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མྱོང་བ་ན་སད་པའི་དུས་སུ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གདུག་པའི་ཡིད་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་མཐུན་པའི་རལ་གྲི་འདོན་པ་ ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་སད་པ་ན་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་སེམས་ནི་ལུས་དང་འབྱུང་འཇུག་གི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔར་གོམས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྱུར་བས་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་རྣམས་སླར་མི་ འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚེ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若說由出入助緣令醒而生心，則何為睡眠？若說無心，則無識之尸亦應有心。若說因無氣息，僅由身不生，則昏迷等變時，因無氣息等故應無心。故氣息等非識因，已說出入非心因。 複次，雖同從身生，睡眠醒時如前習顯現經驗，故身或出入非因。若有前習助緣則從身生識，豈非？此不實，因醒時無習性故，無身助緣，因空無俱作故。有無不俱故，前識即醒因，非身。 若問時分等是醒因耶？非必由催促等醒，因見不催亦自醒故。醒時見事相關故，初不生事解耶？於此現見及前識，如何合理助緣？ 於此亦無定，若醒則緣何境，由彼相關近時了知。如是因飢餓而睡者，醒時亦如是生，故內觸經驗即醒。隨前習緣相應，醒時身樂習成，如是驚懼心逃相因經驗，醒時亦受苦，如是極惡心者害他相應拔劍等樂醒時生。 是故心非身與出入為因，然是前習識為因。若身為因則應無遮。若說過失變故非因，則過失若作不復生變，彼所作小變瘦等及昏迷等斷識時應無遮。

།རིད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་དེ་གསོ་བར་རུང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཆི་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཡང་གསོ་བར་རུང་སྟེ།གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསེར་སྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་འགྱུར་བའི་རྒྱུས་འཇུ་ཞིང་སླར་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བས་འགྱུར་བ་གསོ་བར་རུང་བ་དང་། གསོ་བར་མི་རུང་བའི་ནད་ཀྱིས་སླར་མི་འབྱུང་བར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་སྐྱོན་ མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཅུང་ཟད་གསོར་མི་རུང་བརྗོད་པ། །འཚོ་བྱེད་རྙེད་དཀའ་ཉིད་ཕྱིར་རམ། །ཚེ་ཟད་ཕྱིར་རོ་ཉེས་པ་ནི། །གཅིག་ཏུ་གསོར་མི་རུང་བ་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པར་ནུས་པའི་སྨན་ནམ་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ པ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕྲད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཚེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་གསོ་བར་མི་རུང་བར་བརྗོད་དོ། །ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཟད་པས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ནད་ལ་སོགས་པ་གསོ་བར་མི་རུང་བར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཟད་ པ་ཉིད་ལས་ཟད་དོ།།ལས་དང་བྲལ་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གསོར་མི་རུང་བ་མེད་དེ། སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོའི་ལུས་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱིས་པའི་འགྱུར་ བ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ལུས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རོའི་ལུས་དེ་ཉིད་དུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རམ། གཞན་དུ་ཡང་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉམས་པར་གྱུར་པས་སླར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་སམ་འབྱུང་འཇུག་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཡིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། སད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན། རོ་ཡི་དུག སོགས་འདུས་པ་ལས།།དེ་ཡི་སོ་རྗེས་བཅད་པས་ཀྱང་། །འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ནས་སུ། །དེ་ཅི་སླར་འཚོ་མི་འགྱུར་རམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རོའི་དུག་ལ་སོགས་པ་སོས་བཟུང་བའི་གནས་སུ་འདུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་གསོན་པ་དེ་སྲིད་དུ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་དུག་ འཇུག་ལ།སྲོག་བཏང་ནས་སོ་རྗེས་སུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་བཏོད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་བཅད་ན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་མི་འཆི་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེའི་སོ་རྗེས་བཅད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཏེ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཨ་གད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ།

瘦等所作變若可醫治，則彼所作死相變亦可醫治，如金堅性。因金雖堅，由變因融而覆成堅。醫治方便能治可治變，不可治病令不復生變，豈非無過？ "略說不可治， 因醫難得故， 或因壽盡故， 過失非定不可治。" 風等過失所作變可返之藥或醫生難得不能遇故，或因壽盡故，略說不可治。壽即業有相，由彼盡故，亦說略病等不可治。或由善不善業力盡即壽盡。 離業則風等過失非定不可治，因作復生變故。屍身風等所作變豈非無返？如昏迷等所作變返，他時不生，因無身故。昏迷等有身故，無變則生識，屍身彼即燒故，或由具他變異故，損壞不復活。 對此說：已說身或出入非識因，識因是心，如睡眠與醒，取他生當說。 或： "尸毒等聚故， 由斷彼牙跡， 離變因之後， 豈不復活耶？" 生物尸毒等聚于牙所執處，如是乃至活時，遍滿全身毒入，捨命后隨牙跡來。截斷身份傷處，見生物不死故，由斷彼牙跡因，復由阿揭陀等方便。

།འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དུག་དང་བྲལ་ ནས་ཅིའི་ཕྱིར་སླར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས། །ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མེས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རིམས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ལུས་ནི། འཆི་ བའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརླག་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་ན། ཉེར་ལེན་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །ཉེར་ལེན་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་དག་།བྱེད་པར་མི་ནུས་དཔེར་འཇི་བ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཇི་བ་མ་གྱུར་པར་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མང་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་གང་ཞིག་གང་ལ་ལར་ཁོ་ནའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ལུས་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་འཇིག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་སེམས་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མྱུ་གུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་ཡང་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ ཡིན་གྱི།ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པས་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མྱུ་གུའི་གནས་ སྐབས་ཆུའི་རྒྱུན་ཅན་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་རླུང་ལ་སོགས་པས་ལུས་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

離變因毒后，何故不復活？是故"若身住則心，應成無返故"此理成立。雖如是，如火所變種子非芽因，如是此中熱病等所變身，死時非識因。 對此說：過失作復生變故，非極斷。稻等芽生功能于種子等全體壞故，無芽等。 "無取因變異， 所取諸變異， 不能作如泥， 無變瓶等故。" 取無變異則不能令所取識變異，因未見泥未變而瓶等變故。從因所成果變，此是取法。諸因近成中，某于某唯取因，身雖是因，然非由身變而識變。因見無身變而由壞滅憂等心變故。 水變亦令芽變，豈非彼取？非也，因相續因是取故。種子亦是相續因，水等則令特殊位故。功能等是共因故非相續因。水等非返稻相續，因無彼亦稻相續不返故。若芽位水相續者，無彼則定返。是故身非取，故雖風等變身，心不返。

།འོ་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། དངོས་ གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི།དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྱུར་བ། །དེ་དེའི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་རིགས། །བ་ལང་བ་མེན་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྟེ་ལུས་མ་གྱུར་པས་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་དེ་ནི། ལུས་ དེའི་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བ་ལང་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་བ་མེན་འགྱུར་བས་དེ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བ་ལང་དང་། བ་མེན་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མེད་པས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚུངས་ ཏེ།གཞན་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པས་གཞན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་དང་ལུས་དག་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་བསྐྱེད་པ་ནི། །གྲོགས་བྱེད་ཕྱིར་ན་ལྷན་ཅིག་གནས། །མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་བཞིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་རྒྱུ་སྟེ་ལུས་ དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ལས།ལུས་དང་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་མེ་དང་ཟངས་མའི་ ཞུ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ།དཔེར་ན་མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་བ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ན་ཡོད་པ་གྲོགས་བྱེད་པ་མེ་ཡོད་པ་ལས་ཟངས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་ནམ། ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ལུས་དང་སེམས་སྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ལུས་ཞིག་ན་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རི་མོ་རྩིག་པ་ ཞིག་པ་ན་འཇིག་ཅིང་།རྩིག་པ་གཞན་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་རས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རྟེན་གཞན་ལས་འོངས་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་བྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་སད་པའི་གནས་སྐབས་དང་།དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རི་མོ་བཞིན་རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཉིད་ནི་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問身心如何定非取與所取？ "若無某事變， 而某事變異， 彼非彼取因， 如牛與野牛。" 某事即身未變而變異之事，由憂等識變者，非彼身之所取，如無牛變而野牛變，彼非彼取因。牛與野牛無取與所取，故非返與能返，身心何相同？豈非由他有過故他不成過德耶？ "心身亦如是， 彼因生果故， 助緣故俱住， 如火銅融性。" 彼因即身識因前時生，由身識果生，令身位漸勝相。助緣即俱利益故，俱住如火銅融性，如火銅融性俱有助緣，由有火生銅融性故。如是心是身助緣，身亦是心助緣，漸生身心故，身心俱住。 雖如是，若身非心取，然為依，故身壞則識返，不移他身，如依墻畫，墻壞則壞，不往他墻。此不實，因不知畫等住布等為從他依來，然心從夢末身及驚等身隨行，醒位及初生時，了知隨行他生身行，故非如畫定依，定依則身壞應壞故。

།གཞན་ ཡང་ལུས་སམ་གཞན་ལ་ཡང་རྟེན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་གྱུར་གྱི་རྟེན་ཞིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མ་ གྱུར་མོད།ལུས་དང་སེམས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྟེན་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཡོད་པ་ཡིན་ན་འདི་རྟེན་མེད། །གནས་པ་པོ་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྟེན་མེད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་མེད་ན་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་ཡང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར། ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ཀྱང་གནས་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མི་འཐད་དེ། གནས་པ་འདི་གནས་པ་པོ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་གནས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དངོས་ པོ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཆོས་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་གཞི་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་གནས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་པ་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ན། གང་གིས་འདི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་གནས་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གཞན་པ་རྟགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

複次，由身或他亦無依故，身壞時如何壞？畫等非異於墻，故由自性壞，非由依壞。若謂無異故非依所依事，身心如何非依所依？ "有無無依故， 依非住因性， 若有此無依， 不異住者故。 雖異彼之因， 于彼事何為？" 無者無依，如空花無依故。然許從因生，無者無故，無因則非依。有者亦不待他故，身非依。有亦為住因故非依耶？此不應理，因住與住者無異故。若由身等識住，則彼所作，已說識非從身生。 有事成亦有少分未成耶？因此故是依，全體生說為因。于某生法者是基，非異於事依，墮亦有事自性故。若住無異，則自性住應常有，是故住異。此非彼依，故於識事何所作，由何此是依？ 當說：如是住與事無一性，因應生事故。亦非從彼生，因生事住故。別依成無義故。

།གལ་ཏེ་ཡང་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ལུས་གནས་པ་ན་སེམས་ཀྱང་གནས་པས། འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། དེ་འཇིག་རྒྱུ་ལས་འདོད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་སྟེ། །གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ པོ་ལྔ་པ།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དེ། འགལ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་རྟག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་ཐ་དད་ན་ཡང་འཇིག་ པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པས་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུས་འཇིག་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཅུང་ ཟད་ཀྱང་གནས་པའི་རྒྱུས་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པར་དུ་དེ་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་པ་པོ་མ་འོངས་པ་སྟེ། མ་བྱུང་བའི་བར་ཏེ་སྔར་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ལུས་དེ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་སྨྲས་པ། འཇིག་པ་ནི། དངོས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་གནོད་མེད་འདི། །གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ ཅི་བྱར་ཡོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་སྟེ། འགལ་བ་མེད་པ་འདི་ ལ་ཡོད་པས།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱེད། འོན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་འཇིག་པ་དེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་འཇིག་པ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འཇིག་པ་འགེགས་པས་འཇིག་པ་ འདི་ལས་གཞན་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་འཇིག་པ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་མི་གནས་པ་ཡིན། ཆུ་ལ་གཞི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་རྟག་པ་རྒྱུས་ཀྱང་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟེན་ཡིན་ནོ།

若謂身是心依，因是住因，則身住時心亦住，應成無壞。若許從壞因壞，彼亦同過，住因復何為？ 如是雖然，許心壞從壞因，因有違緣故。于彼亦應成常同，因壞無異於事故。若壞異者，壞因復何為？故壞因無所作。是故不壞故自住，住因何所為？若乃至壞因不生壞，爾時由自住故，住因何所為？住因全無所作。 若謂未來壞因未至時，彼住于彼者，謂壞者未來即未生間，先心住從彼身。 "壞是事法性， 成無違此中， 住因有何為？" 若爾則壞因應成無義，故從自因性是壞自性，壞成事法性，因事體性是壞故。此中無違，由此有無違，因事體性任何不能令異故，住因何所作？若無住因則壞，有住因則遮壞耶？若爾則遮壞於此壞外別有作性。故於壞全無所作則定無壞，如何心不住？豈不見水有基？于彼常因亦無違，是故是依。

།དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པ་དོན་ མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ས་ཕྱོགས་ན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ཡང་རྟེན་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་འང་མཚུངས། དངོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་།དངོས་རྒྱུན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར།།རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་དེ་རྟེན་ཡིན། །དེ་ལྟར་མིན་ན་རིག་པ་མིན། །འབོ་བ་ཡིས་ནི་གེགས་བྱེད་ཕྱིར། །ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འགྱུར་གྱི། །འགྲོ་བ་མེད་ཅན་ཡོན་ཏན་སྤྱི། །ལས་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱིས་ཅི་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཡང་ཆུའི་གཞི་སའི་སྟེང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ དག་གི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བརྩད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ཕྱོགས་ནི་ཆུ་མི་འབོ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་རྟེན་ཡིན་གྱི། འབོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་རྟེན་མ་ ཡིན་ལ།རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེའི་འབོ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབོ་བ་དང་། མི་འབོ་བ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ནི་འབོ་བ་ལ་ཕྱིས་ནས་མི་འབོ་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་འབོ་བ་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གཡོ་བ་དང་། མི་ གཡོ་བ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབོ་བ་དང་མི་འབོ་བ་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མི་གཅིག་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱེད་དེ། དུས་གསུམ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པས་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། དུས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རིམ་པའི་དོན་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པའི་དུས་དག་མ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཀྱང་གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ལ་བཟུང་བའི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ འཇོག་ན་འཛིན་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འཛིན་པ་དུས་མ་ཡིན་ན། གཟུང་བ་ཡང་རིམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཆུ་མི་འབོ་བ་ད་ལྟར་འཛིན་ཅིང་། འབོ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་འབོ་བ་དང་། མི་འབོ་བའི་ གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཆུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་དོན་ནི། །ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

故說有無分別無義，如水等基。若謂如見水等基於地處，如是識亦依身。 為此說： "此中亦同等， 諸事剎那壞， 事續如是生， 由續故彼依， 若非則非知。 由流故為障， 水等成為依， 無行德共相， 諸業依何為？" 此亦如水基於地等有無之依非是之諍同等。豈非見為水基之地基等后，故不應諍？此非實，地處為水不流依故是依，若是流者彼非依，依者彼非流，故流與不流互相舍而住。 先有流后無流，豈非無違？若爾則彼流者非依，因現量不了知動與不動一性故。流與不流非同時所緣。若非同時，如何能住？由三時住所取，非一時取多時相屬。 若謂次第了知，當思次第義，如是次第名言是有無，彼亦非異時耶？有無亦是所取或能取？其中若立所取有無，則能取不成一性。若非能取時，所取亦成次第故，具能取位非一性，是故現取水不流，流是未來分別境，故流與不流位中有之水非現量所見一性。此義即"由有無無依故"，謂不見依所依事。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ ཀྱི་ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་ནི།དངོས་པོའི་རྒྱུན་ཏེ། ངོ་བོའི་རྒྱུན་དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ས་ཕྱོགས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ན་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་རྟེན་ཉིད་དུ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྲོ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དུ་འགྱུར་གྱི། འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཡོན་ཏན་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཡིན།རྫས་འབོ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཡོན་ཏན་ནམ། ལས་སམ། སྤྱིར་གྱུར་པའི་རྟེན་ལུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །སེམས་ལ་འགྲོ་བ་ མེད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལོག་ན་ལྡོག་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་རང་གི་རྟེན་ཞིག་ན་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་། །འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་དང་ནི། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཉིད། ། རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པར་རྟེན་དང་། བརྟེན་པ་རྟག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་རྟེན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་གསལ བ་དང་།འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདུ་བ་ཡིན་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། འགྲོ་ བ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་གཞག་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་རྟེན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གནས་པ་ཉིད་ བཀག་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རིག་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་གྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ལུས་མེད་ཀྱང་ལུས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問如何不見而分別依所依事？雖如是，今顛倒分別則成無。複次，許諸事剎那剎那壞，事續即體續，如是思維，由水生於近取相似境故，地處是因故為依。若非如是，不許生則不應為依。或若許非因亦是依者，則由障礙流動法水等之行故，地處等成依，無行諸德如何為依？由障礙實物流動故成依。德等無作用故無流動。是故心是德或業或共相，身非依，此為定論。 雖心無行，然由是德故，豈非依于定別之身？彼滅則滅，如色于自依壞時壞耶？ 此中說： "由此和合性， 和合之因及， 類等諸安立， 無依故明顯。" 此說無行依所依不應理，無德則無依。由遮依所依事，和合亦明顯，和合因亦明顯。如是若是和合則非依所依事，因同時有故。若非和合則無和合因。類等者，等字攝虛空、行、一性等。安立即依于實，除果性外所說為依者亦明顯。雖類等是能依，然遮實等定住，如是依于顯現之類非依于顯現差別定性，因隨行余顯現故。如是依身之心，雖無身亦隨行余身故。

།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གང་ལ་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་ན་ནི། །དེ་ཡི་གནས་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་། །གནས་པའི་ རྒྱུ་རྣམས་ནུས་མེད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་རྫས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དེའི་གནས་པའི་རྒྱུ་རྟེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་གིས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་རྟེན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་རྟེན་དང་བཅས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ལ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟེན་བཅས་ཐམས་ཅད་གནས་ལྡན་པས། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཀུན་རྟེན་བཅས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཅུང་ཟད་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཐམས་ ཅད་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟེ།རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། འདུ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེས་ན་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུ་རྟག་པ་ལ་གནས་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྟེན་ཞིག་པ་ཉིད་ན་འཇིག་པར་རིགས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགེགས་པ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།ཡིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། །གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།མིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གནས་པའི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，後世非不成。是故除所生能生外，于任何處無依所依事。如是： "若事從他壞， 彼住因何為？ 若無他亦壞， 住因皆無能。" 若由錘等他物壞事，爾時彼果實之德等，彼住因依何所為？若實等無違緣亦壞者，則從自因生壞故，實等住因生實等無有功能。此等說明無行德等無依。彼若有事及依，則于任何不應壞，為顯此故： "具依一切有住故， 有生皆是具依者， 是故一切諸事物， 永時不應成壞滅。" 凡諸少許有住之事物，彼一切具依，因與依同行故。一切生亦具依，因是有生故。如是有自因及和合即是生，故凡少許生者，一切依于自因。是故微塵等常因住故，如何彼所依一切果成壞？如是依壞時應壞，否則不應為依故。 遮一切依所依事攝頌： "若自壞性為自性， 彼住能作他為何？ 若自壞性非自性， 彼住能作他為何？" 若事物以自體性是壞性自性者，彼住能作即住因他者何有？謂無也。

།འོན་ཏེ་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་གཞན་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྒྲོན་མ་དང་། འོད་དག་གཞི དང་།གཞི་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འོད་འབོ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ཡང་གང་གིས་དེའི་རྟེན་སྒྲོན་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲོན་མ་ལ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལོག་ན་འོད་ལྡོག་གི་སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་འབོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་ པ་ཡང་ལུས་ལོག་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་འདོད་ཀྱི།འདི་ན་སྒྲོན་ལ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ཡང་། །བློ་ཡིས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕུལ་བྱུང་ཞིང་། །འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་སྒྲོན་མ་འོད་ལ་སོགས། ། རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ལ་ཕན་པ་མི་འདོགས་པས། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ནི་སྒྲོན་མའི་འོད་ནི་དེ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། འདིར་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་སྟེ ལྷག་པ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་ཡང་།བློའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་དང་། ཡིད་གཞུངས་པའི་ལ་སོགས་པས་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པར་འགྱུར་བས་ཏེ། གང་ཡང་ལུས་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་བློ་སྦྱངས་པས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ན།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ཡིད་བརྟེན་པར་རིགས་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་མིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྦྱངས་པ་མེད་ཀྱང་འདི་སྟེ། སྔོན་དུ་བློ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མའི་འོད་འགྱུར་བར་བྱེད་ཀྱི་དེའི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་མ་མ་བསླད་པར་ཡང་། འོད་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ཉིད་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་སྒྲོན་མ་གྱུར པས།རིང་དུ་འཕྲོ་བའི་འོད་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ།

若非自體是壞性自性者，由自住故，事物何須他住因？雖如是，燈與光非基與有基，然是依所依事，雖光非流動處，由彼成燈依故。然于燈是依事，彼滅則光滅，不流於余燈。如是依身之識，亦許身滅則彼亦滅，此中非如燈遷移。 於此說： "無身增減時， 由慧作差別， 智慧等增上， 及成為減退。 此于燈光等， 諸依非所有， 不益於心故， 不從彼差別。" 此義謂燈光由彼變故變，故是依所依事。此中無身德增減即增上減退時，由慧業差別，即由具造作差別力，智慧及正念等增減。若無身造作差別，由修慧令智慧等增上時，爾時如何應理心依身？為顯彼非有故，雖無修身，此即先修慧差別隨行性之心如是，于燈等法者非有。如是蛇于燈光令變，非彼依，豈非不損燈亦由蛇等令光變耶？非也，是燈自變，由作不明相故，是故由燈變令遠照光變。

།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་ན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའམ་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ན། བཅུད་ ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་ལུས་དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་བཅོས་པའི་ལུས་ལས་སེམས་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་བཅུད་ཀྱིས་ ལེན་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པས་ཡིད་མི་འཁྲུགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྔར་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་སད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་ན། ཆོས་བཤད་པ་འཁྲུག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཞི་བ་ན། སྔར་གོམས་པའི་བཤད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་ན། སྔར་མེད་པའི་སེམས་གཡེར་བག་ཅན་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་པར་གནས་པ་འདི་ནི་ངེས་པ་སྟེ། བཅུད ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞིང་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲིས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་།ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་སྣང་། དེ་བས་ན་སྔར་གོམས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་བག་ ཆགས་སད་པར་བྱེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྒྱས་ན། གསལ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བློ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ལུས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས། །འཕེལ་ཞིང་རེས་འགའ་བདེ་སྡུག་ལས། །སྐྱེ་སྟེ་དེ་དག་ཁམས་སྙོམས་པ། །ལ་སོགས་ནང་དོན་ཉེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལས། ལུས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་འཕེལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནའོ། །གང་ཞིག་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་བཟློག་ནས་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་བདག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ།བདེ་བ་མྱོང་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

若由服食等令身成殊勝，則智慧等顯為殊勝故，身成近取或依耶？ 此中說：若不益於心，則由服食等修身，亦不令智慧等成差別。謂由服食等調身，經由益心門令智慧等覺醒。如是依服食等令意不亂，如從先前經驗之行覺醒，于某處智慧成殊勝。譬如為饑所逼時，說法紊亂等生起，饑等害息時，先前熟習之說則得進行。 雖依服食等，先前無有之心成敏銳時，有些智慧增上，有些如是安住，此為決定。由服食加持相同故不應如是，且從一切熟習論典中，何故顯現不定解？是故先前所修習者，決定由服食等令習氣覺醒。 貪等豈非是心自性？彼等亦由服食等令身增長時，明顯增長故，如貪等，心亦應依身。若非如是則不應隨行耶？ 彼非有，故說： "貪等由身長等故， 增長且從苦樂生， 彼等由諸界平等， 等內義故為近因。" 由身長等令貪等增長非一切時，然是間或，即當趣向非理作意時。若修不凈觀者，則彼返轉成無貪。貪等增長亦從苦樂生，謂經驗樂則貪增長，經驗苦則生嗔恚。

།ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་མི་ཕོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་འདི་དག་ཉིད་ནི་ཞེ་སྡང་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཞེས་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཀྱང་། རང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག བསྔལ་བ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་བློ་ལས་ལུས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ལུས་ལས་ཀྱང་བློ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཁམས་སྙོམས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ལས་ནང་གི་དོན་རེག་བྱའི་བྱེ་ བྲག་གང་ཞིག་ཉེ་བ་དེ་ལས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་ནང་གི་རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་བ་སྐྱེའི། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལུས་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལས་སོ། །ཡུལ་ཡིན་ པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྱི་རྟེན་ཡིན་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་པས་རྟེན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་དམིགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ནང་གི་ཡུལ་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་བོར་ནས་སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་མཐོང་བའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་གཞན་ལ་བདེ་བ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ།

若問如何從苦生嗔？煩惱於一切不堪忍，欲離苦故，此等即是嗔恚。此中成苦則生嗔非決定，因具遍知者雖成苦，從自受苦外更增上趣入欲令他離苦故。 雖如是，若樂苦是心自性，則如從心生身，從身亦應生心耶？非也，彼等樂苦亦從界平等生。等字攝取界不平等，從彼因近內義觸差別而增長。 此意趣謂緣內觸差別生樂，非從依門。是故非從身成依而生樂苦，然從成境。若由是境故樂等是因故為依者，則外境亦應成依。 當見內差別所緣可意等時，樂苦依于外，非境依，彼滅亦非滅。如舍內境生樂，見可意悅意時，遷於外境，如是樂當遷於後世等余身。

།མིག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་མིག་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པའི་ནད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ལུས་ལ་ཡིད་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལུས་ལ་ བརྟེན་པའོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེས་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་ལས། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་བཤད། །ནང་གི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བའི། །བློ་ཉིད་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེས་ནི་དྲན་པ་ ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གླེན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེར་ཡང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ འདུས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། ལུས་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་མི་རིགས་ཏེ། ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་ མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་སྡར་མའི་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་།ཁྲག་སོགས་སྟག་ལ་སོགས་པ་དག་།མཐོང་བ་དང་ནི་ཐོས་པ་ལས། །རྨོངས་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།དཔེར་ན་སྟག་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་། ཁྲག་དང་བུ་ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྡར་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཡིད་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་ཀྱང་ཡིད་ མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བ་ལས།འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བློ་ལུས་ལ་བརྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་ཉིད། །ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ནི་དེ་མེད་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེའི་ཕྱིར་ སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པར་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་ཡེངས་པའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྨ་མཐོང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དམིགས་པར་ འགྱུར་རོ།

豈非由眼等力生識？如由翳等變壞之眼故，眼識依彼，如是由界病變壞之身，意亦變壞，由彼力生故，意依身耶？ "由彼說界等故， 失念等亦說明， 從內差別生起， 唯是令心變異。" 由說貪等從樂苦生故，亦說失念等，等字攝愚癡、散亂等。彼中亦由界等緣內義差別之心令意變異，非身。由界等變壞之身不應理為意識之依故。 眼等由隨行、返轉及彼變則變故是依事，身非理為依事，因無身變亦由見羅剎等成失念等故。 若問如何緣外亦令意變異？ 說： "譬如怯弱某相續， 血等及虎等諸事， 由彼見聞等緣故， 愚癡等事得生起。" 譬如聞虎、羅剎等，見血、死子等，某極怯弱士夫成愚癡等，等字攝散亂等。非依外血，故彼滅意亦不滅。如是由近緣內義，于界等時成失念等故，心非依身。 是故： "何者定隨行， 諸行即是心， 無彼不得生， 故說依於心。" 定隨行諸行者是心非身，不顯為依故。散於余境之心，若於余境無別，爾時見傷則應緣苦。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་ལས་མ་སྐྱེས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ནི་གནས་ངན་པར་འོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཕྱུག་གིས་ བསྐུལ་ནས་སྲོག་ཆགས་གནས་ངན་པ་ལེན་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་ལན་བཏབ་པ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས། །བདེ་སྡུག་དོར་ཐོབ་འདོད་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པར། །དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ བློ་དང་།།སྲིད་པའི་འཆིང་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་གང་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཁྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བ་མིན་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དམན་པའི་གནས་ཅན་མངལ་དུ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་ བདག་ལ་ཆགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ།ཅི་རིགས་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཀྱི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སུ་ཡང་གྲོང་ལ་སོགས་པ་ གང་དུ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁོར་བ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་ལྟར་གྲོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་ཆགས་པས་བསྐུལ་བ་ཡང་དམན་པའི་གནས་ལེན་པར་འགྱུར་ ཏེ།དམན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཡང་འདིར་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་དེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་མ་བཀྲིས་པར་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་བཞིན་དམན་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམན་པའི་ལེན་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ སྤང་བར་འདོད་པ་དང་།བདེ་བ་བླང་བར་འདོད་ནས་དགེ་སྦྱོང་སྨད་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དམན་པའི་གནས་ལེན་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། དེས་བསྐུལ་བའོ། །གལ་ཏེ་རང་ དབང་ཅན་དང་།མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་འཇུག་སྟེ། མི་ཤེས་ན་ནི་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་ཏེ། བདེ་བའི་བློ་ཅན་དང་སྲེད་པས་བསྐུལ་བའི་འཆིང་བ་ ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་སྲིད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་དག་མེད་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若問：若諸有情非僅從大種生，而是從他處來者，爾時不應生於不凈處，因具分別者不會來至惡處，且不應理由自在天驅使有情取惡處。 此答： "由具我執故， 欲捨得苦樂， 非他有情引， 遍取劣處所。 苦倒錯覺及， 有縛為其因， 何者無彼等， 彼不受生也。" 非由他有情引導故，非他有情所引之有情，遍取劣處胎中，具我執者隨應欲捨得苦樂。此意趣謂若具分別，爾時了知自性非所得，故無人應入村等任何處，已說無輪迴者故。然非如為果故入村等具前行分別。如是由我執驅使亦取劣處，由顛倒力亦取劣處。 此中如是即業力，由此雖非他有情引導，如被他驅使往劣處。如是取劣處亦由欲離苦及欲得樂，如沙門往妓女家而生。已說由自在天驅使取劣處不應理。是故我執即自在天，由彼驅使。 若問：豈非自在且知不凈處，云何趣入？若不知則不入，云何往後世？此若無顛倒則應理。由具苦顛倒覺，即具樂覺及由愛驅使之縛為生他世之因。何者無有及顛倒覺彼不受生。

།གལ་ཏེ་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན། །དབང་པོ་མི་གསལ་ཕྱིར་མཐོང་བ། །མ་ཡིན་དཔེར་མིག་གསལ་མིན་ཅན། །དུ་བ་ཆུང་ངུ་མི་དམིགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འོངས་ཤིང་། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་ བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་གཡེར་བག་མེད་པས་མཐོང་ བ་སྟེ།དཔེར་ན་མིག་ནི་གསལ་བ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ཕྲ་མོ་མི་དམིགས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ནི་སེམས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་སེམས་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཡེང་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་གཡེང་བ་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ནི་སེམས་སྔ་མའི་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཕ་མའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཕ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་ཕ་དང་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་སེམས་མ་གྱུར་པར་ཡང་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་གྱུར་ཀྱང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕ་མའི་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་ན་ མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྒྱུད་གཞན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཁན་པོའི་འདུ་བྱེད་སློབ་མ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མཁན་པོའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བཞག་པ་སྟེ། འདོད་པ་མེད་ན་ནི་མཁན་པོའི་བཤད་པའི་ལུགས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུད་ནས་བླ་མའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཉན་པ་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་དང་སེམས་དག་དབྱེར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་ལོག་ན་སེམས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

"若不見往來， 由根不明故， 不見如眼濁， 不見細煙等。" 若問：豈非從前世來，往未來世去，爾時應見往來，然不見往來？此說：雖不見往來，然非無彼等，由諸根不明故不見。譬如眼不明者不見細煙，非無生故。心不離心而生，故依前心。 如是當行作力強時，散亂轉滅；當散亂有力時，雖有行作，不生自類識。是故心隨後於前心，由是等無間，理應由彼滅故彼亦滅。 若謂心雖依心，然不成後世，依心成此世是成已成，由許依父母心故。依後世心不定，隨順父母自性故。是故說"何者"等。非決定隨順父母自性，由見無父母心亦變，及見彼等變亦不變故。 若從父母行作生，則智者等功德亦應生。是故入自相續知之行作即是入心，非入他相續行作。 若問：豈不見阿阇黎行作入于弟子？非也，由自相續前知即從所欲差別由阿阇黎行作安立，若無慾則不持阿阇黎所說法故，自因即從相續中上師行作入于聞者而住。 豈非身心無別？身滅時心不往他生，心往他生應成差別。

།ལུས་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཉིད་ལ་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི ཕྱིར་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་བ་སྟེ། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་སོགས་འདུ་བྱེད། །བྱམས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་དུས། །ཀྱིས་གསལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ལུས་ལའང་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དང་གང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་བྱས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་ གསལ་བ།སད་པའི་ཚེ་དུས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡང་མི་གསལ་བ་སེམས་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཅི་སྟེ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དམིགས་ པའི་རིག་བྱར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་ནི་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རེག་བྱ་རྨ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཡང་། དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་མ་དོའི་ལུས་དང་བའི་ ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འཕོ་བ་མི་མཐོང་ངོ་།།བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་ལུས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པས་ད་ལྟ་བའི་ལུས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བའི་ ཕྱིར།།སུ་ཡང་ལ་ལར་ཐོགས་བཅས་མིན། །ཆུ་བཞིན་གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན། །མ་མཐོང་ཕྱིར་ནའང་མེད་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་ལུས་ཕྲ་བ་སྟེ། དང་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལར་ཐོགས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་བཞིན་དང་། ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་མདངས་བཞིན་དང་། གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆུ་བཞིན་དང་། གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་མ་མཐོང་བས་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་གི་བར་མ་ནི་བར་མ དོའི་སྲིད་པར་འདོད་ཅེ་ན།ངར་འཛིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若謂身心不應差別，由於身自體即緣內樂等故，心非異彼。此說：身心雖無差別且成大種，然可比量後世大種，如從睡眠醒來。亦不應差別，因： "如聞等行作， 慈心與心時， 由明無別故， 如是身德生。" 凡於心作聞等行作，于夢等位不明，醒時由時明顯，如是于身亦應知如心不明，由無差別故。譬如見他身功德智等，如是何不見心功德？若爾，應成所緣所知故。 若謂分別是內觸差別自性故他不見，非也，由雖見外觸傷，不緣彼中苦等故。如是由中有身清凈故不見結生及遷移。 若謂由中有身有色故，如何能往隔墻等種種處，由墻等隔如現在身？此說： "雖具身然由細故， 於一切處無障礙， 如水及如金銀汞， 由不見故非無性。" 中有身細，由清凈故於屋等處無障礙，譬如於瓶等中水，及如晶等光明，及如金中銀汞入。或如水及如金中銀汞，非無性耶？又由不見中有身故無性，如是死有生有間許為中有。執我非無。

།ཆོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་། དུས་དང་ཡུལ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྔར་པ་ཊ་ལི་པུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ན། བར་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པས་མ་ཆོད་པར་ཁ་ཅིག་ སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡུལ་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ།འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ནི་མི་བདེན་པས་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དཔེ་ དང་དོན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བག་ཆགས་མཐུག་པོ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྨི་ལམ་ལས་སད་པའི་ཚེ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་དུ་གཞན་གྱིས་ འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།དེ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་རགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཏེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལུས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་གནས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་རྡུལ་རབ་ལས་སྐྱེས་པའོ ཞེ་ན།དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཁོ་ན་རིག་པ་སྟེ། རང་རིག་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རང་ལས་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཐ་ དད་པའི་ཤེས་པས་སོ་ཞེ་ན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར། །ལུས་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ཐ་དད་པའི་ལུས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

雖有間斷，由時處生故。如是夢中及無間斷前往波吒厘子城等時，不被中間地方城市等所隔，有些人見自己剎那間到達他處，如是中有身無礙往生處及遷移後世。 若問：夢非真實，中有身亦應無耶？由喻義非一切相同故，及由深厚習氣亦成有性。應說從夢醒時與後世感受苦樂無差別。是故雖如夢中不見他往來，由彼等有性故，不見非決定。是故往依事亦非無性。 複次，若心不異身，由身唯極微聚故，一切極微應成能知。若謂身粗有分，由如是見故。如是亦由身住極微故應緣極微，由觸極微故。 若謂知從極微生，如是從極微生者是何能知，由自知不應差別故。若謂唯他知，豈非不應自知，由自作相違故？若爾，云何領受樂，由異識耶？豈非不見異於樂等之知？彼云何由異識知樂等？ 若謂身即樂等之知，由不見異於樂等及青等之身故，是所知性非能知。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིག་པའོ་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་རིག་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད། འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པས་རིག་པ་པོ་ཡིན་གྱི། རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་པོར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ནུས་པ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའོ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།ལྷག་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་རྟགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་སྔར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་ཚད་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ནི་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སོ་སོའི་དུས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་།གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མཐོང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མཐོང་དུ་རུང་བ་མྱོང་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རིག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་དུ་རུང་བ་གྲུབ་ན། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ ཡིན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་ཚོད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་བདེ་བའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ལས་སྔོན་པོ་གསལ་བྱར་མྱོང་བ་ ངེས་པ་མེད་པར་ངེས་ཤིང་།སྔོན་པོ་ལས་དེ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསལ་བྱའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ལུས་ཁུ་བ་ དང་།ཁྲག་ལ་ཡང་ཤེས་པ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若謂如是則眼等為能知，何不許兔角為能知？若謂眼等由有功能故為能知者，兔角由無功能故不應為能知。云何決定見眼等有功能？若謂由果決定功能，何為果？若謂緣色等，由彼功能故亦不應緣。 由余故唯色等為相，由彼亦識功能為果，若是眼等之果則先應不顯。若謂見時色等是眼等之果，如是應緣一切極微，由極微于和合位與各別時無少差別故。 若謂和合位生功能即差別，如是亦成相互依待，由極微差別是可見性，由可見具領受功能故，云何無功能成就而成就能知性？若成就可見，云何比度功能？ 由見青等所知量唯樂等即是識，由見識樂等為同依故。豈非見青等為所顯，云何是識？由無定從自性領受青為所顯之定解，非從青有彼領受。應說彼所顯名言亦依身假立。 是故如青等具往他身，由彼識自性故，如是於他身精血亦具識遷移性。是故由識是色等自性故，應成極微能知。

།སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་པོའི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ལུས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལག་པ་ལ་སོགས་བསྒུལ་ན་ཀུན། །འགུལ་ བར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བ་ཅན།།ལས་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་ཐ་དད་གྲུབ་པར་འགྱུར། །གཅིག་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའམ་མ་བསྒྲིབས་ན། །མཐོང་འགྱུར་གཅིག་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་ན། །དམར་པོའང་མི་དམར་བར་རྟོགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྫས་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཐམས་ཅད་འགུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་ཅིང་བསྒུལ་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་འགུལ་ བར་འགྱུར་རོ།།འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ལས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་འགུལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། འགུལ་བ་མེད་པ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ པ་ཉིད་ཡིན་ན།ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལ་འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ནི་མེད་དེ།འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བ་དག་གཅིག་པུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་གཅིག་པས་གཞན་གཅིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་གཅིག་བསྒུལ་བ་ན་ཐམས་ཅད་འགུལ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། འགུལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་མི་འགུལ་བ་དག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་ཅིང་། སོ་སོ་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་བྱ་བའི་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་རྫས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ན། །གཅིག་ཡིན་ན་ སྒྲིབ་པ་ཡིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདྲེས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡན་ལག་ལ་སྒྲིབ་ཀྱི། ཡན་ལག་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་མི་སྒྲིབ་ན་རྫས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲིབ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།

若問：何故於佛教中極微不成能知？由領受境相差別識故。雖如是，有分別識自性，然識因對方之極微亦非差別。 豈非唯有有分身？若彼亦是一性： "手等動時皆應動， 相違業於一不應， 否則差別成立故， 一遮時遮一切處， 若不遮應見一切， 一染色時非赤知。" 有分實為具業及具德實之和合因，若是彼作用，由是和合因故，一切實應動，是故身之手等動搖時，一切身應動。 若謂由動與不動性是一有分，不應理，由相違業之分別一性不應理故。此意趣謂：若動與不動是一有分性，提婆達多與耶若達多等自性亦應成一有分具行者等。 若謂由見身動不動，有何相違？此一性為何？若謂無異顯現則無彼，由動不動二無一顯現故。若謂是一果，雖是一果，云何成一有分，由他一性成他一性故。 是故若不許動一切皆動，則動與不動成差別及成各別。此遮實為業和合因性。若是一，由遮亦應遮一切。 若謂由和合差別遮支分非有分，雖如是，若不遮有分應見一切實。若由支分門遮則全不見，應成一切不可得。

།གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་དང་ཇི་ལྟར་གཅིག་པར་འགྱུར། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ན་ཐམས་ཅད་དམར་པོར་འགྱུར་རོ། །ཕན་འདོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྫས་ གཞན་པས་ཡན་ལག་དམར་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དམར་པོ་ཡང་མི་དམར་བའི་རྫས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཚོགས་པ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ནའང་། །མི་རྟོགས་སྔོན་བཞིན་ཁྱད་པར་ནི། ། མེད་ཕྱིར་ཕྲ་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པ། །མི་འགྲུབ་ཁྱད་པར་ཅན་དབང་པོའི། །ཡུལ་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་དུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་རྟོགས་པ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་སོ་སོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་པའི་ཚེ་ཡང ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ་སོ་བའི་དུས་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་པའི་ཚེ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ་རགས་ པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ནི་མེད་དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་ནི་གྲོགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱེད་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཅི་སྟེ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྒྲིབ་གཡོགས་དང་གགས་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྟེ་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མ་གཏོགས་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་གཅིག་པུ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問：雖是一，豈非不能見一切？云何見與不見成一？以紅花等染色時，一切應成赤色。若謂由助益差別，他實令支分成赤非有分，則赤亦應成非赤實。由此三因故，無一和合有分實。 若是多性： "不知如前無差別， 由細故無別不成， 具差別成根境故， 是故非極微。" 若身是多，爾時身不成能知，何故？由成各別位故。極微和合時亦由無差別故，及不生異有分故，由細故。如前所說，如極微各別時不可得，如是極微和合時亦不成無差別，由領受時見粗故。是故無不可見之無差別。 由此故，現於領受之具差別即是根境，由極微不作助緣故非極微。若爾，云何成境所緣？由緣彼相識故成境所緣。 于汝，云何成極微相？此亦當于第三品中說。豈非許唯種種極微？云何成遮障等，若除和合有分，唯極微無礙相互隨入，云何成遮障，由無結合故。

།མ་སྦྱར་བར་སྒྲིབ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ། །མེད་པ་དག་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན། །གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའམ། །རྡོ་ཚན་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་། །དབང་སོགས་རེ་རེས་ནུས་མེད་རྣམས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལྡན་པས་ཡིན་ན་འདིར་ཐལ་མཚུངས། །གལ་ཏེ་གསེར དང་དངུལ་ཆུ་ཡི།།མ་མཐོང་ཅན་རྟེན་རོ་དང་གཟུགས། །སོགས་འབྲེལ་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཉེ་བས་བརྟགས་པ་ལ་འདོད་ན། །བློ་ཡིས་ཐ་དད་ཡོད་བླ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ཕྲེང་རིང་བ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་པ་ ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡན་ལག་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་གགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན།ལྡན་པ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད། འདུས་ནས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདུས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་བུ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། བར་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཕྲད་པ་ཡོད་ན་ལྡན་པ་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་བར་དང་བཅས་པས་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། བར་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྲ་ཤད་དང་། སྦྲང་ མ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་བར་མེད་པ་ཉིད་མཐུག་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཉིད་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པ་མེད་པར་རྩོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

若謂不結合而遮障則一切遮一切，此說： "彼亦無遮障等， 明顯如金銀等， 或如熱石等現， 根等一一無能， 云何成了知性？ 若由和合此同過， 若金銀等未見依， 味色等系違云何知？ 若許近觀察， 智慧差別善， 如何名長鬘？" 極微由離接觸故，云何成遮障之諍不應理，由未見任何與有分相系之遮障故，由何有無性？如是亦當知障礙等。 若謂極微由無結合故云何成遮障等？雖如是，依汝見，無和合極微云何生有分？若謂和合已，則和合亦是一切自性耶？抑或一分？其中非一分，由極微無一分故。亦非一切自性和合，由聚應成唯極微故。 若謂極微生和合，有間如何生和合性？如是諍相等。已說彼亦無接觸。若有接觸，何須他和合及有分？若謂有間生和合，有間如何生和合性？如是亦由系屬性作障礙等事故，如髮絲及蜂等雖無間亦生濃密相，如是極微雖無接觸亦作障礙等事。 是故和合位所說差別，亦遮無遮障及障礙等諍。

།ཡང་ན་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར། རྡོ་ཚན་ཏེ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ ཡིན།དེར་ཡན་ལག་ཅན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་དང་རྡོ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་མེད་ཀྱང་། རགས་པ་གཅིག་ཇི་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་ ཏེ།དེའི་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན་གསེར་ལ་སོགས་པ་དངུལ་ཆུ་དང་འདྲེས་པ་དང་། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚ་བར་གྱུར་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ཚན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཉིད་ཀྱིས་རགས་པར་སྣང་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་སྟེ། རེ་རེ་སྟེ་སོ་སོར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཀྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདྲེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཡན་ལག་ཅན་བསྐྱེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྦྱོར་ཞིང་། ཕྲད་པས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ། འདྲེ་བ་གཞན་དགོས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འདྲེས་པ་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་འདྲེ་བ་དང་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་དག་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་རྫས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་།དེ་དག་ལྡན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གསེར་དང་དངུལ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ལྡན་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དང་།འདྲེ་བ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།

或者，若金與銀等相混，無有分云何成障礙等因？如熱石等燒等作用云何可見？由彼不生有分故，由金銀石火等非同類故。 或者，若無異於極微之塵，云何不現一粗，是故說金銀等。其意趣謂：如金等與銀混合，及石等成熱所現，雖無有分亦如是顯現。等字攝受溫水等。如是于瓶等亦由極微力現為粗，如是由具差別因生具差別果。 一一根等無能種種生眼識果，非眼等具和合生有分。若眼等有結合，于方亦結合，由接觸云何不生果，成相等諍。若眼等和合生需他和合，爾時成無窮。 若根等自性生和合識，如是極微亦無和合及有分能生青等相識，何須有分？雖如是，若謂金銀二由非同類故雖不生實，彼等現和合。 未見所依云何能知？由金銀極微超根故，彼和合亦超根性。如眼根隱蔽故，依彼之義及和合亦隱蔽。

།གཞན་ཡང་དབང་པོ་རྩ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་འདྲེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདྲེ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་དུ་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྟེན་དུ་ གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདྲེས་པ་ལས།དེ་ཡང་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲད་པ་ཉིད་བལྟར་རུང་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཏུང་བ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་འགལ་ཏེ།བཏུང་བ་བཟང་པོ་མངར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ལྡན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་འདྲེས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདྲེས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། བློ་ཡི་ཐ་དད་ཡོད་བླ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་དང་རོ་དག་གཅིག་པར་སྣང་བ་ནི་འདྲེས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་གོང་ མེར་བསྲེགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྫས་གཞན་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཉིད་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱེད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྲེང་བ་རིང་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་ བའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ཀྱང་མེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ་ཕོ་བྲང་གཅིག་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིང་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་ནི་རིང་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྲེང་བའི་བློ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་དང་གྲངས་དང་། ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་མིག་གི་བྱེད་པའི་རྗེས་ལ་བུམ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གྲངས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་ཀྱང་། །དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །བརྗོད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར། །ངོ་བོ་བློ་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་ བའོ།།ལས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ།

複次，由根與脈相系生識，金銀和合是德性故，和合非超根故，何故不應可見？若謂由所依極微和合，彼亦生和合。雖如是，由和合及和集，亦應取極微色。若謂金銀等接觸可見，如是亦於美飲等中糖等和合自性色味等相違，如說美飲甘等。 若謂豈非許於一義和合色等近觀察為和合耶？雖如是，然具和合極微之色等，即應顯現異於和合色等。是故說"智慧差別善"。色味二現為一由和合，如鐵丸燒熱，豈非如是？雖如是，何須觀察他實，極微自現為粗等色。 若汝許異於極微之實，爾時不應有長鬘，由全無鬘事故。由無和合故無未和合及和合，亦無實及類，如宮殿一亦應成鬘性如樹。非有性不應為長性。 是故如由安布差別生鬘覺，如是于極微生粗等覺。豈非由現量知實、數、和合等？如是于眼作用后了知瓶及和合為一。此說： "數及和合等， 與彼和合事， 及言說異體， 不現於智中。" 數謂一性等，和合謂和合智所取，業謂行等，等字攝受類等。

།དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་ཏེ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའམ། རྟོགས་པ་དང་ བཅས་པའི་བློ་ལ་གནས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའམ།རྫས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཡོན་ཏན་སོགས་པས་སྟོང་པར་འདོད་ཅིང་། མིག་གི་ཤེས་པས་ ཀྱང་ལྡན་པ་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་འམ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ནང་གི་ཤེས་པས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གིས་ནི་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ཐ་དད་རྗེས་འབྲང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲ་དང་ཤེས། །བརྟགས་དོན་ཅན་དེ་དཔེར་ཡོན་ཏན། །སོགས་པའམ་ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་བཞིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཏེ། རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་གི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་སྟེ།འདི་ལྟར་བ་ལང་གི་གོང་བུ་ལ་གཞན་དུ་དཀར་པོ་ཉིད་མཐོང་ཞིང་། དཀར་པོ་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་བ་ལང་ནག་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དེས་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ཅན་ཏེ།སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་ལ། ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། ལས་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལ་ སོགས་པའི་གྲངས་ཡོད་པ་ལ།གྲངས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་གྲངས་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་རུང་སྟེ་རྟེན་ཐ་དད་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཉིད་དོ།

彼等與和合事，即數等所依之色等事，異於彼等之根生或具覺智中，不現有分等體性，或異於表詮實等之了知智中不現。如是許有分等一切空無德等，眼識亦了知具和合色等，非異實等。 于了知識亦現明性，或由內識說言性，非由類等體性現。此等說不可得。若類等雖非現量所知，然由見說及智一相故定類等，豈非由自相因不了知類等耶？ 此不應理，由何故： "異事隨行之， 分別聲與智， 所計義如德， 等或壞未生。" 由智及言說差別不同性非異事，然由現量顯現差別，由了知習氣力生了知智現為類等性，非由事因故。是故由隨行及遣除遍計差別，依彼生類等智。 如是于牛聚他處見白性，于白性他處見黑牛故，由彼隨行及遣除，異類遮除之異事隨行分別所計義。于增益境，異聲智如何成立異類德等？如德等一性有二十四德及五業，雖有德等數，然數非有，由依實故。依所依數假立如是言說不應理，雖所依異亦是一性。

། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་དྲུག་པ། ཞིག་དང་མ་ སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཡང་།།ཇི་ལྟར་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ཤེས། །ཉེ་བར་བཏགས་ལས་འདིར་འདོད་ན། །དེ་རྒྱུ་ཅན་འདོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །དེ་དག་གིས་རྒྱུ་ཅིས་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཞིག་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་།རྟོགས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་འདི་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་རྟོགས་པས་ལྷག་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་རེག་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཉེ་བར་འདོགས་པའང་ཀུན་དུ་མིན། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཁྱད་པར་ཅན། །དངོས་ཞེས་བྱ་ནི་འདིས་ཅི་ཤེས། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པ་དག་།ཐ་དད་མེད་དོན་ཅན་ཞེ་ན། །དོན་གཞན་མིན་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཡང་། །དཀར་པོ་སོགས་ལ་གྲངས་ལ་སོགས། །ལྡན་པ་ཅན་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལའང་དོན་ གཞན་ན།།ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་མེད་ན་གདགས་པར་རུང་། དངོས་ནི་ཐ་དད་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་བཞིན་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཁྱད་ པར་ཅེས་ནི་བཏགས་པའོ།།སངས་རྒྱས་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མས་རྟོགས་པས་གཞག་པ་ཙམ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་མི་སྲིད་པས། །ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མེད་ན། དངོས་པོ་མེད་པས་ཀུན་དུ་བཏགས་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ དངོས་ཞེས་བྱ་ན།དེ་ཡང་ཅིས་ཤེས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཡང་། རྟོགས་པས་མཐོང་བའི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྲགས་ཚོད་ཙམ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་བཀྱོགས་པར་རྟོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། བཀྱོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན་ འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དངོས་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

《量理論釋》第六品： "于壞及未生， 云何知為一？ 若此許假立， 彼因所許者， 即彼于諸事， 彼等何不許為因？" 若於壞及未生假立一性言說，及了知於過去等假立，此是了知智因，無始了知增益，即彼於一切事成為聲智之因，非觸及事。 "假立亦非遍， 若異具差別， 事者此何知？ 若無異性者， 無異義者云， 雖非異義因， 于白等數等， 具和合聲非異名。 若於彼亦異義， 德與實無別。" 雖如是，假立謂事因，彼若無事云何可立？事謂異如世間共許持杖等差別，無異差別是假立。 佛教徒謂僅由前前了知安立，由差別者不成故，若無異成差別者，由無事故應無遍計。非如是，由何故異差別者是事者，彼亦何知？離異差別者亦，由了知所見異差別者僅如共許即是事，未分別了知智境是事，分別具了知智境是假立，是世間共許。 複次，若謂具異境性是事，余是假立，如是一切即是假立，由無異差別者故。

།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ན། དེའི་ཚེ་ཐ་མི་དད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཏེ་རྣམ་གྲངས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། བུམ་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གཞི་མཐུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དོན་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དེའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་དོན་གཞན་མིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་ཅན་གཟུགས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའོ།།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་རྫས་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་ རིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་དོན་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཐ་དད། །འགྱུར་ཏེ་དོན་གཞན་མིན་དོན་ཅན། །ཡིན་ཡང་ལས་རྫས་མིན་སྒྲ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གྲངས་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པས་ཀུན་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྫས་ནི་ལས་མ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་རྫས་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ན་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལས་མ་ཡིན་པ་དང་ རྫས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས།རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

於過去等亦無差別故成假立。若無異差別者，爾時無異所詮是無異義者，成異名自性，"一瓶"亦不成同基，有分別因方成彼故，豈非如是耶？ 此不真實，由何故此無異義因之事是無異義因，如於白等德中，數等具和合色一等聲非異名，如是實等亦非異名。于彼白等亦數等非異義耶？ 若爾實與德無差別，如是具作用、具德性及和集因是實。若於德等亦有數等，爾時由具德故即成實性，德等差別非有。 若他宗于白等數等聲不應理，然依汝宗云何成異義，豈非不成耶？此說： "由返體異故異， 雖是無異義者， 如業非實聲。" 依佛教宗數等聲是異。云何？由返體所作差別遍計差別者之所詮異故。如實非業，業非實，此中無異義。如是非業及非實聲等非異名，是故返體差別即是聲智因，非類等。

།གལ་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། འོ་ན་ནི་བ་ལང་དཀར་པོ་དང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཞི་མཐུན་པ་དང་། ཐ་ དད་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་དང་ལྡན་ལས་ཐ་དད་བཞིན། །གྲངས་སོགས་བརྗོད་པ་གང་དེ་ཡང་། །ཆོས་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ། །མ་ལུས་གཞན་ནི་སྤོང་ཅན་སྒྲ། །ཐ་དད་ཆོས་བཞིན་ རྗོད་བྱེད་དེ།།ལ་ལར་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན། །དོན་གཅིག་བརྗོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི། །སྤོང་མིན་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བརྗོད་ཅན། །གྲགས་ཏེ་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟའི་བརྡར་ནི་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་།།གྲངས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཆོས་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐ་དད་པས་གནས་པའོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་སྤོང་བའི་ཆོས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་སྟེ།བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་བཞིན་སྟོན་པའོ། །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལུས་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་ཏེ། གཞན་དག་མ་ལུས་པའི་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེའོ། །འདིར་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ ནི་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་བརྗོད་པ་ཅན་དུ་གྲགས་པའི་སྒྲའོ། །སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ན་སོར་མོ་མ་གཤིབས་ པ་རྣམ་པར་བཤད་ནས་དོན་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་གྱི།འདིར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་གཞན་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་སྤྱི་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་བརྡར་ནི་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་ དག་གིས་བྱས་པའི་བརྡར་གནས་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པས་རྣམ་གྲངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཆས་བརྟགས་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གཏུན་བུའི་ལུས་དང་། སྐྲ་ཅན་གྱི་མགོ་བོ་ལྟ་བུའོ།

若無類等，則"白牛"與"牛之白性"如何成同基及異所依？此說： "由諸表事聲， 如異於具彼， 所說數等亦， 能遮余法性。 于欲知彼量， 具遮余盡聲， 如異法能詮， 如於某合指。 雖說一義然， 由非遮一切， 故成有法詮， 如合指安立。" "亦"謂數等，"等"字攝受和合等。如異於具數等法之有法，由諸聲表示。由何？由諸聲，即由表事聲，數等能遮余法，由差別而住。 是故欲知遮余法之彼量，于所顯示由聲如異法而顯。云何聲？具遮余盡，即由遮一切余法之自性所遮之聲。此中亦舉例"如於某合指"，是說有法聲。"如合指"謂顯有法聲，云何？由遮一切法故顯其自性。 勝義中說非合指，雖說一義而顯，此中非了知分別故。若爾，無共相云何知遮余與非遮？是故說"如是安立"，即如是由遮余法及非遮所作安立之聲如是顯現。 此中彼等所攝義，如由了知所詮差別不成異名，如是表示。雖勝義所詮無異，然由返體分所計差別可見，如杵身與發者頭。

།དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་བ་ལང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཡང་། དཀར་པོར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་ནི དོན་གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བ་ལང་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་ འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བ་དཀར་པོ་འབའ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་འདི་སུའི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན།བ་ལང་གི་རྫས་ངེས་པ་ཅན་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེར་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ནི་དང་པོ་དཀར་ པོ་འབའ་ཞིག་ངེས་ཤིང་བ་ལང་གི་གོང་བུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དཀར་པོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བ་ལང་དཀར་པོའམ། གཞན་གྱི་དཀར་པོ་ཡིན་སྙམ་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། བློ་དམན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉན་པ་པོས་དཀར་ པོ་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནམ།གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་བ་ལང་ཡིན་ཞེས་གཞི་མཐུན་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་དང་མཐུན་པར་ལན་ཡང་གདབ་པར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་། དཀར་པོ་ཉིད་དག་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗོད་བྱེད་དག་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན། དེའི་ ཚེ་བུམ་པ་དང་གཟུགས་ལ་འདི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་སོགས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས། །སྤོང་བས་དེ་འབྲས་མཚུངས་པ་ཡི། །རྒྱུ་མིན་པ་ནི་རྣམ་གཅོད་ན། །བུམ་པའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པར་གྱུར། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་གཟུགས་ཞེས་པ། །གཞི་ མཐུན་པ་ཅན་སྒྲ་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཆུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་སོ་སོར་ངེས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་སྟེ།དེ་མ་བསྟན་པར་བུམ་པའི་སྒྲས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

如是，由是牛之白性故，於一切牛生起牛之一相了知而說，雖白是牛之一分，然生起白了知，非顯示異義。 是故，牛性與白性由隨行及返體差別所計故，說"牛之白是德"作差別分別。當無執著牛相而離關係差別者唯定白時，若問此白是誰之白？由定牛實者亦顯示為牛之白。 于彼亦唯欲其自性返體顯示，由初唯定白而未定牛聚故顯返體。又當不唯欲白性故，思維是白牛或他之白，于欲知關係差別時，智劣者聞者問此白是牛或是何他者？說者亦以同基答是牛。由攝屬法性而問故，應如問而答。 是故，牛與白性由定隨行及返體而定差別，彼隨行及返體亦無始而住。彼等顯示類與德之能詮差別。 若無異於色等之有分者，爾時瓶與色豈非成一義耶？此說： "色等功能差別， 由遮彼果等， 非因遮別時， 瓶聲得轉起。 是故瓶色言， 非同基者聲。" 由何故？住于瓶之色等功能有二：取水及生起各別定眼等識。其中，遮色等各別定功能差別，即不顯示彼而由瓶聲轉起。

།གང་དུ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།རྫས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་། ཆུ་ལེན་པའི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནུས་པ་གཅིག་ལ་ཚིག་གཅིག་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་པ་ ཅན་གྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞིང་།གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་མཐུན་པ་ནི་རིགས་བརྗོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ཏེ། གཞི་མཐུན་པས་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། རིགས་དང་ཚོགས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་འདི་ཡང་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་ ཡང་རིགས་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ།ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཁ་ཅིག་ཚོགས་པའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གཉི་གའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་བུམ་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རྫས་མ་ཡིན་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་རྣམས་ཞེས། །སྤྱི་དེ་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་ཅན། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན། །ཕྱོགས་འདིས་གཞན་ལ་འང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྡར་བཏགས་པ་འདིས་ནི་བུམ་པའི་སྤྱི་དེ་ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་ཀྱིས་འགེར་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལེན པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་ལས་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་པའི་རྫས་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དྲི་གཞན་དུ་མ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དྲིར་བརྗོད་དོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཁོ་ན་སྟེ། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ།

於何處？當遮除瓶等取水等同一果之非因木等時轉起。雖有多實，由顯示取水功能而作安立故。于彼色等亦說瓶者，於一功能一語應理。由如是差別故，"瓶色"非一義聲，亦非同基，同基者有類表示及差別表示時成立，由同基而遣差別。 為攝略故說："類與聚能詮之，差別亦是所許。"是故，表聚能詮瓶者觀待色等聚。類能詮者謂色，彼等差別即此遮與非遮相。觀待他聚，瓶聲亦是類表示，有些聚聲是聚能詮，如穿聲，有些二者能詮，如瓶聲。 若如是唯色等是瓶聲所詮，非實，爾時"瓶之色等"云何差別？此說： "瓶之色等諸， 具共相別擇， 顯彼功能別， 此理說余亦。" 由此"瓶之色等"安立，顯示瓶共相別擇之色等各別定功能差別生眼識，謂色等具取水等用義。此理于余聚聲亦說，如"花之香"。于彼亦無異於花之香實。若爾云何？為遮余多香故說花體性之香。 此三偈顯示聚聲無同基及色等聲差別。是故唯有分，無非有分。

།གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཡང་དེའི་ ཚེ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མ་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །ཡན་ལག་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་མིན། །རེ་རེའང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་རིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ རྣམས་ཚོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མྱུ་གུའི་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་ནམ།དཔེར་ན་མེ་འབར་བ་ལ་རྩཝ་རྣམས་བཞིན་ཡན་ལག་སོ་སོ་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཡན་ལག་རྣམས་མ་ལུས་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་ པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་དུ་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ནི་དེར་གཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི་འདི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་ སོགས་པ་བཅད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རེ་རེ་བས་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། རེ་རེ་བས་ནུས་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་པ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རེ་རེ་བའི་ས་བོན་ནུས་པ་ཅན་མང་པོ་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་དུ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡན་ལག་དུ་མ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐག་ཤ་གཞན་དང་གཞན་ཡོད་ ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དུ་མ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །འབྱུང་རྔུབ་དག་ནི་ངེས་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡན་ ལག་གཅིག་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་།རེ་རེས་ནུས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་རྔུབ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཅིག་ཉིད་ ཡིན་ནའང་རྟག་གསལ་འགྱུར།།དེ་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་ཕྱིར་རོ།

若無有分者，爾時有分是識之因耶？此說： "雖皆是因性， 缺一分亦非， 若各有功能， 頓生多應成。" 首先，無異於身之心，以一切極微應成能知故。若謂生異於身份之知，是故極微是因非能知，如眼等。此說：身份聚為眼等性，如芽之種，或如燃火之薪，各別分是知因耶？ 其中若一切分皆是知因，則缺手等一分亦應無意識。由互為助伴而作一果處，缺一不生故。若無彼生果，則此成無因。若謂分互不觀待生果，是故雖斷手等亦生意識。 爾時各各有能，于彼各各有能則應生多識，如有多各別具能種子生多芽。若謂出入息是能生，諸分是助伴，由出入息是一故，雖多分唯一識。異能作因不生異果，如雖有異線而毯等非異。 此說："由多性相等，出入非能定。"出入息亦是多故非能定。若一切分是因性，爾時缺一分不生識，各各有能則頓生多，如是出入息亦由多故如身。若謂出入息是一，是故由一所取生唯一識。此說："若是一性亦常明，由彼因常近故。"

།དུ་མ་རྒྱུ་མིན་ཞེ་ན་ནི། །རིམ་པས་ཀྱང་མིན་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྱུང་རྔུབ་དེ་རྟག་ཏུ་ཁོ་ནར་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ན། དེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་རྔུབ་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་ལ་བརྩད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་མེ་ལས་དུ་བ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་འབྱུང་རྔུབ་མ་ཡིན་ཞིང་། རིམ་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྱུང་རྔུབ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མེས་ནི་སྔོན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་རྔུབ་ལས་ནི་སྔར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སད་པར་བྱེད་ པ་ངེས་པ་ལས།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པའི་སྟོབས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་འབྱུང་རྔུབ་དེ་ཉིད་སེམས་དེའི་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྱུང་རྔུབ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་འབྱུང་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་གྱི་ལུས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འབྱུང་རྔུབ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་ད་ནི་ངེས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ། །འཛིན་བྱེད་དེ་ལས་ངེས་པ་མིན། །བློ་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཤེས་པ། །ཉིད་ནའང་དེ་ཉིད་ཅིག་ཅར་ འགྱུར།།འགལ་བ་མེད་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །མི་འགྱུར་དེ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་དལ་བར་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་གཅིག་གི་དུས་སུ་ཡང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལས་བློ་དུ་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་རྔུབ་དེ་ལས་སེམས་སུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ ངེས་ཤེ་ན།ཤེས་པ་ཉིད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་སེམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་རིམ་པ་དུ་མར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་དུ་མར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་གཅིག་གིས་དོན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡིད་ཀྱི་བློས་དོན་དུ་མ་ དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

"若謂多非因，次第亦非理，由無差別故。" 若出入息是一性，則識常明即常生，是故貪等應常生，由彼貪等之出入息常近故。若有因而貪等不生，則彼非有因。若出入息非多識之因，由因果決定故，于因果事決定不應諍，如從火生一煙。 此說：如是出入息非多識之因，次第亦非多識之因。何故？由出入息無差別故。火非由前體生異異煙，而出入息由前體生故，雖具余緣亦不生嗔等心。若爾，雖出入息是一，由外所引決定故，貪等應成決定。 能引緣亦非能定，由先串習力是因故。是故若彼出入息非彼心頓時因，則后時亦不從出入息生識。先許身是識因，說出入息不定過失已，今為顯無決定故說： "一起多境執， 由彼非決定， 一智知多性， 即彼成頓時。 無違故次第， 非理彼無別。" 于緩行等一起時亦執多境故生多智，由彼出入息非心決定。若爾云何決定？由前前識是後後識決定因故。唯一識有多次執著自性，豈非不成多智耶？若爾，若許一智次第執多境，則意識應頓時執多境。

།འོན་ཏེ་བློ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་དོན་དུ་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ ཡིད་གཞན་མེད་དེ།མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་ཡིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་སྦྱོར་བའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཐོབ་ནས་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་སྟེ། དོན་རྣམས་ལ་ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅིག་ ཅར་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་ལས་ཡིད་རིམ་གྱིས་དོན་རིག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གོམས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་མེ་ལོང་བཞིན་གནས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་ཅིག་ཅར་དོན་དུ་མ་འཛིན་ པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་དོན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ནི་མང་སྐད་ཅིག་།རང་རིགས་མིན་པའི་དུས་ཅན་དག་།སེམས་ནི་དེ་འདྲ་བ་དག་གི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཡང་སྲོག་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མང་པོ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་པ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲོག་དེ་དག་དེ་འདྲ་བ་འཇིག་པ་ཅན་ཏེ། རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་སྟེ།དེས་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། ལན་སྨྲས་པ། གོ་རིམས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་ན། །དེ་དག་རིམ་ལྡན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་རིགས་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་ན། །དང་པོ་སྲོག་འབྱུང་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་ནའང་དུ་མ་ཉིད་དུ་ངེས། །སྲོག་ནི་ཐ་དད་ ཡུལ་ཅན་ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ནི་མང་པོ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ལ་ནི་དེ་དག་གྲུབ་པ་སྟེ། རྟག་པའི་དོན་གཅིག་ལ་རིམ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若一智亦不能頓時執多境，爾時亦不能次第執多境，由彼意識無差別故。此意趣謂：除色等相外無餘意，如無垢鏡唯一意。彼亦與境影像相應。若爾，則彼除此外之識性得顯現已生境影像，由於諸境無近遠故，應頓時了知一切。 若謂由串習差別極勝故意次第了知境。爾時串習即成執境相之因，非命等。于如鏡住識無違故，應頓時執多境。若於彼無頓時執境功能，則亦不能次第執多境，由無差別故。 若謂："命是多剎那，非自類時分，諸心即如是，了知是因性。" 若又命非一，然是多及次第生。非有于自類一時，如是成為有次第義。彼等如是命有滅性，了知具次第者是心因，由彼執具次第境。 "無具次第因， 彼等云何次， 自類前是因， 初命不應生， 彼因無如是， 有亦定成多， 命有異境故， 是故心頓生。" 若命定是多及有滅，彼等於汝宗不成。由量通達故於我成立，由於常一義不應理次第故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་ ལ་རིམ་པ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རིམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།སེམས་རིམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔར་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རིམ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རང་གི་རིགས་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན།དང་པོའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྲོག་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ཁས་བླངས་ན་ནི་མངལ་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་སྲོག་ཡིན་ནོ། །མ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་རྔུབ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ ནི་མི་རུང་སྟེ།ཕ་མའི་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བུའི་འབྱུང་རྔུབ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བློ་ཡང་ཕ་མའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་དང་པོའི་སྲོག་གི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྲོག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ འབྱུང་རྔུབ་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པས། འགལ་བའི་ཆོས་རྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏེ་སྲོག་རྣམས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལས་སེམས་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་དེ་བས་ནི་ ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྲོག་དུ་མས་སེམས་གཅིག་སྐྱེད་པ་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དུ་མའང་གཅིག་དུས་ཅན། །ཡིན་ལ་སེམས་གཅིག་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དལ་བར་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་ན། །གཅིག་མ་ཚང་ནའང་སྐྱེ་བ་མིན། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟའི་དངོས་ རྒྱུ་ན།།ཤེས་པའང་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་དང་གང་གི་ཁྱད་པར་ལས། །ཁྱད་པར་མེད་དེ་དེ་འབྲས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་དུ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲོག་ དུ་མ་ཡིན་ཡང་།ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དལ་བར་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་སྲོག་གཅིག་མ་ཚང་བས་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ ཚང་ན་མེད་པའོ།།དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་དེའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།

是故由因有次第故，果亦有次第，若心是具次第性，爾時亦由無具次第因，彼云何次第生？若許由前命等因次第而有命等次第，爾時若由自類前因，則初命等不應生，由無彼類前命故。若許他生，則胎生因是他世命。若謂母等出入息是因，此不應理，應從父母出入息自性生子出入息故。 又心亦應隨父母，是故初生命無如是命因。即許說若有因，則諸有情出入息成多性，由有異境故。由具異境，依違法，彼亦是差別能立。是故由命是多故，意識應頓生，然見心次第生，是故唯識是因。 若謂多命生一心，由和合生故。此說： "若多一時性， 是一心之因， 于緩行等中， 缺一亦不生。 若如何實因， 識亦成差別， 由何何差別， 無別非彼果。" 雖命是多而是一心因，由是一時故，如地等生一芽。若如是雖命是多，由和合體性生唯一果，爾時于緩行不行等中由缺一命故不生識，由離和合故。和合所生果法即此：若和合因不具則無。雖無彼有，則非彼果。

།སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་སྲོག་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྲོག་རྣམས་ཚོགས་པ་ དང་མ་ཚོགས་པའི་དུས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྲོག་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། མ་ ཚོགས་པའི་ལས་ནི་མ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ལ།མེད་པ་ལས་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཤེས་པ་གཞན་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་སྲོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྲོག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གང་ཡང་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ལུས་ལས་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་རིམ་པ་ཡང་ལུས་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་ཁྱད་པར་མེད་ན་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དཔེར་ན་ ལུས་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལུས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

命等因豈非唯是和合而近，非唯和合耶？是故如何實有，如何近命是心因。若爾，則于命等和合不和合時，識亦應成差別。由彼果識等於命等識，由何命等何差別不成差別故，命和合果生識，不和合則不和合，無則無。若非爾，則不成命等果。 若謂由作差別故命等非識因，然由彼有則有故。若爾，則心貪等相差別應成無因。貪等變異成無因，何余識有因？若謂從命等有貪等變異。若爾，則如前應成貪等差別，由有因命不應不生果故。是故如何差別無因，如是識亦然，故識云何隨命等行相違轉？ 又謂觀待次第變異身，識次第生者，此已明瞭。如是變異次第亦非唯從身生，身無差別時云何成變異差別？如身命等無差別時識無差別，如是身無差別時變異亦無差別。

།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་། འོ་མ་གྱུར་པའི་ཞོ་དུས་ཀྱི་དབང་ཁོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་ཀྱང་ཡུན་ལོན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མཉམ་པའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དྲོད་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ཡོད་ན། མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཞོ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་མཚུངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། མི་མཚུངས་པའི་ གནས་སྐབས་ན་སྔོན་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གྱུར་པའི་རིམ་པས་ཤེས་པ་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་སེམས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་ ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ།རིམ་པས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་ཆགས་ བྲལ་ཤེས་པ་ནི།།དོན་གཞན་འཛིན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ནི་སེམས་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པས་སྦྱངས་པས་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དམ། ཡུལ་ཁ་ཅིག་ལ་ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ན་སྔར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའམ།ཆགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཁ་ཅིག་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་པ་སེམས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། གོམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ལ་གཡེར་བག་ ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྔར་ གོམས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཡེར་བག་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་།ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཁོ་ན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ དང་པོའི་ལུས་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་།དུས་ཕྱིས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དང་པོ་མེ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་ལ། དེ་ནས་དུ་བ་ཉིད་ལས་དུ་བའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དུས་གཞན་དུ་དུ་བའི་རྒྱུན་འགགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགག་པར་ འགྱུར་རོ།

如乳等無差別時，乳變酪豈非唯由時間力而成差別？如是身亦經久成差別識耶？此不真實，由等同乳等近及暖等相等時，平等成酪等，于等同位及不等同位，前所作隨順分別識差別與無差別因故，非由變異次第成識次第。 若爾，許唯從心生心者，何不成頓時生識？由次第亦從彼心生識故，豈非由剎那差別果成多異識耶？此說： "由識功能定， 一是一之因， 異境離貪識， 無執異境故。" 等無間緣體性一唯是一心因，由先串習修習隨順行或於某境貪著差別功能決定故。是故隨順先串習習氣生識，或由貪差別唯于某處生識。彼中等無間緣識是後心因，串習識是於心習氣置散亂等因。 云何知彼等？由所欲異境離貪心雖近異境無執故。由隨行相違隨轉亦定是因。此中隨順先串習意識現為散亂，及離異境貪心於異境不生識故，一切心唯是心為先。 雖如是，從初身生識，后時從識生識，如初從火生煙，后從煙生煙流。如何他時煙流滅，如是他時心流亦滅。

།ཇི་ལྟར་ཡང་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཆགས་པ་ལས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ལུས་ལས་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་ན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་ལུས་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་ལན་ཅིག་བློ། །སྐྱེ་ཞིང་ཕྱིས་ནི་རང་རིག་ལས། །ངེས་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དུས་ཕྱིས་རང་གི་རིགས་ཁོ་ནའི་སེམས་ལས་ངེས་པ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ལུས་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ལུས་ཀྱང་ནུས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་བས་ན་སེམས་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བ་འདི་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་ལུས་ལས་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བའི་གགས་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ནུས་པ་ལས་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེས་ བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་མེ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་ཡང་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལས་ ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པ་མེད་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་སེམས་ལ་གོམས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་ཆགས་ པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་སྐྱེ་བ་ནི་སྔར་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ མ་དང་པོ་ཡིན་གྱི་དུས་ཕྱི་མའི་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་དང་པོ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ལུས་ཕྱི་མ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཡན་གར་བར་འགྱུར་རོ།

如何初識從多境生亦由貪于某處生一識，如是初生時雖從身生多識，然他時唯從識生識。是故雖身命等是因，然不生多識。此說： "若身一次生， 心后從自知， 定者身功能， 何故成退轉？" 若從身生識后時唯定從自類心，爾時身功能生識何故退轉？如是若從身是一識因，身亦住功能故，應生異異心故，此頓生多成住。 若謂從身生識障礙從身生多識，是故不從身生異異識。此不真實，由從彼生果不障彼自續功能，如火生煙不障能生煙火故。是故若識從身生，爾時生識亦不障生識故，應頓生多。 豈非說雖生多根識，從貪境生一識耶？所說不真實，由無串習心不能生余識，由無先串習故無異境貪。如何先於心生串習即彼覆成貪，是故生余心唯從先串習，于無後世論者，由無他生串習故，于業生諸識復如輪迴成前過。 若謂識因是身初剎那，非后時身剎那是因。若如是唯初身生識，則後身無心所依，心應成獨存。

།འོན་ཏེ་ལུས་ཕྱི་མའི་གྲོགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་གཞན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཡན་གར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཁོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ལུས་ནི་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་ལུས་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །སཱ་ལུ་ཕྱི མ་ནི་སཱ་ལུ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་མེད་པར་དུས་ཕྱིས་སཱ་ལུ་ཉིད་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཉིད་ལས་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཡན་གར་བ་སེམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ལྷན་ ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ། ལུས་ནི་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལུས་དང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གྲོགས་བྱེད་པ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གྲོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ལུས་སམ་ ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ནི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་གཡེར་བག་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ། ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སེམས་དང་པོ་ལ་གཡེར་བག་ཅན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདི་དག་གིས་ནི་དུ་བའི་རྒྱུན་འགགས་པ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉེ་ན་དུ་བའི་རྒྱུན་འཕེལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། དུ་བས་སྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རྒྱུན་ནི་འཛད་པ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་གཡེར་བག་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་དང་པོའི་ལུས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ན་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་དེ་བོགས་འབྱུང་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དུ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བ་འཕེལ་བར་མི་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་སངས་ རྒྱས་པའི་ཡང་ཤེས་པ་ལུས་ལ་མི་བརྟེན་ན་ལུས་འགགས་ཀྱང་ཤེས་པ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་པའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟེན་མིན་པ་ཡི་ལུས། །ལོག་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་འབའ་ཞིག་།གནས་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ཡི་ནི། །རྒྱུ་འཇུག་ཐོབ་ཕྱིར་སེམས་རྒྱུད་གནས། ། རྒྱུ་ནི་ཡན་ལག་མིན་གྱུར་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །ལུས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若謂由後身為伴之識生余識故，心不成獨存。若爾，則唯心生心，由身是伴故，成立佛教宗。豈非唯初身是取因？如從牛糞生稻，后稻從稻生。若爾，如無牛糞后時從稻生稻，如是由從心生心故，獨存心成心處。 豈非身亦是心因？是故身心共住。誠然，身是益心因，非取因。此中豈非說初身是取，后為助伴耶？前是取，后非助伴。若謂先是身或有取心，后現為心為先心。此不真實，由具散亂等識，如見心為先，如是初心亦當經驗為散亂故，恒從心生心而住。 此等已遣"如煙流滅識亦滅"說，彼中火等聚近則煙流增長，由煙生煙流是盡故。此中現串習為先意散亂識。若亦從初身生，不應現從勝串習增長，如不見從煙生煙增長。 若佛教亦心不依身，則身滅時心應住，無因定共有事，若言： "非依止之身， 雖滅唯心住， 彼之因入故， 心相續安住。 因非成支分， 此生五處根， 是他身生因。"

།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལུས་ལོག་པར་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་འབའ་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་ནི་སེམས་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་དེའི་རྒྱུ་ལུས་གཞན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་ཡན་གར་བ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མའོ།།དཔེར་ན་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཡན་གར་བ་གནས་པ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སྐྱེ་མཆེད་ལྔས་འདུས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སེམས་ལུས་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་དམིགས་ཏེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་ ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ཡན་ལག་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འགེགས་པ་ཡིས་ནི་མི་དམིགས་པ། །ངེས་བྱེད་མིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །དབང་སོགས་ཀྱང་ནི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་གི་དངོས་ པོ་རྒྱུ་ཉིད་དེ།གྲོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སེམས་ལ་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་གཞན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སེམས་ ཡིན་པ་འགེགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

所說：雖身退轉，唯心亦住，由身心無定依所依事故。業及愛無明是心住因，他生身彼因是他身，由從彼得生他身入故。若非支分即因，爾時獨存心住，此為余語。如無色生有情心獨存而住。 又何時他世他身生因是此生五處，爾時何故心獨存住？無色界死有身者身生亦由彼身五處所作習氣為因。雖如是，不見心成他身因，由見死後生他身故。于無色界極不見故無。此說： "彼支分因性， 障礙不見者， 說非為定因， 根等亦有餘。" 若死心生他身支分事因性，即助伴因不見，然心非無生他身功能，由無損害故。若謂不見即是損害。非爾，由已說不見非定他身俱有因心能障礙。

།འདིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དབང་པོ་ཡང་སྐྱེ་བ་འདིའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ སྟེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཚེ་འདིའི་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དབང་པོ་དང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལུས་གཞན་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་ལུས་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་ཞེ་ན།ཁྲག་དང་ཁུ་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུ་བ་དང་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་དུ་བ་ཡིན་པར་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དུ་བ་སྤྱིར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་མ་ ཐག་པ་མཐོང་སྟེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་སྔ་མའི་རང་རིགས་ལ། །ནུས་པ་དག་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མཐོང་ཕྱིར་གཞན་གཞན་གྱི། །སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བྱུང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་དབང་པོ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་སྟེ།འདི་ལྟར་སྔར་གྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་དབང་པོ་གཞན་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ཤི་བའི་བར་དུ་དབང་པོ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའམ། མིག་ལ་སོགས་པ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའམ། དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་བཟུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

此中非僅由不見而說，然豈非有關係為先之比量損害？諸根非與他身根相續，如提婆達多眼等非由耶若達多眼等生，根亦住此生身。此說：所立根等亦有餘，非為定因，如是根亦是，與他世根相續有何相違？僅由不見非定從相違品返。 若謂此生身有根相續眼等非能生有他因眼等。此是成已成，由爾時他身亦是彼相續故。若爾，從血精等生他世身云何成彼相續？血精成他非成相續差別，如火差別煙及瓶差別所作聲，全無所作於是煙。 若謂無火不生煙普遍決定，于眼等見無間，由超根故。此說： "見前根自類， 諸功能顯現， 由見變異故， 亦成異異生。" 即見先生眼等自類根等功能，如是見依前根生余根。豈非未死間根一類耶？非爾，由見識或眼等有垢無垢等變異故，成根異異生。此說不待明顯差別而取關係。

།གཞན་དུ་ན་སུས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རུང་བར་ངེས་པ་ནི་སྤྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་རུང་བར་ངེས་པ་སྟེ། སྒྲིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེ་ལ། དུས་ཕྱིས་ནི་མིག་ལ་ སོགས་པ་ཉིད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་དེ་སྐྱེ་ན། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །སེམས་ལས་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ལས། །ལུས་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དང་པོའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ ལས་སྐྱེ་ན།དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་མེད་པ་ལས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། རོའི་ལུས་ལས་ཀྱང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རོའི་ལུས་ལ་སེམས་མེད་པས་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར བ་དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྨྲས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་མའི་སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ ཀྱི།།མཚམས་སྦྱོར་མིན་མིན་དེ་འདྲ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་ལྷ་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་བྲལ་ན་འཆི་ཀའི་སེམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པ་སྟེ།རྒྱུད་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྟགས་དམ་པའོ་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

否則任何人于任何處皆不能安立名言，由名言安立是有作用功能為先故，由定能從共相故，已說眼等定能生眼等，由見明瞭性等故。豈非初生眼等從身生，后時眼等從眼等生耶？此說： "若從身彼生， 如前成過失， 若從心即從， 彼亦生他身。" 若初眼等從身生，爾時是從有根或從無根？其中若從有根生，由前生亦從有根生故，成立他世。若從無根生，則屍身亦應生爪等故如前成過失，或示身功能如何退轉之過失。若謂屍身無心故不生爪等。則從心生，是故從彼心生他世心及他身。 總結說： "是故離因故， 一切臨終心， 非相續非非， 許此能立余。" 此心由具愛無明業所造作是他世因，離彼則一切臨終心無與他生相續之相續，由未成相續故。是故說由是臨終心故，此為勝因者，許有餘，由已說僅不見非定能返故。

། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བདུན་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་སེམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཡང་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་ནི་ཕྱི་འམ་ནང་ཡང་རུང་སྟེ། ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདིའི་ལུས་མེད་ཀྱང་སེམས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ གི་ཚེ།གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ནི་དེ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ལུས་སམ། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་ལུས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བྱིས་པའི་ལུས་ལ་གོམས་པའི་སེམས་ནི། རྒན་པོའི་ལུས་ལས་སེམས་ གཡེར་བག་ཅན་དུ་འགྱུར།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་ཡོད་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོའི་ལུས་དག་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་ཙམ་ཞིག་དཔེར་ན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ སད་པའི་དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།རྨི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ལུས་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་སད་པའི་ཚེ་སེམས་སྔང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་འདི་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་ སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་གྲུབ་པས་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྱུང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྩོད་པར་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་གོམས་པས་ཁྱད་ཡིན་ཡང་། ། མཆོངས་དང་ཆུ་ཡི་དྲོད་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་ལས་འདས་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་གོམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར མཆོངས་པ་དང་ཆུ་ཚན་བཞིན་ནོ།

量理論釋第七品： 若謂此世心生他世心，由依不同身故，如提婆達多心。此亦不實，已說識非依身故。又識非住身，由無入處故。是故身無論內外，由是識境故。此無身亦有心轉余，如有時緣色心雖無彼，由緣自身或他身故互相緣，如是心有轉余身。 或如習幼童身心，于老人身成散亂心。若謂彼有一取，他生身有他精血為取。非爾，由成幼老身僅差別故，僅以入異身行為喻。或如覺時行為夢中身隨順識因，見夢差別身驚等行為是覺時心驚等因，如是此生具善等行心亦是他世身住心彼隨順貪等因，由前生習力生此世貪等。 是故無始心相續中生死等一一相續成就故，由習成就故，慧及正直等一切功德皆從習生。是故能生一切智。此中諍者說： "雖由習差別， 如跳及水暖， 若謂非超性。" 雖如是生生習，然慧等不成最勝究竟，由見各別定差別故，如跳躍及溫水。

།དེ་བས་ན་གོམས་པས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་ལན་བཏབ་པ། དེ་བྱས་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ། །འབད་རྩོལ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་དང་། །བརྟེན་མིན་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་ ན།།ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་མི་འཕེལ་ཏེ། །རང་བཞིན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །གང་ཕྱིར་ནུས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས། །ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་དག་ལ་ནི། །ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །རྟག་ཏུ་རྟེན་གནས་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་མེད་པར་གནས་པའི་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཁྱད་པར་མཆོངས་པ་བཞིན་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སླར་ཡང་དུས་ཕྱིས་རང་གནས་པ་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབད་པས་བོགས་ཕྱུང་བའི་མཆོངས་པ་ནི་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། གཞན་ནི་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཆུ་ཚན་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟར་རབ་ཀྱི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་གནས་པའི་ཆ་ཉིད་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། སླར་ འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སླར་ཡང་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་ གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་།ཐོད་པ་ཅན་ལ་མི་གཙང་བ་བཞིན་ནོ། །སླར་འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་མཆོངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བོགས་ཕྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཕྱི་ མ་དག་ལ་ནི་མཆོངས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆུའི་རྟེན་ཡང་རྟག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་ལས་ཀྱང་ཆུའི་ཚ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཆོངས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ ཡིན་ན་ཡང་།།རང་བཞིན་མིན་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ། །བོགས་ཕྱུང་སླར་འབད་ལ་མི་ལྟོས། །རྩོལ་གཞན་ཁྱད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若謂雖由習有各別定差別，然不能超越一切自性體驗。此答： "若復由彼成， 待勤依非依， 成有所依者， 差別不增長， 自性非如是。 由具力能作， 於後差別中， 無有功能故， 常無所依故。" 差別非住于無究竟分，如是彼差別如跳躍習成，若后時不待自住勤作，如以勤增益跳躍復待勤，余成不堅依者如溫水。若爾慧差別亦不成究竟，如是住非究竟分復待勤作，遍非依所依，悲等心功德依堅固，不待復勤故成究竟。 復待勤者非成自性，是故此因有差別，若依堅固及是自性者即具究竟，如凈者及顱者于不凈。何故跳躍雖有復勤不成究竟？前所增益跳躍等彼能作利益諸能作者，於後差別中跳躍不成究竟，由無功能故。水依亦不常住故。由勤亦不增長水暖自性及跳躍各別耶？是故： "雖是差別增， 由非自性故， 何時增益已， 不待復勤時， 余勤作差別。" 待復勤差別，若成增長，然跳躍等非成彼自性，由待余因故，自性謂于自然轉安立名言故。

།དེ་བས་ན་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འཕེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གང་ གི་ཚེ་ཡང་ལན་ཅིག་བོགས་ཕྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་གཞན་ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སླར་ཡང་འབད་པ་ལ་ལྟོས་ པས་ཡིན་གྱི།ངང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཆོངས་པ་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལ་བརྩེ་སོགས་གོམས་སྐྱེས་པ། །རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །མེ་ལ་སོགས་ལ་ཤིང་དག་དང་། །དངུལ་ཆུ་གསེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དཔེར་ན་མེ་ཡིས་བྱས་པའི་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སླར་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་། དངུལ་ཆུ་སྦྱངས་པ་དང་། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གསེར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པ་ནི། སླར་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མར་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངང་ཁོ་ནས་འཇུག་གི་ལྡོག་པའི་ཆ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་བརྩེ་བ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཚན་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་མཐར་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྐྱེས་ཡོན་ཏན། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེར་འགྱུར། །དེ་ལས་འབད་རྩོལ་ཕྱི་མ་རྣམས། །ཁྱད་པར་བོགས་འབྱིན་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གཡེར་ བག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།སྔར་གྱི་རྩོལ་བས་བརྩེ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་འབད་རྩོལ་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་གོམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་འབྱིན་པའི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

是故跳躍等差別非自性故，雖增長然非殊勝增長，此為余。何時一次增益心功德悲等不待勤而自住時，余勤即不成悲等住差別作者。雖如是，然悲等待復勤故，非自然轉，如跳躍待復勤。此說： "心生悲等習， 自然而趣入， 如火于諸木， 及銀汞金等。" 如火所作木差別燒等相，不待復勤自然趣入，及煉銀汞攝持等相，及金燒等所作，不待復勤。如是從前前心習生悲等亦唯自然趣入，非有退分。彼等說悲自然趣入。 若謂悲等如溫水非自性故不生究竟。說： "是故彼生德， 彼成自性生， 由彼后諸勤， 作差別增益。" 是故由自然趣入故，彼等悲等所生功德散亂等唯成自性，由前勤生悲，從彼後後勤習作差別增益，是故悲等非無究竟自性。

།བརྩེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི།ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་འབད་རྩོལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་ བརྩེ་བ་ལ་སོགས་བློ།།རིགས་མཚུངས་ས་བོན་སྔ་མ་ལས། །འཕེལ་བ་ཅན་གྱུར་དེ་དག་གི། །གོམས་པ་ཡོད་ན་ཅི་ཕྱིར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པས་བོགས་ཕྱུང་བའི་ས་བོན་སྔ་མ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་དེ་ལས། འཕེལ་བ་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཕྱིན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གོམས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ཏེ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲན་པ་དང་ཐོས་པས་ཀྱང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་སྟེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞིང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་མི་གསར་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་བརྩེ་བ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམན་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར།མཆོངས་པའི་ཡང་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨས་པ། དེ་ལྟར་མཆོངས་ཉིད་ལས་མཆོངས་མིན། །དེ་རྒྱུ་སྟོབས་དང་འབད་ རྩོལ་གྱི།།ནུས་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མཆོངས་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ལས་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན། མཆོངས་པ་ཉིད་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་དག་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་མཆོངས་པ་ལེགས་པར་བྱང་ཡང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་མཆོངས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་མཆོངས་པའི་རྒྱུ་སྟོབས་དང་། རྩོལ་བ་དག་ནི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མཆོངས་པ་ཡང་གནས་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཆོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོམས་པ་ཉིད་ལས་མཆོངས པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་གཞན་དུ་ན་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་ནི་སྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་མཆོངས་པར་འགྱུར་རོ།

悲等豈非待報恩有所依？非僅前行習故，為遮害心瞋等，由余勤顯前所習悲故。 "由悲等覺慧， 從前同類種， 成增長彼等， 有習何故住？" 由同類等增益前種子悲等習中，增長即究竟者是悲等覺，是故彼等有習何故住，即不住之義。此意趣為：悲等即從悲等習生，非待報恩等。如是由念聞亦起悲等，由悲等成田諸相續，于新害生不成小悲。是故具習心何故悲等成劣？ 跳躍亦豈非有究竟因習耶？是故彼亦應如慧等成究竟。說： "非如是從跳， 彼因力及勤， 功能定性故， 跳躍定自性。" 非如悲等從同類生悲等，跳躍從跳躍生，然從力及勤生跳躍，如是善習跳躍亦無力勤不能跳。由彼跳躍因力及勤功能決定故，跳躍亦定住自性。豈非從跳躍境習生跳躍？否則力勤先有故，應初即能跳。

།འོན་ཏེ་སྟོབས་ཉིད་སྔར་མེད་ལ། གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྟོབས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྔར་མཆོངས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན། རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཆོངས་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་མཆོངས་པ་རབ་ ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ།སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱི་ནས་བཞིན་དུ་དེ་དང་པོར། །མཆོངས་མིན་ལུས་ནི་ནུས་མེད་ཕྱིར། །རྩོལ་བས་རིམ་གྱིས་མི་ནུས་པ། །བསལ་ན་རང་སྟོབས་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གོམས་པ་ལས་སྟོབས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྟོབས་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ནས་མཆོངས་པ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ནུས་པ་མེད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཕྱིས་གོམས་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཆོངས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འོན་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མི་ནུས་པ་ངེས་པ་ལས་སྟོབས་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་དང་སྤྲེའུ་དག་མཚུངས་པར་མཆོངས་པ་ཡང་ མཆོངས་པ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ཡོད་ཀྱང་མངལ་དང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་གི་།གོམས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རིགས་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ སྔར་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་ན།ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་ བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བརྩེ་བ་རང་ས་བོན་ལས་བྱུང་། །གལ་ཏེ་རང་ས་བོན་འབྱུང་ཅན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་མེད་ན། སེམས་ལ་དེ་དག་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་རང་གི་ས་བོན་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་བོགས་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་གང་ལ་ ཡོད་པའི་བརྩེ་བ་དེ་དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྡང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若謂先無力，由習成力故，先不能跳，如是雖生自類跳躍，然跳躍不成究竟，如是悲等亦不成究竟。此說： "如后初非跳， 由身無力故， 漸除勤所作， 無能定自力。" 此義為：非由習生力，然雖有力，由痰等損故不能跳。是故彼士夫由痰等生身無力故不能跳，后如所習能跳。若由服食修習成具力，然由定不能服食定力必成，如是人猿雖同跳躍，然跳躍不同。是故雖有習，唯待胎及種姓力生跳躍，非唯待習。 悲等唯待自類習。若如是先唯待自類習氣生悲等，如是由輪迴無始故，悲等自性應成殊勝，然非一切具悲故，悲非從自類種生。此說： "悲從自種生， 若從自種生， 無違品損害， 心得彼等性。" 若悲從自種子悲習增益生，彼有悲雖無始，然不成悲自性，由自相續生瞋等損故。

།གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ དེའི་ཚེ།བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོམས་པས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བཀག་པར་གྱུར་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་འདི་དག་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གོམས་པ་སྔ་མ་རྣམས། །བརྩེ་བ་དང་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས། །སེམས་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་གཞན་དག་ནི།།གཡེར་བག་ཅན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་གཡེར་བག་ཅན་ ཁོ་ནར་གོམས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་དོན་འདོད་པ་མེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོམས་ནས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །མི་གཙང་ ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པར་འདོད་པས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་སྐྱེ་བའི་ལས་གོམས་པ་ལས་མི་གཙང་བ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་ པའི་མི་གཙང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྣང་བ་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་གོམས་པ་ཉིད་ལས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །བརྩེ་བ་ དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དབྲལ་བར་འདོད་པས།རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་དབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་བར་འོས་ཏེ།བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ པས་ཐབས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若從自種生違品瞋等無損害，且不斷修習悲時，于所說心由不斷習遮瞋等，則成彼殊勝自性，此等承許為理。如是： "如是前諸習， 悲及離貪等， 心性余諸法， 是散亂根本。" 前前悲習是後後悲等心法明顯因根本，非能生因，于成就悲等唯由散亂習作，非能生，由先有故。是故無自利慾，承許利他悲性唯從習，為顯此故說： "由習悲自性， 如不凈貪離。" 常欲修習悲由殊勝習生悲自性，如有士夫由生業習生不凈，由無違品損害成彼不凈自性，如是若有無不凈性，全無少許可取，如是離貪及貪亦由習成彼自性。 為顯具悲欲離他苦故，為斷自苦精進故說： "具悲為摧苦， 于諸方便修。" 具悲應為斷自他苦精進，由具悲無離自苦不能遮他苦故。是故具悲現證離自苦及現證一切所知，于方便修習。何故？為摧自他苦故。

།གང་གི་ཕྱིར། ཐབས་བྱུང་ལྐོག་གྱུར་དེའི་རྒྱུ་ཅན། །དེ་བཤད་པར་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ།།དེ་དག་རྒྱུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཚད་མས་འཐད་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །རང་དང གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུང་དང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །མི་རྟག་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུའི། །ངོ་བོ་དེ་ཡང་བརྟག་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།།ལུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུང་ནི་ཤེས་པ་དང་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནས་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རིགས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། ལུང་ཙམ་ལས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་དང་པོར་ལུང་གིས་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་རིགས་པས་དོན་དེ་བསྟན་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྟན་པར་བྱས་པའི་དོན་ལ་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་དཔྱོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་དང་པོ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དཔྱད་ནས་ཡང་ཟློག་པར་ནུས་པ་ཉིད་དཔྱད་པའི་དོན་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་མ་དཔྱད་ན་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཉིད་ དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའམ།རྒྱུ་རྟག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཟློག་པའི་དོན་དུ་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་རྒྱུ་མེད་ལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྟག་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མ་ཟད་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བརྟག་པར་བྱའོ།

由何故： "方便生隱蔽， 彼因難說故。" 從隱蔽方便所生即天道解脫相。彼等因即佈施等及見無我，彼士夫天道解脫難示他，由彼無彼功能故。豈非由量成立四聖諦而趣入，何須現證？若由比量決定四聖諦，然不能說生地獄等業果他世界，是故應現證一切智。 為離自他苦彼應觀苦因，為顯此說： "由教理觀察， 由苦之差別， 無常等苦因， 亦觀察自性。" 理即比量，教非比量境，是超根義智因。或教為初智因，后為決定義故入理，非唯由教決定。是故先由教見義，後由理顯彼義，于所顯義修習而現證。 其中由教理觀察，為離有因苦故，先當觀察苦因。觀察苦因已，為觀能遮故，應觀察彼苦因無常等。若不觀無常等自性因，則不成為斷苦精進，由無因或有常因，為遮苦因精進成無果，如是苦及苦因無因不能盡，若常亦如何盡？由因未盡不能盡苦故，應以無常等相觀察苦因。

།ཇི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་ རྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་གནས་པ། །འབྲས་ལྡོག་མཐོང་བ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་རྒྱུ་གཞོམ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ དེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི།འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སྡུག་བསྔལ་འཛད་ན།འོ་ན་ནི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཟད་པས་རྒྱུ་འཛད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རང་གི་རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འཛད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཛད་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན། ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་དང་ གཞན་པའི་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།ལས་ཟད་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་ནི་ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問如何決定苦因無常？此說：由苦之差別，應以無常等令苦因無常，如苦無常，后當說明。雖如是，若苦無常，無常如何成苦因？如是常因之苦應成無常。此說： "由如是住因， 不見果轉故， 為摧彼因故， 觀察彼違品。" 若自在等常性成苦生因，如是因自在等如是住，即住為生苦性，由果苦不滅故，定不滅。是故苦定無常，因亦定無常。如是若許由因盡故苦盡，則因如何盡？若由自因盡因盡，則由自因盡故苦盡，不應入苦盡方便。 非爾，為摧苦因故，應觀察彼苦因對治。由無違品因不轉故應觀察。若謂由無因轉，何因？若謂業，由無明生異異業故，豈非由業盡解脫？當說無明非業及苦因。是故應勤修無我對治無明。 雖如是，苦無各別決定因，由成愛離等自性多因故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་བྱས་པའི། །འདུས་བྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ། །རྒྱུ་དེ་གནོད་པ་ཅན་ ཉིད་ནི།བདག་མེད་མཐོང་ན་འགལ་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི། ང་དང་ང་ཡིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱས་པའི་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། ཆགས་པ་ལོག་ན། བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡང་སྤང་བར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ ཀྱི།གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་བཅོམ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་བདག་ གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར།བུ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་རང་ལ་ཞེན་པ་ལས་ལུས་ལ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུད་ནི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།།འདུས་བྱས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི། དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ པའི་རྣམ་པ་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེའི་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ལོག་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ལུས་བཅད་པ་དང་། བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ན། ཇི་ལྟར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་གཅིག་དང་བྲལ་ བ་ཡིན་ཞིང་།ལུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྐབས་དག་གོམས་པས་བསྐྱེད་པའི་བློ་གཡེར་བག་ཅན་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོའི་དུས་སྤོང་བ་དང་། ལེན་པ་བཞིན་དང་། གོས་འདོར་བ་དང་སྤྱོད་པ་བཞིན་དེའི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་གོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་པ་ལ་གོམས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་གོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་གོམས་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁྲུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂因不能遮，此答： "由我我所執， 有為境貪著， 彼因有損害， 見無我相違。" 我我所執即由我我所耽著所作貪為苦因，貪轉則我我所亦斷故成無苦。雖如是，若破我我所成無貪時，雖意不生苦，然身苦自有。此說：勤利他者不成自苦，由我我所耽著故，由子貪及勝自執，見身劍等所害苦。我我所耽著即薩迦耶見，是故苦因是薩迦耶見。 有為即有漏事，彼境薩迦耶見。于為苦因薩迦耶見有損害見無我與彼相違，由無我相與貪相違故，是彼損害，如油等與風相違。是故由現證無我，無常因薩迦耶見轉，由我我所耽著轉故一切苦轉。 若為斷割焚燒等所逼，如何不成死等苦？非實，死即離一身，生於余身為生，由前後位習所生散亂念故。爾時如舍取童年少年時，如舍取衣，彼身生亦爾。如是習為欲因，若習舍離，則不習苦樂，是故若習無我，一切迷因不亂。

།རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག པ་དང་།ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་མང་པོ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་རིག་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དུས་རིང་པོར་ཡང་རྣམ་མང་པོས། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་ གོམས་པ།།དེ་ལྟ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས། །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ནི། །ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་སོགས་ལས་ཁྱད་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་བློ་གསལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་དང་ ཡང་དུ་ཐབས་མང་པོ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་ན།དེ་ནི་ལམ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གོམས་པ་ལས། བློ་གསལ་བ་ལས་རྒྱུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པས་ བྱས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་བློའི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཅན་བསེ་རུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་ནི་སྤྲོས་ན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་ལས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་སྐྱེ་བ་གཞན་དྲན་པ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མེད་པར་ལས་དང་ འབྲས་བུར་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན།གོམས་པ་ཡང་མཐོང་བ་དང་དྲན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་གི་།ལས་དང་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བས་ན།དེ་ལ་གོམས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་མེད་པར་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་སྤྲོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བདེན་པ་བཞི་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由離貪等因及智慧增長，見多種相具足諸多方便，由此過失功德明顯故，一切智成可能。雖由見無我寂滅苦，然無一切智，若由見無我成一切智，則離貪者及獨覺亦應成一切智。此說： "長時復多種， 種種修方便， 如是諸過德， 即成極明顯， 由彼心明故， 斷除因習氣， 大仙入利他， 此異獨覺等。" 若此利根士夫于多方便長時數數修習，則彼道及違品過失功德明顯。如是修習士夫由習，心明為因，斷除苦因習氣煩惱所作身語意功能衰損相，此即世尊入利他異於獨覺等，謂斷煩惱所知障相。聲聞等有煩惱習氣。 方便廣說有多種，于彼長時修習，顯現輪迴一切過失功德。前說豈不見憶宿命？無彼如何知業果相連？習亦入見聞事，業果非現量，由長時隔故。無現量則比量亦不能各別決定業果，云何于彼修習？無彼亦現證業果廣說。 四聖諦雖由量決定故能修習現證，然非一切智，由離貪者雖有四諦智然非一切智故。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པར་འདོད་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་ ངེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ལས།རུས་པའི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོ་བདག་ མེད་པར་མཐོང་བ་ན་བདག་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་བདག་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་དུ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་ནུས་ ཀྱི།འདིར་ནི་བདག་མེད་པ་གང་དུ་གོམས་པ་དེ་ཡིས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུའི་སྤྲོས་པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མཐའ་ཡས་པས་གོམས་པ་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ རིག་བྱེད་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བར་མ་དོའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པས་སོ། །ཇི་སྟེ་བར་མ་དོའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཞན་དྲན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་ལ་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་གོམས་པ་ཉི་མ་རེ་རེར་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མི་དྲན་པ་ཡིན།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་གོམས་པ་མེད་ན་ནི་དྲན་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་བློ་གསལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་འདས་པ་ ཡང་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བུས་པའི་ཚེ་མྱོང་བ་སྐད་ཅིག་ལ་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མྱོང་བ་ཡང་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་གོམས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་ནས་ འོངས་པ་རིག་པ་དེས་ཡུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ན།དེ་ནས་འོངས་པར་ངེས་པར་བྱེད་དེ། ལྷ་སྦྱིན་བཞིན་ཡུལ་གཞན་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

雖如是，若離障礙智的諸煩惱，由無障礙故，若許成就現證一切所知，此非真實。若由離顛倒分別各別決定事物之因貪等，如骨鎖生正智，如何能見一切所知？然若見各別決定事物無我時，由無我無差別故成見一切，則我等見青時，由是事物故，一切所知應成現量。是故於何處入見緣，即能見彼，此中於何處修習無我，即見五蘊某分無我，非知業果廣說。由彼無邊故修習不入。 是故若思于彼業果相連，明論即成量，此非真實，由先成立中有世間故。若謂雖有中有世間然無憶宿命，此說不應理。如是若有餘生，且由佈施等先所經驗憶念修習日日增長時，如何不憶？由見無修習即刻所經驗則無憶念故。若由憶念修習有明智者，則長時過去亦成憶境，如是老年時憶童年所經一剎那，如是由勝修習，餘生所經亦成憶境故，應勤修憶念。 于彼如從他方來者，見由他方相連所生差別時，決定從彼來，如天授亦了知遮余方。

།དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་གསལ་བ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་འོངས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་སྐྱ་བ་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ལས་འདི་དང་ཡུལ་འདི་འབྲེལ་པར་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་རིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྲ་བ་ངེས་ན་རྒྱུ་རྩཝ་དང་ ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ངེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་ པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་འདས་པར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དུ་མར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཤེས་ པ་དེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ན་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིག་པས་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་དུ་མཁྱེན་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་སོ་ ཞེ་ན།འདིས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དཔོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་ བར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ།།གང་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གོམས་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཚད་མ་ཤེས་པ་ལ་ཚེགས་ མེད་པ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཐོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་།བཤད་པའི་དུས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་རྒོལ་བ་དང་ལན་གྱི་ཚེ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། དེའི་རིགས་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལ་རིགས་མཚུངས་པ་ ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མཚུངས་པ་དང་།ལས་དང་འབྲས་བུའི་སྤྲོས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

如是若有明記，有從他世間來者境之智，則亦知餘生差別。此由先有如是相之自性具足此業此境相連，生各別決定業果相連之理，如定細煙自性，則亦知因莖葉等自性。如是若定業果差別自性，則推度一切相。若知因自性，則由間接知其果自性故，當知一切業果相連。 若正知天道解脫道，則世尊成一切智，由非從互為因果生一切所知故。由如是多種知因果自性，于知一切所知無過失。若爾，若由知果自性知因自性，則比量智如何成一切智？許世尊現證智。此無所成，推度一切相非異現量。如是說現證義之智為現量，由勝修習時，顯現一切所知及一切相，爾時即如現量。 所說由不可能修習一切故，如何能現證一切，此亦不應理，由非唯修習即是智故。如是如遍知聲則知量無勞，有無聞而知，及有說時修習即入諍答時。若修習如是類論，豈非知彼類論義？輪迴豈非亦有同類？如是有情地等界同，業果廣說及生滅安立恒時一性，殊勝差別于論等亦同。

།དེ་བས་ན་ཉི་མ་རེ་རེའི་ལྟོ་བ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷག་མ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ཡང་། །འགྲོ་ལ་སྟོན་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་གོམས་པས་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་དོན་ཕྱིར་ཐབས་གོམས་པ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་པར་འདོད། །གྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་པ་དངོས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐབས་ལ་གོམས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་གོམས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དོན་གྱིས་དེའི་སྒྲར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་ནི་སྲོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལྟ་བུའོ།།བསྟན་པའི་དོན་ཐབས་གོམས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐབས་གོམས་པ་དང་། བློ་གསལ་བ་དག་གིས་བསྟན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་གོམས་པ་དང་བསྟན་པ་འདི་གཉིས་ནི་ ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་སོ།།ཇི་སྟེ་རྒྱུར་བཤད་པས་ཀྱང་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཉིད་དངོས་སུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་གང་ཞིག་གོམས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྒྱུ་སྤངས་ཡོན་ཏན་གསུམ་བདེ་གཤེགས། །ཉིད་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་མིན་ཕྱིར། །བསྔགས་པའོ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ། །མཐོང་བའམ་རིགས་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདག་དང་ བདག་གིར་འཛིན་པས་བྱས་པའི་ཞེན་པའི་རྒྱུ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ཉིད་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་ བསྔགས་པ་ཉིད་དོ།།སྤངས་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སམ། རིགས་པ་ལས་ཏེ། རིགས་པ་ནི་གོམས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཟློག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ རིགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ།ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

是故如日日腹部變化，輪迴亦有變化故，由長時修習，一切智亦成可能。余諍于成立一切智已明。 豈非阿阇黎說論為息苦因？如是亦說："為示眾生故有論。"云何由修習方便？此說： "為彼義修方便， 許此即是教說， 由先有成就故， 說此二為其因。" 非直接許教說偈頌，然許修習方便即是教說。云何修習方便是教說？為彼義故，由彼義成彼聲故，如說酥即命。教說義如何成修習方便？由修習方便及明智成就教說故。此復云何知？此說："說此二為因。"謂修習及教說此二說為一切智因。若謂說為因亦云何知此等？由先有故，如是論非直接善逝因，由修習某方便成佛世尊善逝故。 云何為善逝性？說： "斷因三德善逝性， 由非苦依故稱讚， 彼由見無我性故， 或由瑜伽理性故。" 謂斷苦因我我所執所作耽著因之三德：極妙性、不退轉及無餘斷故。斷即無，若無我我所執，由非苦依故，極為稱讚。彼斷從何生？從見無我性，見所斷煩惱從見或從理，理即修習，為斷修所斷煩惱聚之因。或理即瑜伽，互相具足，謂見無二義。

།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པས་སྤངས་ལ་གཞན་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཀུན་འབྱུང་དག་།སླར་ཡང་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། །བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སླར་མི་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་རྣམས་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་སླར་མི་ལྡོག་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པའི་གནས་ སྐབས་དང་།ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ས་བོན་ཏེ་རྒྱུའོ། །དེ་སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་སླར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ ཟློག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལོག་ན་ནི་སྐྱོན་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སླར་ལྡོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བདེན་ཐ་དད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན། །ཉོན་མོངས་མེད་ཉིད་ནད་མེད་པའམ། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་ཉིད་ལུས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ ཡིན་གྱི།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ ངན་ལེན་ནི་ལུས་པའོ།།ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནད་མེད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་ གོམས་པའི་དབང་གིས་མཆོངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་ནི། ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་བརྙས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ལུས་པའོ། །ལམ་བཤད་པ་ལ་མི་གསལ་བ་ཡང་ ལུས་པ་སྟེ།ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བློ་གསལ་བ་མེད་ན་ཚིག་ལ་མཁས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

其中有由人無我斷，有由法無我斷。如是顯示極為稱讚功德已，當說不退轉功德。何為不退轉？說： "生及諸過患生起， 說為還復退轉故， 由斷我見種子故， 即是不復還歸性。" 諸過患及生起不復退轉，無過患位及不復生即不退轉。此云何成？我見即種子，即因。由斷彼故煩惱不生，由無煩惱不復受生故不退轉。 若謂由見無我，如何能遮我執？若由異相而入，則我見亦由異於無我故應能遮彼。若遮彼，則應成過患及生起故，應成還復退轉。此說： "彼真異體性， 身語意習氣， 無惑即無病， 或道說未明余。" 見無我彼由真實、差別及自性故不復退轉，我見雖異於無我，然由非真實故非能遮，由無我故。若爾，余即無復退轉外何者？說：身語意習氣即余。云何身等習氣？無有煩惱性，故即無病無過，由斷輪迴苦故。 其中無惑身習氣者，雖成阿羅漢，由習力故生跳躍行走等。語習氣者，雖無慢而說輕蔑語等。意習氣者，於一切不知，此三即余。道說不明亦余，由未長時修習故，無明智則不成通達文句。

།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ལུས་པ་དེ་ཅི་ཡིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་སྤོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ ཇི་སྲིད་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་སྐྱོན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། དཔྱོད་པ་ཡང་འཁྲུལ་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྨྲས་པ། གོམས་ལས་མ་ལུས་སྤངས་པར་འགྱུར། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེ་ན་འདི་ལྡོག་པར། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བློ་གསལ་བར་བོགས་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་གོམས་པ་ལས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་སྐྱོན་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་ པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱོན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་ཟད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཟད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨས་པ། རྟག་ ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར།།ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་ཟད་པ་མེད་པར་རྟག་པའི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་འཇུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱོན་དེ་དག་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པར་ མི་སྲིད་དེ།རྟག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་བོགས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པའམ། མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་ཟད་དོ། །གསུམ་ཆར་མི་སྲིད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །གོམས་པས་རྒྱུ་ནི་ཟད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། ། དེ་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱོན་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་གང ཡིན་པ་དེ་གོམས་པས་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཟད་པའི་ཐབས་ཉིད་དོ།

若由見無我非能斷盡，則彼余由何能斷？由無有異於見無我之斷因故。又若謂只要言說即非斷過，由言說以觀察為先，觀察亦錯亂。說： "由修斷盡余， 有謂聲等故， 過患非盡者， 疑彼退故亂。" 應說由修習明智增長等故，習氣當退。是故由修習能斷盡余。雖如是，有謂由言說等故，貪等身過患不能盡，等字攝取身等。非如是，由於言說等彼退有疑故。此中有言說等亦有過患盡，此有何相違？由於退有疑故，因不定，如第一品中已說。 豈非諸過患全無盡耶？是故云何無過患？由未見無過患因故，非無能盡過患故。此說： "由常或無方， 或由不知方， 諸過患非盡， 雖作是分別。" 過患無盡非無因而入，然若彼過患是常，爾時過患不可能盡，由常故不能增益常。若無盡方便或不知，如是亦不盡。為顯三者皆不可能故： "由具因故違， 由修因盡故， 由知因自性， 亦成就知彼。" 其中諸過患非是常，由具因故。具因者先無故非常。亦非無盡過患方便，由過患因我見對治見無我，由修習能盡諸過患故，見無我即是盡方便。

།རྒྱུའི་རང་བཞིན་བདག་དང་། བདག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ ཙམ་ལས་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བདེན་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྟོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པ་དང་། ཐབས་ལ་གོམས་པས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོབ་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུངས་པ། །འབྲས་བུ་མེད་ཕྱིར་བརྫུན་མི་གསུང་། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་ཕྱིར་གཞན་དོན་ཡང་། །བརྩོན་པ་ཀུན་ལ་གོམས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་གཞན་ལ་ གསུངས་པ་ནི་སྐྱོབ་པ་སྟེ།གང་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བརྫུན་མི་གསུང་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བར་སུ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་གོམས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ལ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕེན་པ་ལས་མི་གསུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མུ་ སྟེགས་བྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡོད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ལམ་སྟོན་པ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལམ་འདི་ལ་ཡང་ཡིད་རྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་དག་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའམ། དེའི་རིགས་པ་ནི་རིགས་པས་ འཐད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་རིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྐྱོབ་པ་ཡང་། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因的自性即我及我所相的認知存在時，其對治的認知亦成立，凡是顛倒者即有其對治，如風中之油，我執的對治即是見無我。 《量理論釋》第八品：若世尊是善逝，僅成就自利圓滿，如何於他成為量？如是，由說真實事為量，不說顛倒故非量者。此非真實，由修習慈悲及修習方便故，世尊是救護者。云何為救護？說： "見救護說道， 無果故不妄， 具悲故為他， 由修習精進。" 見天道及解脫道而為他說即救護，由於具足善逝性者無有任何欲求故。此不說妄語，由無果故，未見果者皆不說顛倒。由具大悲故，由修習方便而作他利，是故世尊不說顛倒。 是故由無需要及無因故不說顛倒，具慈悲故，亦非由牽引而說。是故善逝救護即是量。若謂外道亦有說自道者，彼有則應成量。若謂彼等無說道，由非道故。於此道亦應信任耶？此等由見無我或其理，由理成立之道故，唯世尊是量；諸外道未見無我且無理故，彼等非量，如是已說。世尊由與彼相違故是量，為顯此故說"是故世尊是量"。 救護者亦"即是說四諦者"，或說四諦者是救護，余非是。

།གལ་ཏེ་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །ལས་ དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སླུ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ནི་གཙོར་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་ ཡང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གཏི་མུག་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། རྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བདེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཡང་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་པས་སྐྱོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ། །གོམས་ལས་འདོད་ཆགས་སོགས་བསལ་བ། །མཐོང་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་བའི་ཆོས་དང་ འདྲེས་པ་ལས་དབུགས་མ་ཕྱིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་ཤེས་པས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས།འདོད་ཆགས་སོགས་པ་བདེ་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་བདེ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ སུ་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ནི་གོམས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་འདོད་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ན་ནི་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་གོམས་ པ་ཉིད་ལས་དེ་གསལ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་སྤང་བར་རིགས་ཏེ།བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ལ་གོམས་པ་བཞིན་ནོ།

即使吠陀等中有說空性，由有我等故非其道，是故說四諦者即是救護。因此世尊具不共義之語，由有真實故。何為四聖諦？苦、集、滅、道。由說業果相連之四聖諦故，世尊決定無欺。是故說四諦者是主要救護。 若謂貪等由抱女等因是樂因故即是樂，嗔亦由是殺敵因故是樂因。癡亦由是我執、我慢、傲慢、憍逸因故是樂因，故是樂。由是貪嗔等所依故，身等亦是樂，由是樂所依故。無所謂苦，唯是樂。即使渴等是苦，由是極滿足因故，無所謂苦諦。是故世尊所說不真實故非救護者。此說： "苦輪迴蘊， 由修除貪等， 見故非任運， 無因生相違。" 由與輪迴法相雜未得解脫，由苦所成諸蘊，由不知苦而見為樂性，說貪等樂相是樂者，說由修生貪等後生樂。若不依修習，由事物自性生貪等，則貪等應任運生，應成常，然此不應理。當見貪由修習明顯時，貪等僅是不真實分別故，應斷貪等修習，如童子游戲。

།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་བདེ་བ་མེད་ཀྱི། སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པས་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཉིད་དུ་རུང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་འོས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བློར་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་འདོད་ན། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་པས་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་རང་གི་རིགས་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་ བ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཞིག་ལྟར་རམ། རྒྱུ་གཞན་དག་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་དེ་ ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ཉིད་འཁོར་བ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱེ་བར་མི་རུང་སྟེ། དུས་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་རུང་གི་།བདེ་བ་དེ་རྣམས་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་སུ་ཡང་ གོམས་པར་མི་བྱེད་དེ།བདེ་བ་འདོད་ན་ཐམས་ཅད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབད་པས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་འཇིག་པ་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།

因此事物中無樂，心所欲相執為樂者，由修習真實性故心得轉變，故應修習真實性，而非由修習樂等生起，一切苦惱顯現為樂。是故應斷貪等，貪等非自性法，非應抱女等。因此應令心喜樂真實性，由真實性無有任何改變故。 若謂貪等由是樂因故是樂者，說：若許貪由是樂因故是樂，如是樂亦由是苦因故應成苦，如是樂轉變成極大苦因故。樂即是苦，故成立"苦輪迴蘊"。由明顯修習貪等而具明顯貪等故，此種種由前類為因，故成就輪迴性。 雖如是，貪等非僅由修習，云何？由其他因生貪等，是故樂等是勝義。或如樂等由修習，苦等亦非由修習生故，樂即成輪迴蘊者。此說：由任運故不應無因生，時等處亦非由其他因生貪等，由見貪等明顯從修習生故。 無有任何人修習苦，然當由樂等明顯，無彼等樂時，無人修習苦，由欲樂故一切趣入。是故雖無樂，由自性有為得樂所作苦故，事物中唯無苦，彼苦亦由修習壞滅。

།དེ་བས་ན་སྡུག་ བསྔལ་འཇིག་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་གི་།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་ནི་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ཞེ་སྡང་མཁྲིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བཞིན་ དུ།སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འཁྲུལ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་ཆོས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ རང་བཞིན་འདྲེས་པའི་ཕྱིར།།སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་དེ་ལས་གཞན། །ཆོས་ཀྱང་ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འཁྲུལ་ པར་མི་འགྱུར་བ་ལས།འཁྲུལ་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྨོངས་ཤིང་སྡང་བར་ འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ལ་མཁྲིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལས་གཞན་པའི་མཁྲིས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡུལ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མ་གྱུར།འོན་ཏེ་ཞེ་སྡང་ཉིད་མཁྲིས་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། རྡུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གྲོགས་དག་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཅི་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། མཁྲིས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན། རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ལ་ཡང་ ཞེ་སྡང་བཞིན།མཁྲིས་པ་ཉིད་ལས་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ།

因此苦由修習壞滅而生，非說一切苦皆為樂。或此中苦是行苦相，勝義中無樂，然由修習等生苦性。貪等非由修習生，然豈非痰等法？如是貪是痰性，癡是風性，嗔是膽性故。如貪等過患，慳等其他過患亦是膽等法性。由膽等自性有故，由彼因生故，貪等是勝義故。此說： "由錯亂故非風等法， 若謂自性相雜故無過， 則彼余法， 何故不見？" 若某為某法性，則于彼無錯亂，如燈光。若風等法是癡等，則不應錯亂，然見有錯亂，如是見有風性者有貪，痰性者有癡。若謂雖是痰性，他亦是癡性，是故愚癡且嗔恚，如是由自性互相雜故無錯亂過者。如是，如許風性者由有膽故有嗔，如是痰性者何故不見有異於嗔的由膽生塵等法？若謂唯嗔是膽法，塵等非是者。則諸友，膽者之塵從何生？若謂從膽生，則風性者亦如嗔，應從膽生塵等。雖如是，隨所見即是貪法。

།མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིན། །འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་བཞིན་སྐྱོན་མེད་ན། །དེ་ལའང་བརྩད་པ་མཚུངས་པ ཡིན།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན། །ལས་རྣམས་བདག་པོ་མིན་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་ན། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་གང་དག་རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མོད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་ཁས་བླངས་ ན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལས་རྣམས་བདག་ པོ་མེད་པ་དེ་བས་ན།འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བརྩད་པ་འདི་ཁྱེད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ནི་བརྩད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ། །ཉིད་མིན་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིས། །འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་སྐྱེའང མིན།།རྒྱུ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་འགྲིབ་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཚ་བ་སོགས་བཞིན་འདོད་ཆགས་སོགས། །འགྱུར་བ་ན་ཡང་བདེ་སོགས་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བད་ཀན་འཕེལ་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་ འགྱུར་ན།ཇི་སྲིད་རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། རླུང་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

豈非見一切膽等有貪？云何非一切之法？如是，由見於一切法故，貪等是一切法性者。此說： "非一切法性是一切， 由貪等同過故， 如色等無過者， 于彼諍難亦同。 若於彼殊勝， 諸業非主故。" 貪等非成為風等一切法性，若成為一切法性，則一切有情應成貪等相同，如是任何有情有風等者，即是有情貪等所依故，貪等應相同。雖如是許，若許色等是大種法性，亦由大種差別成差別。如是貪等雖是風等法性，由彼差別成差別者。于汝亦有如是色等諍難，若殊勝業無主故，則大種法性中色等不應有差別之諍難唯汝有之，于佛教徒則無諍難，由業等差別是色等差別因故。 貪等非唯痰等法性，然豈非由風等為因耶？此說： "過患雖有差別， 由無差別故非不成， 由一切變異故， 亦非生於一切。 因雖增長， 果不應減， 如熱等貪等， 雖變異亦生樂等。" 若貪等從風等生，則痰增時貪應增，然雖有風等過患差別增長，由癡等無差別故，貪等非風等果。

།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན།མཁྲིས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བས་ཞེ་སྡང་ཕུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་སྟེ། འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ནི་རླུང་འཕེལ་བར་ གྱུར་ཀྱང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན།འདི་དག་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་ལ་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐམས་ཅད་གྱུར་ན་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རྒྱུ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཁུ་བའི་རྫས་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་བད་ཀན་ཅན་ལ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ བ་ཡང་ལ་ལ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྣང་སྟེ།ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ ཙམ་གྱིས་བད་ཀན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མ་སྙོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གེགས་བྱས་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གེགས་བྱེད་པས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།མ་སྙོམས་ལས་སྐྱེས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་ན། །ཅི་སྐྱེད་སྨྲོས་ཤིག་ཆ་མཉམ་ལས། །མྱོས་འཕེལ་དེ་ལས་འདོད་པ་ན། །སྐྱོན་མི་མཉམ་ལའང་ཆགས་ཅན་དང་། །ཆ་མཉམ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་། །གཞན་དག་ཟད་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །བུད་མེད་གཅིག་ལ་ ཁུ་ངེས་མེད།།དེས་གཅིག་ལ་ཆགས་བདོ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཡན་ལག་ནི། །མིན་ཏེ་ཀུན་མ་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་མི་འཛིན་ཅན་གྱིའང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འཛིན་དེ་ཡང་། །ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དག་།ཡོན་ཏན་ འཛིན་པ་ཅན་འགྱུར་ཏེ།།རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ།

若謂"由無差別故"是不成立因，如是膽增時，由膽苦所惱故嗔極增者。非不成立，由見風等一切變異增長時嗔等增長故。若謂嗔小者雖風增亦不生嗔，此等於膽增時亦有同樣諍難。豈非從一切生貪等？由見一切變異時變異故。貪等非從一切生，由貪等應相同過故已說。 複次，因痰等增長時，果貪等不應減少，如熱等增長時具膽增長。若謂極大貪見於具精液物質之痰者，此非真實，由貪等變異從樂等生，非從痰等生。樂亦于某些如何顯現，由內習氣醒故生。是故貪等非從過患生，此為定論。 若爾，雖由痰增不生貪，然僅此非痰非因，由不平衡所生苦障礙功能故。由障礙不生者非非因，應成一切無因過故。此說： "由不平衡生苦， 若不生貪， 說何所生？由平衡， 醉增從彼欲。 於過患不平亦有貪者， 于平衡亦現為他。 他盡血漏， 於一女精不定。 由彼於一不成貪。 若色等支分， 非由一切不定故。 亦非無定， 無德執者亦有。 若德執彼亦， 是支分則一切， 應成德執者， 由因無差別故。"

།གནས་སྐབས་ཅན་གང་ཆགས་ཅན་འདོད། །དེ་འདྲ་འང་ཞེ་སྡང་ཅན་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མཚུངས་མེད་ཕྱིར། །འདི་ལ་ངེས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཆ་མ་སྙོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་བད་ཀན་འཕེལ་བའི་དུས་སུ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་ན་ནི་འོ་ན་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྨྲོས་ཤིག་།འོན་ཏེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་ལས་ནད་མེད་པ་ན་རྒྱས་པ་དེ་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དེ་ལས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི ཕྱིར་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མ་སྙོམས་པ་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་སྣང་ལ།བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པ་གཞན་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་མི་མཉམ་པའི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བུད་མེད་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟེན་པའི་ཁུ་བ་ཟད་ནས་ཁྲག་ཀྱང་འབབ་པ་དང་གཞན་དག་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁུ་བ་ཟད་ནས་འདོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁུ་བ་ཡང་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་མཛེས་མ་ཅིག་ལ་ཆགས་པར་ འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཁུ་བ་མཚུངས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་བདོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་མཚར་བ་དང་། ལང་ཚོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ཡིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ཅན་ནི་རང་གི་ཆུང་མ་བོར་ནས་བུད་མེད་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོའོ། །རེས་འགར་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་ཡིན་གྱི་ཁུ་ བ་འབའ་ཞིག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་བདོ་བར་འགྱུར་ཞིང་།གཞན་ལ་དམན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ ངན་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཆ་ལ་མཁས་པས་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མི་ཤེས་པའི་གཟུགས་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་ཉེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡང་འདོད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། ། གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

"有時者許為貪者， 彼亦不成嗔者， 由彼性不同故， 於此不見定。" 若由痰等不平衡所生苦使痰增時不生貪，則說貪從何因生？若謂從痰等平衡無病時增長，由精增故生欲貪者。此亦非理，由見於痰等過患不平衡者亦有貪者，于痰等平衡其他者亦見貪小故，非有過患平等時貪、不平等時嗔之定。 複次，有耗盡精而血漏者，及他極欲者亦應無慾，由精於一切女共同故，於一美女生貪無定，是故由精相同故，不應於一妃生貪。 豈非殊勝女亦是因？由女色等差別亦成貪等差別，由色等亦是因故。如是由妙色及極盛年令意自在者，舍自妻往他女處。有時由隨順貪者之因亦是，非唯精是貪因，由有助緣故於一增上、於他減少此無過者。 此非所說，由見色等一切錯亂故，如是於醜色亦入貪。若謂由善巧受用分故於彼生貪，則色非因。複次，由不知受用之色亦生貪故，受用亦不應為欲因。由見於無色及受用者亦有生欲故，二者皆非因。

།འོན་ཏེ་གཟུགས་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འདོད་ཆགས་འདོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ལས་དེ་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་མཛེས་པར་ངེས་པའི བཙུན་མོ་གཅིག་ཡོད་ན།མ་བརྟགས་པར་གློ་བུར་དུ་འོངས་པའི་གཟུགས་ངན་པ་ལ་འདོད་པ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ རྒྱུ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ལས་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡིས་འཛིན་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡོན་ཏན་རིག་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོམས་པ་ཉིད་ ལས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་གནས་སྐབས་གང་ལ་གནས་པའི་ཆགས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དེ་དག་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་འགལ་བ་གཞན་མི་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་གནས་ སྐབས་མཚུངས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ངེས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་རེས་འགའ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་མེད་པ་དང་།དེའི་ཚེ་གཉི་ག་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མ་མཐོང་བའོ།

若許貪有不定色因，已說不從不定色等生。若有一定美色妃，則不應于未觀察驟來丑色入欲。複次，執非功德、具不凈想、別觀等者亦應生貪。若貪因是執功德，則一切應成執功德，由一切執功德因無差別故。如是由外色等執功德因於一切無差別故，應成於一切執功德。 若非由色等有而執功德，則由何執功德？若由無始習氣無所緣而知功德，則貪等亦應從習氣得。 複次，于有時位貪者之時位不應嗔，由貪嗔彼等無相同，由相違故。住相違時不生他相違。若謂時位相同貪等不相違者，此非爾，於此不見定，如是生嗔時亦全不生貪。或若貪嗔等二者性無相違，則應二者同時，若謂如是者，非理，由不見定故。此中不見同時定。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་ཡང་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རིགས་མཐུན་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ནི། །འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཅན། །འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་གང་ཡིན་དེ།།སྐྱོན་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་རིགས་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དེ། བྱེ་བྲག་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ རྒོལ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་དེར་སད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ངེས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ ལས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་སྐྱོན་གྱི་གླགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་ནི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །རྟེན་ཡང་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་ས་སོགས་ ལ།།བརྟེན་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་དང་ཆུ་ལྷག་པར་གྱུར་ན་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། མེ་དང་རླུང་ལྷག་པར་གྱུར་ན་སྡང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་དང་རླུང་ལྷག་ན་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པ་དེས་ནི། གནས་སྐབས་གང་ལ་ཆགས་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། །ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་ མེད་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་ སོགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་འབྱུང་བ་བཞིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

貪等從習氣差別生者，由有習氣故，貪嗔何不同時？執功德過豈非一切有耶？答： "同類習氣差別， 系屬決定趣入， 貪等所有彼， 無彼等過失。" 由先同類貪等習氣所立習氣差別，系屬決定趣入之貪等，于彼欲論者無過失。如是貪等從習氣力生，由於何處前世習者即于彼處醒故，定習貪等不依境色等故，無前過失機會。 雖風等法非貪等，豈非成大種法耶？答： "由彼遮大種法性， 及所依故， 白等於地等， 非所依。" 有說貪等是地等法，如是地水增則貪，火風增則嗔，水風增則癡。彼等宗許貪等為大種法性亦已遮，由一切不定故，以"有時者許為貪者"等已說。所依能依事亦由"有無無所依故"等破。 若謂如白等依大種，貪等亦爾者，非理，由白等不依地等故。若白等依地等，則于許四大種有害，由許大種等色故，彼等無所依能依事。

།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གནས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་ པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་རྒྱུར་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་། །རྒྱུ་ཡི་དོན་ཡིན་རང་རྟེན་དང་། །གཟུགས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །གནས་ཅན་ཕྱིར་རོ་རྟེན་ཉིད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་རྟེན་གྱི་ དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུར་བྱས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་གཟུགས་ནི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱོས་སོགས་ནུས་པ་བཞིན། །ཐ་དད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ལས། །ནུས་པ་དོན་གཞན་དག་མ་ཡིན། །དངོས་འཇིག་འགྱུར་གྱི་རྟེན་ཚང་བར། །གནས་ན་བརྟེན་པ་འཇིག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཞེ་ན་མིན། །འབྱུང་ སེམས་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།སྣང་བ་ཐ་དད་ཅན་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་གནས་པ་སྟེ་རྫས་གནས་ཀྱང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུག་ལ་སོགས་པའི་འཆི་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཟུང་ངོ་། ། འདི་ལྟར་བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཡོད་ན། ནུས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་བཞིན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟེན་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེ་ན། དེ ནི་མི་བདེན་ཏེ་ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་བརྡར་བཏགས་པ་བཞིན་དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ་གང་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་འཇོམས་པར་བྱེད། རེ་ཞིག་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་བཀག་ཀྱང་མེ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དེར་འཇིག་པར་འགྱུར བའི་ཕྱིར་རོ།

若謂以大種為因而色等住，由說故已許所依能依事為宗義，則如何不相違？此說： "彼為因之語， 亦是因義自依及， 色等無差別， 由有住故亦依。" 為因義非依義，然唯說因性為因語，是故大種與色非能依事。縱許同時有所依能依事，然由無異於自依而入故，如色等依大種，若貪等無異於大種而入，則彼時應依大種，然如色等非無異於身大種而入故，貪等非依身，由有時不生故。 若謂如醉等力， 異則事物， 力非異義， 事壞變依具足， 住時所依不壞， 若謂彼同非， 大種心異性， 由解異現故。 依酒等物之醉力異住，由物住亦返及后不生故。等字攝取毒等殺力。如是有糖等物時力顯現復壞故，如醉等力，雖貪等異於所依，然貪等依身者，此非真，由無異義力故。雖不許力異於糖等事，如假立，如事之事力，如何分別異相，如蜜蜂身。 若爾，若火等無異力，則咒等何所破？且非火，由見異故。雖遮力未遮火故，應異者，此非爾，由事性彼壞故。

།རྟེན་མེ་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གནས་ན་བརྟེན་པ་མེའི་ནུས་པ་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ཞིག་པ་ཉིད་ན་བརྟེན་པ་འཇིག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་ཐ་མི་དད་ པར་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ནུས་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པས་ན་གཞན་དོན་མེད་དོ། །འདིར་ཡང་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་ན་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའི་རིག་པ་ཡིན་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་རིག་ པའོ།།ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ད་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རིང་པོ་དང་ཉེ་བ་ནས་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་ པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ནང་གི་ལུས་ལ་གནས་པས་ནང་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་རེག་བྱ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རེག་བྱ་དེ་གང་གིས་རིག་པ་ཡིན་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི་ཐ་དད་པར་འཛིན་པར་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་རིག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་ བཞིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིག་།སྙིང་གའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཕྱིར་མི་རིག་གོ་ཞེ་ན། ནང་གི་རེག་པས་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་ཡན་ལག་ལ་རེག་པ་ཅན་དེས་གཟུང་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ལ་འཁྱུད་པའི་རེག་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་རེག་པས་གཉི་གས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དུ་མ་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བཤད་དོ།

若所依火等具足住時，所依火力不應滅，由所依壞時知所依壞故。否則不應為所依能依事故。若謂此中亦如醉等力許大種與心無異者，非理，由大種與心異故，心非如力無異於大種。此復何以知？由解異現故。一切成立異者是由現異故，及無他異因故。 若謂由根異境性者，若無異現則彼即一，由異作是異現識故，非由識續異成異。豈非眼等續異成異現耶？若爾，則彼即由異現成異，余無義。此中亦現異時，內樂等性是識了知，思等性所取是境了知。 豈非內觸差別性是樂等？故自證性，如某物住于某處即于彼處領受，如從遠近了知樹等，如是內觸差別性亦由住內身故內領受。此說：若此是觸，則彼觸由何了知？若由他了知則成異執。若與觸差別彼了知，則彼時是領受性，由識性是自證故。 若亦是自證性，則他何故不如是了知？若謂由入心間故不了知，則應由內觸了知，由內支有觸者應取故。外擁抱觸亦應成樂等，由二互觸故二者皆應領受樂。由身亦以極微性成異故，應了知多樂，如是已說。

།གལ་ཏེ་ཡང་རེག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཡིད་དུ་འོང་བས་རེག་པར་གྱུར་ན་བདེའི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན། མཛའ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མཛའ་བོ་གཅུགས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྐལ་བ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ལ་ ལའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཉིད་ལ་རང་གི་སྐལ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཚེ་འདི་ལ་ནི་དེས་ཕན་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་སེམས་དང་ལུས་དག་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་མཛའ་བོ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་ ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལས།མཛའ་བོར་དེ་དག་གིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཛའ་བོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་སྣང་བ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་ནི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱང་མི་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ ངེས་ན་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མུན་ཁུང་ན་གནས་པའི་ལུས་མ་ཤེས་ཀྱང་མཛའ་བོ་དྲན་ཞིང་ལུས་གཞན་མི་རྟོགས་པ་ན་ཡང་། ལུས་ཡན་གར་བ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །ལུས་ལས་སེམས་ཐ་དད་པ་ ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ལུས་ཉིད་དེའི་རྒྱུའི་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ལུས་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ནས་རྫོགས་ཤིང་འཁོར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལུས་འགྱུར་བ་ཡི་བར་དུ་ཡང་། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཡིད་ངོ་བོ། །མཚུངས་འགྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། །དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཉིད་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པའམ། རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ སྔོན་དུ་ཡིད་ཚུལ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ལུས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂觸即是樂，為何唯愛人可意觸生樂而他人不然？若謂由是愛人故唯彼成樂因者，云何成為愛人親密？由自緣分故，于某人成他心所愛，彼亦說前世業為自緣分，今生未見彼有恩德差別。如是雖心身無異，亦有他世。 若謂由他亦應知其為愛人，由彼等不知為愛人故無愛人性。若謂愛人入于身內故他如何能知？則外所了知如何入于身內？由他了知色等顯現故，及自證性異於外故。若謂雖是色等，由是他身故唯現了知，則他身亦應不了知。 若定與他身俱，獨存識如何了知？如是雖不知暗處身，亦憶愛人，不了知他身時亦領受獨存身故，身心定俱緣非有。縱許心異於身，身即是彼因耶？是故樂等非從習生故，由勝義身從精血等生故，無他世，唯此世相續圓滿非輪迴者。答： "乃至身變時， 如色等意性， 相同分別即， 境所依性者。" 若時貪等因是身或自性，則于身變前意應一類，由因及自性所依身相同故。非余，由無能依所依事或因果事彼性故。由身性一故，色等非異現。

།ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་ཉེ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གོམས་པའི་བག་ ཆགས་སད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །ཅུང་ཟད་ལ་ལར་རེས་འགའ་ཞིག་།བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས། ། ཤེས་པ་འགའ་སྐྱེ་དེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་སྐྱོན་སྔ་མ་ཡོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་རེས་འགའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགའ་ཞིག་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས ལེན་པར་བྱེད་ན་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་མིན་པའང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྣམ་ཤེས་ནུས་ལྡན་ཕྱིར་ འདོད་ན།།རྩཝ་མཆོག་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་སྐད་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ལས་གཞན། །ངོ་ཚ་ཅན་སུ་སྨྲ་བར་རྩོལ། །རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྣང་གྱུར་པ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་སྔར་མི་སྣང་། །རྒྱུ་ནི་ལན་བརྒྱར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་འགྱུར་བ་ཅན་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དག་གིས་ཕྱི་མའི་ཡིད་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་སྔ་མ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་མི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་འདི་ཁྱེད་ལ་གང་ནས་འོངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ཉིད་བསྟན་བཅོས་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པ་ཁྲེལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་རྩོལ་བ་ལས་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་སྐད་མི་ སྨྲའོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བ་སྟེ། མཐོང་བ་ལས་འདས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་རྩཝའི་རྩེ་མོ་ན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི། ཁྲེལ་མེད་པའི་གྲངས་ཅན་ལས་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།

豈非由不同境近故貪等事成不同耶？此說：分別識與樂等何成境所依？由唯與習氣現行相關故已說。貪等雖與識相關，如何不成相同？此說： "若時無待身， 某處有時某， 習氣現行因， 故生某識故。" 由若身為因則有前過，若時不待身而有習氣現行因之識，故於某處某時許意識由習氣現行生，雖身一性，由貪等是習氣現行因故。復說余因： "非識亦非識， 近取故成立， 若許諸事物， 具識力性者， 草頂有百象， 昔所未見有， 如是數論畜， 誰有慚愧說。 何性若顯現， 彼性先不顯， 因雖百分別， 如何成有彼。" 由見心有變與無變故后意變與不變，故必隨前心轉，由離識身不近取識故，及貪等應頓生故，亦成立他世。若謂從識生識，如是亦不成他世，豈非許由諸事物具識力故生識？非不知他世果所作之力。 此數論宗從何而來？除無慚數論畜僅依一論如是說外，有慚者不作是說。何者？謂草頂有百未見象，即超見象，除無慚數論外，誰有慚愧作是說？

།གང་གི་ཕྱིར་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྣང་དུ་རུང་བ་དེ་སྔར་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་ དམིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་བརྒྱར་གཡེངས་ཏེ་བཙལ་ཡང་རྒྱུ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་སེམས་དེ་ འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་བཞིན་འཇུག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ལས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བ་ན། ཆགས་སོགས་ངེས་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་མ་འདས་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཆགས་སོགས་དང་ལྡན་ན། །ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་ཅན་འགྱུར། །འབྱུང་བ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་ཕྱིར་མིན། །འབྱུང་རྣམས་སྲོག་ ཆགས་ཁྱད་མེད་ནའང་།།ཁྱད་པར་འདི་ཡི་རྟེན་ཅན་གང་། །དེ་ནི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པར་ལྡན། །དེ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གཞན་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལ་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་ངང་གིས་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཚེ་སྲེད་པ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ མེད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་ན། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་མ་ངེས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི་འདིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ།ས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

由酪等性若可顯現，非由先前可顯現所緣而有，雖百次尋求因亦不見故。彼中酪等性如何成有？若由自性有，則應說彼即有。若有異於識之自性，彼心於彼等大種如何有？若許從母等識生，不然，應如母等造作而轉故已說。是故由從心生住自相續心故，成立他世。 複次： "先無生起時， 貪等應無定， 不離大種性， 一切具貪等， 一切同具貪， 非由大種勝， 雖諸大種中， 有情無差別， 何依此差別， 彼具勝與衰， 由彼有故彼， 即成有損減。" 若無他世則應生先無有情，如是貪等應無定，一切不應成貪者，有自然離貪者。若往他世時，由愛即是諸有情生因故，有生者非離貪，由無貪等故無生故。 若謂大種性是貪等因，由一切不離彼故，成立一切有生者具貪。若如是由不離大種性故，一切世間應同具貪。若諸大種互無勝異，一切豈非應同具貪？由了知勝異於大種故非一切同具貪。所說貪等應無定者，此中成立已成，如地等有離貪性。

།སྲོག་ཆགས་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། སྲོག་ཆགས་ སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྲོག་ཆགས་བཞིན་ ནོ།།ཡང་ན་ཁ་ཅིག་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ཅན་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཟེར་ན་ལེགས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ བ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་དང་།འགྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཡང་འབྱུང་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བྱས་པ་སྔ་མའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ལ་ཉམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཆགས་སོགས། །རྒྱུ་མཚུངས་ བདག་ཉིད་མི་ཟད་ན།།རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཀུན་ལ་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན།སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚུངས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཏན་ནས་བྲལ་བ་ཡང་ཡོད་དེ་བྲལ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་བོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚུངས་པས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།

豈非說諸有情離貪？若謂非說于任何者，如有情不成非有情，由亦是離貪故無諍。若爾，如何無有情性差別，由亦是具貪性故，一切應同具貪，如有情性。 若謂如有些是有情，有些非有情，如是亦成具貪者與離貪者，善哉。豈非於有情性無差別而具貪性有差異？爾時地等大種雖于有情性無差別，此貪增減相差別亦由勝異大種所作為前說。若爾，由具增減故彼大種應成損減。何故？由貪等因有損減故。 縱貪有增減，豈非貪等因相同性不應損減耶？此說： "若雖異貪等， 因同性不盡， 具因同性者， 一切同具貪。" 若雖因成勝異，由貪等因相同性故，貪等因是相同。如是若有相同因，一切有情應同具貪，由因相同故。若因雖同而貪不同，爾時亦不應成大種果，由無定隨行及返故。 是故於何有最勝者，于彼亦有永離，由離漸次增長故，如白等功德。由因相同故亦應同具貪。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལ་ལར་བདག་ཉིད་ མཚུངས་པ་ལས།།འབྱུང་ཅན་བ་ལང་ཤེས་པ་ཆེས། །ཤིན་ཏུ་བ་མིན་འདི་ལ་ཡང་། །ས་སོགས་སྲོག་ཆགས་སོགས་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ཤེས་པ་མཚུངས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་བ་ལང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆེས་ ཤིན་ཏུ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་དང་ལྷག་པའི་བ་ལང་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་དང་། སྲོག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བ་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་མཚུངས་ན་འདོད་ཆགས་མཚུངས་ལ་འགྲིབ་པས་རྩད་ནས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་དགུ་པ། །དྲོ་བའི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་། །ནམ་ཡང་མེ་དྲོ་མ་ཡིན་མིན། །དེ་ལྟར་འདི་ཡིན་ན་མིན་དེ། །མེ་ལས་དྲོ་གཞན་ བཀག་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲོ་བ་ལས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དྲོ་བ་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དྲོ་བའི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་མེ་དྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ནི་དྲོ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བ་ཉིད་ལ་མེ་ཞེས་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོ་བར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་རུ་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཅན་མེ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་དྲོ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དྲོ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གསལ་བ་ལ་མེ་རུ་བཏགས་ཤིང་། དྲོ་བ་ལ་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་མེ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དྲོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་བུ་ལ་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། མེ་མེད་ན་ཡང་དྲོ་བ་མི་སྣང་ལ། དྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་མེ་ཡང་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།གསལ་དང་དྲོ་བ་དག་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

何故？ "于某同性中， 大種牛知性， 非最勝此中， 地等有情等。" 由從牛知相同性生故，由異於異類故是牛，非具最勝，由無牛、勝牛及最勝牛故。此世間順世外道見於地等亦無有情、勝有情及最勝有情。是故若因相同則貪相同，由減故亦成永無。 從《量理論釋》第九品： "暖性最勝者， 非時非火暖， 如是若此有， 非彼遮異暖。" 豈非有勝於暖者？非全無暖，是故如何雖有暖之最勝而火不離暖，如是雖有貪等最勝而非極斷耶？非爾，由貪等異於身故。火非異於暖，由即于暖假立火故。若非成暖即不成火，雖無貪等亦不成大種性。 若謂有法火是異，彼法暖亦異，爾時彼暖定應斷。豈非於明假立火，于暖假立法？彼雖有最勝而火非永無。不然，由咒等力雖有明而不成暖性，及寶雖有明而無暖故，非明之法性，無火亦不見暖，亦未見離暖之火故，及明與暖無定不離故，無法與有法事。

།དེ་བས་ན་རྟགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཞན་གང་ལ་ཡོད་ཡོན་ཏན་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་བ་མྱོང་ལྡན་པ་ཅན། །དེ་དག་དེ་ལས་ཐ་དད་ དང་།།ལ་ལར་ཆད་འགྱུར་དཀར་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡོད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དཀར་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གང་གིས་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རེག་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་སྣམ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་།སྲོག་ཆགས་རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ སྨྲས་པ།དེ་དག་འབྱུང་བ་ལས་ཐ་དད། །མེད་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་བཞིན་ངེས་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཞེ་ན་མིན། །ཆགས་སོགས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ཐལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྱུང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་མཚུངས་ ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལུས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོར་སྨྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཡུལ་མེད་ན། ལུས་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།ཡུལ་ནི་ངེས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།

是故相具差別，即： "於他有功德， 具最勝領受， 彼等異於彼， 有處斷如白。" 凡有他功德具最勝領受者，于某大種差別有法中當斷，如毛毯等中之白等。若謂白異於毛毯等，毛毯異於白等由何成？如是，毛毯等是觸性，非白等功德性，由無白等亦有毛毯故。 此義是：住他相續所斷有法與生有法，彼等是極斷有法，如白等，此是攝義。若爾，如何如地等不離色等，如是白等亦有最勝，如是雖有貪等最勝，諸有情非離貪等耶？ 答： "彼等異大種， 無故如色等， 若謂彼相同， 不然貪等俱。" 如色味等，貪等彼等非無大種則無，何故？由顯現異於諸大種故。如是雖無貪等當見諸大種，若無色等則不然。豈非貪等亦與身大種無異同於色等耶？不然，由應成貪等與身同時所緣故。身與貪非常俱。 複次，大種論者之色等不應異於諸大種，由應成多真實故。豈非貪等從境生？是故無境雖有身，有時應無貪。不然，由分別即是境故，境非能定。

།སྐལ་བ་མཉམ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཆགས་སོགས་ངེས་པ་མེད་པའམ། །རྒྱུ་ཉེ་ཕྱིར་ན་བློ་རྣམས་ཀུན། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པས་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ལ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་ཙམ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་ཉེ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སེམས་མའི་མངལ་དུ་གོམས་པ་ ལས་སྐྱེས་པར་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེ་ལས་སྐྱེས་པར་གང་དུ་མཐོང་། འོན་ཏེ་དུ་བ་དེ་ལ་ཡང་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་དེ། མེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་དུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ ཅད་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་ནས་སུ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་ནི་ཐ་སྙད་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ན་རྩཝ་མཆོག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བས་ན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བ་ ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བརྡར་བཏགས་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་དཔགས་པ་ལས་བཏགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་དེའི་རིགས་དཔགས་པ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། གོམས་པ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་གཞན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་ པར་མ་ཡིན་ནོ།

"由無同分因， 貪等無定性， 因近故諸識， 一切時當生。" 貪等非隨境轉及返，由無彼亦從習氣有故。是故色等境非能定，由我與我所分別所顯境故。如是有我與我所則貪增長。 順世外道無同分因故，無同類因則貪等終不生。是故必定成為貪等助緣。或一切貪等識當俱生，由貪等之因身近相同故。 若謂若現在貪等從串習生，如是最初生心於母胎中如何知從串習生？若爾，一切煙亦何處見從火生？若謂彼煙亦無定無火不生，唯見隨火之煙如是。若爾，應成斷滅一切世間言說，由無有誰承許因果關係而施設言說故，現量亦無作任何言說故。 由現量不能了知草尖有象，是故見不異即壞因果言說。若謂由不能捨假立名言，從彼類推而假立。若爾，他世亦應從彼類推而言說有他世，如此世。 是故貪等果從貪等串習生，彼串習亦從他貪串習生故，樂等從無始習氣生，非勝義。

།དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ནི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་ཞིག་ནི་དམིགས་ཕྱིར་ཏེ། །མི་བརྟན་ཉེས་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་ཡི་དབང་ཉིད་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ། །བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན། །རྒྱུ་མིན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་མིན། །རྟག་ནའང་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རུ་ འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་དུ་མ་དེ་གཅིག་ལ། །དུས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དུས་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ པ་སྟེ།རྟག་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་བལྟར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རེས་འགའ་དམིགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བལྟར་རུང་བ་དང་། མི་རུང་བའི་ངོ་བོ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་ དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ།།དང་གི་སྒྲས་ནི་གོམས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱེད་པ་དང་བཅས་ན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་བདག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། མི་སྐྱེད་ན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་དུ་མ་དུས་ཐ་དད་པར་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བདག་བྱེད་པ་ པོར་དཔག་གོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཉེ་བ་ནའང་། །འབྲས་བུ་དག་ནི་མི་སྐྱེད་ཕྱིར། །རྒྱུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རྟག་རྣམས་ལ་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་ལས་གཞན་རྣམས་ཚོགས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་མེད ན་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་བདག་རྟག་པ་དང་།ཁྱབ་པ་ལ་ནི། ནམ་ཡང་གང་དུ་ཡང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故實際上一切唯是苦： "由有時所緣， 不堅依過故， 及由因自在， 是苦非我加。 非因非加持， 常時何成因， 是故多於一， 異時不當生。" 其中苦諦以無常、苦、空、無我四相而說。其中苦由有時所緣故無常，常者應是永時可見性，不應有時所緣，由可見與不可見性互相排除而住故成相違。 由因自在故亦是苦，由一切他所支配皆是苦之理故。"及"字亦當說習氣所支配性。非我體性亦非我加持故，我非因亦非加持，加持則成有作用。有作用則是因。 若謂然則我是因，不然，由我等常法不應成能生，若不生則如兔角應成無。是故多果於異時不從我等常法生。若謂未經我加持之眼等如何生識？由果識不應異故，應推知我為作者。 "雖近余因時， 不生諸果故， 推知余因者， 常法中非有。" 若眼余聚亦不生眼識，及生眼識故。應推知余因，由無彼不生果故，從等無間緣所加持眼等生識故。若無我則無識之常遍我，由於任何時處皆無離故。

།འོན་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་གིས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དག་གིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་གྲུབ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།རྐྱེན་ནི་གཙོ་བོ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རེས་འགའ་བ་ནི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ན་དངོས་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ལ་ སོགས་ཀྱི།།རྣོ་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུས་དང་ཡུལ་དང་། གནས་སྐབས་དང་ལྡན་པར་ སྐྱེའོ།།དེ་ལ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། མདུང་དང་། ལྕགས་མདུང་དང་། ཁབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མགར་བས་ལྕགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྣོ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ལ། ལྕགས་བྱེད་ན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པའི་མགར་བ་མེད་ཀྱང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣོ་བ་ཉིད་མགར་བས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེར་པ་མེད་ཀྱང་། ལུགས་མདུང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྣོ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་ པ་ཉིད་དོ།

若謂雖無返，僅由我有即我生。若爾，虛空等亦應加持眼等，由彼等亦是常遍於生識時有故。是故非僅由有而我成因。 "由有時生者， 此苦具因成， 無因不待他， 應常有或無。" 集諦亦有四相：因、集、生、緣相。其中因為遮非因故。生為遮無能故，由從彼生故是生。緣為遮主故。 其中首先當說苦有因，由有定時故，此苦決定有因，由入有因性故。彼事即有因性。若謂若苦雖是有時，如何成有因？由無因則事物應常有或常無，由不待他因故。無所待則示有因性。 "如量等諸法， 銳等無因性， 如是彼等成， 無因有說者。" 無因論者說：自性有大種自性，大種差別隨時處位而生。其中差別亦顯無因，鐵匠于矛、鐵矛、針等非作鐵體性，而作銳性差別，雖作鐵亦非作地等故，雖無作鐵等體性之鐵匠，荊棘等有銳故，銳性非鐵匠所作。如是雖無荊棘，見鐵矛等有銳故，銳之因非荊棘。因不定即無因。

།དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་འདི་དག་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་ན་ནི་གང་སྐྱེ་བའམ། །འགྱུར་བ་ཡོད་ནའང་འགྱུར་བ་ནི། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་རབ་ཏུ་བསྟན། །དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་པའི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། སྐྱེར་པའི་ས་བོན་མེད་པར་མང་པོ་དང་རྣོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེར་པའི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བའི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ དུ་རིགས་སོ།།མགར་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣོན་པོ་ལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་སྐྱེར་ཚེར་མེ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེར་ཚེར་གྱི་རྣོ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མགར་བས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ ནས་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན།རེག་བྱ་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རེག་བྱ་མེད་ན་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཟུགས་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར་རེག་བྱ་ནི། །མཐོང་བ་ཡི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་ གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རེག་བྱ་མེད་ན་མཐོང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། རེག་བྱ་མེད་ན་གཟུགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་ན་ནི་མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ན་དུས་མཚུངས་པའི་རེག་བྱ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་གི་ཚེ་རེག་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བརྒྱུད་ནས་གཟུགས་ཀྱང་རེག་བྱའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཀག་ནས་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་པ་རྣམས་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་སོགས་ལས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་བཀག་པས་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྒྱུར་ངེས་པར་བྱེད་དོ།

如是由諸趣無定因故，應成無因。此非真實： "若有何生起， 或有變異時， 彼說為彼因， 彼等於彼有。" 此意趣是：若差別體性是所生，則非無因。荊棘刺等亦非無荊棘種子而成多及銳性，由有荊棘種子則有，無則無故，不應理為無因。如是隨轉、隨返及彼變則變，說為有因相。彼亦由有無隨轉及彼變則變于銳等有故，應知是果。 若謂鐵匠等亦生銳性，由彼生荊刺？亦非，由如荊刺銳性所生，如是體性非鐵匠所生，由見異差別故。若謂從何有彼即是彼因，則觸應成見之因，由無觸則無見故。 "由色是因故， 觸亦成見因。" 此意趣是：由依一聚故，若無色觸則不生。是故無觸不生見，由無觸不生色故，若有色則定成見。或由互無不生時，同時觸是色因故，當觸為色因時，色亦間接成觸因。如是遮非因已，唯因一相安立。 為說集第二相故： "為遮常法故， 非從自在等。" 雖苦有因，由遮一常因故，集相定因。

།གལ་ ཏེ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།རྟག་པ་དང་གཙོ་བོ་དེ་དག་ནི་སྔར་བཀག་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་ གིས་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲེད་པ་ཡིན་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡི་རྒྱུ། །སྲིད་ལ་འདོད་པ་འཛིན་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལེན། །མི་རྣམས་དེ་ ཐོབ་བསམ་པས་བྱས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གཞན་ལས་སམ་མ་རིག་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་ལུས་དང་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་ལ་སོགས་ པ་གཞན་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྲིད་པ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཐོབ་པར་སྲེད་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལེན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སྲེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་འདུན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ གི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །གང་འདི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། །འགལ་བ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྲེད་ འདོད་གང་ཡིན་ཡང་།།སྲོག་ཆགས་བདེ་སྡུག་ཐོབ་པ་དང་། །འདོར་འདོད་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི། །འདོད་དང་བྲལ་བ་ལ་སྲེད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་ཡང་སྲེད་པ་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་སྟེ། དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པའོ། །གང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ པ་དེ་ནི་བྲལ་བའི་སྲེད་པའོ།།གང་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཇུག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་དང་འདོར་བར་འདོད་པའོ།

若唯常法為因，則多果應同時生。常法與主已如前遮。是故由常故非從自在等生苦，由自在離次第及同時作用故。 生是第三相，為顯彼是愛非業等故： "由無能故彼， 因是有欲取， 由取境差別， 人由得思作。" 由余因或無明無能故，不應說業身無明余有生能，由無愛不生故。是故由余業等無能故，有欲即是生因，由見欲生業故。云何見？由取故。取是欲境差別，由欲得所欲境故。取是系生故，是故生愛是生。有欲是于未來生起欲樂相。 若謂世尊說集諦非境差別欲，何為集諦？謂後有之有，具喜貪于彼彼歡喜，即所謂欲愛、有愛、離愛。無違，由： "彼即愛慾者， 有情慾得舍， 樂苦諸趣入， 欲離即愛慾。" 此有情具喜貪于愛，于彼彼歡喜之愛，彼一切有三種：欲愛、有愛、離愛。其中有處所資具等欲者是有愛，系樂者是欲愛，欲離苦者是離愛。有情從何趣入？謂欲得舍。

།ཅི་ཞེ་ན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་སྟེ། བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདེ་བ་བླང་བ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་དོར་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།སྲེད་པའི་འདོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་མིན་ལ་བདེར་འདུ་ཤེས་པའི། །ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ལ། །བདག་ ལ་ཆགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་སྲེད་པ་སྲིད་རྟེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ། བདག་དེ་ལ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །གང་གི་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བདེ་བ་ དང་བྲལ་བ་ལ།བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསླད་པ་ཡིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྟེན་ཡིན་གྱི། སྲེད་པ་མེད་ན་གང་གང་དུ་ཡང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེས་ནི་སྲེད་པ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ན་སྲེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཙམ་སྟེ།ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྐྱེན་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རེས་འགའ་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་ཀྱང་། སྲིད་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་ནི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ལུས་མེད་ཆགས་པ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ལུས་ལས་འདོད་ཆགས འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཡང་སྨྲའོ། །འདིར་ སྨྲས་པ་འདོད་ཆགས་མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས།སྐྱེ་བ་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་སྲེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

何謂樂苦？謂求得樂舍苦之義。由欲取樂舍苦是欲離及愛慾故，于說集無任何相違。 為說第四緣相故： "于非樂執樂， 遍入一切中， 由我愛為因， 故愛為有依。" 具我執一向增益之心是我執，彼我愛是一切處趣入因。於何？于勝義無樂中，由顛倒染污執為樂，是故愛是有依，由無愛于任何處不趣入故。悲雖無愛亦取生，故趣入時愛是俱有因故唯是緣，非是取，心是取生，彼緣是愛，有時亦是悲。此說緣相。 雖如是，雖有緣相，有非緣，然由是身故，有身者不離貪。為顯此故： "未見離貪生， 諸師如是說， 未見無身貪， 從身生貪慾。" 如諸師說由未見離貪生故貪是生因，如是我亦說由未見無身貪故從身生貪。 此中說：雖無貪由悲力生故，餘生欲境是愛所作。由是喜差別因故，愛唯是生。

།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཙམ་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འདོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཁས་བླངས་འདོད་པ་ན། །ཉེར་ལེན་དག་ནི་བསལ་བ་ཡིན། །རིགས་ནི་རྗེས་སུ་འདོད་པ་ན། །རང་གཞུང་རང་གིས་འགེགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །རེས་འགའ་ཡུལ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་འདིས་ འདོད་ཆགས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་མེད་ན་ལུས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་ པའི་གཞུང་སུན་བཏོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་། འདོད་ཆགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་ལ་ཆགས་མཐོང་ཕྱིར། སྐྱེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ན་ནི། །སྐལ་མཉམ་སྐྱེ་བར་སྔར་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རིགས་མཐུན་ པའི་རྒྱུ་ལུས་ལས་སྔོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ རྒྱུར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྲིད་ལ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །མ་བརྗོད་སྲེད་པ་ཉིད་བཤད་པ། །རྒྱུན་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །དེ་མ་ཐག་ཕྱིར་ལས་ལས་ཀྱང་། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་མི་འབྱུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པའི་རྒྱུར་མ་རིག་པ་དང་། ལས་དག་འགྱུར་ཡང་ མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།སྲེད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་དང་ལས་དག་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་མེད་པར་གང་དུ་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངུལ་དུ་འཁྲུལ་ན་ཡང་སྲེད་པ་མེད་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།

如是若身亦唯是貪等俱有伴，唯有身見是取者。為顯彼即是欲故： "許因相為欲， 諸取即已遣， 若許隨理性， 自宗自能遮。" 由非理作意身是貪因故，由許身為貪因相故唯是因性。有時如境身亦成習氣引發因之理，由此貪亦成身因性，由無貪不見身故。是故由身與貪互為因故，如是成無始因相故，成立後世。此破近美宗。 豈非實法與德性同生？故身與貪非互為因。此說： "若見生有貪， 與生若俱起， 同分先已成。" 若謂由貪等與生俱起故貪等非身因者，則身亦非貪等因，由俱起故。亦非無因，是故由同類因先於身成故，成立他世。 雖如是，非唯愛是因，由無明、愛、業三是生因故。則云何說唯愛于彼彼歡喜故是因？此說： "雖有無知為有因， 未說唯說愛， 由能引相續， 及無間故業， 雖有彼亦不生故。" 雖無明業成有因，非無間因，唯愛成無間因，由引輪迴相續故。雖有癡業，無愛於何處亦不能引，由雖迷銀無愛不趣入故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་མ་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྲེད་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །མ་ཆོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དེ་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་ལ་སྲེད་པ་མེད་ན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ནས། ད་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ལ་གགས་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཉིད་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད། །འདོད་དང་མ་གྲུབ་ཕྱིར་མ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགོག་པ་ དང་།ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལས་འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འགོག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། །གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་ རྣམ་པའོ།།འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །གྲོལ་བ་ཡང་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཏན་དུ་ བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་འགོག་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཐར་པ་སྟེ་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་མའི་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ཡོད་ ན་ནི།འོ་ན་ཐ་མ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐ་མིའི་སེམས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

是故雖是因而不說無知即無明，然說唯愛。亦非無間生因之業，由雖有彼業，無愛則生不可得故。如是于業所生財無愛則舍。 如是已說集諦四相，今為說滅諦四相故： "彼非是永恒， 由因可障故， 輪迴故無脫， 由欲未成母。" 滅、寂、勝妙、出離是滅諦四相。說無滅故說滅相。為遮他許解脫者亦生貪等故說寂相。為對治說有餘解脫故說勝妙相。為遣說解脫者成未解脫故說出離四相。 為說第一相故，苦非永恒而是滅。何以故？由苦因可有障礙等故，等字攝不具因等。由離苦因則苦亦滅故，滅是可得。 若謂若許斷知相續即是解脫，如火涅槃者，則末心不應有，由離作用故。若謂末心有生一切智智慧，則不應是末。若謂末心唯是一切智智助伴，由不成余識所取故是末。

།འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། རིགས་མཐུན་པའོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཐ་མའི་སེམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་ནུས་པ་གང་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་དེའི་གོང་མ་ཡང་མེད་པས་སྔ་མ་སྔ་མ མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཐར་པ་སྟེ། དེ་དག་སྔ་ཕྱིར་རྟོགས་ན་རིགས་པ་མེད་པར་བརྩད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ མེད་པ་ཡིན་འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་འདིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དེ། ཡང་གང་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐ་མས་དོན་བྱེད་པ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའི་ཡོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་མའི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཐ་མའི་སེམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་ས་བཞིན་ནོ། །ས་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ནི་མ་ ཡིན་གྱི།མྱུ་གུ་གནས་ན་སའི་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་ལ་སྨྲས་པ་ནི།སྤྱིར་མཐུན་པ་ཙམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། ས་ཡང་སའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དཔེར་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ སེམས་ནི་ཐར་པ་སྟེ།རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若問取因是何？若謂同類，則離貪與一切智智豈非有同類？云何末心非取？若謂彼全無功能，則成無事，彼若無則前前亦無，由無作用故耶？非爾，唯苦滅是解脫，彼等前後思維則成無理諍論。 雖末心無異作用，然由自證故云何是無？如是說有所緣。若謂則二月顯現亦應有，如是亦應說此由識體性有。有之作用相，此即是所緣相之義。 複次，如有作用是因，所生果亦有，又說"由是因相故為事"。是故若末無作用則成因果相屬有。若謂若末心有生一切智智功能則不成末者，極無相屬，如是末心是一切智智助伴，如地于芽。地非芽因，芽住時地相續不斷，種子與芽同一相續。如是雖斷未離貪相續，一切智相續趣入。 若謂由是識故末識應成一切智智之取，此說：若許唯總相同是取，則地由具地體性故應成芽取。又如緣他相續識生比量彼是異相續，如是一切智智亦緣未離貪心，非彼取故，苦滅體性是解脫。複次，離貪等心是解脫，非斷相續。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའོ། ། འཁོར་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཟད་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པས་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་པ་སུ་ལ་ཡང་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁོར་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་བ་ནི་འཁོར་བ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་སེམས་རྒྱུད་ནས་མ་དག་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བརྒྱུད་ནས་སེམས་དག་པའི་རྒྱུད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེམས་གཞན་གྱི་ རྒྱུད་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་མི་འཁོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་མི་རིགས་ ཏེ།གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའི་གྲོལ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་པ་གྲོལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་གཞན་ཡིན་ལ། བཅིང་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་བཀྲེས་ཤིང་གཞན་འགྲངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ རྩོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལན་སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་ཞིང་། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པ་མེད། །གྲོལ་བ་པོ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་གཞོམ་ཕྱིར་བརྩོན། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་ པ་ནི།།བརྩེ་བ་ཡིས་བསམ་ལས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་བདག་ནི་བློས་གང་དུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པས་འབད་པར་བྱེད་ པ་མེད་དེ་བླང་པ་དང་།དོར་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་དེ་ཉིད་བཅིངས་ཤིང་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡོད་པས་འཇུག་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཇི་སྲིད་བདག་དང་།བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由貪等是客塵故，解脫種類之心由與前識相屬故不滅。是故永有離貪清凈心。 若謂輪迴豈非有情法，有法者法不應盡，故不成從輪迴解脫？此非所許過，任何輪迴者皆無解脫，由彼輪迴非涅槃故，由是輪迴故。解脫者非輪迴者，由永解脫故。唯心相續不凈是輪迴，彼由眾緣差別輾轉生凈心相續，余心相續非成輪迴，勝義中全無輪迴。由剎那不輪迴故，相續亦勝義無故。是故由輪迴故之因不成，說無解脫不應理，所解脫之解脫者亦無。 若謂若輪迴者非即解脫，則解脫是他，繫縛亦是他，由他饑他飽故，云何有智者于因精進？答： "乃至未壞習氣， 彼成遍燒惱， 爾時增益苦， 自性不安住。 雖無解脫者， 為破邪增益勤， 離貪之住處， 悲心所思業。" 此意趣是：若謂不趣入現見，此唯所許，由見真實者心於何亦不趣入故無勤，由舍取捨故。若難我等不趣入者，則我等一向執著，執彼即系即解為一，應理趣入。如是乃至未反轉我執我所執，爾時輪迴遍燒惱，增益為苦性而不安住。

།དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་ནི་ཐ་ སྙད་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐག་པའི་རྫས་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་སྤང་བའི་དོན་དུ་འབད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གྲོལ་བ་པོ་མེད་ཀྱང་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞོམ་པའི་དོན་དུ་ བརྩོན་པ་འབྱུང་ངོ་།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་འཇུག་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ནི་འཁོར་བའི་མུར་སྙིང་རྗེ་གནས་པ་དང་།ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འབངས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱལ་པོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལས་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པའོ། །འོ་ན་གལ་ ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལས་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།འཕངས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་འདོད་ཕྱིར། །སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་རྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལྡོག་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་གནས་ཏེ། འཕངས་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབད་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དེ་གར་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འབད་པ་མེད་པའི་ལས་འཇིག་རྟེན་གཞན་སྐྱེད་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ན་ སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཞན་འཕེན་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ།

是故一向增益而施設名言，非由勝義事力施設名言，由名言與分別相屬故。如於繩體增益為蛇而為斷故有勤故，雖無我體性解脫者，為破邪增益故生破增益之勤。 若謂若由邪增益趣入，則見真實者無邪增益故不趣入住處說法等，云何世尊成量？離貪者由悲住輪迴邊際及說法，如王為臣于自相續精進。又離貪者由先作業暫住。此是滅相。 若謂若由離貪業住，則由有他世所作業故，豈不相續後世？若謂業無功能則無離貪住處？此說： "由許所引無返故， 超越有愛者， 餘業無能引， 由俱作盡故。" 由先業所引心相續無勤而住，所引非無勤能返，離貪者離勤故住于舍。是故無勤業不生他世，由無愛相俱作故。即彼離愛故，先業不能引生他生。

།སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་ཅན་གང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་ པ་ཡོད་ན་ནི།བདག་མེད་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ལ་འགལ་མེད་པའི། །འདུ་བྱེད་སྔ་མ་འཇུག་པ་ཅན། །དངོས་ཆོས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་དེ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ན་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་དེ་སེམས་ ཅན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ལ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སྤངས་ནས་སྲོག་ཆགས་ རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩེ་བར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ། དེ་བདག་མེད་ཅན་ཆོས་ལ་ནི། །བདག་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་ཕྱིར་འདོད་ཆགས། ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་གྱི་འདུས་རེག་ཙམ། །ཉིད་ལས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། རྒྱུ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་གཞན ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྩེ་བ་མ་གྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་གཏི་མུག་རྩ་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དེ། །མེད་ན་ཁྲོ་ རྒྱུ་ཞེ་སྡང་མིན།།དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།

若謂悲是欲有情苦，由無有情故，若執有情為迷亂，云何離貪者有？若有執有情，則不見無我。此說： "于苦智無違， 前行諸行者， 事法悲生彼， 非隨繫有情。" 當現見具三苦一切苦時，若執苦無常等體性，則生離一切過無違悲習所生慈，是事法，由緣事體性故。彼慈非隨繫有情，由遍斷執有情故。思即是慈，彼亦是離貪者，非他。有貪者舍執有情已，云何慈有情？雖如是，貪與悲有何差別？是故有慈者定是有貪者。 此說差別： "彼無我法中， 增益自他故貪， 唯由苦流觸， 即生於慈悲。" 慈與貪有大差別，由因境異故。如是于無常苦等相法增益自他，即增益異體性常樂等相故。慈由唯現見苦流故，由返邪智故。是故由唯見苦流生慈故，定異於貪。 若謂慈雖非貪體性，當成嗔體性，由見不凈等生返心故。此說： "諸過癡為根， 彼即執有情， 無則嗔因非嗔， 是故慈非過。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་འཚེ་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེ་སྟེ། བདག་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གཏི་མུག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འཛིན་པའོ།།ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ན་ཁྲོ་རྒྱུ་དེ་བདག་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལུས་དང་བཅས་པར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གྲོལ་མེད་མ་ཡིན་སྔོན་འདུ་བྱེད། །ཟད་ན་གཞན་མཚམས་སྦྱོར་མི་བྱེད། །གང་འདུ་བྱེད་ནུས་ཟད་མེད་ཅན། །ཡིན་ན་སྐྱོན་མེད་ཅན་དེ་གནས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་མཚམས་ མི་སྦྱོར་བས་མི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཡང་ནུས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྔར་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་ནས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ མུར་ཅི་སྟེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་། །གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། །གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་པ། །གཞན་གྱི་ངོར་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དམན་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་གནས་པར་འདོད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་དག་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ངོར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བྲལ་ཕྱིར། །དང་པོས་སྲིད་མེད་འགྱུར་བ་ན། །ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་སྤངས་མེད་ཕྱིར་རམ།།ཡང་ན་སྲིད་པ་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལམ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དང་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་སྤང་བྱ་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་གྱི་རྩ་བ་གཏི་མུག་ཡིན། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ།

若見害我時生嗔，雖無我，然雖非有，唯有執我即是癡，是貪等過因，彼亦是執有。若無執有，彼害我因非嗔，由無見有情故。是故慈離一切過，非貪等過體性。 雖如是，若離貪者有身，則不成解脫？ "非無解脫前行， 盡則不續他， 若有行力未盡， 無過者住彼。" 此說離貪等心住是解脫，非一切種智返。又前生相續由先業所作行盡則不相續他生，故非不解脫。又有先作行力未盡者，離罪住乃至輪迴邊際。 若謂離貪暫住，云何不如是住輪迴邊？答： "由悲劣性故， 無大勤住處， 諸大悲者住， 隨順於他故。" 由前行盡及悲劣故，無大勤欲住故非常住。諸長時修習大悲者，為利有情住至輪迴未空。 "若由離身見故， 初則無有時， 由無俱生斷， 或復從何有？" 若道有離煩惱功能，則初見道即斷預流所斷，何以故？由離身見故。如何預流不生身見？由現道故。已說： "過根即是癡， 彼即執有情。"

།དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ འཛིན་ཙམ་སྤངས་པ་སྟེ།མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡང་སྤོང་བར་འདོད་པ་དེའི་ལུས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་ན་ཡང་སྲིད་པ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གསལ་བ་ལམ་དང་པོ་ཉིད་ སྐྱོན་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བཅུ་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་དག་བདག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད ཀྱི་བློ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་དེའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ཡིས། །འདི་ན་ང་ཞེས་བློ་གང་དེ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མཐོང་མེད་ པ།།དེ་ལྟ་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད། །བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །བདེ་བ་འདོད་པས་མཐོང་རྒྱུག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ སྙམ་པའམ།སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པ་པོའི་སྟེ་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་མ་ སྤངས་པས་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན་བདེ་བ་འདོད་པས་མངོན་པར་རྒྱུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若謂則修道無義？非也，由未斷俱生身見及已斷分別故。俱生身見是有。見道唯見諦故，僅斷分別煩惱根本非我執，由依分別身見所生者見道即返，俱生身見由依故以長時修習修道對治而斷。 若許亦斷俱生者，由見道斷俱生身見，則從何生有？由勝慧明顯初道盡一切過故，彼見道即是一切道體性。 量釋第十品：俱生身見諸我相體性，是于彼增益智，非事所生故非彼智，豈非增益為因？ "愿成樂或苦， 不成之慾故， 此中我執智， 俱生身見是。 若無我見者， 彼無我愛著， 無我愛著亦， 非樂欲所趨。" 無始習氣所生我想智即是俱生身見，愿我成樂或愿不成苦如是相即是我執智。誰之？有愛者即欲樂者。此智說為俱生身見。未斷俱生身見故不成無。若無我見則不愛我，若無我愛則不為樂欲所趨。

།གང་ཞིག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེའི་ཆགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་ཡང་སྲིད་ པ་མེད་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་པས། ལམ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བར་གནས་པའོ། །འདིས་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ བསྟན་ཏོ།།བདག་ཡོད་ན་འཆིང་ཞིང་དེ་ཉིད་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པའོ། །བདག་མེད་ན་འཁོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཡང་གྲོལ་བའི་ ཚེ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ན་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐར་པ་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འཆིང་བའི་རྟག་པ་དེ་གང་ལས། །སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་། །ཐར་ཡིན་རྟག་པ་དེ་ གང་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་དེ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་ཉིད་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་ རླག་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་རྨོངས་པ་ལྡོག་པ་ན་བདག་མཐོང་བར་གྱུར་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ལས་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། རིག་ན་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ བར་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མ་རིག་པ་ཉིད་འཁོར་བ་པ་སྟེ། བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ གང་གིས་ན་བདག་འཁོར་བ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གནས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལྡོག་ན་སྐྱེས་བུ་དག་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ ཚེ་འཁོར་བ་ཉིད་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་།གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།

若有俱生身見之貪，云何成無後有？是故由有俱生身見，非初道能令無輪迴，然俱生身見是修道所斷。此說寂靜相。 若有我則繫縛，彼即非解脫耶？是故由我遍喜差別，自離無明而喜體性是勝解脫。若無我則輪迴及彼岸解脫皆唯他，誰于解脫時生喜？若有我執則應有過失之解脫可能耶？此答： "苦生因性者， 繫縛常彼何， 苦不生因性， 解脫常彼何？" 若我遍滿，則無隨行返故，此不能生自苦，如虛空。若復自續有能，云何生我苦？不應有毀自觀察。此由癡作苦，若癡返見我時，豈非解脫？如是說由無明成輪迴，若明則解脫。輪迴時若不見我體性，云何是有？由不可得故應成無耶？是故無明即輪迴者，非我。 若我體性是無明非異，何故我非輪迴者？若爾則我常是無明自性故不成解脫，彼住時不能盡其自性故。若復無明返有清凈士夫，則輪迴即唯他，解脫亦唯他故，當依佛見。

།འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ནི་ཚངས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལོག་ པར་སྣང་བ་དང་།སྒྱུ་མར་སྣང་བ་མ་རིག་པའོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན། གཞན་ཉིད་ གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཐར་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འཇུག་།ཚངས་པ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བར་གནས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་སྣང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པ་ཟད་པ་དེའི་ ཚེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བས་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐར་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་ཚེ་ཚངས་པ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་ཚངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་རིག་བྱེད་ལས་ཤེས་པ་ཚངས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ལས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་ནི་ ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཚངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཚངས་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣ་བའི་འདུ་ཤེས་པ་ལ་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བའོ། ། མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་ན་ནི། དུས་གང་གི་ཚེ་ཚངས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། འཁོར་བ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་ནི་ཚངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པ་འགགས་ན་མ་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་མེད་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་མ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ལ། རིག་པ་ལས་མ་རིག་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རིག་པ་ཐར་པར་འགྱུར་ལ། མ་རིག་པ་འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད། གང་མ་རིག་པ་ལས་ ཚངས་པ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་དང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若謂無明非異於梵非不異，非一切種無，然倒現及幻現是無明？若爾則無明非不異於梵，由彼非有故，梵是勝義故。是故若無明非不異於梵，由他解脫故，云何入解脫方便？彼梵若常住解脫，何故趣入？ 若謂如鏡等中面倒現，如是無明即梵現為他。若無明盡時不倒現故成梵解脫者，無明時豈非不現梵？云何無明是梵體？若謂由吠陀說智為梵，由吠陀所知梵是倒體性現，若現自體性則即解脫。解脫時知梵體性是解脫，故乃至不知梵，耳識現非真實性故輪迴。 若脫一切無明，爾時若證梵，輪迴非明，云何解脫與未解脫一？又無明是梵因故，梵滅時無明云何斷？若謂無明迷亂無因，迷亂豈非不無因生？由無翳病不生髮絲等現故，應一切生現故。如是當說無明非無知體性。 若謂無明從無明，由明返無明？則明成解脫，無明成輪迴故，何故非了知我令了知？所說無明生梵如影像亦非理，由影像與面非一故。

།གཟུགས་བརྙན་ལས་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་གྱི། བཞིན་གཉུག་མ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ ཏེ་འགྲོ་བ་ཚངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཁས་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་དང་གྲོལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་ཤེས་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ལ་དེ་ལས་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པའི་ཡང་རང་སྡུག་བསྔལ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་འཆིང་ བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བཅིང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་རྟག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གནས་ལ། དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མི་གཏོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཏུ་བརྗོད པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།མི་རྟག་བརྗོད་བྱ་མིན་གང་ཡིན། །དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་མིན། །བརྗོད་བྱ་མིན་ན་ནམ་ཡང་ནི། །བཅིང་དང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་ལ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཤད་དོ། །དེ་བས་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟག་པ་མེད་ན་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། བཅིང་བ་ཐར་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་བརྟག་པ་གཅིག་པུའི་སྐྱེས་བུར་མ ཟད་པའོ།།འོན་ཏེ་གཉིས་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་རྟག་ཅེས་བརྗོད། །ཁྲེལ་བ་སྤངས་པའི་ལྟ་བ་འདི། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟག་ཅེས་བཤད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་པ་དང་། འཇིག་ པ་ནི་འགལ་བ་སྟེ།གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །མི་འཇིག་པ་དང་རྟག་པ་དང་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །འགལ་ བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཁྲེལ་སྤངས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།འདི་དག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་རྟག་པའི་ཐར་པ་བཀག་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ།

由影像推知面是從關聯，非本面現為影像。如是若許眾生為梵影像，則輪迴解脫異故不應趣入。若謂由不知非法生苦故是輪迴，則常亦成繫縛因生自苦，爾時由苦因常有故成常繫縛。依助緣亦遮常生果。 無苦生住而離苦，住喜體性是解脫，如是于常非有。我非常，有前過失故。亦非無常，有不先思過失故。是故豈非不應說常無常耶？答： "無常非所說， 彼非某者因， 若非所說者， 終不縛解脫。" 無常非所說者，此義謂此無常。若無無常則常，亦非某因，說因遍無常性故。是故若無遍無常則無作用故非所說，不應縛解脫。又聲不僅觀察一補特伽羅。 若謂二性補特伽羅亦有如是過，由： "彼性無壞者， 智者說為常， 無慚此見故， 是故說彼常。" 常與壞相違，智者說無壞自性為常。壞、不可得、無是一義。不壞、常、可得當說為異名。由相違故，無慚常無常見者說為常。此等遮他常解脫已，示勝滅諦相。

།དེ་ནི་ལམ་གྱི་ཞར་ལ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བཤད་ཟིན་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས། །རྟེན་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །གོམས་ཀྱང་ལམ་བཞིན་སྐྱོན་འབྱུང་ན། །མ་ཡིན་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པ་འབྱིན་པའོ། །ལམ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ བ་དེ་ལ་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ལམ་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གཞན་དག་སྨྲ་བར་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ཉིད་འགོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ བསལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམ། ཀུན་གཞི་པ་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་གྱུར་པར་ འགྱུར་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། བདག་མེད་པ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་སྲིད་དེ་དཔེར་ན། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་རྣམས་སླར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐྱོན་རྣམས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོད་པ་བཞིན། །འཛིན་གྱུར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་ཡིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ ཆགས་རྣམས་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། མྱོང་བ་མེད་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཏེ། ཡོད་པར་ གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡུལ་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

為示道旁第四滅相故說： "已說道修習， 所依成轉依， 雖修如道生過， 非是無能故。" 道諦四相：道、理、修、出離。對說無道者示有道。若謂此道非量，為除他說故說理。由現證道是滅因故說修。為除說余道是我見故，說第四齣離。其中現證道是解脫因故說三相。 如前所說，由修彼道，心相續或阿賴耶成喜體性轉依。若修無我為我執對治，亦可生過，如有過者生功德。是故非定出輪迴耶？過不復生，由功德是事體性故，過非事體性故。何故爾？答： "識取境之法， 如彼有性然， 能取有體性， 彼亦能生起。" 有情趣入道是識，其法體性是取境。領納境成識，無領納非識。如境有而取，非異相取，應成迷亂故。彼境亦由有性體能生識，能置相因是識境。是故了知自體是識法，有性體即是境。是故無常無我等性是境，識即能取彼。

།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ན་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལས། །རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས། །མི་བརྟན་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་འདི་ལས་སེམས་དེ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་འཛིན་པ་ལས་སེམས འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་སེམས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་སླར་ལྡོག་པ་རྐྱེན་གཅིག་ལ་ལྟོས་པས་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྲུལ་ གྱི་བློ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་བཅས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཞིང་འོག་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ནང་གི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་མ་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ། སེམས་འདིའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པས་ རྟག་པ་དང་བྲལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ།དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་རྟག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་ པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཕྱིར་སྔར་ནུས་མེད་པ་ཡང་། །ཕྱིས་དེ་རང་བཞིན་ལ་ཅི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་དུས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ཕྱིས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལམ་གྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན།ཉེས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ནུས་པ་ཡོད་ནའང་གནོད་པ་ཅན། །སྐྱེས་ནུས་སྙིང་པོ་ཅན་དངོས་ལ། །ལྡོག་པར་སྐྱེད་ནུས་ཡོད་མིན་ཏེ། །འདམ་གྱི་ནང་གི་མེ་བཞིན་ནོ།

若無常無我等執是識法，則應不成常我執耶？是故離彼根本貪等則不成輪迴？此答： "由彼體性故， 余因成迷亂， 返依緣所待， 不堅如蛇覺。" 無我等了知彼體性，即自性識此，由此執無我體性，心生迷亂因余相似因故。若謂由執無我心生迷亂，則余時亦心應迷亂故常輪迴非解脫耶？非爾，由迷亂返依一緣故無根本，非一切時住，如蛇覺。 如無常性及有我，如前已示后當說。是故由內無明染生垢是客塵。故說： "此心自性明， 諸垢唯客塵。" 由智執離常故，心本性清凈。諸垢是客塵者，由無有非有增益無根本事故，事中常無所現。由觀察空故諸垢是客塵。 "是故先無能， 後於性何能？" 是故先聞思時于見真實無障礙能，后現證道時，心相續成道體性，過失云何有生能？信等劣者成阿羅漢，由離貪退已現證道，由境近故煩惱轉，是故云何煩惱不復生？答： "雖有能障礙， 生能有實性， 不能生返者， 如泥中火然。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དད་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེ་ ན་ཡང་ནང་དུ་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཅན་སྐྱེད་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་གཞི་འདམ་བུར་གྱུར་པ་ལ་མེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འཚེ་བ་མེད་ལ་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །བརྩོན་དང་ལྡན་ ཡང་གནོད་མེད་དེ།།བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བརྩོན་པ་མེད་པར་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གིས་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། ལམ་ལ་གོམས་པ་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་ སྐྱོན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་།སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡོན་ཏན་ལ་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་དེ། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལམ་ནི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་བས་ན། ཡུལ་གནས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ལམ་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེའི་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་གི་སྐྱོན་གྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སེམས་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ནི་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཇལ་བར་ནུས་པ་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འབད་པར་བྱས་ཀྱང་ལམ་ལ་ གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གིས་ནི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་དག་འགལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཞེ་ སྡང་ལ་སླར་གནོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

雖信等劣阿羅漢生過，于內成障礙能生相續中，過聚極不能生，如泥地中無生火能。如是： "無害真實義， 自性顛倒者， 雖勤無損害， 心執彼分故。" 自性非無勤能返，見過趣功德，見德不趣過。修道者見德不趣過，見過不返功德，由道功德無害故，離一切過故，不離寂樂故，無害道是智體性。 自性不能返，應成無知故。道是諦境故，境如住云何道返？彼無害是真實義及自性，彼不能以顛倒過返。 又彼心執分非趣過，是故不為過勤趣，由能遍量諸事體性故執彼德分，雖勤于道無害。此等示道體性。 若爾貪瞋成相違相亦非唯一害，見能害貪亦為瞋所害故，如是亦見貪復害瞋故。

།དེ་ལྟར་བདག་དང་། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ནི། བདག་འཛིན་རྒྱུ་གཅིག་ཅན་ཉིད་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར།།འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་དག་ཕན་ཚུན། །ཐ་དད་ན་ཡང་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་གཅིག་ཀྱང་གཏན་དུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཕན་ཚུན་འགལ་བར་གྱུར་ པ་ཡིན་ཡང་རིམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགལ་བ་ཡིན་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་གང་དག་ལ་ཁྲོ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེ་བར་འདོད་དེ། དེ་ བས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་།ཁྲོ་བ་དང་། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ནི་ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་སོགས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་ཕྱིར།།ཉེས་ཀུན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་དང་། འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྙིང་རྗེ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོ་དགའ་བ་དང་། ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཏི་མུག་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ཡོད་ཀྱང་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་གི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏི་མུག་དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是我見與無我見亦非互相損害耶？是故道非能得離煩惱？答： "我執一因性， 因果體性故， 貪瞋雖互異， 無有相損害。" 貪瞋以我執為因故，有我執則一不永貪，雖互相違亦次第生。又貪瞋互為因果事故，雖相違不相損害。如是與瞋相連苦因必定欲樂，是故彼等因相連，取樂因時必定害他及瞋相連，是故貪能生瞋。 見無我於一切我執相違故能得滅。慈等說為瞋等對治正法，是故云何唯見無我成道耶？此答： "無違慈等故， 極能斷諸過， 諸過彼根本， 即是身見故。" 雖瞋對治是慈，貪對治不凈，害對治悲，嫉對治喜，一切對治舍，如是然慈等非極斷諸過，無違癡故。有癡無慢豈非斷一切過耶？非爾，由一切貪等煩惱以癡為根本故。彼癡即身見，有煩惱癡是身見故。阿羅漢無明非煩惱故，彼等亦離癡，由離身見故。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཤེས་པར་མ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་ནི། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དང་། སེམས་བྱུང་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ལོག་པར་དམིགས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །གསུངས་ཕྱིར་གཞན་ནི་རིགས་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ལོག་པ་ཡང་མ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཆོས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་ པ་ཙམ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་འགལ་བ་ལ་གནོད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་དོན་གསལ་བར་མེད་པ་ཙམ་ནི་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་བརྫུན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་ནས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བརྫུན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་བརྫུན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ནི་བརྫུན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་གཞན་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་གི་རྒྱུར་འགྱུར། མ་རིག་པ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལོག་པ་དང་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ལོག་པ་དང་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྐྱོན་འདི་ མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མ་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཅི་གསལ་བ་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སུ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ལོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若爾，無明以不知為體性，身見以知為體性，云何即是身見耶？答： "知之違品性， 心所所緣故， 顛倒所緣無知， 說故余非理。" 若無明以不明為體性，色等闇昧亦應成無明，色等何有勝彼者？是故涅槃及滅盡定亦應成無明。若謂涅槃非煩惱因故非無明者，非爾，無明非以不明相為體性，身見是煩惱因故是無明，由違知故。 如何亦以攝持余法為相，非唯無彼是非法，亦非唯異彼，然害隨順及違品是非法。如是非唯無明真實義是妄語，然說無為妄語。 如是雖有事，若時迷執為無而說無時非真實，無事亦執為有而說有時豈非成妄？非爾，說是分別境，非示外境。是故如何了知某事而如是說非妄，顛倒語是妄。如是違知餘者是無明，由彼是煩惱因故。 不現空性云何成某因？無明非全無亦非有，然是顛倒及幻現，煩惱亦是顛倒及幻現耶？是故無此過。此答：無明非有者，為說無明耶？為說顛倒所緣？若是初者，爾時由無誰亦了知故，有情應成盲。

།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལེན་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། རིག་པ་ཡོད་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་གཏན་མེད་ན་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ལས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་ དེ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་དེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་ལོག་པ་གཟུང་བར་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་རིག་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་ཐ་སྙད་བཏགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་རིག་པ་འཁྲུལ་ པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ཕྱིར་དམིགས་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་ནི་ལོག་པར་དམིགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་རྣམས་མཚུངས་པས་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་ འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་སུ་དག་འཇིག་རྟེན་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རིག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་དམིགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་བརྗོད་དེ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若取第二分，爾時由是顛倒所緣無知故，云何無明成無事？知有所經驗耶？若非爾，若全無者應許中觀見。若謂從無明所現諸所取由虛妄故彼無者，云何所取相現無？爾時若顛倒知所現所取有，云何成無明耶？ 執常等知非違所取現，然一切所現皆是知。彼非迷亂，應成梵天亦是迷亂故。是故無明是知體性，由煩惱因故假立彼名。如何亦依迷亂知假立，非由自體性而說。 由心所性故亦所緣，無明是顛倒所緣。由依緣相事時等相應故是相應，如是說故。由違慧相執顛倒體性是無明，如經說故。 彼中何為離無知？謂離增益如所有法。如是諸世間假立知，一切從我執而生，非離我執，如是說故，顛倒所緣是無知。 身見豈非無明一分耶？無明亦是一切煩惱隨行不明體性，云何說為身見？由別名境非總故。

།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་ལྟ བ་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྡན་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ནི། འགལ་བ་གང་ཡིན་འདིར་བཤད་བྱ། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་དང་དེ་འགལ་ཕྱིར། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྐྱོན་ ཀུན་དང་།།འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནགས་པ་ལ་ཤ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་བ་ལ་ཤའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་གླེང་ གཞིར་གྱུར་པའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཏེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ བདག་ཉིད་དེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཏི་མུག་འགགས་ན་འཁོར་བ་མ་ལུས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་མི་རིགས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཟད་མིན་སྲོག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་ནོ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ན། །སྤོང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ཆགས་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་ པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འགོག་པའི་བཤད་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ།

如是若無明即是見，爾時"無明與見相應"之相應義不成，由相應是異因故。此答： "此中當說違， 由見空違故， 彼性一切過， 極成為相違。" 相應性非總別異執，如林有肉，實則唯說肉體性。如是別名亦示彼體性無明為所詮主故，說"具見無明"無違。由我見是無明故，一切煩惱以彼為根本，是故由見無我與我執相違故，彼體性即我執為因之煩惱與見空性成違。是故癡滅則輪迴無餘滅故，說為出離相。 貪等是有情法故不應盡，如色等耶？答： "非盡有情法， 如色等未成， 有對治品系， 亦見能斷故。" 如色等，貪等由是有情體性法故不盡者非理，由未成彼是有情法故。唯有情亦非有，然是剎那相續而說。又貪等對治不凈修等相系時，見有斷貪等，是故非不盡。此等攝說滅。

།འོ་ན་གསེར་ ཞུ་བར་གྱུར་པ་ཡང་བརྟས་ན་སྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་སྐྱེས་ཀྱང་སླར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྲ་བ་བཞིན་དུའང་སྐྱེ་མིན་ཏེ། །ཉེས་པ་དག་ནི་འགལ་ཅན་གྱི། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ལྡོག་མེད་དང་། །མ་ངེས་ཕྱིར་ན་ཐལ་བ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་དུ་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ལས་ལ་གོམས་པ་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐལ་བ ཡིས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་སླར་ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པ་ནི་སླར་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་བཤད་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །བདག་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐར་པར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནམ།བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ལུང་ལས་ཀྱང་བདག་ཏུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ལམ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ང་ཞེས་བདག་ལྟ་བ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཆགས། །ཆགས་པས་དེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ ཞིང་།།སྲེད་པ་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་རྟག་པར་ཆགས་པས་བཅིང་བར་འགྱུར་ཏོ། ཆགས་པས་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཤིང་མཐོང་ཡང་ཤིང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བུད་མེད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ན་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ལ་ཡང་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཅན་དུ་ ཆགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན།འོན་ཏེ་ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ལས་སྙིང་རྗེས་ཆགས་སོ་ཞེ་ན། གང་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བདག་ལ་ཡང་ཆགས་པར་ཅི་སྟེ་མི་ འགྱུར།འདི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན་གཞན་ལ་ཆགས་པར་མི་འཐད་དོ།

若謂熔金復冷則堅，如是雖生見無我，復當生貪等耶？答： "非如堅復生， 過失有違品， 彼性無返復， 不定如灰故。" 與現證道相違諸過非如金堅復生，由串習見無我不壞故。有對治則過不生而說。此亦如灰不定，如是由火力成灰者終不復返。如是由道轉諸煩惱不復近生。此等攝說道。 修我亦當解脫耶？見無我何用？如是教中亦說當思惟我。是故道非出離耶？此答： "若有我見者， 于彼執為常， 由貪于彼愛， 愛能除諸過。" 有我見者必為我常貪所縛。由貪具樂愛。若於何有貪，彼於樂具欲。 若謂有我見亦有貪非理耶？由見樹亦無貪樹，唯見女亦不成貪彼故。若謂見我有貪非理者，爾時若我見無貪，於一切亦無貪性，由無餘因故。于樹亦由不見益我故不生貪。于益我者云何無我貪耶？ 若謂由貪差別，於我無貪，於他由功德大故悲貪者，於他有貪者於我何不貪？如是豈非現見我貪耶？無我貪則於他貪不應理。

།གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་སྟེ། བདག་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གཞན་ལ་ ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོས་པ་མེད་པར་སྟོན་པའོ།།གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་བདེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐར་པར་བདག་གི་དོན་དུ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་གི་བདེ་བར་འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་དག་གཞན་གྱི་བདེ་བས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཡང་འཁྲུལ་པས་ གཞན་གྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཁྲེལ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པའི་དགའ་བ་འདོད་པ་དག་རང་ལ་ཕན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆགས་ པའི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་དེ་གཉིས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་བདེ་བ་མི་བདེན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་བདེ་བས་དམྱལ་བར་འདྲེན་པས་མི་བྱ་བའི་ཆ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཡོད་ན་སྲེད་པ་སྐྱོན་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྐྱོན་བསལ་ནས། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྲེད། །ངའི་སྙམ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན། །དེས་ན་ཇི ལྟར་བདག་མངོན་ཆགས།།དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ན། གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཕན་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ནི་འདི་ངའི་ སྙམ་ནས་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ།།དེས་ན་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་ཕག་མོ་དང་སྦྱོར་བ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་འདུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལ་འཛིན་ཅིང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་པས། ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་གཞན་གྱི་བློ་སྐྱེ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ལ་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

又所謂功德者，若是利他，爾時無先行分別，捨己利他極無所需而說。利他性豈非即是樂？解脫非為自利精進耶？如是則迷於自樂諸迷者，云何由他樂而解脫？如何亦由迷生他樂如是，亦當抱女，是無慚行。貪慾喜樂者為求自利故無慚。如欲禪定樂於自，如是亦是貪樂，此二樂全無差別故。 若謂貪樂不真實有差別者，非不真實，一切樂無差別故。貪樂引地獄豈非不應作分耶？由具大功德為利他許往地獄故非爾。是故有我則愛為過與無過等，是故除彼過： "見功德普愛， 我想取彼因， 故如現著我， 爾時即輪迴。" 我若勝義有，若於我有益亦是事故，勝義中益者即應了知為有功德。是故見功德則思"此是我"而取樂因。故由現著我執是輪迴故，亦成樂因瑜伽母合。是故： "若有我則他想， 執我他分愛憎， 與此等相系， 一切過當生。" 有我執則生他覺，由了知我他分愛憎故。

།ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ ཞེས་བྱ་བ་ལ།བདག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གིར་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པའི་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ངེས་པར་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །སྐྱོན་མེད་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། །བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་མ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་བའི་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤེ་ན། །དེ་ལས་ཅི་འགྱུར་དེ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་བ་ལ་ ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཉེས་པས་ཀྱང་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་ན་ཆགས་པ་རང་ཉིད་གང་དུ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པས་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆགས་པ་ སྐྱོན་ཅན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར།དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ན་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཆགས་པ་སྤང་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར། །དེ་སྤོང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བ་ ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཆགས་པ་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་དེ་ཅི་ཉེས། སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་མ་གཏོགས་པར་ཆགས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་པའི། །འདོད་སྡང་ལ་སོགས་སྤང་བ་ནི། །དེ་དག་ཡུལ་ལ་མཐོང་མིན་པ། །གོ་རིམས་གང་ ཡིན་ཕྱི་ལ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཡོད་པ་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ།

與貪憎相系之慳等一切過當生。豈非於我生貪，而非貪我所？是故由無貪我所故，應無貪樂言說耶？此答： "若於我生貪， 定非離貪著， 無過我有貪， 離彼因非有。" 若入我貪則見過不返，彼我貪亦成我所貪。若我無過則無離貪因。是故具我與我所貪者，由除一切過遍入故非返輪迴。 若謂貪有過，彼何為舍彼？如是雖爾，由我與我所貪是輪迴因故，及具我所貪有過故，于彼非貪。若由他過亦令貪有過，貪自於何有過時，何故生貪？是故貪與過俱行故不應貪耶？若謂貪有過彼何為？由彼有過應斷者非理，由他過令貪有過則由境過應斷貪故。 "未破此境前， 不能斷彼故。" 未破境者，我貪非有過，由樂因有功德故。若謂貪性有過者，雖爾何失？由有過故貪應斷耶？非理，由除境過不能斷貪故。若謂外事雖具功德應斷，如是具功德貪亦應斷者，此答： "功過相隨系， 貪嗔等斷者， 彼等境不見， 次第外非有。" 由見貪嗔等功德過有者，應理無彼。

།བདག་ལ་ཕན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཡང་བདག་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་དེ་མེད་ན་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་རང་གི་ཡུལ་ལ་མཐོང་ན་ནི་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་འདི་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ནི སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་ཆགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཡོན་ཏན་མེད་པ་གང་ལ་ཡང་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཆགས་ཡོན་ཏན་ལས་ཆགས་པ་མིན། །འོན་ཀྱང་དོན་ཡོན་ཏན་མཐོང་ལས། །ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཚང་དེ་ལ་ནི། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གང་གིས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའམ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཚང་བ་དང་། དེ་ལ་བདག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཆགས་པ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་བདག་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ཆད པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཆགས་ལས་སྐྱོན་དང་བཅས་མཐོང་གང་། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཆགས་བྲལ་མིན། །རང་གིར་མཐོང་ཕྱིར་དཔེར་བདག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆགས་པ་ལ་ སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་ཡིན།འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་ཆགས་པ་སྤོང་བར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་གི་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བདག་མི་སྤོང་བ་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྟེན་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་བའི་དོན་མེད་ན་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ།

益我成就之功德與苦成就之過，若有我則有彼。是故無斷貪嗔等。外事依自因者，無彼則斷。是故若見彼等過德于自境，則斷此貪嗔等由過德所生，由過及見過是斷因故。外事入次第者，於此貪等亦當觀。 《量理論釋》第十一品：貪境雖無過，由未見貪功德故豈非能斷貪？無功德於何亦不精進耶？此非真實： "非由貪功德， 貪生境見德， 彼具因時中， 誰能遮彼果。" 非由見貪功德生貪，然由見樂方便生貪，或貪因樂方便具足，于彼若有我，誰能遮果貪？是故有我則輪迴不斷。又： "由貪見有過， 恒時苦所依， 如是亦非離， 見自如我故。" 見自過而應斷貪者，于貪見何有過？若謂由非苦依故斷者，雖是苦依於此亦不應斷貪，由有我所覺故，如不斷我。初由我是苦依故，有彼則后貪為苦因。無我所義時誰是苦者？是故二種皆是苦因故應斷亦不應貪。

།དེ་རྣམས་མེད་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ། །རྒྱུ་མིན་དེ་ཡང་དེ་དང་ འདྲ།།དེ་ལྟར་གཉི་གའང་སྐྱོན་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་ཆགས་བྲལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་དང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་རང་ཉིད་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བདག་ ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན།ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བདག་གཞན་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་གཉི་ག་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །སྦྲུལ་གྱིས་ཡན་ལག་གཟུང་བཞིན་འགྱུར། །བདག་གི་བློ་ནི་བཅོམ་པས་འདིར། །དོར་བ་ཡིན་གྱི་བཟློག་ལ་མིན། །དབང་པོ་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །རྟེན་ ཉིད་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལས།།བདག་གི་བློ་ནི་གང་གིས་བཟློག་།དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་དེ་གང་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟོས་པའི་ཡན་ལག་འདོར་བ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བའི་བློའི་ཡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་སྤོང་བ་འཇིག་རྟེན་ན་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བདག་གི་བའི་བློ་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པར་འགྱུར གྱི།བདག་ཡོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་བློ་མེད་པ་ཉིད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་གང་གིས་ ཟློག་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་ལྷ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།ཀླུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་སུ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ། །སྨོན་པའི་བློ་དེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཅི་ཡིས་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ལུས་ལ་སྐྲ་སོགས་བོག་པ་ལས། །བཙོག་བཅས་བློ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། ། གཞན་ལ་ཆགས་དང་བཅས་འགྱུར་ལྟར། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐྲ་ལ་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་བདག་གི་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

"彼等無時我苦， 非因彼亦同， 如是二無過， 是故二不離。" 若謂我與他因合為苦因，其自無此過，具貪、法、非法、作業伴之我是苦因。離彼等法時我非苦因，故不應斷耶？貪等亦無補特伽羅則非苦因，故彼等亦由他過有過，如是則貪等與我二無過故，不可能離彼等。 "若由修習苦， 如蛇執支分， 我所覺破此， 應舍非返故。 根等受用依， 執取由彼故， 我所覺誰遮， 于彼離貪何？" 貪因豈非即樂因？由有苦因故當離貪。由無貪害故，修習苦能摧貪等，如舍蛇咬支分。雖我所覺境是苦因，世間未見舍。是故唯由舍我所覺成所欲，有我則不離貪。若謂由無我所覺故當舍眼等，是故當離諸根耶？非理，執眼等為受用依時，誰能遮我所覺？如是愿得天身、愿得龍身，如是發願殊勝身。彼愿覺于身等何能離貪？如是： "由身發毛等， 生具垢覺已， 如於他生貪， 一切皆現量。" 若時發等成受用境時，則成具貪境及生我所覺。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་ལུས་ལ་ལྷུང་བ་ན་ལོངས་སྤྱོད་པའི ཡུལ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་བཙོག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། རིག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །དེ་ལ་རང་བློ་འཕྲོད་འདུ་བ། །ལ་སོགས་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་ལྟར་མཐོང་ཡང་བཅོམ་པ་མིན། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་དང་།ལུས་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པར་འདུ་བ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་སྐྱེའོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་ པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་།དེ་ལྟར་སྐྱོན་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བར་འཇོམས་པ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་ལས་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། འཕྲོད་པ་འདུ་སོགས་ མེད་པ་ཡང་།།ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་འདོགས་པར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་བདག་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་ པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་ཕྱིར། །རང་བློར་མི་འགྱུར་སོར་མོ་བཞིན། །གཅིག་ཏུ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཕལ་ཆེར་དུག་བཅས་ཟས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕན་ འདོགས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བདག་གི་བའི་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟོས་པའི་སོར་མོ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བདག་གི་བའི་བློ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུས་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལྟར་བདེ་ བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཟས་དུག་ཅན་བཞིན་ནོ། །དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲངས་པས་བདེ་བར་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རེས་འགའ་བདེ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་ སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་རེས་འགའ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།

若時身墮落時離受用境時，則唯生具垢覺。又： "數論等諸師， 于彼自覺和合， 等生諸系屬， 如是彼系屬， 如是見亦不破。" 與樂等和合系屬，與身相應，依身色等相應和合，與耳根相應之我，由和合等系屬於彼身等生我所覺。彼和合等系屬，如是雖見過仍如是住故，由破我所故輪迴由貪。若謂不許身等相應等系屬者，此答： "無和合等時， 於一切有益。" 見益於一切則生貪，是故雖不許我與身等和合等系屬，然由於一切身等有益性故不成離貪。 "由是苦依故， 不成自覺如指， 一向非唯苦， 如多分毒食。" 若謂益苦之身等不成我所覺，如蛇咬指生苦故無我所覺者，此非真實，彼身非一向苦，如是苦亦成樂，如毒食。具毒飲食非唯苦，由飽亦作樂故。如是豬等身雖是苦性，有時亦成樂，是故身等非所斷境。若謂豬等身由雜苦故是苦者，則由有時具樂故亦應成樂。

།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་རེས་འགའ་བདེ་བའི་རྒྱུར་ འགྱུར་ཡང་།ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་ཆགས་ལས། །དེ་འགལ་ན་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར། །ཁྱད་པར་ བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི།།བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་སྤངས། །བསམ་པ་མེད་པར་བདག་ཅག་ལས། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་བཞིན་ལ་འཇུག་།བུད་མེད་དག་ནི་མ་རྙེད་པ། །དུད་འགྲོ་ལ་འདོད་སྤྱོད་མཐོང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་དཀྲུགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་ བ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ།བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འགལ་བའི་ཟས་དུག་ཅན་དང་། ཕག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བའི་ཡུལ་མ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་ ཡུལ་མ་བོར་བར་ཡུལ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ཅན་འདོད་པས་མྱོས་པའི་སྐྱེས་བུ་བུད་མེད་མེད་ན། དུད་འགྲོ་ལ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་མེད་ན་ཕག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་སྨོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ ཡོད་པ་ལ་འཁོར་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལས་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལས་ ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་རིགས་སོ།།འོན་ཏེ་སྤྱོད་པ་ངེས་པར་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་། སྤྱོད་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལ་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་བདག་གོམས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པའི་རྟེན་བདག་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ན། གང་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ཉེས་པ་བྲལ་བ་འདི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སོལ་བ་བདར་བ་བྱས་ཀྱང་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཉུག་མའི་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པའི་ཉེས་པས་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བས་དག་པར་བྱེད་དེ།རང་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དེ་བཟློག་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་སྐྱོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟར་དག་པར་གྱུར་ན་སྐྱོན་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

若謂如毒食雖有時成樂因，然由多分是苦因故當舍，如是身等雖成樂因，然由多分生苦故當舍者。此說： "由殊勝樂貪， 違彼則離貪， 殊勝樂愛求， 少許樂全舍， 無思我等中， 隨所得而入， 未得諸女人， 見行欲畜生。" 若時得未雜苦之殊勝樂時，由得殊勝樂故，于違殊勝樂之毒食及豬等身當離貪。若時未得殊勝樂境時，由無餘分故，不捨隨所得境而由貪自境而入，如極貪慾醉之人無女時，見行欲于畜生，如是無殊勝身時當愿得豬等身。是故有我則輪迴不斷。 又離行者由貪非殊勝樂無分別而生。若謂由行故離貪者，則由行即成苦因故，應理唯由彼離貪。若謂行定從因力生。如是于證無我者亦由行不返故，見無我不成解脫。如是則修我亦不可能，樂、苦、欲依我若如是修習，由何清凈？若謂由補特伽羅作用成此離過者，此非理，如磨炭不成白，如是具生貪等過失之補特伽羅，云何由補特伽羅勤而清凈？自具過者不能遮彼，具過者云何成無過？如是若清凈則異於具過者。

།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་ལ་ཞེན་གང་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ ནི་འཇིག་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར། དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷ་བྱིན་དབྱུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་ བུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲོགས་དག་འོ་ན་ནི་བུད་མེད་རིག་པ་ལས་བུད་མེད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི། གཞན་གྱིས་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཆགས་པ་དེས་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པ་ཙམ་ལ་བུད་མེད་དང་ལྡན་པར་མི་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདག་དང་འདུ་བ་གཅིག་པས་ཐ་དད་པ་མི་རིག་ཅིང་ལྡན་པ་ཅན་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་བདག་ཐ་དད་པར་ཅི་ཡིས་ཤེས། གང་གི་ཚེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་མི་རིག་པར་དེའི་ཚེ་བདག་རིག་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ ལོངས་སྤྱོད་པ་དེར་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་བདག་གི་ ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་དོ།

彼即說： "執著于自我， 云何欲壞彼？" 若我體性非具過，雖具貪等云何成具過？由具杖故天授不成杖故。無貪等理之補特伽羅不可能成具貪者。若謂由了知異體貪等故成具貪者，友等！則由了知女人故應成具女。是故由與貪等系屬故具貪者非了知貪等。若由執貪等成具貪者，則他執貪亦應成具貪。若謂由我和合系屬之貪故成具貪者，和合豈非異體耶？是故如僅觸不說具女，如是由和合亦不成具貪。若謂貪與我和合一故不知異體，于具者生異體覺者，如是則由何知貪異我？若時不知我體異時，云何不成了知我？已說由自證無錯亂。若謂我非能知而是所知，如外境者，則由是所取故無能知故不成受用者，由色等是所受用故無受用者故。是故我應異受用者，彼復須他故成無窮。若謂由和合受用故成受用者，受用豈非即是領受耶？受用即住所受用，如生我受用覺，如是世間顯現此是我受用。是故二者皆有能依所依事。

།འོན་ཏེ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ལས་འདི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་མེད་པར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་འོན་ཏེ་བདག་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་ ཡུལ་དུ་འགྱུར་གྱི།ད་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་ཡང་ངེས་པ་འདི་ན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་བདག་ལ་ཞེན་པ་དེའི་བདག་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར། བདག་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐབས་ན་བདག་རང་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་འཇིག་ལ་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བོར་ན། རིག་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བདག་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་དང་། རིག་པ་པོ་ཞེས་འཛིན་པས་ བདག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མྱོང་བ་དང་མྱོང་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ལས་བདག་ཐ་དད་ན་བདག་གཞན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་རིག་པས་གཞན་གྱིས་བདག་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །བདེ་བ་རིག་པས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ ན་སྔ་ཕྱི་དག་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན།བདག་ལ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ཐེར་ཟུག་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་པ་ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་ སྐབས་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནི་དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རིམ་གྱིས་དམིགས་པར་འདོད་ན་འཇིག་པ་ཡང་ འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

若謂由推理說此為受用者，則無現量云何于彼有比量？若謂由我微細故唯瑜伽師為境，今我等不見者，瑜伽師見亦無此定。又由我等無知有故，應許我唯是自證性，若非爾則成無故。彼若成樂等了知性則成壞滅。執著我者云何欲彼我壞滅？應許彼我為無苦性。若是具苦非具樂者，則苦位無我自體。若謂樂苦位壞而非我者，不然，由離樂等不可得故，舍樂苦等性時，不顯我為異了知自性。是故如樂苦異，如是彼性之我亦成異。若謂由執了知與了知者故我異者，則由領受與領受者分別故我異時，我於他亦應成異。若謂由自證故他不了知我故異，由樂了知亦不了知苦故，彼了知成異者，則由前後非一故，應成苦我性壞滅，執著我者云何欲壞滅？由是常恒故住苦性。常恒豈非不了知後後位耶？云何是住彼性常？由見變異及漸生故。若彼漸見則得壞滅性。如是若許漸見亦應許壞滅。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ལ་བདག་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པར་འདོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མཚུངས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྔ་མ་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བདག་ལ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། སྣམ་བུའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་ ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་ཐ་དད་པར་མ་རིག་པས་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་ན་ནི། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་ན། །འོ་ན་ནི་བུམ་པ་མེད་ན་ནམ་མཁའ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ཐ་ དད་པ་མེད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ངའོ་སྙམ་པ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་ བདག་ཏུ་ཞེན་པ་དེའི་བདག་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད།འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ན་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའོ་ཞེ་ན། རིག་པའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་འདི་གང་ཞིག་ཡིན། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མནན་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དུས་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་རྟག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རང་རིག་པས་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བདག་གནས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང འཁོར་བ་པར་འགྱུར་ཏེ།ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པས་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ བདག་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་རོ།

如是有執著我者，云何欲其壞滅？若謂由見相同性故前後是一，由見異性則顯異故。如是則如前者壞滅，執著我者云何欲壞滅？若謂分別性之我一切是一，彼由差別異故顯異，如虛空雖無異，由瓶虛空、布虛空而成異。是故我異由無明所作。此說：若如無瓶時，非瓶虛空者，則無瓶時由與余虛空合故，如虛空無異，我亦無異故，由自他分無異故我應成壞。我想以遮他性故，如成虛空性者無作業受用等故，如虛空是異。如是則執我者之我云何欲壞？若謂由事力所來如是說則成無我，由唯有自性了知故。若謂了知即是我，常遍者，了知遍性為何？壓一切方是遍性，遍多時說為常，豈非耶？由自證亦執境時差別故，云何我成遍常？若謂我住瓶等他性者，如是亦成輪迴，由亦住天授等性故。是故若解脫則應無有情，由如是解脫全無義故，令有分別瑜伽師生稀有。勝義中我豈非依作業受用等耶？如是亦唯從無明習氣生。

།དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཡོན་ཏན་བདག་།ཀུན་གྱི་རྟེན་ནི་ལྡོག་པ་ཅན། །ཆགས་པ་རུ་ནི་ཇི་ལྟར་ འདོད།།ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་གི་རྟེན་གང་ཡིན་པའི་ཆགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འདྲ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དགའ བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་དང་། སྔར་གྱི་བདེ་བ་ཉིད་སླར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་སྲེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་པར་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་འདིས་ནི། དེས་ ན་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་དོ།།འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་ཐབས་ཚོལ་བས་ངལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སེམས་ པར་འགྱུར་བས།བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་པ་གཞན་འདོད་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ཀྱང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་འཛིན་པ། ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན། །བདག་གི་བར་ཆགས་ས་བོན་ཏེ། །དེ་སྐབས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འདིའི་དོན་ནི་ཇི་སྲིད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ། བདག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

若謂貪等亦如是者，此說： "領受言說功德我， 一切依止有返者， 云何許為貪著性， 貪著自性非如是。" 凡是如虛空隨領受言說一切返者，及有智慧等功德返者，如是我依止之貪如何可許？由貪體性非如是故。或縱使有亦顯示非先起分別，是故應求輪迴。若謂由輪迴樂無歡喜故不應理者，涅槃樂亦非無歡喜耶？若求涅槃樂，則雖具一切樂，仍欲求勝樂，及再三欲求前樂，是故非不欲。欲求即是愛，于大士即是苦性。彼一切樂唯生歡喜，是故具樂者不成涅槃。由此分別一切樂欲，故由樂欲愛等於此住輪迴性。若謂亦見離貪者，非見，彼亦由樂想故，由尋求樂方便疲憊故，思惟苦性，趣向樂已由欲異相而趣離貪，非無我執。若謂雖有我見非貪我所等者，此說： "一切執我者， 極依我貪著， 我所貪種子， 安立彼處者。" 此中義謂乃至有我執著，由貪我故不解脫，我所貪亦依利益而有。

།འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་ན་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཟློག་པར་ བྱེད།དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ལ་ཆགས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ཕུལ་དུ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེ་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པའི་ས་བོན་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་དུ་ གནས་སོ།།དེ་བས་ན་སླར་ཡང་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ཆགས་པའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བ་ཡང་ས་བོན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་བདེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་བར། །བརྩོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆ་རྟེན་ཕྱིར། །འཇུག་དང་ལྡན་པ་གགས་བྱེད་དང་། །དེ་སྐྱོན་ལ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་གི་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འབད་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེས་པ་མཐོང་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཙམ གྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །བདག་ལ་འང་ཆགས་པ་བྲལ་ན་ནི། །འདི་ན་ཆགས་པ་བྲལ་བ་གང་། །འདི་སྤོང་མ་ཡིན་དཔེར་བདག་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ དོན་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། །སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་སྤང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མི་སྤོང་ལ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་རྣམས་ལ་འཇོག་པར་བརྩོན་པ་འདོད་ཆགས་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བརྟག་གོ། །འོན་ཏེ་དེ་བདག་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་གི་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།ད་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་མེད་ལ། ལུགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཞན་དག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若謂我執應斷，由是過患應斷故，斷已而入，是故云何成我所貪等？若斷我執則無。何故遮過？不求義者全不入作，是故一切貪我者極依我所貪。彼我見亦是我所貪種子，求解脫者住彼位。是故覆成輪迴。若謂云何我執是貪種子，我所亦以我見為種子，如是亦見過患。由見我所樂過患故應成離貪者，此說： "雖勤離我所貪， 由依功德分故， 具入作障礙及， 彼過患能遮蔽。" 有我執者由依少分利益功德，具我所樂貪者，即是障礙勤發趣離貪。若謂見過患則具入作應成離貪者，不然，由彼我所樂貪依少分功德能遮諸過患。是故若有執著我，則定成我所貪。 "若於我亦離貪， 此中誰是離貪？ 此非斷如我故， 是故修苦無義。" 若謂斷我者，不能斷，由彼不能斷彼故。如是如有則不斷，如無亦非故，非斷我，然是斷貪等。是故由斷貪常樂。諸樂安住勤求豈非即是貪執相？彼亦應觀察以我執為先。若謂彼於我亦離貪，如我所者，今無有於我離貪者，由理趣許他於他離貪故。

།བདག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བདག་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་མི་བྲལ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་ དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་པ་དེ་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་མི་སྤོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ད་ལྟར་གང་ཞིག་གང་དུ་མི་སྤོང་བ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་དེ་རུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ་དཔེར་ན་བདག་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྤོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་བསྒོམས་པ་ལས་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདག་བཞིན་དུ་བདག་གི་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་བས་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ བསྒོམས་པས་ཀྱང་དེ་དག་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་རྣམ་བསྒོམ་འགྱུར། །དེ་ནི་སྔར་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད། །དེ་ལྟ་འང་ཆགས་བྲལ་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་རིགས་ན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི དོན་མ་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམས་པར་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་སྔར་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཞིང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ན་རྣལ་མར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若謂我離貪性應成離貪者，此說：我非離我貪。如是世間我如有，如是應成離貪耶？抑或如無而成離貪耶？其中若是初分，爾時如有則應不離貪，由不能如是作故。如無亦不成離貪，由彼無故。二俱亦非，由離貪我非所斷故不成無我。彼亦如斷我，則修苦無義。以何相不斷，如是修苦亦無義。或今誰於何不斷，彼于彼不能斷，如我故。是故斷事修苦無義，由修苦不能斷，離貪非斷因故，如我所亦如我。是故如是離貪不成解脫，是故此亦修苦無義。 "由修苦彼等， 修習苦性故， 彼先亦現量， 如是非具離。" 若修苦成離貪，則應修苦，然非離苦義。瑜伽師由修苦而修習諸苦性。彼苦亦先於輪迴位即現量，如是顯苦亦非住離貪。若苦非現量，爾時求解脫者不應斷苦求解脫，由苦未顯不成正，及愛別離等苦是一切世間現量故。

།གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་གོམས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་དྲན་པས་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དེས་ཆགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞི་བའི་བདེ་བའི་རོ་ལས་མི་གཡོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་བྱ་རོག་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཅི་སྟེ། དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱ་རོག་ནི་མི་གཙང་བའི་གནས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་ཚོགས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལའང་ཉེས་པ་ཡིས། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བློ་ལྡོག་ཀྱང་། །འདོད་ལྡན་བུད་མེད་གཞན་ལ་བཞིན། །དེ་ལའང་ཆགས་བྲལ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་གཅིག་ལོག་པར་བྱེད་པའི་ ཉེས་པ་མཐོང་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་བུ་མོ་ཁ་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་ལོག་ཀྱང་བུ་མོ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若爾時亦非離貪，云何由修苦成離貪？若謂由修苦合集一切念，由入習大苦流故成離貪性者，此非真實。如由念修苦流，如是由樂相續亦成具貪。若謂安住寂靜樂味不動瑜伽師不欲輪迴樂者，此非爾，具我見即是生於涅槃之因。墓地住鴉之生因為何？非彼，如是如鴉于不凈處生喜，非如是于蓮花叢生喜。是故由修苦雖現前苦，由不成具離貪故，修苦成無義。 豈非由見苦因過患見離貪耶？云何雖見過患由修苦不成離貪者？說： "縱於一過患， 彼剎那心返， 如具欲於他， 于彼非離貪。" 縱見一善趣女造邪行過患，暫成離貪，然非於彼女一切離貪。如具欲者于某女返貪，于余女不返貪，由漸於一切有貪故。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློ་ལ་ལར་རྣམ་པར་གཡོ་ན་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བླང་དང་དོར་བའི་ཁྱད་ཡོད་ན། །གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆགས་གང་ཉིད། །དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ཚེ། །ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ ལ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་དང་སྡང་བར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ལེན་པ་དང་།འདོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་པས་འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར་དེ་བས་ན་བླང་བ་དང་དོར་བ་དག་མི་ མཐུན་པ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ།ཆགས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ། །བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། བླང་ བ་དང་།དོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་དངོས་པོ་ངན་པ་ལ་འགྱུར་གྱི། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གང་དུ་རང་བཞིན་དམན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་པ་སྐྱོན་མེད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །འགྲོ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ན། །ད་ནི་གང་ལས་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ད་ནི་གང་ལ་དེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱོན་བཅས་ཡིན་ནའང་དེ། །དེར་ནི་བདག་དང་དེ་མཚུངས་ལ། །དེ་སྐྱོན་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །དེ་དག་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སྣང་ན་ནི། བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན་ཆགས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ ཉིད་དུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རེས་འགའ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲོལ་བར་འདོད་པའི་བདག་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་ན། ད་ནི་གང་ལ་ ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར།འོན་ཏེ་བདག་སྤང་བར་མི་ནུས་ན་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདག་གི་བ་ཡང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂若於某智動搖，云何於一切境生貪？說： "若有取捨別， 一性貪何性， 彼由差別生， 是諸貪種子。" 有取捨差別者生欲及嗔，非於一切取捨，由差別欲嗔互為因成差別故。我論者云何解脫？是故取捨不相順，於一事生性之貪著，即是一切事種子，貪即貪等性漸生。見無我者於一切舍，無取捨差別。是故不生貪等，由無貪根故。 複次，離貪性唯於劣事，我見非示自性劣故。 "貪無過境性， 能成亦無過， 趣唯爾許中， 今從何離貪？" 其中我非有過，由離彼故。彼境貪亦由無過境故無過。受用能成眼等亦如是，一切趣唯爾許，今於何成離貪？ "若亦有過彼， 彼中我等同， 彼過於彼非， 離貪彼何離？" 若色等境及身等彼貪顯有過者，樂因彼等云何成有過？由是苦因故。貪由差別成樂苦因。豈非彼等有時亦成苦因耶？求解脫我于彼豈非等同有過？具貪等我于彼不離貪，今於何成離貪？若謂我不能斷者，則我所亦非斷。

།འོན་ཏེ་བདག་གི་བ་སྐྱོན་ཡོད་པས་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་གི་བ་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སྤོང་བར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ བ་ཡིན།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་སྤངས་པར་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྤང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ འདི་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། ཡོན་ཏན་མཐོང་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་། །སྐྱོན་མཐོང་བས་ནི་འགེགས་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟར་དེ་དབང་སོགས་ལ་མིན། །བུས་པ་སོགས་ལའང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །སྐྱོན་དང་ལྡན་ལའང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ གཞན་དག་ལའང་།།མེད་ཕྱིར་བདག་གི་བ་ཡོད་ནའང་། །འདས་སོགས་ལ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་མཐོང་བས་འགེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདག་གི་བར་ མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུས་པ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མི་སྤྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགའ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་བདག་གི་ཡིན་པར་མ་མཐོང་བ་ལ་སུ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པ་ལ་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་ཐོབ་པ་བསྡུའོ། །དེ་བས་ན་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་ལྡོག་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་བདག་གི་བའི་བློ་ཉིད་ལྡོག་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་དང་བྲལ་ན་ཡོན་ཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་བདག་གི་བར་ལྟ་བ་ནི་སྐྱོན་མཐོང་བས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་བདག་གི་བློ། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན།།དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་མཐོང་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་གི་བའི་བློ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ བའི་བློ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂由我所有過故斷者，則何時見我所過時應斷，何時了知為樂因時云何斷？若謂雖未斷樂因而離，爾時樂亦成苦故，應斷樂因者，如是由苦後生大樂故，豈非應取苦？是故此我見於何處亦不成離貪。 "由見德生貪， 由見過遮時， 如是非根等， 由有兒等故， 由具過故及， 于余具德者， 無故有我所， 由無過去等。" 若謂由見德生貪，由見過遮者，彼貪亦不從眼等生，然從見我所生。如是于兒畜等不受用過德者有貪故，于翳等具過眼等執我所有喜故，於他具德眼等由非見為我所故無誰貪故，於過去等壞無我所貪故。等字攝未得。是故非由見過返貪。 若謂由見過欲返我所覺，離彼則不生從德生貪，爾時由見過明我所見故者，說： "由此故我所， 覺非見德因， 是故不見德， 故彼非壞失。" 由此故雖具過於某處有我所覺故，于余具德無故，於過去等亦無故，我所覺非見德因。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་བའི་བློ་དེ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་མེད་སྒྲོ་འདོགས། །ཆགས་ལས་དེ་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་ལ་གནོད་མེད། །སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད། །ཅེས་བྱ་ བ་ལ།གལ་ཏེ་སྐྱོན་མཐོང་བར་ནུས་ན་ནི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ན་ཆགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་ལེན་པ་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་དེ་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ན། མི་གནོད་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དེ་འགེགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཏུ་ ལྟ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ དཔྱོད་པ་མེད་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར།།བདག་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་འབའ་ཞིག་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཆོག་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་ཕྱིར་དང་། །སྐྱེ་འཇིག་བློ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བོ་འདི་ཡིས་དབང་སོགས་ལས། །བདག་ནི་ཐ་དད་གྱུར་ པར་ཤེས།།དེ་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མཐོང་བས་ཀྱང་། །ཆགས་མིན་ཆགས་གྱུར་དེ་བདག་དང་། །དམིགས་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་འཇིག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་འཁོར་བ་པས་མ་དཔྱད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དཔྱོད་པས་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བདེ་བ་སྤོང་བར་འབད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བདག་ལ་སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་སྔོན་ནས་ཡོད་ན་ནི། འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

是故我所覺亦不壞，雖見非德過故。 "無德增益貪， 由彼現見故， 是故無害因， 云何害能成？" 若能見過，見過時應返貪，由貪力故不作見過故。從我所貪見非有德執。由如是故，于貪因我執，無害能成何為修苦等性彼遮貪？是故我見非解脫。 於此數論說：我見非成修苦，然由自性了知士夫差別成解脫。如是士夫是不變性，自性是樂等異異變性。是故由無觀察執故，我非解脫，唯由了知士夫成解脫者。說： "為求勝他故， 由具生滅智， 此人由根等， 知我成差別。 是故見一性， 非貪成貪彼， 我及所緣內， 支分自性著。" 由見生滅即差別壞，由隨行返故差別。我是隨行者，非樂等隨行者。是故由住相違法故是差別。若謂輪迴者未觀察差別者，如是則由觀察無執故非解脫，由求樂故非勤斷樂，由無誰求離樂我故。若我唯生前有者，應無輪迴故。

།གང་གི་ཚེ་གཙོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་བདག་མ་ མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་འདོད་ལ།གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བདག་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཡུལ་ལ་ཞེན་པ་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་གཅིག་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་ཡུལ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ནི། འོ་ན་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པར་ཤེས་ཏེ།ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དང་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གཅིག་པ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་འཁོར་བ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དམིགས་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་རེ་འགའ་གྲོལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པར་ཤེས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ད་ལྟར་འབྱུང་གང་ལས། །ཡིད་འབྱུང་དེ་འདྲ་སྡང་ཡིན་གྱི། ། ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་དེ་ཚེའང་འདི། །ཆགས་ཡོད་སྐབས་གཞན་ཚོལ་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས། །དེ་ལོག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཡང་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད འབྱུང་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་གྱི།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་ཡིད་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཞེ་སྡང་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཡུལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་དེ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དེ་སྲིད་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

若謂何時不見我與主性俱時欲解脫，何時見與自性俱時輪迴者，於此若我是分別性，云何成一性迷亂？若謂于境執著非解脫，由生輪迴故者，于自性無迷亂，由無情故。是故云何成與大我一？如何我無迷亂已如是說。 若見自性為境者，則不應無執差別。是故了知分別性與自性差別，如眼等故及為求他故，由執眼等生滅故，一切眾生當知此根等異我。由如是故，由見自性士夫一性亦不於我生貪。若有我貪彼亦輪迴者，如是于所緣內支眼等具自性即自性隨貪，非於暫解脫。 若由受苦唯由所緣了知差別者，彼云何見苦時非離貪耶？於此說： "由現苦所生， 厭離是嗔非， 離貪爾時此， 有貪求余故。 是故由嗔為， 苦因住爾許， 若彼返自性， 亦當顯示故。" 如是由苦所生厭離是嗔非離貪，由何故現生苦受時生厭離時，此士夫有貪性。何故？由求樂性餘位故。 若謂由恒有嗔性成離貪，由彼亦斷境故有解脫者，此非爾，由嗔為苦因故。彼嗔乃至苦住爾許具住。

།སྡུག་ བསྔལ་དེ་ལོག་ན་ནི་ཞེ་སྡང་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར།རང་ཉིད་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་འབྱུང་བ་མེད་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་གཟིར་བར་སུ་ཡང་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བླང་དང་དོར་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ལ་མཉམ་པར་གནས་པ་ལ། །ཆགས་བྲལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་ པ་ཡིན།།ཙནྡན་དང་ནི་སྟེའུ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་བླང་བ་དང་། དོར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་དང་། སྤོང་བ་དག་བཅོམ་པའི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་དེ།གང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཞེ་ན། སྟེའུས་འཇོག་པ་ལ་ཡང་ཙནྡན་གྱིས་བྱུག་པ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ནི་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཁྱེན་ནས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཁོ་བོའི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། །དེ་བདག་མེད་ ལྟའི་རྟེན་ཅན་ཡིན།།སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེའི་དོན་ཅན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་གྱི།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

若彼苦返則嗔亦返故，自身長時依止求樂自性。是故具苦嗔不成解脫。若謂無厭離不成解脫，由無厭離某者亦無依止自性求解脫輪迴故。若謂無苦逼誰亦不成厭離者，此非爾： "由壞取捨故， 於一切平等， 住者說離貪， 如栴檀斧柄。" 由唯現前法性故，得一切法平等性已，於一切取捨事隨次取捨壞平等，彼一切平等性說為離貪。誰之耶？如以斧柄涂栴檀者之。 若謂若修苦非離貪因者，云何世尊說修苦，豈非說苦當了知為苦耶？於此說： "了知行苦已， 說修習于苦， 彼亦從緣生， 彼依無我見。 由空見解脫， 余修為彼義， 是故從無常， 說苦從苦無我。" 非依苦苦說修苦，然由了知行苦性即系屬因已說修苦。彼行苦亦是從因緣生性，依勝義無我見。是故由見遣人法性成解脫，余修苦等為彼無我見義。世尊所說一切法皆以無我見為根本。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་དག་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའམ་བདེ་བ་སྟེ། བཙུན་པ་དག་ གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་མི་རྟག་པའོ།།གང་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བདག་གོ། །འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ། །བདག་ནི་འདི་ན་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུར་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ བདག་མེད་པ་ལྟ་བ་ཉིད་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆགས་བྲལ་མིན་དང་སྲེད་ལྡན་དང་། །རྩོམ་པ་ཀུན་ལ བརྟེན་པ་སྟེ།།ཉོན་མོངས་ལས་ལས་གྲོལ་མ་ཡིན། །དེ་འདྲ་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་གནས་ན་ནི། བདག་གིར་འཛིན་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ ཟ་བར་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ལས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲ་བ་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གྲོལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བདག་གི་བ་ཉིད་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་ བར་འགྱུར།ཆགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། བདག་གི་བ་ཉིད་མི་འདོད་གང་། འདི་ཡི་ཟ་བ་པོ་ཡོད་མིན། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་བྱ་ལོངས་སྤྱོད། །མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ཀྱང་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟོག་ པར་འགྱུར་བའི་བདག་གི་བ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ནུས།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ནི་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་ནམ་ཡང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་གི་བ་ཡོད་ན་ལས་རྣམས་དང་བྱ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

由如是見無我即成解脫故，世尊從無常說苦，從苦亦成無我性。諸比丘，諸色無論何者，一切皆是無常性。大德，若無常者是苦耶樂耶？大德，若苦者是無常。若無常苦者，當如是觀為變異法性。說："此是我，此等是我所，我於此有，此是我。"如是顯示由因果事無我見即是解脫方便。 從《量理論釋》第十二品：為顯示我見即是輪迴者說： "非離貪具愛， 依止諸造作， 非脫惑業者， 如是為輪迴。" 若我見種子住，則我所執無變即輪迴因。是故我我所執非離貪，必定成具渴愛。是故依止一切業造作，非脫惑業，如是為輪迴者，云何我見成解脫？ 若謂由我所性實無故，從何生貪？貪生於境，境亦勝義無故，云何成貪耶？此非真： "若不許我所， 此無有受者， 爾時彼作用， 受用相我亦無。" 云何能決定分別所成我所性無？若謂由迷亂因故我所是虛妄者，豈非無明非異士夫，由說士夫即此故。是故我是無明性故即迷亂，終不壞，由迷亂成自性不應壞故，應成彼性無故。 複次若有我所，諸業及作用樂等受用彼等亦應壞。

།འོན་ཏེ་དོན་ དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ན་འོ་ན་བདག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད།འོན་ཏེ་བདག་གིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་གོམས་པ་ལས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ བདག་གི་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དོན་དམ་པར་བདག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཛིན་པ་མེད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པར་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་པའི་རྒོལ་བ་དེའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། བཟའ་བར་བྱ་བ་མེད་ན་ཟ་བ་པོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་བདག་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདག་དེ་ ནམ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རམ།སྣང་ན་ཡང་དེ་བརྫུན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གྲོལ་འདོད་ཐོག་མེད་པའི། །རྒྱུད་ནི་རིགས་མཚུངས་ས་བོན་ཅན། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ནི་ལྟ་བ་དག་།རྩ་བ་ཉིད་ནས་གཞོམ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུད་གང་ཞིག་ལ་ ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རིགས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ཅན་ཏེ།དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་དེ་རྩ་བ་ནས་བག་ལ་ཉལ་གཞོམ་པར་ཐལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་ འགྱུར་གྱི།བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པར་ལུང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་མ་ གྲོལ་བའོ།།ཐར་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེ་ནི་འཇིག་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་མགུ་བར་མི་བྱའོ། །ཐར་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂勝義不許作用受用者，云何以何顯示勝義我？若謂由我所受用決定故有者，由決定我所故應有。若謂由無明習如夢等我所無者，則勝義我亦應無，如夢等。若謂無二者，爾時由受用成無二應理，非常，由唯執現在事故，及由不執異受用前後無故。若無執前後無者，非執常性。念亦非執一，由彼非量故。比量亦無現量不能成立常。 是故凡思維一切我所虛妄之論者，彼樂等受者亦無，由無所受故無能受者。是故無所受用我亦定無，由清凈我終不顯現故，或顯現亦應成虛妄，如青等。 "是故求解脫， 無始相續具， 同類種子者， 當破薩迦耶， 見乃至根本。" 相續何者無始，彼具我執同類種子，彼薩迦耶見即我執心，欲令從根本習氣破者當作。由見無我即成解脫，非由我見。此等一切非顯示出離謂道第四相。 若謂若我非現比所知者，亦由教量知有彼非解脫。解脫是唯樂性，彼非無。輪迴樂是壞，不應彼滿足。解脫非由根等儀軌所得。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་པོ་ལས་འདས་མྱོང་མིན་པ། །འཕགས་པའི་མིག་གིས་ གཟིགས་པར་འགྱུར།།གང་གི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ནི། །ཚིག་གམ་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་དགག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལུང་ནི་དེ་ལྟའི་ངོ་བོ་ཡིས། །རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་རྣམས་ལ་ནི། །ལུང་ཙམ་ཞིག་གིས་གྲོལ་བར་ཡང་། །སྨྲ་སྟེ་ཡོངས་སུ་མགུ་བྱེད་མིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བའི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པས། བརྗོད་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པས་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་སྨྲ་ཡང་། ཡོངས་ སུ་མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་ཙམ་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ས་བོན་ལས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་དབང་གི་ཆོ་གས་མཐོང་བས་སྐྱེས་ བུ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ས་བོན་སོགས་གྲགས་ཆོ་ག་ནི། །སྐྱེས་བུ་མི་སྐྱེད་ཕྱིར་ནུས་མེད། །ཏིལ་མར་བསྐུས་སོགས་བསྲེགས་པ་ལ། །སོགས་པའང་གྲོལ་བར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་ བའི་ཆོ་ག་ཡིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སླར་སྐྱེ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར།ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཏིལ་མར་བསྐུས་པའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ ཏིལ་མར་བསྐུས་པའི་རྒྱུས་གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔར་ལྕི་བར་སྣང་བ་ལས་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ལུས་ཡང་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྔར་ནི་ལྕི་དང་ཕྱིས་ཡང་ ཕྱིར།།སྡིག་པ་བཅོམ་པར་བྱས་པ་མིན། །འདི་ཡི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། །ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་སྡིག་ལྗིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྔར་ལྕི་བ་ལས་ཕྱིས་ཡང་བར་དབང་གིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡིས་སྡིག་པ་བཅོམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་འདི་ཡིས་ལྕི་བ་ ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།སྡིག་པ་ནི་ལྕི་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཞོམ་པར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་འགལ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ལས་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའི་སྡིག་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྕིད་ཉིད་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如是說："超越諸根非所證，聖眼所見當成就，彼等諸事如何能，言詞理論而破除？"對此說： "教如是性故， 未見因相者， 唯由教解脫， 雖說非滿足。" 超越根境所見言教雖不違比量是真，然超根境所說具身因相，于量未見諸補特伽羅，由無現量唯由教說解脫，然非滿足，由唯說是一切教共故。說教相非從士夫功用生已前破。 若謂如種子等由灌頂儀軌見無生法性，彼諸士夫亦不復生者，此非爾，由： "種等所知儀， 不生士夫故， 無能塗油等， 燒等亦應脫。" 如種子等灌頂儀軌所知無生法性，如是諸士夫不復生故無能，即不能。如是由塗油火所燒等變壞種子見不生故，諸有情亦應由塗油因成解脫。 若謂若非由灌頂等儀軌盡，則前見重后灌頂即時不應現輕。於此說： "由前重后輕， 非謂破罪惡， 此雖無重性， 非身故非罪。" 若由前重后輕灌頂所生者，然彼不知破罪，由此灌頂雖成無重性，然罪非重故不應破，由非身故。如是由見重輕相違，當知無重性，非無罪，由彼無重性故。

།འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལས་སྲེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཐར་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསམ་པར་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ལོག་ཤེས་དང་ནི་དེ་ལས་བྱུང་། །སྲེད་དང་སེམས་པའི་དབང་དག་གིས། །དམན་ནས་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་མིན། །དེ་ ཕྱིར་དེ་བཅད་སྐྱེ་མི་འགྱུར།།དེ་དག་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་ལ་དེ་དག་ནུས་ཉིད་ཕྱིར། །སེམས་པ་དེ་དག་ཡང་ཉིད་ལས། །མིན་ཕྱིར་ཚང་བ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྲེད་པའོ། ། དེ་དག་སེམས་པའི་དབང་གིས་དམན་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་ད་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་སྲེད་པ་དང་སེམས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བའི་ནུས པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྲིད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་གཞན་ཐོབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ལུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ དང་།དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་གྱི་སེམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ནི། དངོས་སུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་དེ་དག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཚང་བས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་ཡང་། འགྲོ་དང་རྟོག་པའི་ བྱེད་བརྟེན་ནི།།དེ་དག་མ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན། །མ་མཐོང་འཇིག་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད། །དེ་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་སྟེ་འཇུག་པ་དང་རྟོག་པ་དེ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་དེ་དག་མ་མཐོང་ བའི་ལས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།དབང་བསྐུར་བ་ཡང་མ་མཐོང་བ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འདུ་བྱེད་དེ། ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ཁོ་ན་སེམས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若謂于汝宗亦由修空性斷愛，云何成解脫？此實不應思，因： "邪知及彼生， 愛與思力故， 下趣生非有， 故斷彼不生。 唯從彼等生， 生彼等能故， 思等非復有， 具足為生因。" 邪知謂于苦起樂解，從彼邪知所生即是愛。由彼等思力于下處生。由斷彼愛及邪知故，今離貪不復生。由邪知、愛、思彼等有生能，唯從彼等得有生故。如是由有力得余境顯現。 豈非生因之身亦有？云何唯從愛生？此非真，由邪知及彼所生愛性思唯從彼等故。前思施等相是業故，彼取諸行。取餘生之思非直接因，由彼無剎那生故。 灌頂亦有彼二故，由生因具足非解脫。前業是因之因故，假說為因，非實因。複次： "行及分別依， 作用從未見， 未見壞無行， 非彼行思也。" 行即趣入及分別，彼知作用依手等及眼等次第。彼作用從未見業生，灌頂亦由未見壞故不往餘生。是故彼行即業行十善十不善唯思性當無。

།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་ དབང་བསྐུར་བས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདིའི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་སྐྱེད་ཕྱིར་ཡོད་མེད་ཀྱི། །རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བླའི་ནུས་པ། །མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མིན། །དེ་ཡོད་དེ་དག་ཅི་སྟེ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས།མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། བློ་དང་བྲལ་བའི་ལས་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ནུས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་བློ་དེ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རིགས་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་གིས་ཉེ་བར་ བཅོམ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི། དེ་རྣམས་ནུས་མེད་དབང་ལ་སོགས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་།འཛིན་བསྐུལ་འཁྲུལ་དང་འགོག་པ་དང་། །སེམས་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་དབང་ གིས་བཅོམ་པ་ཡིན་ན།སྐྱེ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་བློ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་སེམས་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པས་བསྐུལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པར་ གྱུར་པ་ཉིད་དང་།འགོག་པ་སྟེ་འཇིག་པ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་དག་སེམས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དབང་བསྐུར་བའི་མཐུས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དབང་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།

若謂彼善不善業由灌頂壞故不入後有者，此非真，由此義未成故。 "由生作用故， 有無隨行智， 見能非由他， 有彼彼何行。" 由隨行隨滅隨入智，決定眼等作用能生，非離智前業所作余能。死時智于灌頂亦有。眼等何不隨業行？如是眼等由思加持，見同類作用，于灌頂亦有無明愛相應智故，非斷餘生。 若謂由灌頂所破眼等智故不生餘生者，則： "彼等無能灌， 頃刻彼等之， 執發迷及滅， 非由思力成。" 若智等由灌頂破，不能生，爾時由灌頂剎那即破智故，于境自欲趣入心執，于所欲境決定趣入發起及迷即迷性，及滅即壞彼等應無，由彼等與心相應故，心等彼等由灌頂力明顯。如是則由灌頂剎那即斷。

།འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཤི་བའི་རྗེས་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་གིས་དེ་མ་ཐག་པར་དབང་གི་མཐུས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་ དོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཚེ་བློ་མེད་ཕྱིར། །མི་འགྱུར་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ། །མཚམས་སྦྱོར་དེ་རྣམས་ནུས་མེད་ན། །གསོན་པ་ཉིད་ཀྱིའང་ནུས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཚེ་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་ན་བློ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། བློ་དང་ བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་སེམས་པ་མེད་པས་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བློ་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དབང་བསྐུར་བ་ལ་དྲི་མ་ཡོད་པའི་བློ་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་བསྐུར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པའི་ ཕྱིར་བློ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནུས་པ་མེད་ན་ནི།གསོན་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ནར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་བསྐུར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲིབ་དང་ཕུལ་བྱུང་ཕྱིར་གཉེན་པོ། །དང་ནི་རང་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་ན། །རང་གི་ས་བོན་རྒྱུ་ཅན་སྐྱོན། །དབང་བསྐུར་བ་ཡང་བཟློག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི། སྐྱོན་རྣམས་དབང་བསྐུར་བའི་སྐྱེ་བོ ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་འཕེལ་བ་ན་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཕེལ་ན། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ སྐྱོན་རྣམས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་བཀག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ཚེ་འདི་ཉིད་དང་གཞན་ལ་འདི་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ན། གང་ཞིག་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བཅོམ་པ་གང་གི་ཚེ་གང་ཡང་རུང་བས་ དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

若謂眼等死後成無能，由依遍轉差別故。此非爾，若由灌頂非剎那由灌頂力斷，則遍轉后成無能，此無量。 "爾時無智故， 不成垢等智， 相續彼無能， 生時亦無能。" 爾時即死時由無智故作用不應有，如是爾時由無相續及離智作用思故，豈非無復生？彼智豈非由貪等垢相續？灌頂未破有垢智。 若謂由灌頂破貪等故不能生智，非爾，爾時若彼等貪等無能，則生時垢等亦應無能，是故灌頂后即應解脫。若謂灌頂無貪等垢，然有清凈智者，此非爾： "由減及勝故， 對治及自分， 增時自種因， 過失灌不遮。" 自種所生過於灌頂者亦生。云何知為自種所生過？由減及殊勝故，對治分無我增時減故，自分非理作意增時殊勝故。如是過於灌頂亦無遮，云何此等於今生及他生解脫？若見無我，誰當解脫？補特伽羅為貪等過所破，何時由任何清凈，爾時當解脫。

།འདི་ལྟར་འཆིང་བ་ཞིག་པ་ནི་གྲོལ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལ་ནི་གང་ཞིག་བཅིངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དག་པ་དེ་ ལས་གཞན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་སྒྲོན་མའི་གསལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་ཉིད་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མ་བཅིངས་པ་དེ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དཔེས་སྒྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་བཅིང་བ་དང་། གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར།།རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བ་མིན། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་དུས་དག་ཏུ། །འདྲ་བ་ཡི་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་ཐ་དད་ན་ནི་བདག་གི་གྲོལ་བ་ཉིད་མ་དག་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་ རོ།།བདག་རྟག་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅིག་ཅར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། གང་ཞེ་ན། བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དག་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་ལས་དེ་དག་ལོག་ན་ནི། །བྱེད་པ་ཟ་བ་པོ་ཉམས་ཤིང་། ནུས་པ་ཉིད་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་དང་སྐྱེས་བུ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། རྒྱུ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་། འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ དེ་དག་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་འདི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཟ་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ཟ་བར་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་བདག་བཞིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཞན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཛིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཟ་བ་པོ་ ཉིད་དང་།བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེའི་ནུས་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

如是繫縛壞即解脫，于無我何者為縛即彼不解脫，由無常性得余解脫者。此非爾，無異於彼清凈之涅槃。 豈非立燈明之名言耶？此非爾，于佛宗唯語言相合非理，由未縛者當解脫，此亦以喻成立。于說我者不應縛解，唯以語言成立皆非，由主體事不成故。無我涅槃喻不存在，故說： "常無所待故， 次第生非違， 作與非作時， 即是同一性。" 若位差別則我解脫即不凈時有者成凈，次第所生樂等於常成違。我常無所待故，樂等位應頓有已說。復違作業，云何？由作與不作位同一性故已說。 "因果一性亦， 若彼等離彼， 作者食者壞， 能性不得成。" 若位及士夫成彼體性，則因前業及果樂等彼等得一，由我一性故是我自性。此亦相違。若異，爾時彼我于因果彼等非作者亦非受者，由無作食相屬故，如他我。由領受亦非相屬，如他我。如是由瑜伽師執作用及受用，應成作者受者。 若謂和合相屬性即受者性及作者性，由作用及受用是因果事故，我成作者受者者。此非爾，已說彼我能性不成。

།འོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དྲན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་པ་དྲན་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །ཐལ་བའང་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་དྲན་མེད་ཕྱིར། །ཉམས་སུ་མྱོང་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ་དྲན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། གཞན་གྱིས་དྲན་པ་དང་། འདི་ལྟར་གང་གིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་གང་གིས་འབྲས་ བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པས་སྐྱོན་དེ་རྣམས་དང་གང་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་པོ་གང་གིས་ཀྱང་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ མེད་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་པོ་དང་། དྲན་པ་པོའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ དབང་གིས་སོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དྲན་པ་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། གཞན་གྱི་ལས་ལས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་དེ་ཉིད་རས་བལ་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ངེས་པས་དམར་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པས་དྲན་པ་དང་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་སྨྲས་པ་གཞན་གྱིས ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་དྲན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།བདག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིས་ཤེས། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གཞན་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཤེས་པས་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若謂剎那亦應無憶念及受用等，由無一體領受故。此非真實： "他憶及受用， 過失亦能害， 由彼無憶故， 從領受生憶。" 若無我相屬過失，領受智亦他，憶念亦他，云何從領受生他憶？如是誰作善等業，彼即時壞故作業應失，誰受用果彼為他故，遇未作業，彼等過於誰亦非能害。由彼領受者即無憶故，任何憶者非憶，由無故。無受用，由無受用者故。 然于憶念說憶者及憶境，如是於樂說所受用、受用者及受用。是故受用者非常，從所憶生憶由領受力。 若謂何故他相續領受不生憶，亦何故不從他業成受用？由因果事決定故。如是由紅花染種子即與棉花等為因果決定故現紅，于彼非一性，由現量比量成異故。如是由因果事決定，憶念及業果相屬唯于彼相續。 說我者云何他領受不成他憶？由我異故。云何知彼異？由無憶等故。非爾，由成相互依故。複次，如我無差別然不從他生憶，如是智無差別然由他相續智非憶。

།གཞན་ཡང་སེམས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའང་སྲིད་དེ་བདག་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འོ་ན་བདག་མེད་ན་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་དྲན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཡང་སྐྱོན་ནི་འདི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ནི་དྲན་པ་དང་མཐོང་བའི་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས། མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མངོན་སུམ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཉམས་སུ མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་རིག་ན་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྔ་མ་ཉིད་རིག་པ་དེ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ཡུལ་དུ་ བྱས་པ་དྲན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་གྲོགས་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་གིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའི་བདག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་སྟེ།བདག་མེད་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་ནུས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་ རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས།།ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །བདེ་དང་ང་དང་བདག་གི་ཞེས། །བྱ་སོགས་ཡང་དག་མིན་བཅུ་དྲུག་།སྒྲོ་བཏགས་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེད། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་འགལ་དོན། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་རྗེས་རྟོགས་ཅན། །ལེགས་བསྒོམས་ ཡང་དག་ལྟ་བ་ཡིས།།སྲེད་པ་རྗེས་འབྲང་བཅས་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཞག་པ་ཉིད་འཁོར་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལས་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལས་འཁོར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེན་པ་ཡང་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་དང་བདེ་བ་དང་། ང་དང་བདག་གིའོ་སྙམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའོ།

複次，由思維因異故可有異，我無因故何由成異？若無我，云何成"我見我憶"一智？於我亦此過豈非相等？以何量知我作見憶一事？若謂現量知，已說彼不行於前後。無現量故比量亦不行。 若先領受性之我由自體知我，則不應領受先領受性，由彼先性無于知故。已領受者不應為先性故，由憶亦不應說為先，彼非量故。若謂憶先所緣，則應憶一切先友領受，我不觀察前後，故由無始習氣力生"此是我"智，實無我。 若爾，云何無我入輪迴？若無我則無我見故，由憶離前後自性故，不能執一性及常性，云何是輪迴？此說：勝義中無輪迴，由自證自性已說。雖爾，世俗中是輪迴，如是： "依四諦及樂， 我與我所等， 十六非真實， 增益而遍愛， 即彼違義彼， 隨覺彼行相， 善修真實見， 摧愛並隨行。" 即安立非有是輪迴，非自相也。非真實亦十六種，由彼增益有愛業執著輪迴，余無輪迴。增上慢執著亦無異於智，由唯一印故，依及樂我我所想是苦諦非真實行相。

།ཀུན་འབྱུང་གི བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འགོག་པ་ལ་ནི་འགོག་པ་མེད་པ་དང་ཞི་བ་མེད་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་མེད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ལ་ནི་ལམ་མེད་པ་དང་རིགས་པ་མེད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱས་ན་ནི་སྲེད་པ་རྗེས་ སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་འཇོམས་ཏེ།སྲེད་པ་ཟད་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་དང་ལུས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལས་དང་ལུས་དག་གནས་ན་ཡང་། །གཅིག་མེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་གསུམ་ཅན། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། །ས་བོན་མེད་པར་མྱུ་གུ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་རིག་པ་དང་། ལས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། ལས་དང་ལུས་གནས་ན་ཡང་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་བོན་མེད་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལས་དང་ལུས་དག་ལས་གཅིག་འགགས་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་བ ཉིད་དེ།གང་ཞིག་ལས་ཟད་ན་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལས་དང་ལུས་དག་སྤོང་མིན་ཏེ། །གཉེན་པོ་ཕྱོགས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ནུས་མེད་ཕྱིར་རོ་སྲེད་པ་ནི། །ཡོད་ན་ཡང་ནི་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་ལས་རང་ལུས་ཟད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ནི་སུན་ཕྱུང་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ལུས་དག་སྤོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། གཉེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ལས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་འདྲིས་པར་མི་རུང་ཞིང་ལས་ཟད་པར་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པ་ནི་སྲེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཚེགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་སྲེད་པ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་འཁོར་བ་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ལས་དང་སྲེད་པ་གཉི་ག་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཟད་དོན་དུ་འབད་ན་ཡང་། །ལས་ཟད་ངལ་བ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་ ལས་གཉིས་ཟད་པའི་དོན་དུ་འབད་ན་ཡང་།ལས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངལ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲེད་པ་ཉིད་བཟློག་པར་བྱ་བ་བླའི། །ལས་ཀྱང་དགག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ།

于集諦為無因、無集、無生起、無緣。于滅諦為無滅、無寂、無勝妙、無出離。于道諦為無道、無理、無修、無不出離。此十六種為非真實，增益彼等而於四諦有愛。 于彼四諦中，若善修隨覺非凈行相違義之見，則摧愛及隨行，由愛盡故得解脫。業與身不住。 若問無愛云何解脫？答： "業身雖安住， 由一無三因， 諸生不得生， 如無種無芽。" 由無明、業、身為因之生不生起，雖業身安住，由無所謂愛之一因故，如無種子雖有地等不生芽。 若謂業身一滅即得解脫，說由業盡得解脫。 "不捨業與身， 由無對治分， 無力故愛有， 仍當復生起。" 離愛之外無餘對治能儘自身，已破根等儀軌。故由無業對治故不能捨業身，雖有對治由不知業故不應習對治，亦不能盡業故不應舍。作業即是愛，由彼無勞生貪等。故有愛則復生輪迴。 若謂業愛二俱當盡，此非爾： "雖勤為二盡， 盡業勞無義。" 雖勤為盡愛業二者，為盡業勞即成無義。若謂唯應遮愛，業亦應遮者，非爾，已說由無對治分故。

།གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། ལས་ནུས་སྣ་ཚོགས་རྗེས་སུ་དཔོག་།དེ་ཕྱིར་གདུང་བའི་ཉོན་མོངས་ནི། །གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཟད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྣམ་པ ཅན་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ལས་ཟད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་འགས་དེ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་ནི། །ཆུང་གྱུར་རིགས་མི་མཐུན་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་གང་ཞིག་གིས་དེའི་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནི་ནུས་པ་ཡིས། །ནུས་པ་འདྲེ་ཞིང་ཟད་པའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་ཆ་ནི་གང་ཞིག་གིས། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ སྤོང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཀའ་ཐུབ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ལས་ཀྱིས་ནུས་པ་རྣམས་འདྲེ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་སྟེར་བའོ། །ཟད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིག་པའོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ལས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ལས་དཀའ་ཐུབ། །དེ་གཞན་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ཡི་ལས་འབྲས་ཕྱིར་འདི་ལས། །ནུས་པའི་འདྲེ་བ་ལ་སོགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་ལས་མ་ལུས་པའི་ལས་སྤོང་བར འགྱུར་ཏེ།ནུས་པ་འདྲེས་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །ཟད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དཀའ་ཐུབ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་འདི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟད་ པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།གྲང་བ་ཉི་མ་བསྟེན་པ་ཅན་གྱི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལས་ཟད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདོད་པས་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་ པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་མེད་དུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།

"由見種種果， 推知業力異， 是故煩惱苦， 非盡一自性。" 由見樂等諸多種種果故，決定業等力亦種種。是故云何由受用一類苦等自性而盡業？由： "少分所生果， 微小不同類。" 某業所生彼類果，由唯領受果分故，由從彼業生故，以領受果而遮遣果，非生不同類果。 然若： "由苦行力故， 力雜及盡故， 煩惱分何者， 能斷盡煩惱。" 豈非苦行有力耶？由彼業力雜合，即同與果。盡即一切自性壞滅。故由某煩惱分能斷盡一切業。對此答： "若煩惱業苦行， 彼余即煩惱， 由彼業果故， 此非力雜等。" 若異於煩惱，則由煩惱分斷盡一切業，于力雜合分。於盡分則斷為無煩惱。若苦行即煩惱自性，則由煩惱自性苦行是業果故，此苦行非業力不雜，亦不成盡，應成寒中依日之畜等亦盡業故。 若謂彼非業果，由欲行故。業果者離欲而生。此非真實，則由欲得王位等非成業果。若謂于王位等無執而舍，地獄等無自在而降故唯應領受。

།དེ་བས་ན་གདུང་བ་ཉིད་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་དེ་ཟད་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྐྲ་འབལ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པར་ འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་མ་ངེས་པའོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱེད་ལ་ཡང་ལས་ཟད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ ཁས་བླངས་པ་ལ།ཇི་ལྟར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་འདོད་སྐྱོན་ནི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །གང་ཡང་སྐྱོན་ནི་འགལ་བ་ཅན། །དེ་སྐྱེས་ལས་ཀྱིས་ནུས་འགྱུར་གྱི། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ནི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ ལས་ཟད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།།འདིར་སྨྲས་པ། ལས་དེ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་གང་གིས་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་དེ་འདྲ་བ་ལ་དེ་འགལ་བ་ཅན་ཉེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྟེར་ནུས་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་དོན་དུ་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་འབད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས་སྐྱེད་པའི་མ་འོངས་པའི་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་གྱི། བྱས་ཟིན་པ་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་ཀྱང་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟར་བྱས་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་དང་ལས་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཅེ་ན།སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ལས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཟད་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་ཡིས་བྱས་པའི་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་རྣམས་སྤང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་བརྟེན་པར་གྱུར་ན། ལས་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལས་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂故以苦惱為苦行，則地獄苦亦唯領受，云何由苦行而盡彼？若謂由是苦行苦故，以拔髮等苦行苦能斷地獄等苦，謂拔髮是作業因者，無量故，由是苦故如余苦。若謂此不定，則汝所說量亦相等。若謂為斷業而行故，及汝亦許有業盡故，于所許云何無害？此說： "為破生欲過， 若有違過者， 由彼生業力， 云何斷所作？" 業非能斷，由所作無壞故。若問云何說業盡？此說：彼業有餘因，由何與果如是，彼違品非近。若必能與果者，定當生果，智者不為此而勤，由彼唯由力生故。若貪等違品見無我等，彼從彼生，能遮未來業從貪等過生，然已作者見無我亦不能斷。 若問已作過業云何壞？諸過若已生則無返，然能遮未來諸過，彼亦由因盡故不生。爾時由彼所作業不生故，不應斷諸已作。由無俱作故，離貪者亦不與果。 若問如依愛業復生，如是依業愛亦應生，何故解脫？此非理。

།ཞེས་སྨྲས་པ། ལས་ལས་སྐྱོན་བྱུང་མ་ ཡིན་གྱི།།སྐྱོན་ལྡན་བྱེད་འགྱུར་ལྡོག་ལས་མིན། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་ལ་མིན། །བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་མ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆགས་པ་ དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྲེད་པ་མེད་པས་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་བདེ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཅན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཟད་པ་ཁོ་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོབ་ལས་དེ་ཉིད་དང་བརྟན་དང་། །མ་ ལུས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་བསྒྲུབ་དང་།།རྟོགས་པའི་དོན་ཕྱིར་གཤེགས་པ་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་སློབ་མའི་སློབ་ལྷག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོབ་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་ སྟེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པ་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །མཁྱེན་པས་སླར་མི་ལྡོག་པ་མཁྱེན་པ་ནི་བརྟན་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། བརྟན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས། གའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཤེགས་པར་བཤད་དེ། མཁྱེན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྒྱུད་པས་འདི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལ་ལ་ཡོད་ཀྱི། ལ་ལ་མེད་པའི་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ཐམས་ ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

此說： "非從業生過， 有過作不返， 無邪分別非， 樂亦非所欲。" 有愛則為求果者作業，非從無貪等過生。離貪者由無愛故不作業。若謂善業能作樂故，必定於樂生貪著者，無我我所執邪分別，則於樂亦非不欲耶？是故唯由盡薩迦耶見而得解脫，非由余。由聖四諦教即是救護，故由說聖四諦相救護，決定善逝性。此說： "由救護真實， 堅固遍殊勝， 知證義故去， 外道徒學勝。" 由救護應知世尊為善逝，彼善逝亦即真實、堅固、遍殊勝知，最勝知即真實知。由知不復退轉知即堅固知，堅固即不退轉故。遍殊勝知即一切種智知，由知無餘故。由證義，從語界說為去，由世尊有彼知故。 若問此由比量傳承而知，世尊云何成現見？若爾，豈非余亦應遍知？由比量非有於一有於一分故。若無世尊教示，則非有於一。是故應知唯世尊是一切種智，除現見一切義一切相外，諸法皆無常等非有，由未見者即成不定故。

།འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཞེ་ན། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་ཡིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དང་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར མཁྱེན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་མཁྱེན་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པར་མཁྱེན་པས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ལྷག་པ་ ཡིན་ཏེ།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་མཁྱེན་སྦྱོར་བརྩོན་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པར་བརྩོན་པས། བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་བསྟན་པ་རྒྱུར་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བརྩེ་ བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པར་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། བརྩེ་བ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་འདི་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དོན་ལ་ལྟོས་པ། །གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ངལ་མེད་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ངལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡོངས སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བརྩེ་བས་ལེགས་པར་མཛད། །ཡེ་ཤེས་ལས་བདེན་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས། །གང་ཕྱིར་དེ་གསུང་བར་མངོན་བརྩོན། །ལྡན་པ་དེ་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་ལ། ཡེ་ཤེས་ལས་བདེན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ མཛད་དོ།།ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གསུང་བར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་དོ།

若謂如我等從教而遍知，彼亦應如是生。我等若無彼教示，亦不生遍知。是故於現見及為他說者決定此，非余。故由救護成就真實、堅固、遍殊勝知。由真實知勝於外道。由堅固知勝於預流。由遍殊勝知勝於離貪者、聲聞、獨覺、菩薩，由是善逝故。 "知他利精進， 彼教即悲憫。" 由善逝故精進知他利，推知名為論典之教為因。由彼教亦了知悲憫，否則非精進知他利。 豈非僅由善逝性即是量，何須此等成立具悲憫等？此非真實： "由彼觀他利， 為成無勞故。" 世尊非僅由智為量，然由無欺故。由悲憫觀待他利故成就世尊，故於他利無勞。由悲憫作一切他利，非般涅槃。 "悲憫善所作， 智與真能立， 由彼勤宣說， 具故是正量。" 由具悲憫善為開示，由智真實，即正確開示。由與智及能立俱行故具能立，由有勤宣說等四因故，世尊即是量。

།འོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བདེན་པས་བསྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡིས་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་ནི། །སྟོན་པ་དེ་ ལྟའི་དངོས་བསྟོད་པ།།ཚད་མའི་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་དུ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་ཟློག་མེད་ཕྱིར། །ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་འགོག་ཆོས་ཅན། །ཞེས་སོགས་རྣམ་པ་དུ་མར་ཡང་། །འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟོད་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་བཟློག་པ་མེད་པ་ སྟེ།དེ་ཕྱིར་མངོན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ང་ཉིད་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྨྲས་པ། མེད་ན་མི་འབྱུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ནི་རྗེས་དཔག་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པར་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཁྱབ་པ་དུ་ མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་དེ་རྟགས་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལྷན་ཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གསལ་བར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་ཚད་མ་ཡིན་པར་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བླ་མ་དམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞབས་ལ་བཏུད་དེ་བསྟེན་ནས་ཉི་མ་སྦས་པས་སྦྱར་བ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

若問教示真實讚歎有何必要？答： "于彼所教中， 讚歎如是事， 為成量真實， 比量亦無返。 凡有少生性， 彼皆滅法性， 如是諸多相， 由見此相應。" 為顯示如是事相量相讚歎於世尊教中成就量性故。若謂世尊教豈非現量耶？如具青識者知青而非說是青故。比量亦無返，故是所許。聲等則有返，由說："一切他計皆空，唯我說真實。"又由見為他比量相應："凡有少生法性者，皆是滅法性。" "無則不生相， 因是比量依， 所立遍因故， 亦明說彼故。" 比量所依因相即無則不生相，由世尊多示遍故。由明說因與所立俱無則不生故，唯世尊言是量。彼世尊亦是量故，云何不應理？是故世尊先示功德勝量性。 頂禮依止勝師善知識般若生足，日藏所造量評釋釋中，量相品第二。